മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.192.1
कामं देवाऽपि मां विप्र न हि जानन्ति तत्त्वतः ।
त्वत्प्रीत्या तु प्रवक्ष्यामि यथेदं विमृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१ ॥
ദേവന്മാർപോലും എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നില്ല; എന്നാൽ വിപ്രാ, നിന്റെ സ്നേഹത്താൽ ഈ സംശയം ഞാൻ എങ്ങനെ നീക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ പറയാം.
3.192.2
पितृभक्तोसि विप्रर्षे मां चैव शरणं गतः ।
ततो दृष्टोस्मि ते साक्षाद्ब्रह्यचर्यं च ते महत् ॥ ३.१९२.२ ॥
ഹേ വിപ്രർഷേ, നീ പിതൃഭക്തനാണ്; എന്നെ തന്നെ ശരണമായി നീ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ നിനക്ക് നേരിട്ട് ദർശനം നൽകുന്നു; നിന്റെ ബ്രഹ്മചര്യവും മഹത്തരമാണ്.
3.192.3
आपो नारा इति प्रोक्तास्तासां नाम कृतं मया ।
तेन नारायणप्युक्तो मम तत्त्वयनं सदा ॥ ३.१९२.३ ॥
ജലങ്ങളെ 'നാരങ്ങൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അവയ്ക്ക് പേര് നൽകിയത് ഞാനാണ്. അതിനാൽ എന്നെ നാരായണൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു; ജലമാണ് എന്റെ എന്നുമുള്ള വാസസ്ഥാനം.
3.192.4
अहंनारायणो नाम प्रभवः शाश्वतोऽव्ययः ।
विधाता सर्वभूतानां संहर्ता च द्विजोत्तम् ॥ ३.१९२.४ ॥
ഞാൻ നാരായണൻ എന്ന പേരുള്ളവൻ; ഉത്ഭവകാരണവും ശാശ്വതനും അക്ഷയനുമാണ്. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും ഞാനാണ്.
3.192.5
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रश्चाहं सुराधिपः ।
अहं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस्तथा ॥ ३.१९२.५ ॥
ഞാൻ വിഷ്ണുവാണ്, ഞാൻ ബ്രഹ്മാവാണ്, ശക്രനും ദേവാധിപനും ഞാൻ തന്നെ. ഞാൻ വൈശ്രവണനെന്ന രാജാവാണ്; അതുപോലെ പ്രേതാധിപനായ യമനും ഞാനാണ്.
3.192.6
अहं शिवश्च सोमश्च कश्यपोऽथ प्रजापतिः ।
अहं धाता विधाता च यज्ञश्चाहं द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.६ ॥
ഞാൻ ശിവനാണ്, ഞാൻ സോമനാണ്; കശ്യപനും പ്രജാപതിയും ഞാൻ തന്നെ. ഞാൻ ധാതാവാണ്, വിധാതാവാണ്; ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ഞാൻ തന്നെയാണ് യജ്ഞം.
3.192.7
अग्निरास्यं क्षिति पादौ चन्द्रादित्यौ च लोचने ।
द्यौर्मूर्धा मे दिशः श्रोत्रे तथाऽऽपः स्वेदसंभवाः।
सकलं च नभः कायो वायुर्मनसि मे स्थितः ॥ ३.१९२.७ ॥
അഗ്നി എന്റെ മുഖം, ഭൂമി എന്റെ പാദങ്ങൾ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എന്റെ രണ്ടു കണ്ണുകൾ. ആകാശം എന്റെ തല, ദിക്കുകൾ എന്റെ ചെവികൾ, വിയർപ്പിൽ നിന്നുണ്ടായ ജലവും അങ്ങനെ തന്നെ. സമസ്ത ആകാശവും എന്റെ ശരീരം; വായു എന്റെ മനസ്സിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
3.192.8
मया क्रतुशतैरिष्टं बहुभिस्त्वाप्तदक्षिणैः ।
यजन्ते वेदविदुषो मां देवसदने स्थितम् ॥ ३.१९२.८ ॥
നൂറുകണക്കിന് യജ്ഞങ്ങളാലും, സമൃദ്ധമായ ദക്ഷിണകളോടെ പലതവണയും ഞാൻ ആരാധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ദേവലോകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന എന്നെ വേദജ്ഞർ യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിക്കുന്നു.
