महाभारत · अध्याय 3.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.193.1
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो मार्कण्डेयं महामुनिम् ।
पुन- पप्रच्छ सामात्यो भविष्यां जगतो गतिम् ॥ ३.१९३.१ ॥
कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने आपल्या अमात्यांसह महामुनी मार्कंडेयांना पुन्हा जगाची भावी गती काय असेल असे विचारले.
3.193.2
आश्चर्यभूतं भवतः श्रुतं नो वदतांवर ।
मुने भार्गव यद्वृत्तं युगादौ प्रभवाप्ययौ ॥ ३.१९३.२ ॥
हे वक्त्यांत श्रेष्ठा, हे भार्गव मुनी, आपल्याकडून जे ऐकले ते अद्भुत आहे—युगारंभी झालेली उत्पत्ती आणि लय.
3.193.3
अस्मिन्कलियुगे त्वस्ति पुनः कौतूहलं मम ।
समाकुलेषु धर्मेषु किंनु शेषं भविष्यति ॥ ३.१९३.३ ॥
या कलियुगाबद्दल पुन्हा माझे कुतूहल जागे झाले आहे—धर्म जेव्हा विस्कळीत होतील तेव्हा काय शिल्लक राहील?
3.193.4
किंवीर्या मानवास्तत्रकिमाहारविहारिणः ।
किमायुषः किंवसना भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.४ ॥
युगाच्या अखेरीस तेथील मानव कोणत्या सामर्थ्याचे असतील, कोणता आहार व कोणता विहार करतील, त्यांचे आयुष्य किती, आणि ते कोणती वस्त्रे परिधान करतील?
3.193.5
कां च काष्ठां समासाद्य पुनः संपत्स्यते कृतम् ।
विस्तरेण मुने ब्रूहि विचित्राणीह भाषसे ॥ ३.१९३.५ ॥
कोणत्या अवस्थेपर्यंत पोहोचून पुन्हा कृतयुग स्थापित होईल? हे मुनी, विस्ताराने सांगा—येथे तुम्ही विचित्र गोष्टी सांगत आहात.
3.193.6
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठः पुनरेवाभ्यभाषत ।
रमयन्वृष्णिशार्दूलं पाण्डवांस्च महानृषिः ॥ ३.१९३.६ ॥
असे विचारले असता त्या मुनिश्रेष्ठ महर्षींनी वृष्णिकुलातील शार्दूल (कृष्ण) आणि पांडवांना आनंदित करीत पुन्हा उत्तर दिले.
3.193.7
शृणु राजन्मया दृष्टं यत्पुरा श्रुतमेव च ।
अनुभूतं च राजेनद्रदेवदेवप्रसादजम् ॥ ३.१९३.७ ॥
हे राजा, ऐक. मी पूर्वी जे पाहिले आणि ऐकले, आणि हे राजेंद्रा, देवदेवाच्या कृपेने जे अनुभवले.
3.193.8
भविष्यं सर्वलोकस्य वृत्तान्तं भरतर्षभ ।
कलुषं कालमासाद्य कथ्यमानं निबोध मे ॥ ३.१९३.८ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, कलुषित काळ आल्यावर सर्व लोकांचा भविष्यकाळातील वृत्तांत, जो सांगितला जात आहे, तो माझ्याकडून समजून घे.
3.193.9
कृते चतुष्पात्सकलो निर्व्याजोप्राधिवर्जितः ।
वृषः प्रतिष्ठितो धर्मो मनुष्ये भरतर्षभ ॥ ३.१९३.९ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, कृतयुगात चार पायांचा परिपूर्ण धर्म, कपट आणि उपाधींपासून मुक्त वृषभरूपाने मनुष्यांमध्ये स्थिर होता.
