ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.192.1
कामं देवाऽपि मां विप्र न हि जानन्ति तत्त्वतः ।
त्वत्प्रीत्या तु प्रवक्ष्यामि यथेदं विमृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१ ॥
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ତଥାପି ହେ ବିପ୍ର, ତୁମ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ମୁଁ କହିବି ଏହି ସଂଶୟ କିପରି ଦୂର କରେ।
3.192.2
पितृभक्तोसि विप्रर्षे मां चैव शरणं गतः ।
ततो दृष्टोस्मि ते साक्षाद्ब्रह्यचर्यं च ते महत् ॥ ३.१९२.२ ॥
ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ତୁମେ ପିତୃଭକ୍ତ ଏବଂ ମୋର ଶରଣ ନେଇଛ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖା ଦେଇଛି, ଏବଂ ତୁମର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ମହାନ।
3.192.3
आपो नारा इति प्रोक्तास्तासां नाम कृतं मया ।
तेन नारायणप्युक्तो मम तत्त्वयनं सदा ॥ ३.१९२.३ ॥
ଜଳକୁ 'ନାର' କୁହାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ ହିଁ ଦେଇଛି। ସେଥିପାଇଁ ମୋତେ ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଜଳ ହିଁ ମୋର ସଦାକାଳର ଆଶ୍ରୟ।
3.192.4
अहंनारायणो नाम प्रभवः शाश्वतोऽव्ययः ।
विधाता सर्वभूतानां संहर्ता च द्विजोत्तम् ॥ ३.१९२.४ ॥
ମୁଁ ନାରାୟଣ ନାମରେ ପ୍ରଭବ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅବ୍ୟୟ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସର୍ବଭୂତର ବିଧାତା ଓ ସଂହର୍ତ୍ତା ମୁଁ ହିଁ।
3.192.5
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रश्चाहं सुराधिपः ।
अहं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस्तथा ॥ ३.१९२.५ ॥
ମୁଁ ହିଁ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଶକ୍ର ଓ ସୁରାଧିପତି ମୁଁ ହିଁ। ମୁଁ ହିଁ ବୈଶ୍ରବଣ ନାମକ ରାଜା; ସେହିପରି ପ୍ରେତାଧିପତି ଯମ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ।
3.192.6
अहं शिवश्च सोमश्च कश्यपोऽथ प्रजापतिः ।
अहं धाता विधाता च यज्ञश्चाहं द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.६ ॥
ମୁଁ ହିଁ ଶିବ, ମୁଁ ହିଁ ସୋମ; କଶ୍ୟପ ଓ ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ। ମୁଁ ହିଁ ଧାତା ଓ ବିଧାତା; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ହିଁ ଯଜ୍ଞ।
3.192.7
अग्निरास्यं क्षिति पादौ चन्द्रादित्यौ च लोचने ।
द्यौर्मूर्धा मे दिशः श्रोत्रे तथाऽऽपः स्वेदसंभवाः।
सकलं च नभः कायो वायुर्मनसि मे स्थितः ॥ ३.१९२.७ ॥
ଅଗ୍ନି ମୋର ମୁଖ, ପୃଥିବୀ ମୋର ପାଦ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଦୁଇ ଆଖି। ଆକାଶ ମୋର ମସ୍ତକ, ଦିଗସମୂହ ମୋର କାନ, ଏବଂ ଘାମରୁ ଜାତ ଜଳ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ସମସ୍ତ ଆକାଶ ମୋର ଶରୀର; ବାୟୁ ମୋ ମନରେ ସ୍ଥିତ।
3.192.8
मया क्रतुशतैरिष्टं बहुभिस्त्वाप्तदक्षिणैः ।
यजन्ते वेदविदुषो मां देवसदने स्थितम् ॥ ३.१९२.८ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଶହ ଶହ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି, ବହୁ ଥର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ। ଦେବଲୋକରେ ସ୍ଥିତ ମୋତେ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ୍ତି।
3.192.9
पृथिव्यां क्षत्रियेन्द्राश् पार्तिवाः स्वर्गकाङ्क्षिणः ।
यजन्ते मां तथा वैश्याः स्वर्गलोकजिगीषया ॥ ३.१९२.९ ॥
