มหาภารตะ · อัธยายะ 3.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.192.1
कामं देवाऽपि मां विप्र न हि जानन्ति तत्त्वतः ।
त्वत्प्रीत्या तु प्रवक्ष्यामि यथेदं विमृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१ ॥
แม้เทวดาก็ไม่รู้จักข้าพเจ้าตามความเป็นจริง โอ พราหมณ์ เพราะความรักที่มีต่อท่าน ข้าพเจ้าจะกล่าวให้ฟังว่าข้าพเจ้าขจัดความสงสัยนี้อย่างไร
3.192.2
पितृभक्तोसि विप्रर्षे मां चैव शरणं गतः ।
ततो दृष्टोस्मि ते साक्षाद्ब्रह्यचर्यं च ते महत् ॥ ३.१९२.२ ॥
โอ ฤๅษีผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์ ท่านมีความภักดีต่อบิดา และมาพึ่งพิงข้าพเจ้า ฉะนั้นข้าพเจ้าจึงปรากฏต่อหน้าท่านโดยตรง และพรหมจรรย์ของท่านยิ่งใหญ่นัก
3.192.3
आपो नारा इति प्रोक्तास्तासां नाम कृतं मया ।
तेन नारायणप्युक्तो मम तत्त्वयनं सदा ॥ ३.१९२.३ ॥
น้ำเรียกกันว่า นาระ ข้าพเจ้าเป็นผู้ตั้งชื่อนั้นให้แก่น้ำ เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงถูกเรียกว่า นารายณ์ เพราะน้ำเป็นที่สถิตของข้าพเจ้าเสมอ
3.192.4
अहंनारायणो नाम प्रभवः शाश्वतोऽव्ययः ।
विधाता सर्वभूतानां संहर्ता च द्विजोत्तम् ॥ ३.१९२.४ ॥
ข้าพเจ้าชื่อ นารายณ์ เป็นต้นกำเนิด นิรันดร และไม่เสื่อมสลาย โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ข้าพเจ้าเป็นผู้สร้างสรรพสัตว์ทั้งปวง และเป็นผู้ทำลายสิ่งเหล่านั้น
3.192.5
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रश्चाहं सुराधिपः ।
अहं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस्तथा ॥ ३.१९२.५ ॥
ข้าพเจ้าคือพระวิษณุ ข้าพเจ้าคือพระพรหม ข้าพเจ้าคือพระศักระ เจ้าแห่งเทวดา ข้าพเจ้าคือท้าววัศรวณะ ราชา และข้าพเจ้าคือพระยม เจ้าแห่งผู้ล่วงลับ เช่นเดียวกัน
3.192.6
अहं शिवश्च सोमश्च कश्यपोऽथ प्रजापतिः ।
अहं धाता विधाता च यज्ञश्चाहं द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.६ ॥
ข้าพเจ้าคือพระศิวะ และข้าพเจ้าคือพระโสม ข้าพเจ้าคือกัศยปและข้าพเจ้าคือปชาบดี ข้าพเจ้าคือผู้ค้ำจุนและผู้กำหนด และข้าพเจ้าคือยัญ โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
3.192.7
अग्निरास्यं क्षिति पादौ चन्द्रादित्यौ च लोचने ।
द्यौर्मूर्धा मे दिशः श्रोत्रे तथाऽऽपः स्वेदसंभवाः।
सकलं च नभः कायो वायुर्मनसि मे स्थितः ॥ ३.१९२.७ ॥
ไฟคือปากของข้าพเจ้า แผ่นดินคือเท้าทั้งสองของข้าพเจ้า พระจันทร์และพระอาทิตย์คือดวงตาทั้งสองของข้าพเจ้า ท้องฟ้าคือศีรษะของข้าพเจ้า ทิศทั้งหลายคือหูของข้าพเจ้า และน้ำที่เกิดจากเหงื่อก็เช่นเดียวกัน ท้องฟ้าทั้งผืนคือกายของข้าพเจ้า และลมดำรงอยู่ในใจของข้าพเจ้า
