మహాభారతం · అధ్యాయం 3.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.192.1
कामं देवाऽपि मां विप्र न हि जानन्ति तत्त्वतः ।
त्वत्प्रीत्या तु प्रवक्ष्यामि यथेदं विमृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१ ॥
దేవతలు కూడా నన్ను నిజంగా తెలుసుకోలేరు; అయినా, విప్రుడా, నీ ప్రేమ కారణంగా ఈ సందేహాన్ని నేను ఎలా తొలగిస్తానో చెబుతాను.
3.192.2
पितृभक्तोसि विप्रर्षे मां चैव शरणं गतः ।
ततो दृष्टोस्मि ते साक्षाद्ब्रह्यचर्यं च ते महत् ॥ ३.१९२.२ ॥
ఓ విప్రర్షీ, నీవు తండ్రికి భక్తుడవు; నన్నే శరణుగా పొందావు. అందుకే నేను నీకు ప్రత్యక్షంగా కనిపించాను; నీ బ్రహ్మచర్యం కూడా గొప్పది.
3.192.3
आपो नारा इति प्रोक्तास्तासां नाम कृतं मया ।
तेन नारायणप्युक्तो मम तत्त्वयनं सदा ॥ ३.१९२.३ ॥
జలాలను 'నారాలు' అని అంటారు; వాటికి పేరు నేనే పెట్టాను. అందువల్ల నేను నారాయణుడని కూడా పిలవబడతాను; అదే నా ఎల్లప్పుడూ ఉండే నివాసం.
3.192.4
अहंनारायणो नाम प्रभवः शाश्वतोऽव्ययः ।
विधाता सर्वभूतानां संहर्ता च द्विजोत्तम् ॥ ३.१९२.४ ॥
నేను నారాయణుడనే పేరుగల, మూలమైన, శాశ్వతమైన, అవ్యయుడను. ఓ ద్విజోత్తమా, సర్వ ప్రాణులకు విధాతను, సంహర్తను నేనే.
3.192.5
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रश्चाहं सुराधिपः ।
अहं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस्तथा ॥ ३.१९२.५ ॥
నేనే విష్ణువు, నేనే బ్రహ్మ, శక్రుడను, దేవాధిపతిని. నేనే వైశ్రవణుడనే రాజు; అలాగే ప్రేతాధిపతి యముడు కూడా నేనే.
3.192.6
अहं शिवश्च सोमश्च कश्यपोऽथ प्रजापतिः ।
अहं धाता विधाता च यज्ञश्चाहं द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.६ ॥
నేనే శివుడను, నేనే సోముడను; కశ్యపుడు, ప్రజాపతి కూడా నేనే. నేనే ధాతను, విధాతను; ఓ ద్విజోత్తమా, నేనే యజ్ఞాన్ని.
3.192.7
अग्निरास्यं क्षिति पादौ चन्द्रादित्यौ च लोचने ।
द्यौर्मूर्धा मे दिशः श्रोत्रे तथाऽऽपः स्वेदसंभवाः।
सकलं च नभः कायो वायुर्मनसि मे स्थितः ॥ ३.१९२.७ ॥
అగ్ని నా ముఖం, భూమి నా పాదాలు, చంద్రుడు మరియు సూర్యుడు నా రెండు కన్నులు. ఆకాశం నా శిరస్సు, దిక్కులు నా చెవులు, చెమటనుండి పుట్టిన జలాలు కూడా (నావే). సమస్త ఆకాశం నా శరీరం; వాయువు నా మనసులో నిలిచి ఉంది.
3.192.8
मया क्रतुशतैरिष्टं बहुभिस्त्वाप्तदक्षिणैः ।
यजन्ते वेदविदुषो मां देवसदने स्थितम् ॥ ३.१९२.८ ॥
నేను వందలాది యజ్ఞాలతో, అనేక సార్లు పూర్తి దక్షిణలతో ఆరాధింపబడ్డాను. దేవలోకంలో నిలిచి ఉన్న నన్ను వేదజ్ఞులు యజ్ఞాలతో పూజిస్తారు.
3.192.9
पृथिव्यां क्षत्रियेन्द्राश् पार्तिवाः स्वर्गकाङ्क्षिणः ।
यजन्ते मां तथा वैश्याः स्वर्गलोकजिगीषया ॥ ३.१९२.९ ॥
భూమిపై స్వర్గాన్ని కోరే శ్రేష్ఠ క్షత్రియులు, రాజులు నన్ను యజిస్తారు; అలాగే వైశ్యులు స్వర్గలోకాన్ని జయించాలనే కోరికతో నన్ను ఆరాధిస్తారు.