3.193.10
अधर्मपादविद्धस्तु त्रिभिरंशैः प्रतिष्ठितः ।
त्रेतायां द्वापरेऽर्धेन व्यामिश्रो धर्म उच्यते ॥ ३.१९३.१० ॥
परंतु अधर्माच्या पायांनी विद्ध झालेला धर्म तीन अंशांनी स्थिर राहिला. त्रेतायुगात आणि द्वापरयुगात अर्ध्या भागाने मिश्र झालेला धर्म असे म्हटले जाते.
3.193.11
त्रिभिरंशैरधर्मस्तु लोकानाक्रम्य तिष्ठति ।
तामसं युगमासाद्य तदा भरतसत्तम ॥ ३.१९३.११ ॥
परंतु तीन अंशांनी अधर्म लोकांना व्यापून उभा आहे. हे भरतोत्तमा, तेव्हा तामस युगात आल्यावर.
3.193.12
चतुर्थांशेन धर्मस्तु मनुष्यानुपतिष्ठति ।
आयुर्वीर्यं मनो बुद्धिर्बलं तेजश्च पाण्डव ॥ ३.१९३.१२ ॥
परंतु चौथ्या अंशाने धर्म मनुष्यांवर टिकतो. हे पांडवा, आयुष्य, वीर्य, मन, बुद्धी, बल आणि तेज.
3.193.13
मनुष्याणआमनुयुगं ह्रप्तन्तीति निबोध मे ।
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव युधिष्ठिर ॥ ३.१९३.१३ ॥
युधिष्ठिरा, मनूच्या युगांपर्यंत मानवांचे आयुष्य घटत जाईल, हे माझ्याकडून ऐक. ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्रही.
3.193.14
व्याजैर्धर्मं चरिष्यन्ति धर्मवैतंसिका नराः ।
सत्यं संक्षेप्स्यते लोके नरैः पण्डितमानिभिः ॥ ३.१९३.१४ ॥
धर्माच्या नावाखाली फसवे लोक धर्माचरण करतील. स्वतःला पंडित मानणाऱ्या माणसांमुळे जगात सत्य कमी होईल.
3.193.15
सत्यहान्या ततस्तेषामायुरल्पं भविष्यति ।
आयुषः प्रक्षयाद्विद्यां न शक्ष्यन्त्युपशिक्षितुम् ॥ ३.१९३.१५ ॥
सत्य नष्ट झाल्यामुळे त्यांचे आयुष्य अल्प होईल. आयुष्य क्षीण झाल्यामुळे त्यांना विद्या नीट शिकता येणार नाही.
3.193.16
विद्याहीनानविज्ञानाल्लोभोप्यभिभविष्यति ।
लोभमोहपरा मूढाः कामासक्ताश् मानवाः ॥ ३.१९३.१६ ॥
विद्याहीन आणि अज्ञानामुळे लोभही त्यांच्यावर मात करील. लोभ-मोहात रमलेले, मूर्ख, कामासक्त माणसे होतील.
3.193.17
वैरबद्धा भविष्यन्ति परस्परवधैषिणः ।
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः संकीर्यन्ते परस्परम् ॥ ३.१९३.१७ ॥
वैराने बद्ध, एकमेकांच्या वधाची इच्छा करणारे होतील. ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य एकमेकांत मिसळून संकीर्ण होतील.
3.193.18
शूद्रतुल्या भविष्यन्ति तपःसत्यविवर्जिताः ।
अन्त्या मध्या भविष्यन्ति मध्याश्चान्त्या न संशयः ॥ ३.१९३.१८ ॥
तप आणि सत्यविरहित होऊन ते शूद्रांसारखे होतील. अंत्यज मध्यम होतील आणि मध्यम अंत्यज होतील; यात संशय नाही.
3.193.19
ईदृशो भविता लोको युगान्ते पर्युपस्थिते ।
वस्त्राणां प्रवरा शाणी धान्यानां कोरदूपकः ॥ ३.१९३.१९ ॥
युगान्त जवळ आल्यावर जग असे होईल. वस्त्रांत श्रेष्ठ शाणी (खरखरीत वस्त्र), धान्यांत कोरदूपक (कोद्रा).
