マハーバーラタ · 章 3.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.190.1
ततः स पाण्डवो भूयो मार्कण्डेयमुवाच ह ।
कथयस्वति चरितं मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ३.१९०.१ ॥
するとそのパーンドゥの子は再びマールカンデーヤに言った。「ヴィヴァスヴァットの子マヌの物語を語ってください。」
3.190.2
विवस्वतः सुतो राजन्महर्षिः सुप्रतापवान् ।
बभूव नरशार्दूल प्रजापतिसमद्युतिः ॥ ३.१९०.२ ॥
王よ、ヴィヴァスヴァットの子は大いなる威力を持つ偉大な聖仙となった。人中の虎よ、その輝きは生主プラジャーパティのようであった。
3.190.3
ओजसातेजसा लक्ष्म्या तपसा च विशेषतः ।
अतिचक्राम पितरं मनुः स्वंच पितामहम् ॥ ३.१९०.३ ॥
活力、輝き、威光、苦行において特に、マヌは父をも、自らの祖父をも凌いだ。
3.190.4
ऊर्ध्वबाहुर्विशालायां बदर्यां स नराधिपः ।
एकपादस्थितस्तीव्रं चकार सुमहत्तपः ॥ ३.१९०.४ ॥
ヴィシャーラーとバダリーにて、その人主は両腕を高く上げ、片足で立ち、極めて激しい大苦行を行った。
3.190.5
अवाकूशिरास्तथा चापि नेत्रैरनिमिषैर्दृढम् ।
सोऽतप्यत तपो घोरं वर्षाणामयुतं तदा ॥ ३.१९०.५ ॥
頭を垂れ、瞬きもせず目を固く据えて、彼はそのとき一万年にわたる恐ろしい苦行を行った。
3.190.6
तं कदाचित्तपस्यन्तमार्द्रचीरजटाधरम् ।
चीरिणीतीरमागम्य मत्स्यो वचनमब्रवीत् ॥ ३.१९०.६ ॥
ある時、彼が濡れた樹皮の衣と束ねた髪をまとって苦行していると、チーリニーの岸に一匹の魚が来て、この言葉を述べた。
3.190.7
भगवन्क्षुद्रमत्स्येस्मि बलवद्भ्यो भयंमम ।
मत्स्येभ्यो हि ततो मां त्वं त्रातुमर्हसि सुव्रत ॥ ३.१९०.७ ॥
尊き方よ、私は小さな魚で、強い者たちを恐れています。善き誓いを持つ方よ、どうか魚たちから私を守ってください。
3.190.8
दुर्बलं बलवन्तो हि मत्स्या मत्स्यं विशेषतः ।
भक्षयन्ति सदा वृत्तिर्विहिता नः सनातनी ॥ ३.१९०.८ ॥
強い魚は常に弱い魚を、とりわけ魚を喰らう。これが我々に定められた永遠の生計である。
3.190.9
तस्माद्भयौघान्महतो मज्जन्तं मां विशेषतः ।
त्रातुमर्हसि कर्तास्मि कृतेप्रतिकृतं तव ॥ ३.१९०.९ ॥
ゆえに、恐怖の大きな奔流に沈んでいる私を、とりわけ救うのがあなたにふさわしい。あなたの恩に必ず報いましょう。
3.190.10
स मत्स्यवचनं श्रुत्वा कृपयाऽभिपरिप्लुतः ।
मनुर्वैवस्वतोऽगृह्णात्तं मत्स्यं पाणिना स्वयम् ॥ ३.१९०.१० ॥
魚の言葉を聞き、慈悲に満たされたヴィヴァスヴァットの子マヌは、自らその魚を手に取った。
3.190.11
उदकान्तमुपानीय मत्स्यं वैवस्वतो मनुः ।
अलिञ्जरे प्राक्षिपत्तं चन्द्रांशुसदृशप्रभम् ॥ ३.१९०.११ ॥
ヴィヴァスヴァットの子マヌは魚を水辺へ運び、壺に入れた。その魚は月光のように輝いていた。
3.190.12
स तत्र ववृधे राजन्मत्स्यः परमसत्कृतः ।