3.192.10
चतुःसमुद्रपर्यन्तां मेरुमन्दरभूषणाम् ।
शेषो भूत्वाऽहमेवैतां धारयामि वसुंधराम् ॥ ३.१९२.१० ॥
నాలుగు సముద్రాలతో చుట్టబడి, మేరు మరియు మందర పర్వతాలతో అలంకరింపబడిన ఈ భూమిని నేనే శేషుడనై ధరిస్తున్నాను.
3.192.11
वाराहं रूपमास्थाय मयेयं जगती पुरा ।
मज्जमाना जले विप्र वीर्येणासीत्समुद्धृता ॥ ३.१९२.११ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, పూర్వం వరాహ రూపం ధరించి నీటిలో మునిగిపోతున్న ఈ ప్రపంచాన్ని నేను నా పరాక్రమంతో పైకెత్తాను.
3.192.12
अग्निश्च बडबावक्रे भूत्वाऽहं द्विजसत्तम ।
पिबाम्यापः सदा विद्वंस्ताश्चैव विसृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१२ ॥
ఓ ద్విజోత్తమా, ఓ విద్వాంసుడా, నేను బడబాముఖ అగ్నిగా మారి ఎల్లప్పుడూ నీటిని త్రాగుతాను; ఆ నీటిని నేనే మళ్ళీ విడిచిపెడతాను.
3.192.13
ब्रह्म वक्रं भुजौ क्षत्रमूरू मे संस्थिता विशः ।
पादौ शूद्रा भवन्तीमे विक्रमेण क्रमेण च ॥ ३.१९२.१३ ॥
బ్రాహ్మణులు నా ముఖం, క్షత్రియులు నా భుజాలు, వైశ్యులు నా తొడలలో నిలిచినవారు, ఈ శూద్రులు నా పాదాలు అవుతారు — పరాక్రమంతో, క్రమంగా.
3.192.14
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदोऽप्यथर्वणः ।
मत्तः प्रादुर्भवन्त्येते मामेव प्रविशन्ति च ॥ ३.१९२.१४ ॥
ఋగ్వేదం, సామవేదం, యజుర్వేదం, అథర్వవేదం కూడా — ఇవి నా నుండే ఉద్భవించి నాలోనే ప్రవేశిస్తాయి.
3.192.15
यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो मुमुक्षवः ।
कामक्रोधद्वेषमुक्ता निःसंज्ञा वीतकल्मषाः ॥ ३.१९२.१५ ॥
యతులు, పరమ శాంతిలో నిమగ్నులై, ఆత్మనిగ్రహం కలిగి, మోక్షాన్ని కోరేవారు — కామ, క్రోధ, ద్వేషాల నుండి విముక్తులై, నిశ్చేష్టులై, పాపరహితులై ఉంటారు.
3.192.16
सत्वस्था निरहंकारा नित्यमध्यात्मकोविदाः ।
मामेव सततं विप्राश्चिन्तयन्त उपासते ॥ ३.१९२.१६ ॥
సత్త్వంలో స్థిరులై, అహంకారరహితులై, ఎల్లప్పుడూ అధ్యాత్మ జ్ఞానంలో నిపుణులైన విప్రులు — నన్నే నిరంతరం ధ్యానిస్తూ ఉపాసిస్తారు.
3.192.17
अहं संवर्तको वह्निरहं संवर्तको यमः ।
अहं संवर्तकः सूर्यस्त्वहं संवर्तकोऽनिलः ॥ ३.१९२.१७ ॥
నేనే సంవర్తక అగ్ని; నేనే సంవర్తక యముడు; నేనే సంవర్తక సూర్యుడు; నేనే సంవర్తక వాయువు.
3.192.18
तारारूपाणि दृश्यन्ते यान्येतानि नभस्तले ।
मम रूपाण्यथैतानि विद्धि त्वं द्विजसत्तम ॥ ३.१९२.१८ ॥
ఆకాశ తలంపై కనిపించే నక్షత్రరూపాలు — ఓ ద్విజోత్తమా, వాటిని కూడా నా రూపాలే అని తెలుసుకో.
3.192.19
रत्नाकराः समुद्राश्च सर्व एव चतुर्दिशः ।
वसनं शयनं चैव विलयं चैव विद्धि मे ॥ ३.१९२.१९ ॥
రత్నాకరాలు, సముద్రాలు, నాలుగు దిక్కులు అన్నీ, వస్త్రం, శయనం, లయం కూడా — ఇవి నా రూపాలని తెలుసుకో.