3.193.20
भार्यामित्राश्च पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये ।
मत्स्यामिषेण जीवन्तो दुहन्तश्चाप्यजैडकम् ॥ ३.१९३.२० ॥
युगक्षयात पुरुष पत्नीलाच मित्र मानणारे होतील. माशांच्या मांसावर जगतील आणि शेळ्यामेंढ्यांचे दूध काढतील.
3.193.21
गोषु नष्टासु पुरुषा येऽपि नित्यं धृतव्रताः ।
तेऽपिलोभसमायुक्ता भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.२१ ॥
गायी नष्ट झाल्यावर जे पुरुष नेहमी व्रतनिष्ठ होते, तेही युगक्षयात लोभाने युक्त होतील.
3.193.22
अन्योन्यं परिमुष्णन्तो हिंसयन्तश्च मानवाः ।
अजपा नास्तिकाः स्तेना भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.२२ ॥
युगक्षयात माणसे एकमेकांना लुबाडतील व हिंसा करतील, जप न करणारे, नास्तिक आणि चोर होतील.
3.193.23
सरित्तीरेषु कुद्दालैर्वापयिष्यनति चौपधीः ।
ताश्चाप्यल्पफलास्तेषां भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.२३ ॥
युगक्षयात लोक नदीकाठी कुदळींनी धान्य पेरतील; तीही त्यांना अल्प फळ देणारी होतील.
3.193.24
श्राद्धे दैवे च पुरुषा येऽपि नित्यं धृव्रताः ।
तेऽपिलोभसमायुक्ता भोक्ष्यन्तीह परस्परम् ॥ ३.१९३.२४ ॥
श्राद्ध व दैवकर्मात जे पुरुष नेहमी व्रतनिष्ठ होते, तेही लोभाने युक्त होऊन येथे एकमेकांबरोबर भोजन करतील.
3.193.25
पिता पुत्रस् भोक्ता च पितुः पुत्रस्तथैव च ।
अतिक्रान्तानि भोज्यानि भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.२५ ॥
पिता पुत्राचा भोक्ता होईल आणि पुत्र पित्याचा, तसेच; युगक्षयात भोज्ये मर्यादा ओलांडतील.
3.193.26
न व्रतानि चरिष्यन्ति ब्राह्मणा वेदनिन्दकाः ।
न यक्ष्यन्ति न होष्यन्ति हेतुवादविमोहिताः।
निम्नेष्वीहां करिष्यनति हेतुवादविमोहिताः ॥ ३.१९३.२६ ॥
वेदनिंदक ब्राह्मण व्रते आचरणार नाहीत; तर्कवादाने मोहित होऊन यज्ञ करणार नाहीत, होम करणार नाहीत; नीच ठिकाणी उद्योग करतील.
3.193.27
निम्ने कृषिं करिष्यन्ति योक्ष्यन्ति धुरि धेनुक्राः ।
एकहायनवत्सांश्च वाहयिष्यन्ति मानवाः ॥ ३.१९३.२७ ॥
सखल जमिनीत लोक शेती करतील; गाई दुधाने दोहणारे लोक धुरेला बैल जुंपतील; माणसे एक वर्षाच्या वासरांकडून ओझी वाहवतील.
3.193.28
पुत्रः पितृवधं कृत्वा पिता पुत्रवधं तथा ।
स्त्रियोऽपि पतिपुत्रादीन्वधिष्यनति युगक्षये।
निरुद्वेगो बृहद्बादी न निन्दामुपलप्स्यते ॥ ३.१९३.२८ ॥
पुत्र पित्याचा वध करून, आणि पिता पुत्राचा वध करून; युगक्षयात स्त्रियाही पती, पुत्र इत्यादींचा वध करतील. निर्भय, मोठ्या बाहूंचा मनुष्य निंदा मिळवणार नाही.