पुत्रवत्स्वीकरोत्तस्मै मनुर्भावं विशेषतः ॥ ३.१९०.१२ ॥
王よ、その魚はそこで大いに敬われながら育った。マヌは息子のように特別な愛情をもってそれを受け入れた。
3.190.13
अथ कालेन महता स मत्स्यः सुमहानभूत् ।
अलिञ्जरजले चैव नासौ समभवत्किल ॥ ३.१९०.१३ ॥
やがて長い時が過ぎ、その魚はたいへん大きくなり、壺の水にはもう入りきらなくなった。
3.190.14
अथ मत्स्यो मनुं दृष्ट्वा पुनरेवाभ्यभाषत ।
भगवन्साधु मेऽद्यान्यत्स्थानं संप्रतिपादय ॥ ३.१९०.१४ ॥
そこで魚はマヌを見て、再び言った。「尊き方よ、どうか今、私のために別の場所をよく定めてください。」
3.190.15
उद्धृत्यालिञ्जरात्तस्मात्ततः स भगवान्मनुः ।
तं मत्स्यमनयद्वापीं महतीं स मनुस्तदा ॥ ३.१९०.१५ ॥
そこで尊きマヌは、その魚を壺から取り出し、大きな池へと運んだ。
3.190.16
तत्रतं प्राक्षिपच्चापि मनुः परपुरंजय ।
अथावर्धत मत्स्यः स पुनर्वर्षगणान्बहून् ॥ ३.१९०.१६ ॥
そこでマヌはそれを放った。敵の都市を征服する者よ。そして魚は再び幾年もの間、大きくなっていった。
3.190.17
द्वियोजनायता वापी विस्तृताचापि योजनम् ।
तस्यां नासौ समभवन्मत्स्यो राजीवलोचन ॥ ३.१९०.१७ ॥
その池は長さ二ヨージャナ、幅も一ヨージャナあった。しかし蓮の目の者よ、魚はそこにさえ収まらなかった。
3.190.18
विचेष्टितुं च कौन्तेय मत्स्यो वाप्यां विशांपते ।
मनुं मत्स्यस्ततो दृष्ट्वा पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ३.१९०.१८ ॥
クンティーの子よ、人の主よ。その魚は池の中で動くことさえできなかった。そこで魚はマヌを見て、再び語りかけた。
3.190.19
नय मां भगवन्साधो समुद्रमहिषीं प्रियाम् ।
गङ्गां नांत्रापि शक्तोस्मि वस्तुं मतिमतांवर ॥ ३.१९०.१९ ॥
尊き方よ、善き御方よ、海の愛しき妃であるガンガーのもとへ私を連れて行ってください。ここにすら住むことができません、賢者のうちで最も優れた方よ。
3.190.20
निदेशे हि मया तुभ्यं स्थातव्यमनसूयता ।
वृद्धिर्हि परमा प्राप्ता त्वत्कृते हि मयाऽनघ ॥ ३.१९०.२० ॥
あなたの命令のもとで、恨みなく私は留まらねばなりません。罪なき方よ、あなたのおかげで私は最高の成長を得たのですから。
3.190.21
एवमुक्तो मनुर्मत्स्यमनयद्भगवान्वशी ।
नदीं गङ्गां तत्रचैनं स्वयं प्राक्षिपदेव च ॥ ३.१९०.२१ ॥
そう言われて、尊く自制したマヌは魚を連れて行き、そこで自ら恒河へと投げ入れた。
3.190.22
स तत्र ववृधे मत्स्यः कंचित्रालमरिंदम ।
गतः पुनर्मनुं दृष्ट्वा मत्स्यो वचनमब्रवीत् ॥ ३.१९०.२२ ॥
敵を征服する方よ、その魚はそこでしばらく成長した。そしてマヌを見て、魚はこれらの言葉を語った。
3.190.23
गङ्गायां हि न शक्नोमि बृहत्त्वाच्चेष्टितुं प्रभो ।
समुद्रं नय मामाशु प्रसीद भगवन्निति ॥ ३.१९०.२३ ॥
