ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.190.1
ततः स पाण्डवो भूयो मार्कण्डेयमुवाच ह ।
कथयस्वति चरितं मनोर्वैवस्वतस्य च ॥ ३.१९०.१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପାଣ୍ଡବ ପୁଣି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କ ଚରିତ୍ର କୁହନ୍ତୁ।"
3.190.2
विवस्वतः सुतो राजन्महर्षिः सुप्रतापवान् ।
बभूव नरशार्दूल प्रजापतिसमद्युतिः ॥ ३.१९०.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବିବସ୍ୱାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅତି ପ୍ରତାପୀ ମହର୍ଷି ହେଲେ। ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ତାଙ୍କ ତେଜ ପ୍ରଜାପତି ସମାନ ଥିଲା।
3.190.3
ओजसातेजसा लक्ष्म्या तपसा च विशेषतः ।
अतिचक्राम पितरं मनुः स्वंच पितामहम् ॥ ३.१९०.३ ॥
ଓଜ, ତେଜ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ତପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ମନୁ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଏବଂ ନିଜ ପିତାମହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
3.190.4
ऊर्ध्वबाहुर्विशालायां बदर्यां स नराधिपः ।
एकपादस्थितस्तीव्रं चकार सुमहत्तपः ॥ ३.१९०.४ ॥
ବିଶାଳା ଓ ବଦରୀରେ ସେହି ନରାଧିପ ବାହୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ଏକ ଗୋଡ଼ରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ଅତି ତୀବ୍ର ମହାତପ କଲେ।
3.190.5
अवाकूशिरास्तथा चापि नेत्रैरनिमिषैर्दृढम् ।
सोऽतप्यत तपो घोरं वर्षाणामयुतं तदा ॥ ३.१९०.५ ॥
ମସ୍ତକ ତଳକୁ ଝୁଙ୍କାଇ, ଆଖି ଅପଲକ ଦୃଢ଼ ରଖି, ସେ ସେତେବେଳେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଘୋର ତପ କଲେ।
3.190.6
तं कदाचित्तपस्यन्तमार्द्रचीरजटाधरम् ।
चीरिणीतीरमागम्य मत्स्यो वचनमब्रवीत् ॥ ३.१९०.६ ॥
ଏକଦା ତପ କରୁଥିବା, ଓଦା ବଲ୍କଳ ଓ ଜଟାଧାରୀ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚୀରିଣୀ ତୀରକୁ ଆସି ଏକ ମାଛ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.190.7
भगवन्क्षुद्रमत्स्येस्मि बलवद्भ्यो भयंमम ।
मत्स्येभ्यो हि ततो मां त्वं त्रातुमर्हसि सुव्रत ॥ ३.१९०.७ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ମୁଁ ଏକ ସାନ ମାଛ; ବଳବାନମାନଙ୍କଠାରୁ ମୋର ଭୟ। ହେ ସୁବ୍ରତ, ମାଛମାନଙ୍କଠାରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବା ଆପଣଙ୍କର ଉଚିତ।
3.190.8
दुर्बलं बलवन्तो हि मत्स्या मत्स्यं विशेषतः ।
भक्षयन्ति सदा वृत्तिर्विहिता नः सनातनी ॥ ३.१९०.८ ॥
ବଳବାନ ମାଛମାନେ ଦୁର୍ବଳ ମାଛକୁ, ବିଶେଷତଃ ମାଛକୁ, ସର୍ବଦା ଖାଆନ୍ତି; ଏହା ଆମର ବିହିତ ସନାତନ ଜୀବିକା।
3.190.9
तस्माद्भयौघान्महतो मज्जन्तं मां विशेषतः ।
त्रातुमर्हसि कर्तास्मि कृतेप्रतिकृतं तव ॥ ३.१९०.९ ॥
ତେଣୁ ଭୟର ମହାପ୍ରବାହରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ମୋତେ, ବିଶେଷତଃ, ରକ୍ଷା କରିବା ଆପଣଙ୍କର ଉଚିତ। ଆପଣଙ୍କ ଉପକାରର ପ୍ରତିଫଳ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବି।
3.190.10
स मत्स्यवचनं श्रुत्वा कृपयाऽभिपरिप्लुतः ।
मनुर्वैवस्वतोऽगृह्णात्तं मत्स्यं पाणिना स्वयम् ॥ ३.१९०.१० ॥
ମାଛର ବଚନ ଶୁଣି, କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁ ନିଜ ହାତରେ ସେହି ମାଛକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ।
3.190.11
उदकान्तमुपानीय मत्स्यं वैवस्वतो मनुः ।