ପୃଥିବୀରେ ସ୍ୱର୍ଗକାମୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ରାଜାମାନେ ମୋର ଯଜନ କରନ୍ତି; ସେହିପରି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଜୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଯଜନ କରନ୍ତି।
3.192.10
चतुःसमुद्रपर्यन्तां मेरुमन्दरभूषणाम् ।
शेषो भूत्वाऽहमेवैतां धारयामि वसुंधराम् ॥ ३.१९२.१० ॥
ଚାରି ସମୁଦ୍ରରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମୁଁ ହିଁ ଶେଷ ହୋଇ ଧାରଣ କରେ।
3.192.11
वाराहं रूपमास्थाय मयेयं जगती पुरा ।
मज्जमाना जले विप्र वीर्येणासीत्समुद्धृता ॥ ३.१९२.११ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ପୂର୍ବେ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଜଳରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ଏହି ଜଗତକୁ ମୁଁ ମୋର ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଉଠାଇଥିଲି।
3.192.12
अग्निश्च बडबावक्रे भूत्वाऽहं द्विजसत्तम ।
पिबाम्यापः सदा विद्वंस्ताश्चैव विसृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१२ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ମୁଁ ହିଁ ବଡବାମୁଖ ଅଗ୍ନି ହୋଇ ସର୍ବଦା ଜଳ ପାନ କରେ ଏବଂ ସେ ଜଳ ପୁଣି ତ୍ୟାଗ କରେ।
3.192.13
ब्रह्म वक्रं भुजौ क्षत्रमूरू मे संस्थिता विशः ।
पादौ शूद्रा भवन्तीमे विक्रमेण क्रमेण च ॥ ३.१९२.१३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ମୁଖ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୋ ବାହୁ, ବୈଶ୍ୟ ମୋ ଊରୁରେ ସ୍ଥିତ; ଏହି ଶୂଦ୍ରମାନେ ମୋ ପାଦ ହୁଅନ୍ତି — ପରାକ୍ରମ ଓ କ୍ରମରେ।
3.192.14
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदोऽप्यथर्वणः ।
मत्तः प्रादुर्भवन्त्येते मामेव प्रविशन्ति च ॥ ३.१९२.१४ ॥
ଋଗ୍ବେଦ, ସାମବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଓ ଅଥର୍ବବେଦ ମଧ୍ୟ — ଏମାନେ ମୋଠାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ମୋ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
3.192.15
यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो मुमुक्षवः ।
कामक्रोधद्वेषमुक्ता निःसंज्ञा वीतकल्मषाः ॥ ३.१९२.१५ ॥
ଯତି, ପରମ ଶାନ୍ତିରେ ରତ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ମୋକ୍ଷ ଇଚ୍ଛୁକ — କାମ, କ୍ରୋଧ, ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ, ତନ୍ମୟ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ।
3.192.16
सत्वस्था निरहंकारा नित्यमध्यात्मकोविदाः ।
मामेव सततं विप्राश्चिन्तयन्त उपासते ॥ ३.१९२.१६ ॥
ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ, ଅହଂକାରରହିତ, ସଦା ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ପାରଙ୍ଗମ ବିପ୍ରମାନେ — ମୋତେ ହିଁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି।
3.192.17
अहं संवर्तको वह्निरहं संवर्तको यमः ।
अहं संवर्तकः सूर्यस्त्वहं संवर्तकोऽनिलः ॥ ३.१९२.१७ ॥
ମୁଁ ସଂବର୍ତକ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ସଂବର୍ତକ ଯମ, ମୁଁ ସଂବର୍ତକ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ସଂବର୍ତକ ବାୟୁ।
3.192.18
तारारूपाणि दृश्यन्ते यान्येतानि नभस्तले ।
मम रूपाण्यथैतानि विद्धि त्वं द्विजसत्तम ॥ ३.१९२.१८ ॥
ଆକାଶତଳେ ଯେଉଁ ତାରକା-ରୂପ ଦିଶନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ହିଁ ରୂପ ବୋଲି ଜାଣ।
3.192.19
रत्नाकराः समुद्राश्च सर्व एव चतुर्दिशः ।
वसनं शयनं चैव विलयं चैव विद्धि मे ॥ ३.१९२.१९ ॥