主よ、ガンガーの中では私は大きすぎて動くことができません。どうか急いで私を海へ連れて行ってください。お慈悲を、尊き方よ。
3.190.24
उद्धृत्य गङ्गासलिलात्ततो मत्स्यं मनुः स्वयम् ।
समुद्रमनयत्पार्त तत्रचैनमवासृजत् ॥ ३.१९०.२४ ॥
そこでマヌ自らが魚をガンガーの水から持ち上げ、海へ連れて行き、そこで放した。プリタの子よ。
3.190.25
सुमहानपि मत्स्यस्तु स मनोर्नयतस्तदा ।
आसीद्यथेष्टहार्यश्च स्पर्शगन्धसुखश्च वै ॥ ३.१९०.२५ ॥
その魚はとても大きかったが、マヌがそれを運んでいると、思いのままに運べるほど軽くなり、触れても香りも心地よくなった。
3.190.26
यदा समुद्रे प्रक्षिप्तः स मत्स्यो ननुना तदा ।
तत एनमिदं वाक्यं स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१९०.२६ ॥
マヌがその魚を海に投げ入れると、魚はにこやかに、マヌにこの言葉を語った。
3.190.27
भगवन्हि कृता रक्षा त्वया सर्वा विशेषतः ।
प्राप्तकालं तु यत्कार्यं त्वया तच्छ्रूयतां मम ॥ ३.१९०.२७ ॥
尊い方よ、あなたは私をあらゆる点で、特に守ってくださった。今、時に応じてなすべきことを私から聞きなさい。
3.190.28
अचिराद्भगवन्बौममिदं स्थावरजङ्गमम् ।
सर्वमेव महाभाग प्रलयं वै गमिष्यति ॥ ३.१९०.२८ ॥
尊い方よ、まもなく、この大地に生じた不動のものと動くものすべては、大いなる幸運の方よ、必ず滅びに向かうでしょう。
3.190.29
संप्रक्षालनकालोऽयंलोकानां समुपस्थितः ।
तस्मात्त्वां बोधयाम्यद्ययत्ते हितमनुत्तमम् ॥ ३.१९०.२९ ॥
世界を浄化する時が到来した。それゆえ今日、私はあなたにとって最も有益な至上の教えを告げよう。
3.190.30
त्रसानां स्तावराणां च यच्चेङ्गं यच्च नेङ्गति ।
तस्य सर्वस् संप्राप्तः कालः परमदारुणः ॥ ३.१९०.३० ॥
動く生き物も動かない生き物も、動くものも動かぬものも、すべてのものに、最も恐ろしい時が訪れた。
3.190.31
नौश्च कारयितव्या ते दृढा युक्तवटारका ।
तत्र सप्तर्षिभिः सार्धमारुहेथा महामुने ॥ ३.१९०.३१ ॥
お前は頑丈で、綱をしっかり結んだ船を造らせるべきだ。大聖者よ、そこへ七聖仙とともに乗り込め。
3.190.32
बीजानि चैव सर्वाणि यथोक्तानि मया पुरा ।
तस्यामारोहयेर्नावि सुसंगुप्तानि भागशः ॥ ३.१९०.३२ ॥
前に私が述べたすべての種子を、部分に分け、よく守って、その船に載せよ。
3.190.33
नौस्थश्च मां प्रतीक्षेथास्ततो मुनिजनप्रिय ।
आगमिष्याम्यहं शृङ्गी विज्ञेयस्तेन तापस ॥ ३.१९०.३३ ॥
船の上に立って私を待て、聖者たちに愛される者よ。私は角ある者の姿で来よう。そのことで、苦行者よ、お前は私を見分けるだろう。
3.190.34
एवमेतत्त्वया कार्यमापृष्टोसि व्रजाम्यहम् ।
ता न शक्या महत्यो वै आपस्तर्तुं मया विना।
नातिशङ्क्यमिदं चापि वचनं मे त्वया विभो ॥ ३.१९०.३४ ॥
これらすべてをお前はこのとおりに行え。お前に告げたので、私は去る。この大水は私なしには渡れない。そして、おお力ある者よ、私のこの言葉を少しも疑ってはならない。