3.192.9
पृथिव्यां क्षत्रियेन्द्राश् पार्तिवाः स्वर्गकाङ्क्षिणः ।
यजन्ते मां तथा वैश्याः स्वर्गलोकजिगीषया ॥ ३.१९२.९ ॥
ഭൂമിയിൽ സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ക്ഷത്രിയരും രാജാക്കന്മാരും എന്നെ യജിക്കുന്നു; അതുപോലെ സ്വർഗ്ഗലോകം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വൈശ്യരും എന്നെ യജിക്കുന്നു.
3.192.10
चतुःसमुद्रपर्यन्तां मेरुमन्दरभूषणाम् ।
शेषो भूत्वाऽहमेवैतां धारयामि वसुंधराम् ॥ ३.१९२.१० ॥
നാല് സമുദ്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, മേരുവും മന്ദരവും അലങ്കരിക്കുന്ന ഈ ഭൂമിയെ ഞാൻതന്നെ ശേഷനായി താങ്ങുന്നു.
3.192.11
वाराहं रूपमास्थाय मयेयं जगती पुरा ।
मज्जमाना जले विप्र वीर्येणासीत्समुद्धृता ॥ ३.१९२.११ ॥
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, പണ്ട് വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഈ ലോകത്തെ ഞാൻ എന്റെ വീര്യത്താൽ ഉയർത്തി.
3.192.12
अग्निश्च बडबावक्रे भूत्वाऽहं द्विजसत्तम ।
पिबाम्यापः सदा विद्वंस्ताश्चैव विसृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१२ ॥
ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഹേ വിദ്വാനേ, ഞാൻ തന്നെ ബഡബാമുഖ അഗ്നിയായി എപ്പോഴും വെള്ളം കുടിക്കുന്നു; ആ വെള്ളം ഞാൻ തന്നെ വീണ്ടും വിടുന്നു.
3.192.13
ब्रह्म वक्रं भुजौ क्षत्रमूरू मे संस्थिता विशः ।
पादौ शूद्रा भवन्तीमे विक्रमेण क्रमेण च ॥ ३.१९२.१३ ॥
ബ്രാഹ്മണർ എന്റെ മുഖം; ക്ഷത്രിയർ എന്റെ ഭുജങ്ങൾ; വൈശ്യർ എന്റെ തുടകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ഈ ശൂദ്രർ എന്റെ പാദങ്ങളായിത്തീരുന്നു — പരാക്രമത്താലും ക്രമത്താലും.
3.192.14
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदोऽप्यथर्वणः ।
मत्तः प्रादुर्भवन्त्येते मामेव प्रविशन्ति च ॥ ३.१९२.१४ ॥
ഋഗ്വേദം, സാമവേദം, യജുർവേദം, അഥർവവേദവും — ഇവ എന്നിൽനിന്നുതന്നെ ഉദ്ഭവിച്ച് എന്നിലേക്കുതന്നെ പ്രവേശിക്കുന്നു.
3.192.15
यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो मुमुक्षवः ।
कामक्रोधद्वेषमुक्ता निःसंज्ञा वीतकल्मषाः ॥ ३.१९२.१५ ॥
മോക്ഷേച്ഛയുള്ള, പരമശാന്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ആത്മസംയമമുള്ള യതികൾ — കാമം, ക്രോധം, ദ്വേഷം എന്നിവയിൽനിന്ന് മുക്തരായ, സംജ്ഞയറ്റ, പാപരഹിതരായ അവർ.
3.192.16
सत्वस्था निरहंकारा नित्यमध्यात्मकोविदाः ।
मामेव सततं विप्राश्चिन्तयन्त उपासते ॥ ३.१९२.१६ ॥
സത്ത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, അഹങ്കാരരഹിതരായ, എന്നും ആധ്യാത്മികജ്ഞരായ വിപ്രർ — എന്നെത്തന്നെ നിരന്തരം ധ്യാനിച്ച് ഉപാസിക്കുന്നു.