ରତ୍ନାକର, ସମୁଦ୍ର ଓ ଚାରିଦିଗ ସବୁ, ବସନ, ଶୟନ ଓ ବିଲୟ ମଧ୍ୟ — ଏସବୁ ମୋର ବୋଲି ଜାଣ।
3.192.20
मयैव सुविभक्तास्ते देवकार्यार्थसिद्धये ।
कामं क्रोधं च हर्षं च भयं मोहं तथैव च।
ममैव विद्धि रोमाणि सर्वाण्येतानि सत्तम ॥ ३.१९२.२० ॥
ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେସବୁ ଭଲରେ ବିଭକ୍ତ — କାମ, କ୍ରୋଧ, ହର୍ଷ, ଭୟ ଓ ମୋହ ମଧ୍ୟ। ହେ ସତ୍ତମ, ଏସବୁ ମୋର ରୋମ ବୋଲି ଜାଣ।
3.192.21
प्राप्नुवन्ति नरा विप्र यत्कृत्वा कर्म शोभनम् ।
सत्यं दानं तपश्चोग्रमहिंसा चैव जन्तुषु ॥ ३.१९२.२१ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶୁଭ କର୍ମ କରି ଯାହା ପାଆନ୍ତି — ସତ୍ୟ, ଦାନ, ଉଗ୍ର ତପ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅହିଂସା।
3.192.22
मद्विधानेन विहिता मम देहविहारिणः ।
मयाऽभिभूतविज्ञाना विचेष्टन्ते न कामतः ॥ ३.१९२.२२ ॥
ମୋ ବିଧାନରେ ନିଯୁକ୍ତ, ମୋ ଦେହରେ ବିହାର କରୁଥିବା — ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭୂତ ବିଜ୍ଞାନ ଥିବା ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାରେ ନୁହଁ, ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
3.192.23
सम्यग्वेदमधीयाना यजन्ते विविधैर्मखैः ।
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राप्नुवन्ति द्विजातयः ॥ ३.१९२.२३ ॥
ବେଦ ଭଲରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ବିବିଧ ଯଜ୍ଞରେ ଯଜନ କରନ୍ତି — ଶାନ୍ତାତ୍ମା, କ୍ରୋଧଜୟୀ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
3.192.24
…न शक्यो यो विद्वन्नरैर्दुष्कृतकर्मभिः ।
…भाभिभूतैः कृपणैरनार्यैरकृतात्मभिः ॥ ३.१९२.२४ ॥
…ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ। …ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭୂତ, ଦୀନ, ଅନାର୍ଯ୍ୟ, ଅକୃତାତ୍ମା।
3.192.25
तस्मान्महाफलंविद्धि पदं सुकृतकर्मणः ।
सुदुष्प्रापं विमूढानां मार्गं योगैर्निषेवितम् ॥ ३.१९२.२५ ॥
ତେଣୁ ଏହାକୁ ମହାଫଳଦାୟକ, ସୁକୃତକର୍ମୀଙ୍କ ପଦ ବୋଲି ଜାଣ। ମୂଢ଼ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ; ଯୋଗଦ୍ୱାରା ସେବିତ ପଥ ଏହା।
3.192.26
यदा यदा च धर्मस्य ग्लानिर्भवति सत्तम ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.२६ ॥
ହେ ସତ୍ତମ, ଯେବେ ଯେବେ ଧର୍ମର ଗ୍ଲାନି ଘଟେ ଓ ଅଧର୍ମ ଉଠେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ନିଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
3.192.27
दैत्या हिंसानुरक्ताश्च अवध्याः सुरसत्तमैः ।
राक्षसाश्चापि लोकेऽस्मिन्यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः ॥ ३.१९२.२७ ॥
ହିଂସାରେ ଆସକ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅବଧ୍ୟ, ଏବଂ ଏହି ଜଗତରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେବେ ଜନ୍ମିବେ—
3.192.28
तदाऽहंसंप्रसूयामि गृहेषु शुभकर्मणाम् ।
प्रविष्टो मानुषं देहं सर्वं प्रशमयाम्यहम् ॥ ३.१९२.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଭକର୍ମୀମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶମିତ କରେ।
3.192.29
सृष्ट्वा देवमनुष्यांस्तु गन्धर्वोरगराक्षसान् ।
स्थावराणि च भूतानि संहराम्यात्ममायया ॥ ३.१९२.२९ ॥
ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ସ୍ଥାବର ଭୂତମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ମୁଁ ନିଜ ମାୟାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରେ।
3.192.30
कर्मकाले पुनर्देहमनुचिन्त्य सृजाम्यहम् ।