अलिञ्जरे प्राक्षिपत्तं चन्द्रांशुसदृशप्रभम् ॥ ३.१९०.११ ॥
ବୈବସ୍ୱତ ମନୁ ସେହି ମାଛକୁ ଜଳର କୂଳକୁ ନେଇ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଆଲୋକିତ ସେଇକୁ ଗୋଟିଏ ମାଟିଆରେ ପକାଇଲେ।
3.190.12
स तत्र ववृधे राजन्मत्स्यः परमसत्कृतः ।
पुत्रवत्स्वीकरोत्तस्मै मनुर्भावं विशेषतः ॥ ३.१९०.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମାଛ ସେଠାରେ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା, ପରମ ସତ୍କାର ପାଉ ପାଉ। ମନୁ ତା ପ୍ରତି ପୁତ୍ର ପରି ବିଶେଷ ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଲେ।
3.190.13
अथ कालेन महता स मत्स्यः सुमहानभूत् ।
अलिञ्जरजले चैव नासौ समभवत्किल ॥ ३.१९०.१३ ॥
ତା'ପରେ ବହୁ ସମୟ ଗଲେ ସେ ମାଛ ଅତି ବଡ଼ ହୋଇଗଲା; ପ୍ରକୃତରେ ସେ ସେ ଘଟର ଜଳରେ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ।
3.190.14
अथ मत्स्यो मनुं दृष्ट्वा पुनरेवाभ्यभाषत ।
भगवन्साधु मेऽद्यान्यत्स्थानं संप्रतिपादय ॥ ३.१९०.१४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ମାଛ ମନୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁନର୍ବାର କହିଲା, 'ହେ ଭଗବାନ, ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନ ଭଲ ଭାବରେ ଦିଅନ୍ତୁ।'
3.190.15
उद्धृत्यालिञ्जरात्तस्मात्ततः स भगवान्मनुः ।
तं मत्स्यमनयद्वापीं महतीं स मनुस्तदा ॥ ३.१९०.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଭଗବାନ ମନୁ ସେ ଘଟରୁ ସେ ମାଛକୁ ଉଠାଇ ଏକ ବିଶାଳ ପୋଖରୀକୁ ନେଇଗଲେ।
3.190.16
तत्रतं प्राक्षिपच्चापि मनुः परपुरंजय ।
अथावर्धत मत्स्यः स पुनर्वर्षगणान्बहून् ॥ ३.१९०.१६ ॥
ସେଠାରେ ମନୁ ତାକୁ ପକାଇଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟୀ; ଏବଂ ସେ ମାଛ ପୁଣି ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ବଢ଼ିଲା।
3.190.17
द्वियोजनायता वापी विस्तृताचापि योजनम् ।
तस्यां नासौ समभवन्मत्स्यो राजीवलोचन ॥ ३.१९०.१७ ॥
ସେ ପୋଖରୀ ଦୁଇ ଯୋଜନ ଲମ୍ବ ଓ ଏକ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଥିଲା; ତଥାପି ହେ କମଳନୟନ, ସେ ମାଛ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ।
3.190.18
विचेष्टितुं च कौन्तेय मत्स्यो वाप्यां विशांपते ।
मनुं मत्स्यस्ततो दृष्ट्वा पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ३.१९०.१८ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ନରପତି, ସେ ପୋଖରୀରେ ସେ ମାଛ ଚଳାଚଳ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ ହେଲା; ତା'ପରେ ସେ ମାଛ ମନୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁନର୍ବାର କହିଲା।
3.190.19
नय मां भगवन्साधो समुद्रमहिषीं प्रियाम् ।
गङ्गां नांत्रापि शक्तोस्मि वस्तुं मतिमतांवर ॥ ३.१९०.१९ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ହେ ସାଧୁ, ମୋତେ ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରିୟ ମହିଷୀ ଗଙ୍ଗା ପାଖକୁ ନିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ବାସ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.190.20
निदेशे हि मया तुभ्यं स्थातव्यमनसूयता ।
वृद्धिर्हि परमा प्राप्ता त्वत्कृते हि मयाऽनघ ॥ ३.१९०.२० ॥
ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ ଈର୍ଷାହୀନ ହୋଇ ମୋତେ ରହିବାକୁ ହେବ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ମୁଁ ପରମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