3.190.35
एवं करिष्य इति तं स मत्स्यं प्रत्यभाषत ।
जग्मतुश्च यथाकाममनुज्ञाप्य परस्परम् ॥ ३.१९०.३५ ॥
「そのようにいたします」と言って、彼はその魚に答えた。それから互いに別れを告げ、望むままに去っていった。
3.190.36
ततो मनुर्महाराज यथोक्तं मत्स्यकेन ह ।
बीजान्यादाय सर्वाणि सागरं पुप्लुवे तदा।
नौकया शुभयावीर महोर्मिणमरिंदम ॥ ३.१९०.३६ ॥
さて大王よ、魚が告げたとおりに、マヌは種子をすべて携え、そのとき船で大波の海を渡った。吉兆の旅路の勇者よ、敵を制する者よ。
3.190.37
चिन्तयामास च मनुस्तं मत्स्यं पृथिवीपते ।
सच तच्चिन्तितं ज्ञात्वा मत्स्यः परपुरंजय।
शृङ्गी तत्राजगागाशु तदा भरतसत्तम ॥ ३.१९०.३७ ॥
大地の王よ、マヌはその魚のことを思った。敵の都市を征服する者よ、魚は彼の思いを知り、すぐに角を生やして現れた。バラタ族の最良の者よ。
3.190.38
तं दृष्ट्वा मनुजव्याघ्र मनुर्मत्स्यं जलार्णवे ।
शृङ्गिणं तं यथोक्तेन रूपेणाद्रिमिवोच्छ्रितम् ॥ ३.१९०.३८ ॥
人の中の虎よ、マヌは水の大海でその角を持つ魚を見た。言われた姿で、山のように高く聳えていた。
3.190.39
वटारकमयं पाशमथ मत्स्यस्य मूर्धनि ।
मनुर्मनुजशार्दूल तस् शृङ्गे न्यवेशयत् ॥ ३.१९०.३९ ॥
そして人の中の獅子よ、マヌはバニヤンの繊維で作った縄を魚の頭の、その角に結びつけた。
3.190.40
संयतस्तेन पाशेन मत्स्यः परपुरंजय ।
वेगेन महता नावं प्राकर्षल्लवणाम्भसि ॥ ३.१९०.४० ॥
その縄に縛られた魚は、敵の都市を征服する者よ、大きな速さで船を塩水の中へ引いていった。
3.190.41
स ततार तया नावा समुद्रं मनुजेश्वर ।
नृत्यमानमिवोर्मीभिर्गर्जमानमिवाम्भसा ॥ ३.१९०.४१ ॥
人の主よ、彼はその船で大海を渡った。船は波とともに踊り、水とともに吠えるかのようだった。
3.190.42
क्षोभ्यमाणा महावातैः सा नौस्तस्मिन्महोदधौ ।
घूर्णते चपलेव स्री मत्ता परपुरंजय ॥ ३.१९०.४२ ॥
その大海で大風に揺さぶられた船は、敵の都市を征服する者よ、落ち着かず酔った女のように回り続けた。
3.190.43
नैव भूमिर्न च दिशः प्रदिशो वा चकाशिरे ।
सर्वं सलिलमेवासीत्खं द्यौश्च नरपुङ्गव ॥ ३.१९०.४३ ॥
大地も方角も中間の方角も見えなかった。すべては水であり、空も天も同じであった。人中の雄よ。
3.190.44
एवंभूते तदा लोके संकुले भरतर्षभ ।
अदृश्यन्त सप्तर्षयो मनुर्मत्स्यस्तथैव च ॥ ३.१९०.४४ ॥
世界がこのような混乱に陥っていたとき、バラタの牡牛よ、七聖仙、マヌ、そして魚も見えるようになった。
3.190.45
एवं बहून्वर्षगणांस्तां नावं सोऽथ मत्स्यकः ।
चकर्षातन्द्रितो राजंस्तस्मिन्सलिलसंचये ॥ ३.१९०.४५ ॥
こうして幾年もの間、その魚は疲れを知らず、王よ、その大水の中を船を引いて進んだ。
3.190.46
ततो हिमवतः शृङ्गं यत्परं भरतर्षभ ।
तत्राकर्षत्ततो नावं स मत्स्यः कुरुनन्दन ॥ ३.१९०.४६ ॥