3.193.29
म्लेच्छभूतं जगत्सर्वं निष्क्रियं दानवर्जितम् ।
भविष्यति निरानन्दमनुत्सवमथो तथा ॥ ३.१९३.२९ ॥
सारे जग म्लेच्छ होईल, क्रियाहीन व दानरहित होईल; ते आनंदरहित व उत्सवरहित होईल.
3.193.30
प्रायशः कृपणानां हि तथा बन्धुमतामपि ।
विधवानां च वित्तानि हरिष्यन्तीह मानवाः ॥ ३.१९३.३० ॥
बहुधा दीनांचे, बंधू असलेल्यांचे आणि विधवांचे धन इथे माणसे हरण करतील.
3.193.31
स्वल्पवीर्यबलाः स्वाधा लोभमोहपरायणाः ।
तत्कथादानसंतुष्ट शिष्टानामपि बान्धवाः ॥ ३.१९३.३१ ॥
अल्प वीर्य आणि बल असलेले, स्वार्थी, लोभ आणि मोहात मग्न; त्यांच्या बोलण्यात आणि दानातच समाधान मानणारे; शिष्टांचे बांधवसुद्धा तसेच होतील.
3.193.32
परिग्रहंकरिष्यति मायाचारपरिग्रहाः ।
संघातयन्तः तय राजानः पापबुद्धयः ॥ ३.१९३.३२ ॥
फसवणुकीच्या आचरणाने मिळवलेल्या वस्तूंनाच ते आपले करतील; पापबुद्धी राजे संघटना करून तसेच करतील.
3.193.33
परस्परवधोयुक्ता मूर्खाः पण्डितमानिनः ।
भविष्यन्ति युगस्यान्ते क्षत्रिया लोककण्टकाः ॥ ३.१९३.३३ ॥
एकमेकांच्या वधात गुंतलेले, मूर्ख असूनही स्वतःला पंडित समजणारे क्षत्रिय युगाच्या अंती जगाचे काटे ठरतील.
3.193.34
अरक्षितारो लुब्धाश् मानाहंकारदर्पिताः ।
केवलं दण्डरुचयो भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.३४ ॥
रक्षण न करणारे, लोभी, मान आणि अहंकाराने फुगलेले, केवळ दंडाची आवड असलेले युगक्षयात असतील.
3.193.35
आक्रम्याक्रम्य साधूनां दारांश्चापि धनानि च ।
भोक्ष्यन्ते निरनुक्रोसा रुदतामपि भारत ॥ ३.१९३.३५ ॥
हे भारता, साधूंच्या पत्नी आणि धन वारंवार आक्रमण करून निर्दयपणे भोगतील, रडणारे असले तरीही.
3.193.36
न कन्यां याचे कश्चिन्नापि कन्या प्रदीयते ।
स्वयंग्रहा भविष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते ॥ ३.१९३.३६ ॥
कोणी कन्येची मागणी करणार नाही, कन्याही दिली जाणार नाही; युगाचा अंत आला की लोक स्वतःच वर निवडतील.
3.193.37
राजानश्चाप्यसंतुष्टाः परार्तान्मूढचेतसः ।
सर्वोपायैर्हरिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.३७ ॥
राजेही असंतुष्ट व मूढचित्त होऊन, युगाचा अंत समीप आल्यावर, सर्व उपायांनी परधन हरण करतील.
3.193.38
म्लेच्छीभूतं जगत्सर्वं भविष्यति न संशयः ।
हस्तो हस्तं परिमुषेद्युगान्ते समुपस्थिते ॥ ३.१९३.३८ ॥
सारे जग म्लेच्छ होईल, यात संशय नाही; युगाचा अंत आल्यावर हात हाताचीच चोरी करील.
3.193.39
सत्यं संक्षिप्यते लोके नरैः पण्डितमानिभिः ।
स्थविरा बालमतयो बालाः स्थविरबुद्धयः ॥ ३.१९३.३९ ॥
स्वतःला पंडित समजणाऱ्या माणसांकडून जगात सत्य संकुचित होईल; वृद्ध बालबुद्धीचे आणि बालक वृद्धबुद्धीचे होतील.