3.190.21
एवमुक्तो मनुर्मत्स्यमनयद्भगवान्वशी ।
नदीं गङ्गां तत्रचैनं स्वयं प्राक्षिपदेव च ॥ ३.१९०.२१ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ସଂଯମୀ ଭଗବାନ ମନୁ ମାଛକୁ ନେଇ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ସେଠାରେ ନିଜେ ତାକୁ ପକାଇଲେ।
3.190.22
स तत्र ववृधे मत्स्यः कंचित्रालमरिंदम ।
गतः पुनर्मनुं दृष्ट्वा मत्स्यो वचनमब्रवीत् ॥ ३.१९०.२२ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ସେ ମାଛ ସେଠାରେ କିଛି ସମୟ ବଢ଼ିଲା। ତା'ପରେ ମନୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମାଛ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.190.23
गङ्गायां हि न शक्नोमि बृहत्त्वाच्चेष्टितुं प्रभो ।
समुद्रं नय मामाशु प्रसीद भगवन्निति ॥ ३.१९०.२३ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଗଙ୍ଗାରେ ମୋ ବିଶାଳତା ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଗତି କରିପାରୁ ନାହିଁ। ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ସମୁଦ୍ରକୁ ନିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ଭଗବାନ।
3.190.24
उद्धृत्य गङ्गासलिलात्ततो मत्स्यं मनुः स्वयम् ।
समुद्रमनयत्पार्त तत्रचैनमवासृजत् ॥ ३.१९०.२४ ॥
ତା'ପରେ ମନୁ ନିଜେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରୁ ମାଛକୁ ଉଠାଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ନେଇ ସେଠାରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
3.190.25
सुमहानपि मत्स्यस्तु स मनोर्नयतस्तदा ।
आसीद्यथेष्टहार्यश्च स्पर्शगन्धसुखश्च वै ॥ ३.१९०.२५ ॥
ସେ ମାଛ ଅତି ବିଶାଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁ ତାକୁ ନେଉଥିବା ସମୟରେ ତାହା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବହନଯୋଗ୍ୟ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଗନ୍ଧରେ ସୁଖଦ ହୋଇଗଲା।
3.190.26
यदा समुद्रे प्रक्षिप्तः स मत्स्यो ननुना तदा ।
तत एनमिदं वाक्यं स्मयमान इवाब्रवीत् ॥ ३.१९०.२६ ॥
ମନୁ ଯେତେବେଳେ ସେହି ମାଛକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ପକାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ମାଛ ହସିହସି ମନୁଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.190.27
भगवन्हि कृता रक्षा त्वया सर्वा विशेषतः ।
प्राप्तकालं तु यत्कार्यं त्वया तच्छ्रूयतां मम ॥ ३.१९०.२७ ॥
ହେ ଭଗବାନ୍, ଆପଣ ମୋର ସର୍ବପ୍ରକାରେ, ବିଶେଷ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି; ଏବେ ସମୟୋଚିତ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅଛି, ତାହା ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।
3.190.28
अचिराद्भगवन्बौममिदं स्थावरजङ्गमम् ।
सर्वमेव महाभाग प्रलयं वै गमिष्यति ॥ ३.१९०.२८ ॥
ହେ ଭଗବାନ୍, ଶୀଘ୍ର ଏହି ପୃଥିବୀଜାତ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସବୁକିଛି, ହେ ମହାଭାଗ, ପ୍ରଳୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
3.190.29
संप्रक्षालनकालोऽयंलोकानां समुपस्थितः ।
तस्मात्त्वां बोधयाम्यद्ययत्ते हितमनुत्तमम् ॥ ३.१९०.२९ ॥
ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଧୋଇ ପବିତ୍ର କରିବାର ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ହିତ ବିଷୟ କହୁଛି।