3.192.8
मया क्रतुशतैरिष्टं बहुभिस्त्वाप्तदक्षिणैः ।
यजन्ते वेदविदुषो मां देवसदने स्थितम् ॥ ३.१९२.८ ॥
ข้าพเจ้าได้รับการบูชาด้วยยัญนับร้อยพิธี หลายครั้งพร้อมด้วยทักษิณาอันอุดม ผู้รู้พระเวทบูชาข้าพเจ้าผู้สถิตอยู่ในที่ประทับของเทวดา ด้วยการบูชายัญ
3.192.9
पृथिव्यां क्षत्रियेन्द्राश् पार्तिवाः स्वर्गकाङ्क्षिणः ।
यजन्ते मां तथा वैश्याः स्वर्गलोकजिगीषया ॥ ३.१९२.९ ॥
บนแผ่นดิน กษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่และเจ้าแผ่นดินผู้ปรารถนาสวรรค์บูชาข้าพเจ้า เช่นเดียวกัน แพศย์ก็บูชาข้าพเจ้า โดยปรารถนาจะพิชิตโลกสวรรค์
3.192.10
चतुःसमुद्रपर्यन्तां मेरुमन्दरभूषणाम् ।
शेषो भूत्वाऽहमेवैतां धारयामि वसुंधराम् ॥ ३.१९२.१० ॥
แผ่นดินนี้ล้อมรอบด้วยมหาสมุทรทั้งสี่ และประดับด้วยเขาเมรุและมันทระ ข้าพเจ้าเองเป็นพระเศษะ เป็นผู้ค้ำจุนแผ่นดินนี้ไว้
3.192.11
वाराहं रूपमास्थाय मयेयं जगती पुरा ।
मज्जमाना जले विप्र वीर्येणासीत्समुद्धृता ॥ ३.१९२.११ ॥
โอ พราหมณ์ ในกาลก่อน ข้าพเจ้าได้แปลงกายเป็นหมูป่า ยกโลกนี้ขึ้นมาเมื่อมันกำลังจมอยู่ในน้ำ ด้วยพลานุภาพของข้าพเจ้า
3.192.12
अग्निश्च बडबावक्रे भूत्वाऽहं द्विजसत्तम ।
पिबाम्यापः सदा विद्वंस्ताश्चैव विसृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.१२ ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง โอ ผู้รอบรู้ ข้าพเจ้าได้กลายเป็นไฟในปากของม้าเมีย ข้าพเจ้าดื่มน้ำอยู่เสมอ และข้าพเจ้าก็ปล่อยน้ำเหล่านั้นออกไปเช่นกัน
3.192.13
ब्रह्म वक्रं भुजौ क्षत्रमूरू मे संस्थिता विशः ।
पादौ शूद्रा भवन्तीमे विक्रमेण क्रमेण च ॥ ३.१९२.१३ ॥
พราหมณ์คือปากของข้าพเจ้า กษัตริย์คือแขนของข้าพเจ้า แพศย์ตั้งอยู่ที่ต้นขาของข้าพเจ้า และศูทรเหล่านี้กลายเป็นเท้าของข้าพเจ้า ด้วยพลังและตามลำดับ
3.192.14
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदोऽप्यथर्वणः ।
मत्तः प्रादुर्भवन्त्येते मामेव प्रविशन्ति च ॥ ३.१९२.१४ ॥
ฤคเวท สามเวท ยชุรเวท และอถรรพเวทด้วย สิ่งเหล่านี้บังเกิดจากข้าพเจ้า และเข้าสู่ข้าพเจ้าเท่านั้น
3.192.15
यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो मुमुक्षवः ।
कामक्रोधद्वेषमुक्ता निःसंज्ञा वीतकल्मषाः ॥ ३.१९२.१५ ॥
ผู้บำเพ็ญตบะที่มุ่งสู่ความสงบสูงสุด ผู้ข่มใจตน ผู้ปรารถนาความหลุดพ้น ผู้หลุดพ้นจากกามะ โทสะ และโทษะ ผู้ดับความรู้สึกทางประสาท และผู้ปราศจากมลทิน
3.192.16
सत्वस्था निरहंकारा नित्यमध्यात्मकोविदाः ।
मामेव सततं विप्राश्चिन्तयन्त उपासते ॥ ३.१९२.१६ ॥