3.193.40
भीरुस्था शूरमानी शूरा भीरुविषादिनः ।
न विश्वसन्ति चान्योन्यं युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.४० ॥
भ्याड शूर म्हणवून घेतील, आणि शूर भ्याड व खिन्न होतील; युगाचा अंत समीप आल्यावर ते एकमेकांवर विश्वास ठेवणार नाहीत.
3.193.41
नैकभार्यं जगत्सर्वं लोभमोहव्यवस्थितम् ।
अधर्मो वर्धते तत्र न तु धर्मः प्रवर्तते ॥ ३.१९३.४१ ॥
सारे जग एकपत्नीव्रत राहणार नाही, लोभ व मोहात स्थिर राहील; तेथे अधर्म वाढेल आणि धर्म प्रवर्तणार नाही.
3.193.42
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या नशिष्यन्ति जनाधिप ।
एकवर्णस्तदा लोको भविष्यति युगक्षये ॥ ३.१९३.४२ ॥
हे जनाधिपा, ब्राह्मण, क्षत्रिय व वैश्य नष्ट होतील; तेव्हा युगक्षयात जग एकवर्णाचे होईल.
3.193.43
न क्षंस्यति पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा ।
भार्याश्च पतिशुश्रूषां न करिष्यन्ति संक्षये ॥ ३.१९३.४३ ॥
युगाच्या संहारकाळी पिता पुत्राला क्षमा करणार नाही, पुत्रही पित्याला तसाच; भार्याही पतीची सेवा करणार नाहीत.
3.193.44
ये यवान्ना जनपदा गोधूमान्नास्तथैव च ।
तान्देशान्संश्रयिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.४४ ॥
जव आणि गहू यांचे अन्न खाणारे जे देश आहेत, युगान्त आल्यावर लोक त्या देशांचाच आश्रय घेतील.
3.193.45
स्वैराहाराश्च पुरुषा योषितश्च विशांपते ।
अन्योन्यं न सहिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.४५ ॥
हे प्रजापते, पुरुष आणि स्त्रिया स्वेच्छेने आहार घेणाऱ्या होतील; युगान्त आल्यावर ते एकमेकांना सहन करणार नाहीत.
3.193.46
म्लेच्छभूतं जगत्सर्वं भविष्यति युधिष्ठिर ।
श्राद्धे न देवान्न पितॄँस्तर्पयिष्यन्ति मानवाः ॥ ३.१९३.४६ ॥
हे युधिष्ठिरा, सारे जग म्लेच्छांसारखे होईल; मानव श्राद्धात देवांना किंवा पितरांना तृप्त करणार नाहीत.
3.193.47
न कश्चित्कस्यचिच्छ्रोता न कश्चित्कस्यचिद्गुरुः ।
तमोग्रस्तस्तदा लोको भविष्यति जनाधिप ॥ ३.१९३.४७ ॥
कोणीही कोणाचा श्रोता होणार नाही, कोणीही कोणाचा गुरु होणार नाही; हे जनाधिपा, तेव्हा जग अंधाराने ग्रासलेले होईल.
3.193.48
परमायुश्च भविता तदा वर्षाणि षोडश ।
ततः प्राणान्विमोक्ष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते ॥ ३.१९३.४८ ॥
तेव्हा कमाल आयुष्य सोळा वर्षांचे असेल; युगान्त आल्यावर लोक प्राण सोडतील.
3.193.49
पञ्चमे वाऽथ षष्ठे वा वर्षे कन्या प्रसूयते ।
सप्तवर्षाष्टवर्षाश्च प्रजास्यन्ति नरास्तदा ॥ ३.१९३.४९ ॥
पाचव्या किंवा सहाव्या वर्षी कन्या प्रसूत होईल; तेव्हा सात किंवा आठ वर्षांची माणसे संतती निर्माण करतील.