3.192.20
मयैव सुविभक्तास्ते देवकार्यार्थसिद्धये ।
कामं क्रोधं च हर्षं च भयं मोहं तथैव च।
ममैव विद्धि रोमाणि सर्वाण्येतानि सत्तम ॥ ३.१९२.२० ॥
దేవకార్య సిద్ధికోసం నాచేతనే అవి చక్కగా విభజించబడ్డాయి — కామం, క్రోధం, హర్షం, భయం, మోహం కూడా. ఓ ఉత్తమా, ఇవన్నీ నా రోమాలని తెలుసుకో.
3.192.21
प्राप्नुवन्ति नरा विप्र यत्कृत्वा कर्म शोभनम् ।
सत्यं दानं तपश्चोग्रमहिंसा चैव जन्तुषु ॥ ३.१९२.२१ ॥
విప్రుడా, మానవులు శుభకర్మలు చేసి పొందేది — సత్యం, దానం, ఘోర తపస్సు, ప్రాణులపట్ల అహింస — ఇవే.
3.192.22
मद्विधानेन विहिता मम देहविहारिणः ।
मयाऽभिभूतविज्ञाना विचेष्टन्ते न कामतः ॥ ३.१९२.२२ ॥
నా విధానంతో నియమించబడి, నా దేహంలో విహరించేవారు — నాచేత విజ్ఞానం అభిభూతమై, తమ ఇష్టంతో కాక చేష్టిస్తారు.
3.192.23
सम्यग्वेदमधीयाना यजन्ते विविधैर्मखैः ।
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राप्नुवन्ति द्विजातयः ॥ ३.१९२.२३ ॥
వేదాన్ని చక్కగా అధ్యయనం చేస్తూ, వివిధ యజ్ఞాలతో యజిస్తారు — శాంతాత్ములు, క్రోధాన్ని జయించిన ద్విజాతులు పొందుతారు.
3.192.24
…न शक्यो यो विद्वन्नरैर्दुष्कृतकर्मभिः ।
…भाभिभूतैः कृपणैरनार्यैरकृतात्मभिः ॥ ३.१९२.२४ ॥
…విద్వాంసుడా, దుష్కర్మలు చేసే మానవులచే పొందశక్యం కాదు. …చే అభిభూతులైన, దీనులు, అనార్యులు, అకృతాత్ములచేత.
3.192.25
तस्मान्महाफलंविद्धि पदं सुकृतकर्मणः ।
सुदुष्प्रापं विमूढानां मार्गं योगैर्निषेवितम् ॥ ३.१९२.२५ ॥
కాబట్టి దీనిని గొప్ప ఫలాన్ని ఇచ్చే స్థానంగా తెలుసుకో. ఇది పుణ్యకర్మ చేసినవారి స్థానం. మూఢులకు అత్యంత దుర్లభం; యోగాల ద్వారా సేవింపబడే మార్గం ఇది.
3.192.26
यदा यदा च धर्मस्य ग्लानिर्भवति सत्तम ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.२६ ॥
ఓ సత్తమా, ఎప్పుడెప్పుడు ధర్మానికి క్షీణత కలుగుతుందో, అధర్మం ఎదుగుతుందో, అప్పుడల్లా నేను నన్ను సృష్టించుకుంటాను.
3.192.27
दैत्या हिंसानुरक्ताश्च अवध्याः सुरसत्तमैः ।
राक्षसाश्चापि लोकेऽस्मिन्यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः ॥ ३.१९२.२७ ॥
హింసలో మునిగిన దైత్యులు, శ్రేష్ఠ దేవతలకు కూడా వధించరానివారు, ఈ లోకంలో భయంకర రాక్షసులు కూడా ఉద్భవించినప్పుడు—
3.192.28
तदाऽहंसंप्रसूयामि गृहेषु शुभकर्मणाम् ।
प्रविष्टो मानुषं देहं सर्वं प्रशमयाम्यहम् ॥ ३.१९२.२८ ॥
అప్పుడు నేను శుభకర్మలు చేసేవారి గృహాలలో జన్మిస్తాను. మానవ దేహంలో ప్రవేశించి, వారినందరినీ శమింపజేస్తాను.