พราหมณ์ผู้ดำรงอยู่ในความดี ปราศจากอหังการ เป็นผู้ชำนาญในอัธยาตมะเสมอ และตั้งใจระลึกถึงข้าพเจ้าเท่านั้นอย่างต่อเนื่อง ย่อมบูชาข้าพเจ้า
3.192.17
अहं संवर्तको वह्निरहं संवर्तको यमः ।
अहं संवर्तकः सूर्यस्त्वहं संवर्तकोऽनिलः ॥ ३.१९२.१७ ॥
ข้าพเจ้าคือไฟสังวรรตกะ ข้าพเจ้าคือยมสังวรรตกะ ข้าพเจ้าคือพระอาทิตย์สังวรรตกะ และข้าพเจ้าคือลมสังวรรตกะ
3.192.18
तारारूपाणि दृश्यन्ते यान्येतानि नभस्तले ।
मम रूपाण्यथैतानि विद्धि त्वं द्विजसत्तम ॥ ३.१९२.१८ ॥
รูปดาวทั้งหลายที่ปรากฏบนพื้นท้องฟ้า โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง ท่านจงรู้ไว้ว่านั่นก็คือรูปของข้าพเจ้า
3.192.19
रत्नाकराः समुद्राश्च सर्व एव चतुर्दिशः ।
वसनं शयनं चैव विलयं चैव विद्धि मे ॥ ३.१९२.१९ ॥
เหมืองอัญมณี มหาสมุทรทั้งหลาย และทิศทั้งสี่ทั้งหมด รวมทั้งเครื่องนุ่งห่ม ที่นอน และการดับสูญ ท่านจงรู้ไว้ว่าทั้งหมดนี้เป็นของข้าพเจ้า
3.192.20
मयैव सुविभक्तास्ते देवकार्यार्थसिद्धये ।
कामं क्रोधं च हर्षं च भयं मोहं तथैव च।
ममैव विद्धि रोमाणि सर्वाण्येतानि सत्तम ॥ ३.१९२.२० ॥
เพื่อให้บรรลุจุดประสงค์ของเหล่าเทวดา สิ่งเหล่านั้นถูกจัดสรรไว้อย่างดีโดยข้าพเจ้า ทั้งความปรารถนา ความโกรธ ความยินดี ความกลัว และความหลงเช่นกัน โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สัตว์ ท่านจงรู้ไว้ว่าสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดคือขนของข้าพเจ้า
3.192.21
प्राप्नुवन्ति नरा विप्र यत्कृत्वा कर्म शोभनम् ।
सत्यं दानं तपश्चोग्रमहिंसा चैव जन्तुषु ॥ ३.१९२.२१ ॥
ปวงมนุษย์จะได้รับผลนั้น โอ้พราหมณ์ เพราะการกระทำอันดีงาม ได้แก่ ความสัตย์ การให้ทาน ตบะอันเข้มงวด และการไม่เบียดเบียนสัตว์ทั้งหลาย
3.192.22
मद्विधानेन विहिता मम देहविहारिणः ।
मयाऽभिभूतविज्ञाना विचेष्टन्ते न कामतः ॥ ३.१९२.२२ ॥
สิ่งเหล่านี้ถูกกำหนดไว้ตามบัญชาของเรา เป็นผู้อาศัยพำนักอยู่ในกายของเรา ปัญญาของเหล่านั้นถูกเราครอบงำแล้ว จึงมิได้ประพฤติไปตามความปรารถนาของตน
3.192.23
सम्यग्वेदमधीयाना यजन्ते विविधैर्मखैः ।
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राप्नुवन्ति द्विजातयः ॥ ३.१९२.२३ ॥
ผู้เป็นทวิชาติที่ศึกษาพระเวทอย่างถูกต้องและบูชายัญด้วยพิธีกรรมต่าง ๆ มีจิตสงบ ชนะความโกรธแล้ว ย่อมได้รับผลนั้น
3.192.24
…न शक्यो यो विद्वन्नरैर्दुष्कृतकर्मभिः ।
…भाभिभूतैः कृपणैरनार्यैरकृतात्मभिः ॥ ३.१९२.२४ ॥
...ซึ่งผู้คนที่ประพฤติกรรมชั่ว โอ้ผู้รู้ ไม่อาจบรรลุได้ ...ผู้ถูกครอบงำด้วย ...เป็นคนต่ำช้า ไร้อารยธรรม และไม่ฝึกฝนตน