3.192.17
अहं संवर्तको वह्निरहं संवर्तको यमः ।
अहं संवर्तकः सूर्यस्त्वहं संवर्तकोऽनिलः ॥ ३.१९२.१७ ॥
ഞാൻ സംവർത്തകനായ അഗ്നി; ഞാൻ സംവർത്തകനായ യമൻ; ഞാൻ സംവർത്തകനായ സൂര്യൻ; ഞാൻ തന്നെ സംവർത്തകനായ വായു.
3.192.18
तारारूपाणि दृश्यन्ते यान्येतानि नभस्तले ।
मम रूपाण्यथैतानि विद्धि त्वं द्विजसत्तम ॥ ३.१९२.१८ ॥
ആകാശത്തിൽ കാണുന്ന നക്ഷത്രരൂപങ്ങൾ — ദ്വിജോത്തമാ, അവയും എന്റെ രൂപങ്ങളാണെന്ന് നീ അറിയുക.
3.192.19
रत्नाकराः समुद्राश्च सर्व एव चतुर्दिशः ।
वसनं शयनं चैव विलयं चैव विद्धि मे ॥ ३.१९२.१९ ॥
രത്നാകരങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും നാലു ദിക്കുകളെല്ലാം, വസ്ത്രവും ശയനവും ലയവും — ഇവയെല്ലാം എന്റേതെന്ന് അറിയുക.
3.192.20
मयैव सुविभक्तास्ते देवकार्यार्थसिद्धये ।
कामं क्रोधं च हर्षं च भयं मोहं तथैव च।
ममैव विद्धि रोमाणि सर्वाण्येतानि सत्तम ॥ ३.१९२.२० ॥
ദേവകാര്യസിദ്ധിക്കായി എന്നാൽത്തന്നെ അവ നന്നായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — കാമം, ക്രോധം, ഹർഷം, ഭയം, മോഹം എന്നിവയും. ഉത്തമാ, ഇവയെല്ലാം എന്റെ രോമങ്ങളാണെന്നറിയുക.
3.192.21
प्राप्नुवन्ति नरा विप्र यत्कृत्वा कर्म शोभनम् ।
सत्यं दानं तपश्चोग्रमहिंसा चैव जन्तुषु ॥ ३.१९२.२१ ॥
വിപ്രാ, മനുഷ്യർ ശുഭകർമ്മം ചെയ്തു നേടുന്നത് — സത്യം, ദാനം, കഠിന തപസ്സ്, ജീവികളോടുള്ള അഹിംസ — ഇവയിലൂടെയാണ്.
3.192.22
मद्विधानेन विहिता मम देहविहारिणः ।
मयाऽभिभूतविज्ञाना विचेष्टन्ते न कामतः ॥ ३.१९२.२२ ॥
എന്റെ വിധാനത്താൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട്, എന്റെ ദേഹത്തിൽ വിഹരിക്കുന്നവർ — എന്നാൽ അഭിഭൂതമായ വിജ്ഞാനമുള്ളവർ ഇഷ്ടപ്രകാരമല്ല, ചേഷ്ടിക്കുന്നു.
3.192.23
सम्यग्वेदमधीयाना यजन्ते विविधैर्मखैः ।
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राप्नुवन्ति द्विजातयः ॥ ३.१९२.२३ ॥
വേദം നന്നായി പഠിച്ച്, വിവിധ യാഗങ്ങളാൽ യജിക്കുന്നു — ശാന്തമനസ്സുള്ളവരും ക്രോധം ജയിച്ചവരുമായ ദ്വിജാതികൾ നേടുന്നു.
3.192.24
…न शक्यो यो विद्वन्नरैर्दुष्कृतकर्मभिः ।
…भाभिभूतैः कृपणैरनार्यैरकृतात्मभिः ॥ ३.१९२.२४ ॥
…വിദ്വാനേ, ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്ക് സാധ്യമല്ല. …നാൽ അഭിഭൂതരായ, ദീനരായ, അനാര്യരായ, അകൃതാത്മാക്കളാൽ.