3.192.29
सृष्ट्वा देवमनुष्यांस्तु गन्धर्वोरगराक्षसान् ।
स्थावराणि च भूतानि संहराम्यात्ममायया ॥ ३.१९२.२९ ॥
దేవతలను, మనుషులను, గంధర్వులను, ఉరగులను, రాక్షసులను, స్థావర భూతాలను సృష్టించి, నా స్వమాయతో వాటిని సంహరిస్తాను.
3.192.30
कर्मकाले पुनर्देहमनुचिन्त्य सृजाम्यहम् ।
आविश्य मानषं देहं मर्यादाबन्धकारणात् ॥ ३.१९२.३० ॥
కర్మకాలంలో మళ్ళీ దేహాన్ని ఆలోచించి సృష్టిస్తాను. మర్యాద అనే బంధాన్ని నిలబెట్టడానికి మానవ దేహంలో ప్రవేశిస్తాను.
3.192.31
श्वेतः कृतयुगे वर्णः पीतस्त्रेतायुगे मम ।
श्यामो द्वापरमासाद्य कृष्णः कलियुगे तथा ॥ ३.१९२.३१ ॥
కృతయుగంలో నా వర్ణం తెలుపు, త్రేతాయుగంలో పసుపు, ద్వాపరంలో నీలి-నలుపు, కలియుగంలో అలాగే నలుపు.
3.192.32
त्रयो भागा ह्यधर्मस् तस्मिन्काले भवनति च ।
यदा भवति मे वर्णः कृष्णो वै द्विजसत्तम् ॥ ३.१९२.३२ ॥
ఆ కాలంలో అధర్మం మూడు భాగాలుగా ఉంటుంది; నా వర్ణం నలుపైనప్పుడు, ద్విజోత్తమా.
3.192.33
अन्तकाले च संप्राप्ते कालो भूत्वाऽतिदारुणः ।
त्रैलोक्यं नाशयाम्येकः कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.३३ ॥
అంతకాలం వచ్చినప్పుడు, అతి భయంకరమైన కాలంగా మారి, స్థావర-జంగమమైన మొత్తం త్రిలోకాన్ని ఒంటరిగా నేను నాశనం చేస్తాను.
3.192.34
अहं त्रिवर्त्मा विश्वात्मा सर्वलोकसुखावहः ।
अजितः सर्वगोऽनन्तो हृषीकेश उरुक्रमः।
कालचक्रं नयाम्येको ब्रह्मन्नहमरूपकम् ॥ ३.१९२.३४ ॥
నేను త్రివర్త్ముడిని, విశ్వాత్మను, సర్వలోకాలకు సుఖం ఇచ్చేవాడిని, అజితుడను, సర్వవ్యాపిని, అనంతుడను, హృషీకేశుడను, ఉరుక్రముడను. బ్రాహ్మణా, రూపం లేని కాలచక్రాన్ని నేను ఒక్కడినే నడిపిస్తాను.
3.192.35
शमनं सर्वभूतानां सर्वकालकृतोद्यमम् ।
एवं प्रणिहितः सम्यङ्मायया मुनिसत्तम।
सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन ॥ ३.१९२.३५ ॥
నేను సర్వప్రాణులను శమింపజేసేవాడిని; సర్వకాలాలలో నా ప్రయత్నం జరుగుతుంది. మునిసత్తమా, ఈ విధంగా మాయచేత సరిగా ప్రేరితుడనై, విప్రేంద్రా, సర్వప్రాణులలో ఎవ్వరూ నన్ను తెలుసుకోరు.
3.192.36
सर्वलोके च मां भक्ताः पूजयन्ति च सर्वशः ॥ ३.१९२.३६ ॥
సర్వలోకాలలో భక్తులు నన్ను అన్ని విధాలుగా పూజిస్తారు.
3.192.37
यच्च किंचित्त्वया प्राप्तं मयि क्लेशात्मकं द्विज ।
सुखोदयाय तत्सर्वं श्रेयसे च तवानघ ॥ ३.१९२.३७ ॥
ఓ ద్విజా, నాలో నీవు పొందిన క్లేశభరితమైనదేదైనా, అదంతా సుఖోదయానికి, నీ శ్రేయస్సుకు; ఓ నిష్పాపా.
3.192.38
यच्च किंचित्त्वया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विहित सर्वथैवासौ ममात्मा भूतभावनः ॥ ३.१९२.३८ ॥
లోకంలో నీవు చూసిన స్థావర జంగమమైనదేదైనా, అదంతా సర్వవిధాలా నియమితమే; అది భూతాలను సృష్టించే నా ఆత్మయే.