3.192.25
तस्मान्महाफलंविद्धि पदं सुकृतकर्मणः ।
सुदुष्प्रापं विमूढानां मार्गं योगैर्निषेवितम् ॥ ३.१९२.२५ ॥
ฉะนั้นจงรู้ว่าสถานที่นี้เป็นที่ของผู้ประพฤติกรรมดี ให้ผลอันยิ่งใหญ่ เป็นทางที่ผู้หลงงมงายบรรลุได้ยากยิ่ง เป็นทางที่ผู้ปฏิบัติโยคะดำเนินตาม
3.192.26
यदा यदा च धर्मस्य ग्लानिर्भवति सत्तम ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ ३.१९२.२६ ॥
เมื่อใดก็ตามที่ธรรมเสื่อมถอยลง และอธรรมผงาดขึ้น โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี เมื่อนั้นเราจะบันดาลตนให้กำเนิดขึ้น
3.192.27
दैत्या हिंसानुरक्ताश्च अवध्याः सुरसत्तमैः ।
राक्षसाश्चापि लोकेऽस्मिन्यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः ॥ ३.१९२.२७ ॥
เมื่อไดตยะผู้ยินดีในการเบียดเบียน ซึ่งแม้เทพผู้ประเสริฐที่สุดก็มิอาจสังหารได้ และรากษสผู้น่าสะพรึงกลัวก็จะอุบัติขึ้นในโลกนี้
3.192.28
तदाऽहंसंप्रसूयामि गृहेषु शुभकर्मणाम् ।
प्रविष्टो मानुषं देहं सर्वं प्रशमयाम्यहम् ॥ ३.१९२.२८ ॥
ครั้นนั้นเราจะถือกำเนิดในเรือนของผู้ประกอบกรรมดี เข้าสู่กายมนุษย์ แล้วจะระงับทั้งหมดนั้นเสีย
3.192.29
सृष्ट्वा देवमनुष्यांस्तु गन्धर्वोरगराक्षसान् ।
स्थावराणि च भूतानि संहराम्यात्ममायया ॥ ३.१९२.२९ ॥
เมื่อสร้างเทพและมนุษย์ คันธรรพ์ นาค และรากษส ตลอดทั้งภูตที่ไม่เคลื่อนที่ แล้วเราจะถอนทั้งหมดนั้นกลับด้วยมายาของตน
3.192.30
कर्मकाले पुनर्देहमनुचिन्त्य सृजाम्यहम् ।
आविश्य मानषं देहं मर्यादाबन्धकारणात् ॥ ३.१९२.३० ॥
ในกาลแห่งการกระทำ เราจะพิจารณาอีกครั้งแล้วบันดาลกาย เข้าสู่กายมนุษย์ เพื่อผูกมัดระเบียบแห่งความประพฤติ
3.192.31
श्वेतः कृतयुगे वर्णः पीतस्त्रेतायुगे मम ।
श्यामो द्वापरमासाद्य कृष्णः कलियुगे तथा ॥ ३.१९२.३१ ॥
ในยุคกฤตะ สีกายของเราคือขาว ในยุคเตรตา คือเหลือง ครั้นถึงยุคทวาปรสีก็คล้ำ และในยุคกลีก็ดำเช่นกัน
3.192.32
त्रयो भागा ह्यधर्मस् तस्मिन्काले भवनति च ।
यदा भवति मे वर्णः कृष्णो वै द्विजसत्तम् ॥ ३.१९२.३२ ॥
ในกาลนั้น อธรรมจะมีถึงสามส่วน และเมื่อสีกายของเราเป็นสีดำ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ
3.192.33
अन्तकाले च संप्राप्ते कालो भूत्वाऽतिदारुणः ।
त्रैलोक्यं नाशयाम्येकः कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.३३ ॥
และเมื่อกาลแห่งการสิ้นสุดมาถึง เราซึ่งกลายเป็นกาลอันน่าสะพรึงยิ่ง จะเพียงผู้เดียวทำลายสามโลกทั้งหมด ทั้งที่ไม่เคลื่อนไหวและที่เคลื่อนไหว
3.192.34
अहं त्रिवर्त्मा विश्वात्मा सर्वलोकसुखावहः ।
अजितः सर्वगोऽनन्तो हृषीकेश उरुक्रमः।