आविश्य मानषं देहं मर्यादाबन्धकारणात् ॥ ३.१९२.३० ॥
କର୍ମକାଳରେ ପୁନର୍ବାର ଦେହ ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ମାନବ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
3.192.31
श्वेतः कृतयुगे वर्णः पीतस्त्रेतायुगे मम ।
श्यामो द्वापरमासाद्य कृष्णः कलियुगे तथा ॥ ३.१९२.३१ ॥
କୃତଯୁଗରେ ମୋ ବର୍ଣ୍ଣ ଧଳା, ତ୍ରେତାରେ ହଳଦିଆ, ଦ୍ୱାପରରେ ଶ୍ୟାମ ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ସେହିପରି କୃଷ୍ଣ।
3.192.32
त्रयो भागा ह्यधर्मस् तस्मिन्काले भवनति च ।
यदा भवति मे वर्णः कृष्णो वै द्विजसत्तम् ॥ ३.१९२.३२ ॥
ସେ କାଳରେ ଅଧର୍ମ ତିନି ଭାଗ ହୁଏ; ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ମୋ ବର୍ଣ୍ଣ କୃଷ୍ଣ ହୁଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମ।
3.192.33
अन्तकाले च संप्राप्ते कालो भूत्वाऽतिदारुणः ।
त्रैलोक्यं नाशयाम्येकः कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.३३ ॥
ଅନ୍ତକାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ମୁଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର କାଳ ହୋଇ ଏକାକୀ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତ ତ୍ରିଲୋକ ବିନାଶ କରେ।
3.192.34
अहं त्रिवर्त्मा विश्वात्मा सर्वलोकसुखावहः ।
अजितः सर्वगोऽनन्तो हृषीकेश उरुक्रमः।
कालचक्रं नयाम्येको ब्रह्मन्नहमरूपकम् ॥ ३.१९२.३४ ॥
ମୁଁ ତ୍ରିବର୍ତ୍ମା, ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୁଖଦାତା, ଅଜିତ, ସର୍ବଗ, ଅନନ୍ତ, ହୃଷୀକେଶ ଓ ଉରୁକ୍ରମ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୁଁ ଏକାକୀ ଅରୂପ କାଳଚକ୍ର ଚଳାଏ।
3.192.35
शमनं सर्वभूतानां सर्वकालकृतोद्यमम् ।
एवं प्रणिहितः सम्यङ्मायया मुनिसत्तम।
सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन ॥ ३.१९२.३५ ॥
ମୁଁ ସର୍ବଭୂତର ଶମନକାରୀ; ସର୍ବକାଳରେ ମୋର ଉଦ୍ୟମ ହୁଏ। ହେ ମୁନିସତ୍ତମ, ଏହିପରି ମାୟାଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ସର୍ବଭୂତ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
3.192.36
सर्वलोके च मां भक्ताः पूजयन्ति च सर्वशः ॥ ३.१९२.३६ ॥
ସର୍ବଲୋକରେ ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ସବୁ ପ୍ରକାରରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
3.192.37
यच्च किंचित्त्वया प्राप्तं मयि क्लेशात्मकं द्विज ।
सुखोदयाय तत्सर्वं श्रेयसे च तवानघ ॥ ३.१९२.३७ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୋ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଯାହା କିଛି କ୍ଲେଶମୟ ପାଇଛ, ତାହା ସବୁ ସୁଖୋଦୟ ପାଇଁ ଏବଂ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
3.192.38
यच्च किंचित्त्वया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विहित सर्वथैवासौ ममात्मा भूतभावनः ॥ ३.१९२.३८ ॥
ଜଗତରେ ତୁମେ ଯାହା କିଛି ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ଦେଖିଛ, ତାହା ସର୍ବପ୍ରକାରେ ବିହିତ; ତାହା ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ମୋ ଆତ୍ମା।
3.192.39
अर्धं मम शरीरस्य सर्वलोकपितामहः ।
अहं नारायणो नाम शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ३.१९२.३९ ॥
ମୋ ଶରୀରର ଅଧା ଭାଗ ସର୍ବଲୋକର ପିତାମହ; ମୁଁ ନାରାୟଣ ନାମରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣକାରୀ।
3.192.40
यावद्युगानां विप्रर्षे सहस्रपरिवर्तनम् ।
तावत्स्वपिमि विश्वात्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ३.१९२.४० ॥
ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ଯୁଗମାନଙ୍କର ସହସ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯାଏଁ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ସର୍ବଲୋକ ପିତାମହ ମୁଁ ଶୋଉଥାଏ।
3.192.41
एवं सर्वमहं कालमिहासे मुनिसत्तम ।
अशिशुः शिशुरूपेण यावद्ब्रह्मा न बुध्यते ॥ ३.१९२.४१ ॥
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ମୁଁ ଏଠାରେ ସର୍ବଦା ରହେ; ଶିଶୁ ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁରୂପରେ, ଯାଏଁ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗ୍ରତ ନ ହୁଅନ୍ତି।
3.192.42
मया च दत्तो विप्राग्र्य वरस्ते ब्रह्मरूपिणा ।
असकृत्परितष्टेन विप्रर्षिगणपूजित ॥ ३.१९२.४२ ॥
ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ ମୁଁ ତୁମକୁ ବର ଦେଇଛି; ବାରମ୍ବାର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ବିପ୍ରର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
3.192.43
सर्वमेकार्णवं दृष्ट्वा नष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विक्लबोसि मया ज्ञातस्ततस्ते दर्शितं जगत् ॥ ३.१९२.४३ ॥
ସବୁ ଗୋଟିଏ ମହାସମୁଦ୍ର ହୋଇଯିବା ଓ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ନଷ୍ଟ ହେବା ଦେଖି ତୁମେ ବିଚଳିତ ହେଲ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଲି, ତାପରେ ତୁମକୁ ଏହି ଜଗତ ଦେଖାଇଲି।
3.192.44
अभ्यन्तरं शरीरस्य प्रविष्टोसि यदा मम ।
दृष्ट्वा लोकं समस्तं च विस्मितो नावबुध्यसे ॥ ३.१९२.४४ ॥
ତୁମେ ମୋ ଶରୀର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲବେଳେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବିସ୍ମିତ ରହିଲ ଓ ବୁଝିପାରିଲ ନାହିଁ।
3.192.45
ततोसि वक्राद्विप्रर्षे द्रुतं निःसारितो मया ।
आख्यातस्ते मया चात्मा दुर्ज्ञे योपि सुरासुरैः ॥ ३.१९२.४५ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ମୁଖରୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାର କଲି; ସୁର ଓ ଅସୁରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜ୍ଞେୟ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।
3.192.46
यावत्स भगवान्ब्रह्मा न बुध्येत महातपाः ।
तावत्त्वमिह विप्रर्षे विस्रब्धश्चर वै सुखम् ॥ ३.१९२.४६ ॥
ମହାତପା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗ୍ରତ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ତୁମେ ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ସୁଖରେ ବିଚରଣ କର।
3.192.47
ततो विबुद्धे तस्मिंस्तु सर्वलोकपितामहे ।
एकीभूतः प्रवेक्ष्यामि शरीराणि द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.४७ ॥
ତା'ପରେ, ସର୍ବଲୋକ ପିତାମହ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ଏକୀଭୂତ ହୋଇ ଶରୀରମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
3.192.48
आकाशं पृथिवीं ज्योतिर्वायुं सलिलमेव च ।
लोके यच्च भवेच्छेषमिह स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.४८ ॥
ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ତେଜ, ବାୟୁ ଓ ଜଳ, ଏବଂ ଜଗତରେ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ, ଏଠାର ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ।
3.192.49
इत्युक्त्वान्तर्हितस्तात स देवः परमाद्भुतः ।
प्रजाश्चेमाः प्रपश्यामि विचित्रा विविधाः कृताः ॥ ३.१९२.४९ ॥