3.192.25
तस्मान्महाफलंविद्धि पदं सुकृतकर्मणः ।
सुदुष्प्रापं विमूढानां मार्गं योगैर्निषेवितम् ॥ ३.१९२.२५ ॥
അതിനാൽ ഇത് മഹാഫലം നൽകുന്ന, പുണ്യകർമ്മിയുടെ പദമാണെന്ന് അറിയുക. മൂഢന്മാർക്ക് ഇത് അതീവദുർല്ലഭം; യോഗങ്ങളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന മാർഗമാണിത്.
3.192.26
यदा यदा च धर्मस्य ग्लानिर्भवति सत्तम ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.२६ ॥
ഹേ സത്തമാ, ധർമ്മത്തിന് ക്ഷയം വരുമ്പോഴും അധർമ്മം ഉയരുമ്പോഴും ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
3.192.27
दैत्या हिंसानुरक्ताश्च अवध्याः सुरसत्तमैः ।
राक्षसाश्चापि लोकेऽस्मिन्यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः ॥ ३.१९२.२७ ॥
ഹിംസയിൽ ആസക്തരായ ദൈത്യന്മാർ, ശ്രേഷ്ഠദേവന്മാരാലും വധിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ, ഈ ലോകത്തിൽ ഭീകരരായ രാക്ഷസന്മാരും ജനിക്കുമ്പോൾ—
3.192.28
तदाऽहंसंप्रसूयामि गृहेषु शुभकर्मणाम् ।
प्रविष्टो मानुषं देहं सर्वं प्रशमयाम्यहम् ॥ ३.१९२.२८ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ ശുഭകർമ്മികളുടെ ഗൃഹങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്നു. മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അവരെയെല്ലാം ശമിപ്പിക്കുന്നു.
3.192.29
सृष्ट्वा देवमनुष्यांस्तु गन्धर्वोरगराक्षसान् ।
स्थावराणि च भूतानि संहराम्यात्ममायया ॥ ३.१९२.२९ ॥
ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും ഉരഗന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സ്ഥാവരഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, എന്റെ സ്വമായയാൽ ഞാൻ അവയെ സംഹരിക്കുന്നു.
3.192.30
कर्मकाले पुनर्देहमनुचिन्त्य सृजाम्यहम् ।
आविश्य मानषं देहं मर्यादाबन्धकारणात् ॥ ३.१९२.३० ॥
കർമ്മകാലത്ത് വീണ്ടും ദേഹം ചിന്തിച്ച് ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മര്യാദയുടെ ബന്ധനം നിലനിർത്താൻ മനുഷ്യദേഹത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
3.192.31
श्वेतः कृतयुगे वर्णः पीतस्त्रेतायुगे मम ।
श्यामो द्वापरमासाद्य कृष्णः कलियुगे तथा ॥ ३.१९२.३१ ॥
കൃതയുഗത്തിൽ എന്റെ വർണം വെളുപ്പാണ്; ത്രേതായുഗത്തിൽ മഞ്ഞ; ദ്വാപരത്തിൽ ശ്യാമം; കലിയുഗത്തിലും അതുപോലെ കറുപ്പ്.
3.192.32
त्रयो भागा ह्यधर्मस् तस्मिन्काले भवनति च ।
यदा भवति मे वर्णः कृष्णो वै द्विजसत्तम् ॥ ३.१९२.३२ ॥
ആ കാലത്ത് അധർമ്മം മൂന്നു ഭാഗമാകുന്നു; എന്റെ വർണം കറുക്കുമ്പോൾ, ദ്വിജോത്തമാ.
3.192.33
अन्तकाले च संप्राप्ते कालो भूत्वाऽतिदारुणः ।
त्रैलोक्यं नाशयाम्येकः कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.३३ ॥
അന്ത്യകാലം വരുമ്പോൾ അതിഭയങ്കരമായ കാലമായി, സ്ഥാവരജംഗമമായ മൂന്നുലോകവും ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് നശിപ്പിക്കുന്നു.