कालचक्रं नयाम्येको ब्रह्मन्नहमरूपकम् ॥ ३.१९२.३४ ॥
เราคือผู้มีสามทาง เป็นอาตมันของจักรวาล ผู้นำความสุขมาสู่โลกทั้งปวง ผู้ไม่อาจพิชิตได้ ผู้แผ่ไปทั่ว ไม่มีที่สิ้นสุด พระหฤษีเกศ ผู้ก้าวย่างอันกว้างไกล เพียงผู้เดียวเราหมุนวงล้อแห่งกาลที่ไร้รูป โอ้พราหมณ์
3.192.35
शमनं सर्वभूतानां सर्वकालकृतोद्यमम् ।
एवं प्रणिहितः सम्यङ्मायया मुनिसत्तम।
सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन ॥ ३.१९२.३५ ॥
เราคือผู้ระงับสรรพสัตว์ ความพยายามของเราดำเนินอยู่ในทุกกาล โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี เมื่อถูกมายาขับเคลื่อนไปโดยชอบอย่างนี้ โอ้จ้าวแห่งพราหมณ์ ในหมู่สรรพสัตว์ไม่มีใครรู้จักเราเลย
3.192.36
सर्वलोके च मां भक्ताः पूजयन्ति च सर्वशः ॥ ३.१९२.३६ ॥
และในทุกโลก ผู้ศรัทธาของเราบูชาเราในทุกวิถีทาง
3.192.37
यच्च किंचित्त्वया प्राप्तं मयि क्लेशात्मकं द्विज ।
सुखोदयाय तत्सर्वं श्रेयसे च तवानघ ॥ ३.१९२.३७ ॥
โอ้ทวิชาติ สิ่งใดก็ตามที่ท่านได้รับความทุกข์จากเรา ทั้งหมดนั้นเป็นไปเพื่อการผุดขึ้นแห่งความสุข และเพื่อความเจริญของท่าน โอ้ผู้ปราศจากมลทิน
3.192.38
यच्च किंचित्त्वया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विहित सर्वथैवासौ ममात्मा भूतभावनः ॥ ३.१९२.३८ ॥
สิ่งใดก็ตามในโลกที่ท่านได้เห็น ทั้งที่ไม่เคลื่อนที่และที่เคลื่อนที่ ทั้งหมดนั้นถูกกำหนดไว้โดยประการทั้งปวง นั่นคืออาตมันของเรา ผู้ให้กำเนิดแก่สรรพสัตว์
3.192.39
अर्धं मम शरीरस्य सर्वलोकपितामहः ।
अहं नारायणो नाम शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ३.१९२.३९ ॥
ครึ่งหนึ่งของกายเราคือปู่ของโลกทั้งปวง เรามีนามว่านารายณ์ ผู้ทรงสังข์ จักร และคทา
3.192.40
यावद्युगानां विप्रर्षे सहस्रपरिवर्तनम् ।
तावत्स्वपिमि विश्वात्मा सर्वलोकपितामहः ॥ ३.१९२.४० ॥
โอ้ฤๅษีผู้เป็นพราหมณ์ ตราบที่พันหมุนเวียนของยุคทั้งหลายยังผ่านไป เราอาตมันของจักรวาล ปู่ของโลกทั้งปวง ย่อมหลับอยู่เพียงนั้น
3.192.41
एवं सर्वमहं कालमिहासे मुनिसत्तम ।
अशिशुः शिशुरूपेण यावद्ब्रह्मा न बुध्यते ॥ ३.१९२.४१ ॥
เช่นนี้ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี ข้าพเจ้าอยู่ที่นี่ตลอดเวลานี้ แม้มิใช่เด็ก แต่มีรูปเป็นเด็ก จนกว่าพระพรหมจะตื่น
3.192.42
मया च दत्तो विप्राग्र्य वरस्ते ब्रह्मरूपिणा ।
असकृत्परितष्टेन विप्रर्षिगणपूजित ॥ ३.१९२.४२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พราหมณ์ ข้าพเจ้าในรูปของพรหมันได้ประทานพรแก่ท่าน เพราะพอพระทัยท่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้าแต่ท่านผู้ที่หมู่พรหมฤๅษีบูชา