3.193.50
पत्यौ स्त्री तु तदा राजन्पुरुषो वा स्त्रियं प्रति ।
युगान्ते राजशार्दूल न तोषमुपयास्यति ॥ ३.१९३.५० ॥
तेव्हा, हे राजन्, पतीविषयी स्त्री आणि स्त्रीविषयी पुरुष युगान्ती समाधान पावणार नाही, हे राजशार्दूल.
3.193.51
अल्पद्रव्या वृथालिङ्गा हिंसा च प्रभविष्यति ।
न कश्चित्कस्यचिद्दाता भविष्यति युगक्षये ॥ ३.१९३.५१ ॥
अल्प धन असलेले, खोट्या चिन्हांचे लोक असतील, आणि हिंसा वाढेल; युगक्षयात कोणी कोणाचा दाता होणार नाही.
3.193.52
अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः ।
केशशूलाः स्त्रियश्चापि भविष्यनति युगक्षये ॥ ३.१९३.५२ ॥
युगक्षयात जनपद अट्टशूलयुक्त होतील, चौकांवर शिवशूल असतील, आणि स्त्रियाही केशशूलयुक्त असतील.
3.193.53
म्लेच्छाचाराः सर्वमभक्षा दारुणा सर्वकर्मसु ।
भाविन पश्चिमे काले मनुष्या नात्र संशयः ॥ ३.१९३.५३ ॥
म्लेच्छाचार करणारे, सर्व काही खाणारे, सर्व कर्मांत क्रूर माणसे शेवटच्या काळात असतील; यात संशय नाही.
3.193.54
क्रयविक्रयकाले च सर्वः सर्वस्य वञ्चनम् ।
युगान्ते भरतश्रेष्ठ वित्तलोभात्करिष्यति ॥ ३.१९३.५४ ॥
खरेदी-विक्रीच्या वेळी प्रत्येक जण प्रत्येकाला फसवील; युगान्ती, हे भरतश्रेष्ठा, धनलोभाने ते असे करतील.
3.193.55
ज्ञानानि चाप्यविज्ञाय करिष्यन्ति क्रियास्तथा ।
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते युगान्ते समुपस्थिते ॥ ३.१९३.५५ ॥
ज्ञान न जाणताच ते तसेच कर्म करतील. युगाचा अंत आला असता ते स्वेच्छेने वागतील.
3.193.56
स्वभावात्क्रूरकर्माणश्चान्योन्यमभिशंसिनः ।
भवितारो जनाः सर्वे संप्राप्ते तु युगक्षये ॥ ३.१९३.५६ ॥
स्वभावतःच क्रूर कर्म करणारे आणि एकमेकांची निंदा करणारे असे सर्व लोक होतील. युगक्षय प्राप्त झाला असता ते तसेच होतील.
3.193.57
आरामांश्चैव वृक्षांश्च नाशयिष्यन्ति निर्व्यथाः ।
भविता संशयो लोके जीवितस्य हि देहिनाम् ॥ ३.१९३.५७ ॥
निर्दय होऊन ते उद्याने आणि वृक्षही नष्ट करतील. जगात देहधारींच्या जीवितावर संशय निर्माण होईल.
3.193.58
तथा लोभाभिभूताश्च भविष्यन्ति नरा नृप ।
ब्राह्मणांश्च हनिष्यन्ति ब्राह्मणस्वोपभोगिनः ॥ ३.१९३.५८ ॥
हे राजा, तसेच लोभाने ग्रासलेले लोक होतील. ब्राह्मणांचे धन उपभोगणारे ब्राह्मणांचीही हत्या करतील.
3.193.59
हाहाकृता द्विजाश्चैव भयार्ता वृषलार्दिताः ।
त्रातारमलाभन्तो वै भ्रमिष्यनति महीमिमाम् ॥ ३.१९३.५९ ॥
हाहाकार करणारे, भयाने पीडित, वृषलांनी छळलेले द्विज रक्षणकर्ता न मिळाल्याने या पृथ्वीवर भटकतील.