3.190.30
त्रसानां स्तावराणां च यच्चेङ्गं यच्च नेङ्गति ।
तस्य सर्वस् संप्राप्तः कालः परमदारुणः ॥ ३.१९०.३० ॥
ଚଳନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଚଳେ ଓ ଯାହା ଚଳେ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର କାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
3.190.31
नौश्च कारयितव्या ते दृढा युक्तवटारका ।
तत्र सप्तर्षिभिः सार्धमारुहेथा महामुने ॥ ३.१९०.३१ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଦୃଢ଼, ଦଉଡ଼ିରେ ବନ୍ଧା ଏକ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରାଇବା ଉଚିତ। ହେ ମହାମୁନି, ସେଥିରେ ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଚଢ଼ିବେ।
3.190.32
बीजानि चैव सर्वाणि यथोक्तानि मया पुरा ।
तस्यामारोहयेर्नावि सुसंगुप्तानि भागशः ॥ ३.१९०.३२ ॥
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ସମସ୍ତ ବୀଜ ଭାଗ ଭାଗ କରି ଭଲ ଭାବେ ସାଇତି ସେହି ଡଙ୍ଗାରେ ଚଢ଼ାଇ ଦେବ।
3.190.33
नौस्थश्च मां प्रतीक्षेथास्ततो मुनिजनप्रिय ।
आगमिष्याम्यहं शृङ्गी विज्ञेयस्तेन तापस ॥ ३.१९०.३३ ॥
ଡଙ୍ଗାରେ ଠିଆ ହୋଇ ମୋ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବ, ହେ ମୁନିଜନପ୍ରିୟ। ମୁଁ ଶୃଙ୍ଗୀ ରୂପରେ ଆସିବି; ସେଥିରୁ ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିବ, ହେ ତାପସ।
3.190.34
एवमेतत्त्वया कार्यमापृष्टोसि व्रजाम्यहम् ।
ता न शक्या महत्यो वै आपस्तर्तुं मया विना।
नातिशङ्क्यमिदं चापि वचनं मे त्वया विभो ॥ ३.१९०.३४ ॥
ଏସବୁ ତୁମେ ଏହିପରି ହିଁ କରିବ; ତୁମକୁ ପଚରାଯାଇଛି, ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି। ଏହି ମହା ଜଳରାଶି ମୋ ବିନା ପାର ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ହେ ବିଭୋ, ମୋ ଏହି କଥାରେ ତୁମେ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ସନ୍ଦେହ କରିବ ନାହିଁ।
3.190.35
एवं करिष्य इति तं स मत्स्यं प्रत्यभाषत ।
जग्मतुश्च यथाकाममनुज्ञाप्य परस्परम् ॥ ३.१९०.३५ ॥
'ଏପରି କରିବି' ବୋଲି କହି ସେ ସେହି ମାଛକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା। ତା'ପରେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚାଲିଗଲେ।
3.190.36
ततो मनुर्महाराज यथोक्तं मत्स्यकेन ह ।
बीजान्यादाय सर्वाणि सागरं पुप्लुवे तदा।
नौकया शुभयावीर महोर्मिणमरिंदम ॥ ३.१९०.३६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ମାଛ କହିଥିବା ପରି ମନୁ ସମସ୍ତ ବୀଜ ନେଇ ସେତେବେଳେ ଡଙ୍ଗାରେ ବଡ଼ ଢେଉ ଥିବା ସମୁଦ୍ରରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ହେ ଶୁଭଯାତ୍ରାର ବୀର, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ।
3.190.37
चिन्तयामास च मनुस्तं मत्स्यं पृथिवीपते ।
सच तच्चिन्तितं ज्ञात्वा मत्स्यः परपुरंजय।
शृङ्गी तत्राजगागाशु तदा भरतसत्तम ॥ ३.१९०.३७ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ମନୁ ସେହି ମାଛ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ହେ ଶତ୍ରୁନଗରବିଜୟୀ, ସେ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଜାଣି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୃଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
3.190.38
तं दृष्ट्वा मनुजव्याघ्र मनुर्मत्स्यं जलार्णवे ।