3.192.43
सर्वमेकार्णवं दृष्ट्वा नष्टं स्थावरजङ्गमम् ।
विक्लबोसि मया ज्ञातस्ततस्ते दर्शितं जगत् ॥ ३.१९२.४३ ॥
เมื่อเห็นทุกสิ่งกลายเป็นมหาสมุทรเดียว และสิ่งที่ไม่เคลื่อนที่และเคลื่อนที่ได้ถูกทำลายสิ้น ท่านก็งุนงง ข้าพเจ้ารู้จักท่าน แล้วจึงแสดงโลกนี้ให้ท่านเห็น
3.192.44
अभ्यन्तरं शरीरस्य प्रविष्टोसि यदा मम ।
दृष्ट्वा लोकं समस्तं च विस्मितो नावबुध्यसे ॥ ३.१९२.४४ ॥
เมื่อท่านเข้าไปอยู่ภายในกายของข้าพเจ้า ท่านเห็นโลกทั้งสิ้นก็ประหลาดใจ และไม่เข้าใจ
3.192.45
ततोसि वक्राद्विप्रर्षे द्रुतं निःसारितो मया ।
आख्यातस्ते मया चात्मा दुर्ज्ञे योपि सुरासुरैः ॥ ३.१९२.४५ ॥
ข้าแต่ฤๅษีผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์ จากนั้นข้าพเจ้าก็รีบนำท่านออกจากปากของข้าพเจ้า และข้าพเจ้าได้บอกอาตมันของข้าพเจ้าแก่ท่าน ซึ่งแม้เทพและอสูรก็รู้ได้ยาก
3.192.46
यावत्स भगवान्ब्रह्मा न बुध्येत महातपाः ।
तावत्त्वमिह विप्रर्षे विस्रब्धश्चर वै सुखम् ॥ ३.१९२.४६ ॥
ตราบใดที่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพลังมหาตบะนั้น คือพระพรหม ยังไม่ตื่น ข้าแต่ฤๅษีผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์ ท่านจงเที่ยวอยู่ที่นี่อย่างสบายใจและเป็นสุขเถิด
3.192.47
ततो विबुद्धे तस्मिंस्तु सर्वलोकपितामहे ।
एकीभूतः प्रवेक्ष्यामि शरीराणि द्विजोत्तम ॥ ३.१९२.४७ ॥
ครั้นเมื่อพระพรหมผู้เป็นปู่ของโลกทั้งปวงนั้นตื่นขึ้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชา ข้าพเจ้าจะรวมเป็นหนึ่งเดียวและเข้าไปในร่างทั้งหลาย
3.192.48
आकाशं पृथिवीं ज्योतिर्वायुं सलिलमेव च ।
लोके यच्च भवेच्छेषमिह स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९२.४८ ॥
อากาศ แผ่นดิน แสง ลม และน้ำ รวมทั้งสิ่งอื่นใดที่เหลืออยู่ในโลก ทั้งที่ไม่เคลื่อนที่และเคลื่อนที่ได้ ณ ที่นี้
3.192.49
इत्युक्त्वान्तर्हितस्तात स देवः परमाद्भुतः ।
प्रजाश्चेमाः प्रपश्यामि विचित्रा विविधाः कृताः ॥ ३.१९२.४९ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ข้าแต่ลูกรัก พระเทพองค์นั้นผู้อัศจรรย์ยิ่งก็อันตรธานไป และข้าพเจ้าก็เห็นสรรพสัตว์เหล่านี้ที่ถูกสร้างให้แตกต่างและหลากหลาย
3.192.50
एवं दृष्टं मया राजंस्तस्मिन्प्राप्ते युगक्षये ।
आश्चर्यं भरतश्रेष्ठ सर्वधर्मभृतांवरः ॥ ३.१९२.५० ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าเห็นดังนี้เมื่อยุคสิ้นสุดมาถึง ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภรตะ นี่เป็นความอัศจรรย์ พระองค์เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรมทั้งปวง