3.193.60
जीवितान्तकराः क्रूरा रौद्राः प्राणिविहिंसकाः ।
यदा भविष्यन्ति नरास्तदा संक्षेप्स्यते युगम् ॥ ३.१९३.६० ॥
जीवनाचा अंत करणारे, क्रूर, भयंकर, प्राणिहिंसा करणारे लोक असतील तेव्हा युग संक्षिप्त होईल.
3.193.61
आश्रयिष्यन्ति च नदी पर्वतान्विषमाणि च ।
प्रधावमाना वित्रस्ता द्विजाः कुरुकुलोद्वह ॥ ३.१९३.६१ ॥
नद्या, पर्वत आणि विषम ठिकाणांचा ते आश्रय घेतील. हे कुरुकुलधुरंधरा, भयभीत होऊन पळणारे द्विज.
3.193.62
दस्युभिः पीडिता राजन्काका इव द्विजोत्तमाः ।
कुराजभिश्च सततं करभारप्रपीडिताः ॥ ३.१९३.६२ ॥
हे राजा, दरोड्यांनी पीडित झालेले श्रेष्ठ द्विज कावळ्यांसारखे होतील; दुष्ट राजांकडून सततच्या करभाराने चिरडले जातील.
3.193.63
धैर्यं त्यक्त्वा महीपाल दारुणे युगसंक्षये ।
विकर्माणि करिष्यन्ति शूद्राणां परिचारकाः ॥ ३.१९३.६३ ॥
हे महीपाला, भयंकर युगसंक्षयात धैर्य सोडून, शूद्रांचे सेवक झालेले लोक निषिद्ध कर्मे करतील.
3.193.64
शूद्रा धर्मं प्रवक्ष्यन्ति ब्राह्मणाः पर्युपासकाः ।
श्रोतारश्च भविष्यन्ति प्रामाण्येन व्यवस्थिताः ॥ ३.१९३.६४ ॥
शूद्र धर्माचा उपदेश करतील; ब्राह्मण त्यांची सेवा करत प्रमाण मानून श्रोते होतील.
3.193.65
विपरीतश्च लोकोऽयं भविष्यत्यधरोत्तरः ।
एडूकान्पूजयिष्यन्ति वर्जयिष्यन्ति देवताः।
शूद्राश्च प्रभविष्यन्ति न द्विजा युगसंक्षये ॥ ३.१९३.६५ ॥
हे जग विपरीत आणि उलटे होईल. लोक एडूकांची पूजा करतील आणि देवतांचा त्याग करतील. युगसंक्षयात शूद्र प्रबळ होतील, द्विज नाही.
3.193.66
आश्रमेषुमहर्षीणां ब्राह्मणावसथेषु च ।
देवस्थानेषु चैत्येषु नागानामालयेषु च ॥ ३.१९३.६६ ॥
महर्षींच्या आश्रमांत, ब्राह्मणांच्या निवासस्थानांत, देवस्थानांत, चैत्यांत आणि नागांच्या आलयांत.
3.193.67
एडूकचिह्ना पृथिवी न देवगृहभूषिता ।
भविष्यति युगे क्षीणे तद्युगान्तस्य लक्षणम् ॥ ३.१९३.६७ ॥
युग क्षीण झाल्यावर पृथ्वी डागांनी भरलेली असेल, देवालयांनी शोभिवंत नसेल; हेच युगांताचे लक्षण आहे.
3.193.68
दा रौद्रा धर्महीना मांसादाः पानपास्तथा ।
भविष्यन्ति नरा नित्यं तदा संक्षेप्स्यते युगम् ॥ ३.१९३.६८ ॥
तेव्हा माणसे सतत क्रूर, रौद्र, धर्महीन, मांसभक्षक आणि मद्यपी असतील; तेव्हा युग संक्षिप्त होईल.