それからバラタの牡牛よ、その魚は船をヒマラヤの最高峰まで引いていった。クル族の喜びよ。
3.190.47
अथाब्रवीत्तदा मत्स्यस्तानृषीन्प्रहसञ्शनैः ।
अस्मिन्हिमवतः शृङ्गे नावं बध्नीत माचिरम् ॥ ३.१९०.४७ ॥
するとその魚は少し笑いながら、静かにその聖者たちに言った。「この喜マラヤの峰に、遅れずに船をつなげ。」
3.190.48
सा बद्धा तत्र तैस्तूर्णमृषिभिर्भरतर्षभ ।
नौर्मत्स्यस्य वचः श्रुत्वा शृङ्गे हिमवतस्तदा ॥ ३.१९०.४८ ॥
バラタの牡牛よ、魚の言葉を聞いた聖者たちは、すぐにヒマラヤのその峰にその船をつないだ。
3.190.49
तच्च नौबन्धनं नाम शृङ्गं हिमवतः परम् ।
ख्यातमद्यापि कौन्तेय तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ ३.१९०.४९ ॥
ヒマーラヤの最高峰は「ナウバンダナ」と呼ばれ、今日でも名高い。クンティーの子よ、バラタ族の雄牛よ、そのように知れ。
3.190.50
अथाब्रवीदनिमिषस्तानृषीन्सहितस्तदा ।
अहं प्रजापतिर्ब्रह्मा मत्परं नाधिगम्यते।
मत्स्यरूपेण यूयं च मयाऽस्मान्मोक्षिता भयात् ॥ ३.१९०.५० ॥
そのとき、集まった聖仙たちに、アニミシャは語った。「私は生類の主ブラフマーである。私より上の者は見出されない。魚の姿で私はお前たちを恐れから救ったのだ。」
3.190.51
मनुना च प्रजाः सर्वाः सदेवासुरमानुपाः ।
स्रष्टव्याः सर्वलोकाश्चयच्चेङ्गं यच्चा नेङ्गति ॥ ३.१९०.५१ ॥
マヌによって、神々・阿修羅・人間を含むすべての生類と、すべての世界が創造されるべきである——動くものも動かないものも。
3.190.52
तपसा चापि तीव्रेण प्रतिभाऽस्य भविष्यति ।
मत्प्रसादात्प्रजासर्गे न च मोहं गमिष्यति।
इत्युक्त्वा वचनं मत्स्यः क्षणेनादर्शनं गतः ॥ ३.१९०.५२ ॥
激しい苦行によって彼の英知も鋭くなるであろう。私の恩寵によって、彼は生類の創造において迷いに陥ることはない。」こう言って魚はたちまち姿を消した。
3.190.53
स्रष्टुकामः प्रजाश्चापि मनुर्वैवस्वतः स्वयम् ।
प्रमूढोऽभूत्प्रजासर्गे तपस्तेपे महत्ततः ॥ ३.१९०.५३ ॥
生類を創造しようと望んだヴィヴァスヴァトの子マヌ自身が、生類の創造において深く迷い込んだ。そこで彼は大いなる苦行を行った。
3.190.54
तपसा महता युक्तः सोऽथ स्रष्टुं प्रचक्रमे ।
सर्वाः प्रजा मनुः साक्षाद्यथावद्भरतर्षभ ॥ ३.१९०.५४ ॥
大いなる苦行に満ちた彼は、そこで創造を始めた。バラタ族の雄牛よ、マヌ自身が正しく一切の生類を創造したのである。
3.190.55
इत्येतन्मात्स्यकं नाम पुराणं परिकीर्तितम् ।
आख्यानमिदमाख्यातं सर्वपापहरं मया ॥ ३.१९०.५५ ॥
こうしてマーツヤカと呼ばれるこの古い物語が語られた。一切の罪を除くこの物語を私が語った。
3.190.56
य इदं शृणुयान्नित्यं मनोश्चरितमादितः ।
स सुखी सर्वपूर्णार्थः सर्वलोकमियान्नरः ॥ ३.१९०.५६ ॥
マヌの行いのこの物語を最初から常に聞く人は、幸福になり、すべての目的が成就し、あらゆる世界に至る。