3.192.51
यः स देवो मया दृष्टः पुरा पद्मायतेक्षणः ।
स एष पुरुषव्याघ्र संबन्धी ते जनार्दनः ॥ ३.१९२.५१ ॥
เทพองค์ที่ข้าพเจ้าได้เห็นแต่ก่อน มีพระเนตรดุจดอกบัว พระองค์นั้นคือพระชนารทนะนี้ ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้เป็นญาติของท่าน
3.192.52
अस्यैव वरदानाद्धि स्मृतिर्न प्रजहाति माम् ।
दीर्गमायुश्च कौन्तेय स्वच्छन्दमरणं मम ॥ ३.१९२.५२ ॥
เพราะพรที่พระองค์ประทานนั่นเอง ความทรงจำจึงไม่ละทิ้งข้าพเจ้า ข้าแต่บุตรของกุนตี ข้าพเจ้ามีอายุยืนยาว และความตายของข้าพเจ้าขึ้นอยู่กับความประสงค์ของข้าพเจ้าเอง
3.192.53
स एष कृष्णो वार्ष्णेय पुराणपुरुषो विभुः ।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा क्रीडन्निव महाभुजः ॥ ३.१९२.५३ ॥
พระกฤษณะองค์นั้น ผู้สืบเชื้อสายวฤษณิ เป็นบุรุษโบราณผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่ว คือพระหริผู้มีธรรมชาติอันคิดไม่ถึง ประทับอยู่ที่นั่นราวกับกำลังเล่น ข้าแต่ผู้มีแขนใหญ่
3.192.54
एष धाता विधाता च संहर्ता चैव शाश्वतः ।
श्रीवत्सवक्षा गोविन्दः प्रजापतिपतिः प्रभुः ॥ ३.१९२.५४ ॥
พระองค์เป็นผู้สร้าง ผู้จัดสรร และผู้ทำลาย เป็นนิรันดร์ พระโควินทะผู้มีเครื่องหมายศรีวัตสะที่พระอุระ เป็นเจ้าแห่งเจ้าแห่งสิ่งมีชีวิต ทรงเป็นผู้ปกครองสูงสุด
3.192.55
दृष्ट्वेमं वृष्णिप्रवरं स्मृतिर्मामियमागता ।
आदिदेवमयं जिष्णुं पुरुषं पीतवाससम् ॥ ३.१९२.५५ ॥
เมื่อเห็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วฤษณินี้ ความทรงจำนี้ก็มาถึงข้าพเจ้า ว่านี่คือเทพองค์แรก บุรุษผู้ชนะ ผู้ทรงฉลองพระองค์สีเหลือง
3.192.56
सर्वेषामेव भूतानां पिता माता च माधवः ।
गच्छध्वमेनं शरणं शरण्यं कौरवर्षभाः ॥ ३.१९२.५६ ॥
พระมาธพเป็นทั้งบิดาและมารดาของสรรพสัตว์ ข้าแต่วัวผู้ประเสริฐในหมู่กุรุ จงไปพึ่งพระองค์ผู้ควรแก่การพึ่งพิงนี้เป็นที่พึ่งเถิด
3.192.57
एवमुक्तास्च ते पार्ता यमौ च पुरुषर्षभौ ।
द्रौपद्या सहिताः सर्वे नमश्चक्रुर्जनार्दनम् ॥ ३.१९२.५७ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนี้ บุตรแห่งปฤถา ทั้งสองผู้เป็นวัวผู้ประเสริฐในหมู่บุรุษ พร้อมด้วยเทราปที และทุกคน ต่างก็น้อมไหว้พระชนารทนะ
3.192.58
स चैतान्पुरुषव्याघ्र साम्ना परमवल्गुना ।
सान्त्वयामास मानार्हो मन्यमानो यथाविधि ॥ ३.१९२.५८ ॥
และบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ผู้ควรได้รับเกียรตินั้น ทรงปลอบโยนพวกเขาด้วยถ้อยคำอันอ่อนโยนยิ่ง ตามวิธีที่ควร โดยทรงถือว่าพวกเขาควรได้รับความเคารพ