ଏହିପରି କହି ସେ ପରମାଦ୍ଭୁତ ଦେବତା ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ। ଏବଂ ମୁଁ ଏହି ବିଚିତ୍ର ଓ ବିବିଧ ରୂପେ ସୃଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି।
3.192.50
एवं दृष्टं मया राजंस्तस्मिन्प्राप्ते युगक्षये ।
आश्चर्यं भरतश्रेष्ठ सर्वधर्मभृतांवरः ॥ ३.१९२.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଗକ୍ଷୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାବେଳେ ମୁଁ ଏହିପରି ଦେଖିଥିଲି। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ; ସେ ସର୍ବଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.192.51
यः स देवो मया दृष्टः पुरा पद्मायतेक्षणः ।
स एष पुरुषव्याघ्र संबन्धी ते जनार्दनः ॥ ३.१९२.५१ ॥
ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଦେଖିଥିବା ସେହି ଦେବତା, କମଳନୟନ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସେ ଏହି ତୁମର ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
3.192.52
अस्यैव वरदानाद्धि स्मृतिर्न प्रजहाति माम् ।
दीर्गमायुश्च कौन्तेय स्वच्छन्दमरणं मम ॥ ३.१९२.५२ ॥
ତାଙ୍କ ବରଦାନରୁ ହିଁ ମୋର ସ୍ମୃତି ମୋତେ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୋର ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଅଛି; ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ମୋ ଇଚ୍ଛାଧୀନ।
3.192.53
स एष कृष्णो वार्ष्णेय पुराणपुरुषो विभुः ।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा क्रीडन्निव महाभुजः ॥ ३.१९२.५३ ॥
ଏ ହିଁ କୃଷ୍ଣ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ପୁରାଣପୁରୁଷ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ହରି; ଅଚିନ୍ତ୍ୟସ୍ୱରୂପ ସେହି ମହାବାହୁ ଖେଳୁଥିବା ପରି ବିରାଜମାନ।
3.192.54
एष धाता विधाता च संहर्ता चैव शाश्वतः ।
श्रीवत्सवक्षा गोविन्दः प्रजापतिपतिः प्रभुः ॥ ३.१९२.५४ ॥
ଏ ହିଁ ଧାତା, ବିଧାତା, ସଂହର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ; ଶ୍ରୀବତ୍ସ-ଚିହ୍ନିତ ବକ୍ଷ ଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କର ପତି, ପ୍ରଭୁ।
3.192.55
दृष्ट्वेमं वृष्णिप्रवरं स्मृतिर्मामियमागता ।
आदिदेवमयं जिष्णुं पुरुषं पीतवाससम् ॥ ३.१९२.५५ ॥
ବୃଷ୍ଣି ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋର ଏହି ସ୍ମୃତି ଆସିଲା: ଏ ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ଜୟଶୀଳ, ଆଦିଦେବ ପୁରୁଷ।
3.192.56
सर्वेषामेव भूतानां पिता माता च माधवः ।
गच्छध्वमेनं शरणं शरण्यं कौरवर्षभाः ॥ ३.१९२.५६ ॥
ମାଧବ ହିଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତା। ହେ କୌରବ ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଶରଣଯୋଗ୍ୟ ଏହାଙ୍କ ହିଁ ଶରଣ ନିଅ।
3.192.57
एवमुक्तास्च ते पार्ता यमौ च पुरुषर्षभौ ।
द्रौपद्या सहिताः सर्वे नमश्चक्रुर्जनार्दनम् ॥ ३.१९२.५७ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଯମଳ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇ ଭାଇ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
3.192.58
स चैतान्पुरुषव्याघ्र साम्ना परमवल्गुना ।
सान्त्वयामास मानार्हो मन्यमानो यथाविधि ॥ ३.१९२.५८ ॥
ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ, ଅତି ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ଯଥାବିଧି ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନାର୍ହ ଭାବି।