3.192.34
अहं त्रिवर्त्मा विश्वात्मा सर्वलोकसुखावहः ।
अजितः सर्वगोऽनन्तो हृषीकेश उरुक्रमः।
कालचक्रं नयाम्येको ब्रह्मन्नहमरूपकम् ॥ ३.१९२.३४ ॥
ഞാൻ ത്രിവർത്മാവും വിശ്വാത്മാവും സർവലോകങ്ങൾക്കും സുഖം നൽകുന്നവനും അജിതനും സർവവ്യാപിയും അനന്തനും ഹൃഷീകേശനും ഉരുക്രമനുമാകുന്നു. ബ്രാഹ്മണാ, രൂപരഹിതമായ കാലചക്രത്തെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് നയിക്കുന്നു.
3.192.35
शमनं सर्वभूतानां सर्वकालकृतोद्यमम् ।
एवं प्रणिहितः सम्यङ्मायया मुनिसत्तम।
सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन ॥ ३.१९२.३५ ॥
ഞാൻ സർവഭൂതങ്ങളെയും ശമിപ്പിക്കുന്നവനാണ്; സർവകാലങ്ങളിലും എന്റെ പ്രയത്നം നടക്കുന്നു. മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ മായയാൽ നന്നായി പ്രേരിതനായി, വിപ്രേന്ദ്രാ, സർവഭൂതങ്ങളിലും ആരും എന്നെ അറിയുന്നില്ല.
3.192.36
सर्वलोके च मां भक्ताः पूजयन्ति च सर्वशः ॥ ३.१९२.३६ ॥
സർവലോകങ്ങളിലും ഭക്തന്മാർ എന്നെ എല്ലാവിധത്തിലും പൂജിക്കുന്നു.
3.192.37
यच्च किंचित्त्वया प्राप्तं मयि क्लेशात्मकं द्विज ।
सुखोदयाय तत्सर्वं श्रेयसे च तवानघ ॥ ३.१९२.३७ ॥
ഹേ ദ്വിജാ, എന്നിൽ നീ നേടിയ ക്ലേശമയമായ എന്തുണ്ടോ, അതെല്ലാം സുഖോദയത്തിനും നിന്റെ ശ്രേയസ്സിനും വേണ്ടിയാണ്, ഹേ പാപരഹിതാ.
3.192.38
यच्च किंचित्त्वया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विहित सर्वथैवासौ ममात्मा भूतभावनः ॥ ३.१९२.३८ ॥
ലോകത്തിൽ നീ കണ്ട സ്ഥാവരവും ജംഗമവുമായ എന്തുണ്ടോ, അതെല്ലാം എല്ലാവിധത്തിലും വിധിക്കപ്പെട്ടതാണ്; അത് ഭൂതങ്ങളെ ഉണ്ടാക്കുന്ന എന്റെ ആത്മാവ് തന്നെ.
3.192.39
अर्धं मम शरीरस्य सर्वलोकपितामहः ।
अहं नारायणो नाम शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ३.१९२.३९ ॥
എന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പകുതി സർവലോക പിതാമഹനാണ്; ഞാൻ നാരായണൻ എന്ന പേരുള്ളവനും ശംഖ ചക്ര ഗദ ധരിക്കുന്നവനുമാണ്.
3.192.40
यावद्युगानां विप्रर्षे सहस्रपरिवर्तनम् ।
तावत्स्वपिमि विश्वात्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ३.१९२.४० ॥
ഹേ വിപ്രർഷേ, യുഗങ്ങളുടെ ആയിരം പരിവർത്തനങ്ങൾ കഴിയുന്നതുവരെ, വിശ്വാത്മാവും സർവലോക പിതാമഹനുമായ ഞാൻ ഉറങ്ങുന്നു.
3.192.41
एवं सर्वमहं कालमिहासे मुनिसत्तम ।
अशिशुः शिशुरूपेण यावद्ब्रह्मा न बुध्यते ॥ ३.१९२.४१ ॥
ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഇവിടെ എല്ലാ കാലവും കഴിയുന്നു; ശിശുവല്ലാത്ത ഞാൻ ശിശുരൂപത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവ് ഉണരുന്നതുവരെ.