3.192.39
अर्धं मम शरीरस्य सर्वलोकपितामहः ।
अहं नारायणो नाम शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ३.१९२.३९ ॥
నా శరీరంలో సగభాగం సర్వలోక పితామహుడు; నేను నారాయణుడనే పేరుగలవాడను, శంఖ చక్ర గదాధరుడను.
3.192.40
यावद्युगानां विप्रर्षे सहस्रपरिवर्तनम् ।
तावत्स्वपिमि विश्वात्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ३.१९२.४० ॥
ఓ విప్రర్షీ, యుగాల వేయి పరివర్తనలు జరిగినంతవరకు, విశ్వాత్మ, సర్వలోక పితామహుడనైన నేను నిద్రిస్తాను.
3.192.41
एवं सर्वमहं कालमिहासे मुनिसत्तम ।
अशिशुः शिशुरूपेण यावद्ब्रह्मा न बुध्यते ॥ ३.१९२.४१ ॥
ఓ మునిసత్తమా, ఈ విధంగా నేను ఇక్కడ సర్వకాలమూ ఉంటాను; శిశువు కానివాడను శిశురూపంలో, బ్రహ్మ మేల్కొనేవరకు.
3.192.42
मया च दत्तो विप्राग्र्य वरस्ते ब्रह्मरूपिणा ।
असकृत्परितष्टेन विप्रर्षिगणपूजित ॥ ३.१९२.४२ ॥
ఓ విప్రాగ్ర్యా, బ్రహ్మరూపుడనైన నేను నీకు వరమిచ్చాను; పదేపదే సంతృప్తుడనై, విప్రర్షిగణాలచే పూజింపబడినవాడా.
3.192.43
सर्वमेकार्णवं दृष्ट्वा नष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विक्लबोसि मया ज्ञातस्ततस्ते दर्शितं जगत् ॥ ३.१९२.४३ ॥
అన్నీ ఒకే సముద్రంగా మారడం చూసి, స్థావర జంగమాలు నశించడం చూసి నీవు కలతచెందావు; నిన్ను నేను గుర్తించాను, అందుకే ఈ జగత్తును నీకు చూపించాను.
3.192.44
अभ्यन्तरं शरीरस्य प्रविष्टोसि यदा मम ।
दृष्ट्वा लोकं समस्तं च विस्मितो नावबुध्यसे ॥ ३.१९२.४४ ॥
నీవు నా శరీరం లోపలికి ప్రవేశించినప్పుడు, సమస్త లోకాలను చూసి కూడా విస్మయంతో ఉన్నావు, గ్రహించలేకపోయావు.
3.192.45
ततोसि वक्राद्विप्रर्षे द्रुतं निःसारितो मया ।
आख्यातस्ते मया चात्मा दुर्ज्ञे योपि सुरासुरैः ॥ ३.१९२.४५ ॥
అప్పుడు, ఓ విప్రర్షి, నేను నిన్ను నా ముఖం నుండి వెంటనే బయటకు పంపాను; సురులూ అసురులూ తెలుసుకోలేని నా ఆత్మను నీకు తెలియజేశాను.
3.192.46
यावत्स भगवान्ब्रह्मा न बुध्येत महातपाः ।
तावत्त्वमिह विप्रर्षे विस्रब्धश्चर वै सुखम् ॥ ३.१९२.४६ ॥
మహాతపస్వి అయిన భగవంతుడు బ్రహ్మ మేల్కొనని వరకు, ఓ విప్రర్షి, నీవు ఇక్కడ నిశ్చింతగా సుఖంగా సంచరించు.
3.192.47
ततो विबुद्धे तस्मिंस्तु सर्वलोकपितामहे ।
एकीभूतः प्रवेक्ष्यामि शरीराणि द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.४७ ॥
అప్పుడు, సర్వలోకాలకు పితామహుడైన ఆయన మేల్కొన్నప్పుడు, ఓ ద్విజోత్తమా, నేను ఏకీభవించి శరీరాలలో ప్రవేశిస్తాను.
3.192.48
आकाशं पृथिवीं ज्योतिर्वायुं सलिलमेव च ।
लोके यच्च भवेच्छेषमिह स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.४८ ॥
ఆకాశం, పృథివి, తేజస్సు, వాయువు, జలం, మరియు లోకంలో మిగిలినవి, ఇక్కడ ఉన్న స్థావర జంగమాలు.