शृङ्गिणं तं यथोक्तेन रूपेणाद्रिमिवोच्छ्रितम् ॥ ३.१९०.३८ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର, ମନୁ ଜଳସମୁଦ୍ରରେ ସେହି ଶୃଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ମାଛକୁ ଦେଖିଲେ; କହିଥିବା ରୂପରେ ସେ ପର୍ବତ ପରି ଉଚ୍ଚ ହୋଇ ଉଠିଥିଲା।
3.190.39
वटारकमयं पाशमथ मत्स्यस्य मूर्धनि ।
मनुर्मनुजशार्दूल तस् शृङ्गे न्यवेशयत् ॥ ३.१९०.३९ ॥
ତା'ପରେ ମନୁ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ବଟ ତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ଦଉଡ଼ିକୁ ମାଛର ମୁଣ୍ଡରେ, ତା'ର ଶୃଙ୍ଗରେ ବାନ୍ଧିଲେ।
3.190.40
संयतस्तेन पाशेन मत्स्यः परपुरंजय ।
वेगेन महता नावं प्राकर्षल्लवणाम्भसि ॥ ३.१९०.४० ॥
ସେହି ଦଉଡ଼ିରେ ବନ୍ଧା ମାଛ, ହେ ଶତ୍ରୁନଗରବିଜୟୀ, ମହାବେଗରେ ନାଆକୁ ଲୁଣିପାଣିରେ ଟାଣି ନେଲା।
3.190.41
स ततार तया नावा समुद्रं मनुजेश्वर ।
नृत्यमानमिवोर्मीभिर्गर्जमानमिवाम्भसा ॥ ३.१९०.४१ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ସେ ସେହି ନାଆରେ ସମୁଦ୍ର ପାର ହେଲେ; ତାହା ଢେଉମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଚୁଥିବା ପରି ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଜୁଥିବା ପରି ଥିଲା।
3.190.42
क्षोभ्यमाणा महावातैः सा नौस्तस्मिन्महोदधौ ।
घूर्णते चपलेव स्री मत्ता परपुरंजय ॥ ३.१९०.४२ ॥
ସେହି ମହାସମୁଦ୍ରରେ ମହାବାତ୍ୟାରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ସେହି ନାଆ, ହେ ଶତ୍ରୁନଗରବିଜୟୀ, ମତ୍ତ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ସ୍ତ୍ରୀ ପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଥିଲା।
3.190.43
नैव भूमिर्न च दिशः प्रदिशो वा चकाशिरे ।
सर्वं सलिलमेवासीत्खं द्यौश्च नरपुङ्गव ॥ ३.१९०.४३ ॥
ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ସବୁ ଜଳ ହିଁ ଥିଲା — ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ!
3.190.44
एवंभूते तदा लोके संकुले भरतर्षभ ।
अदृश्यन्त सप्तर्षयो मनुर्मत्स्यस्तथैव च ॥ ३.१९०.४४ ॥
ସେତେବେଳେ ଜଗତ ଏପରି ଅସ୍ଥିରତାରେ ଥିଲାବେଳେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସପ୍ତର୍ଷି, ମନୁ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।
3.190.45
एवं बहून्वर्षगणांस्तां नावं सोऽथ मत्स्यकः ।
चकर्षातन्द्रितो राजंस्तस्मिन्सलिलसंचये ॥ ३.१९०.४५ ॥
ଏହିପରି ସେ ମତ୍ସ୍ୟ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି, ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଜଳରାଶିରେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ସେହି ନାଆକୁ ଟାଣିଲା।
3.190.46
ततो हिमवतः शृङ्गं यत्परं भरतर्षभ ।
तत्राकर्षत्ततो नावं स मत्स्यः कुरुनन्दन ॥ ३.१९०.४६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହିମାଳୟର ଯେଉଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ଥିଲା, ସେଠାକୁ ସେ ମତ୍ସ୍ୟ ସେହି ନାଆକୁ ଟାଣିଲା, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ।
3.190.47
अथाब्रवीत्तदा मत्स्यस्तानृषीन्प्रहसञ्शनैः ।
अस्मिन्हिमवतः शृङ्गे नावं बध्नीत माचिरम् ॥ ३.१९०.४७ ॥
ତେବେ ସେ ମତ୍ସ୍ୟ ହସି ହସି ଧୀରେ ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲା: "ହିମାଳୟର ଏହି ଶୃଙ୍ଗରେ ନାଆକୁ ଶୀଘ୍ର ବାନ୍ଧ; ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।"
3.190.48
सा बद्धा तत्र तैस्तूर्णमृषिभिर्भरतर्षभ ।