3.192.42
मया च दत्तो विप्राग्र्य वरस्ते ब्रह्मरूपिणा ।
असकृत्परितष्टेन विप्रर्षिगणपूजित ॥ ३.१९२.४२ ॥
ഹേ വിപ്രാഗ്ര്യാ, ബ്രഹ്മരൂപിയായ ഞാൻ നിനക്ക് വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു; പലതവണ സംതൃപ്തനായി, വിപ്രർഷിഗണങ്ങളാൽ പൂജിതനായവനേ.
3.192.43
सर्वमेकार्णवं दृष्ट्वा नष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विक्लबोसि मया ज्ञातस्ततस्ते दर्शितं जगत् ॥ ३.१९२.४३ ॥
എല്ലാം ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായി മാറുന്നതും സ്ഥാവരജംഗമങ്ങൾ നശിക്കുന്നതും കണ്ട് നീ വിഹ്വലനായി; ഞാൻ നിന്നെ അറിഞ്ഞു, അതിനാൽ ഈ ജഗത്ത് നിനക്ക് ഞാൻ കാണിച്ചുതന്നു.
3.192.44
अभ्यन्तरं शरीरस्य प्रविष्टोसि यदा मम ।
दृष्ट्वा लोकं समस्तं च विस्मितो नावबुध्यसे ॥ ३.१९२.४४ ॥
നീ എന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, സമസ്ത ലോകങ്ങളും കണ്ടിട്ടും നീ വിസ്മയിച്ചു, ഗ്രഹിച്ചില്ല.
3.192.45
ततोसि वक्राद्विप्रर्षे द्रुतं निःसारितो मया ।
आख्यातस्ते मया चात्मा दुर्ज्ञे योपि सुरासुरैः ॥ ३.१९२.४५ ॥
അപ്പോൾ, വിപ്രർഷേ, നിന്നെ ഞാൻ എന്റെ വായിൽ നിന്ന് വേഗം പുറത്താക്കി; ദേവാസുരന്മാർക്കുപോലും അറിയാൻ കഴിയാത്ത എന്റെ ആത്മാവിനെ നിനക്ക് ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
3.192.46
यावत्स भगवान्ब्रह्मा न बुध्येत महातपाः ।
तावत्त्वमिह विप्रर्षे विस्रब्धश्चर वै सुखम् ॥ ३.१९२.४६ ॥
മഹാതപസ്വിയായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ഉണരുന്നതുവരെ, വിപ്രർഷേ, നീ ഇവിടെ നിശ്ചിന്തനായി സുഖമായി വിഹരിക്കുക.
3.192.47
ततो विबुद्धे तस्मिंस्तु सर्वलोकपितामहे ।
एकीभूतः प्रवेक्ष्यामि शरीराणि द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.४७ ॥
അപ്പോൾ, സർവലോകപിതാമഹൻ ഉണർന്നാൽ, ദ്വിജോത്തമാ, ഞാൻ ഏകീഭൂതനായി ശരീരങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കും.
3.192.48
आकाशं पृथिवीं ज्योतिर्वायुं सलिलमेव च ।
लोके यच्च भवेच्छेषमिह स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.४८ ॥
ആകാശം, ഭൂമി, തേജസ്സ്, വായു, ജലം, പിന്നെ ലോകത്തിൽ ശേഷിക്കുന്നതെന്തും, ഇവിടെയുള്ള സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളും.
3.192.49
इत्युक्त्वान्तर्हितस्तात स देवः परमाद्भुतः ।
प्रजाश्चेमाः प्रपश्यामि विचित्रा विविधाः कृताः ॥ ३.१९२.४९ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ പരമാദ്ഭുത ദേവൻ അന്തർധാനം ചെയ്തു. വിചിത്രവും വിവിധവുമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഈ ജീവികളെ ഞാൻ കാണുന്നു.