3.192.49
इत्युक्त्वान्तर्हितस्तात स देवः परमाद्भुतः ।
प्रजाश्चेमाः प्रपश्यामि विचित्रा विविधाः कृताः ॥ ३.१९२.४९ ॥
ఇలా చెప్పి ఆ అత్యద్భుత దేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. వివిధంగా, విచిత్రంగా సృష్టించబడిన ఈ ప్రాణులను నేను చూస్తున్నాను.
3.192.50
एवं दृष्टं मया राजंस्तस्मिन्प्राप्ते युगक्षये ।
आश्चर्यं भरतश्रेष्ठ सर्वधर्मभृतांवरः ॥ ३.१९२.५० ॥
రాజా, యుగాంతం వచ్చినప్పుడు నేను ఇలా చూశాను. భరతశ్రేష్ఠా, అది ఆశ్చర్యం. సర్వధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడు అతడు.
3.192.51
यः स देवो मया दृष्टः पुरा पद्मायतेक्षणः ।
स एष पुरुषव्याघ्र संबन्धी ते जनार्दनः ॥ ३.१९२.५१ ॥
పూర్వం నేను చూసిన ఆ దేవుడు, పద్మనేత్రుడు, పురుషవ్యాఘ్రా, ఇతడే నీ బంధువైన జనార్దనుడు.
3.192.52
अस्यैव वरदानाद्धि स्मृतिर्न प्रजहाति माम् ।
दीर्गमायुश्च कौन्तेय स्वच्छन्दमरणं मम ॥ ३.१९२.५२ ॥
ఆయన వరప్రసాదం వల్లనే నా స్మృతి నన్ను విడువదు. కౌంతేయా, నాకు దీర్ఘాయుష్షు ఉంది; నా మరణం నా ఇష్టానుసారమే.
3.192.53
स एष कृष्णो वार्ष्णेय पुराणपुरुषो विभुः ।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा क्रीडन्निव महाभुजः ॥ ३.१९२.५३ ॥
ఇతడే కృష్ణుడు, వార్ష్ణేయుడు, పురాణపురుషుడు, సర్వవ్యాపి హరి; అచింత్య స్వరూపుడైన ఆ మహాబాహువు లీలగా విరాజిల్లుతున్నాడు.
3.192.54
एष धाता विधाता च संहर्ता चैव शाश्वतः ।
श्रीवत्सवक्षा गोविन्दः प्रजापतिपतिः प्रभुः ॥ ३.१९२.५४ ॥
ఇతడు ధాత, విధాత, సంహర్త, శాశ్వతుడు; శ్రీవత్స వక్షుడైన గోవిందుడు, ప్రజాపతులకు కూడా పతి, ప్రభువు.
3.192.55
दृष्ट्वेमं वृष्णिप्रवरं स्मृतिर्मामियमागता ।
आदिदेवमयं जिष्णुं पुरुषं पीतवाससम् ॥ ३.१९२.५५ ॥
వృష్ణి వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన ఇతడిని చూసి నాకు ఈ స్మృతి కలిగింది. ఇతడు పీతాంబరధారి, జయశీలుడు, ఆదిదేవుడైన పురుషుడు.
3.192.56
सर्वेषामेव भूतानां पिता माता च माधवः ।
गच्छध्वमेनं शरणं शरण्यं कौरवर्षभाः ॥ ३.१९२.५६ ॥
మాధవుడే సకల ప్రాణులకు తండ్రి, తల్లి. కౌరవ శ్రేష్ఠులారా, శరణ్యుడైన ఇతడినే శరణు పొందండి.
3.192.57
एवमुक्तास्च ते पार्ता यमौ च पुरुषर्षभौ ।
द्रौपद्या सहिताः सर्वे नमश्चक्रुर्जनार्दनम् ॥ ३.१९२.५७ ॥
ఇలా చెప్పబడిన పృథ కుమారులు, ఇద్దరు యమళ పురుషోత్తములు, ద్రౌపదితో కలిసి అందరూ జనార్దనుడికి నమస్కరించారు.
3.192.58
स चैतान्पुरुषव्याघ्र साम्ना परमवल्गुना ।
सान्त्वयामास मानार्हो मन्यमानो यथाविधि ॥ ३.१९२.५८ ॥
ఆ పురుషవ్యాఘ్రుడు, గౌరవానికి అర్హుడు, అత్యంత మధురమైన మాటలతో వారిని యథావిధిగా ఓదార్చాడు; వారిని గౌరవనీయులుగా భావించి.