नौर्मत्स्यस्य वचः श्रुत्वा शृङ्गे हिमवतस्तदा ॥ ३.१९०.४८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମତ୍ସ୍ୟର କଥା ଶୁଣି ସେହି ଋଷିମାନେ ଶୀଘ୍ର ହିମାଳୟର ସେହି ଶୃଙ୍ଗରେ ସେ ନାଆକୁ ବାନ୍ଧିଲେ।
3.190.49
तच्च नौबन्धनं नाम शृङ्गं हिमवतः परम् ।
ख्यातमद्यापि कौन्तेय तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ ३.१९०.४९ ॥
ହିମାଳୟର ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖର 'ନୌବନ୍ଧନ' ନାମରେ ପରିଚିତ; ଆଜି ବି ତାହା ଖ୍ୟାତ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତାହାକୁ ସେହିପରି ଜାଣ।
3.190.50
अथाब्रवीदनिमिषस्तानृषीन्सहितस्तदा ।
अहं प्रजापतिर्ब्रह्मा मत्परं नाधिगम्यते।
मत्स्यरूपेण यूयं च मयाऽस्मान्मोक्षिता भयात् ॥ ३.१९०.५० ॥
ତେବେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଅନିମିଷ କହିଲେ: "ମୁଁ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା; ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାହାକୁ ପାଇବା ଯାଏ ନାହିଁ। ମତ୍ସ୍ୟରୂପରେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲି।"
3.190.51
मनुना च प्रजाः सर्वाः सदेवासुरमानुपाः ।
स्रष्टव्याः सर्वलोकाश्चयच्चेङ्गं यच्चा नेङ्गति ॥ ३.१९०.५१ ॥
ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହେବେ — ଯାହା ଚାଲେ ଏବଂ ଯାହା ଚାଲେ ନାହିଁ।
3.190.52
तपसा चापि तीव्रेण प्रतिभाऽस्य भविष्यति ।
मत्प्रसादात्प्रजासर्गे न च मोहं गमिष्यति।
इत्युक्त्वा वचनं मत्स्यः क्षणेनादर्शनं गतः ॥ ३.१९०.५२ ॥
କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରତିଭା ହେବ; ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିରେ ସେ ମୋହ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ।" ଏହା କହି ମତ୍ସ୍ୟ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
3.190.53
स्रष्टुकामः प्रजाश्चापि मनुर्वैवस्वतः स्वयम् ।
प्रमूढोऽभूत्प्रजासर्गे तपस्तेपे महत्ततः ॥ ३.१९०.५३ ॥
ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ନିଜେ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ; ତେଣୁ ସେ ମହାତପ କଲେ।
3.190.54
तपसा महता युक्तः सोऽथ स्रष्टुं प्रचक्रमे ।
सर्वाः प्रजा मनुः साक्षाद्यथावद्भरतर्षभ ॥ ३.१९०.५४ ॥
ମହାତପରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ତେବେ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ କଲା; ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ମନୁ ନିଜେ ଯଥାବିଧି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
3.190.55
इत्येतन्मात्स्यकं नाम पुराणं परिकीर्तितम् ।
आख्यानमिदमाख्यातं सर्वपापहरं मया ॥ ३.१९०.५५ ॥
ଏହିପରି ଏହି ମାତ୍ସ୍ୟକ ନାମକ ପୁରାଣ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲା। ସର୍ବପାପହାରୀ ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ମୁଁ କହିଲି।
3.190.56
य इदं शृणुयान्नित्यं मनोश्चरितमादितः ।
स सुखी सर्वपूर्णार्थः सर्वलोकमियान्नरः ॥ ३.१९०.५६ ॥
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ମନୁଙ୍କ ଏହି ଚରିତ୍ର ଆଦିରୁ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ, ତାର ସକଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସର୍ବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।