3.192.50
एवं दृष्टं मया राजंस्तस्मिन्प्राप्ते युगक्षये ।
आश्चर्यं भरतश्रेष्ठ सर्वधर्मभृतांवरः ॥ ३.१९२.५० ॥
രാജാവേ, യുഗക്ഷയം വന്നപ്പോൾ ഞാൻ ഇങ്ങനെ കണ്ടു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അത് അത്ഭുതമാണ്; എല്ലാ ധർമ്മധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനാണ് അവൻ.
3.192.51
यः स देवो मया दृष्टः पुरा पद्मायतेक्षणः ।
स एष पुरुषव्याघ्र संबन्धी ते जनार्दनः ॥ ३.१९२.५१ ॥
മുമ്പ് ഞാൻ കണ്ട ആ ദേവൻ, താമരക്കണ്ണൻ — പുരുഷവ്യാഘ്രാ, അവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ബന്ധുവായ ജനാർദ്ദനൻ.
3.192.52
अस्यैव वरदानाद्धि स्मृतिर्न प्रजहाति माम् ।
दीर्गमायुश्च कौन्तेय स्वच्छन्दमरणं मम ॥ ३.१९२.५२ ॥
അവന്റെ വരദാനത്താലാണ് എന്റെ സ്മരണ എന്നെ വിട്ടുപോകാത്തത്. കൗന്തേയാ, എനിക്ക് ദീർഘായുസ്സുണ്ട്; എന്റെ മരണം എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരമാണ്.
3.192.53
स एष कृष्णो वार्ष्णेय पुराणपुरुषो विभुः ।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा क्रीडन्निव महाभुजः ॥ ३.१९२.५३ ॥
ഇവൻ തന്നെയാണ് കൃഷ്ണൻ, വൃഷ്ണിവംശജൻ, പുരാണപുരുഷൻ, സർവവ്യാപിയായ ഹരി; അചിന്ത്യസ്വരൂപനായ ആ മഹാബാഹു ലീലയെന്നപോലെ വസിക്കുന്നു.
3.192.54
एष धाता विधाता च संहर्ता चैव शाश्वतः ।
श्रीवत्सवक्षा गोविन्दः प्रजापतिपतिः प्रभुः ॥ ३.१९२.५४ ॥
ഇവൻ ധാതാവും വിധാതാവും സംഹർത്താവും ശാശ്വതനുമാണ്; ശ്രീവത്സമുള്ള മാർവിടമുള്ള ഗോവിന്ദൻ, പ്രജാപതികൾക്കും പതിയായ പ്രഭു.
3.192.55
दृष्ट्वेमं वृष्णिप्रवरं स्मृतिर्मामियमागता ।
आदिदेवमयं जिष्णुं पुरुषं पीतवाससम् ॥ ३.१९२.५५ ॥
വൃഷ്ണികുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ഈ ഓർമ്മ വന്നു: ഇദ്ദേഹം പീതാംബരധാരിയായ, വിജയിയായ, ആദിദേവനായ പുരുഷൻ.
3.192.56
सर्वेषामेव भूतानां पिता माता च माधवः ।
गच्छध्वमेनं शरणं शरण्यं कौरवर्षभाः ॥ ३.१९२.५६ ॥
മാധവൻ തന്നെയാണ് സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും അച്ഛനും അമ്മയും. കൗരവശ്രേഷ്ഠരേ, ശരണയോഗ്യനായ ഇദ്ദേഹത്തെ ശരണം പ്രാപിക്കുവിൻ.
3.192.57
एवमुक्तास्च ते पार्ता यमौ च पुरुषर्षभौ ।
द्रौपद्या सहिताः सर्वे नमश्चक्रुर्जनार्दनम् ॥ ३.१९२.५७ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരും ഇരട്ടകളായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠരും ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം എല്ലാവരും ജനാർദനനെ നമസ്കരിച്ചു.
3.192.58
स चैतान्पुरुषव्याघ्र साम्ना परमवल्गुना ।
सान्त्वयामास मानार्हो मन्यमानो यथाविधि ॥ ३.१९२.५८ ॥
ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, ബഹുമാനത്തിന് അർഹൻ, അത്യന്തം മധുരമായ വാക്കുകളാൽ അവരെ യഥാവിധി ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവരെ ബഹുമാനയോഗ്യരായി കരുതി.