3.193.69
पुष्पं पुष्पे यदा राजन्फले वा फलमाश्रितम् ।
प्रजास्यति महाराज तदा संक्षेप्स्यते युगम् ॥ ३.१९३.६९ ॥
हे राजा, जेव्हा फुलापासून फूल आणि फळापासून फळ निर्माण होईल, हे महाराजा, तेव्हा युग संक्षिप्त होईल.
3.193.70
अकालवर्षी पर्जन्यो भविष्यति गते युगे ।
अक्रमेण मनुष्याणां भविष्यनति तदा क्रियाः ॥ ३.१९३.७० ॥
युग संपल्यावर मेघ अकाली वर्षाव करील; तेव्हा माणसांचे कर्म क्रमरहित होतील.
3.193.71
विरोधमथ यास्यनति वृषला ब्राह्मणैः सह ।
मही म्लेच्छजनाकीर्णा भविष्यति ततोऽचिरात् ॥ ३.१९३.७१ ॥
तेव्हा वृषल ब्राह्मणांशी विरोधाला जातील; लवकरच पृथ्वी म्लेच्छ लोकांनी भरून जाईल.
3.193.72
करभारभयाद्विप्रा भजिष्यन्ति दिशो दश ।
अन्यायवर्तिनश्चापि भविष्यनति नराधिपाः ॥ ३.१९३.७२ ॥
करभाराच्या भीतीने ब्राह्मण दहा दिशांना पळून जातील; आणि राजेही अन्यायी वर्तन करतील.
3.193.73
निर्विशेषा जनपदास्तथा विष्टिकरार्दिताः ।
आश्रमानुपलप्स्यन्ति फलमूलोपजीविनः ॥ ३.१९३.७३ ॥
भेदरहित जनपदेही तसेच होतील; विष्टी (बेगार) आणि करांनी पीडित होऊन आश्रम सापडणार नाहीत, फळमुळांवर जगणारेही सापडणार नाहीत.
3.193.74
एवं पर्याकुले लोके मर्यादा न भविष्यति ।
ब्राह्मणःक्षत्रियावैश्याः परित्यक्ष्यन्ति सत्क्रियाम्
न स्थास्यन्त्युपदेशे च शिष्या विप्रियकारिणः ॥ ३.१९३.७४ ॥
अशा प्रकारे लोक अस्ताव्यस्त झाल्यावर मर्यादा राहणार नाही; ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य सत्क्रिया सोडतील, अप्रिय वर्तन करणारे शिष्य उपदेशात स्थिर राहणार नाहीत.
3.193.75
आचार्योपनिधिश्चैव भर्त्स्यते तदनन्तरम् ।
अर्थयुक्त्या प्रवात्स्यन्ति मित्रसंबन्धिबान्धवाः ॥ ३.१९३.७५ ॥
त्यानंतर आचार्यांची ठेवही तिरस्कृत होईल; धनलोभाने मित्र, संबंधी आणि बांधव दूर निघून जातील.
3.193.76
अभावः सर्वभूतानां युगान्ते संभविष्यति ।
दिशः प्रज्वलिता सर्वा नक्षत्राण्यप्रभाणि च ॥ ३.१९३.७६ ॥
युगान्ती सर्व प्राण्यांचा अभाव होईल; सर्व दिशा पेटून उठतील आणि नक्षत्रे प्रकाशहीन होतील.
3.193.77
प्रधूपितानि ज्योतींषि वाताः पर्याकुलास्तथा ।
उल्कापाताश्च बहवो महाभयनिदर्शकाः ॥ ३.१९३.७७ ॥
ज्योतिर्मंडळे धुराने झाकली जातील, वारेही अस्वस्थ होतील; महाभयाची निदर्शक अशी अनेक उल्कापाते होतील.
3.193.78
षङ्भिरन्यैश्च सहितो भास्करः प्रतपिष्यति ।
तुमुलाश्चापि निर्ह्रादा दिग्दाहाश्चापि सर्वशः।
कबन्धान्तर्हितो भानुरुदयास्तमने तदा ॥ ३.१९३.७८ ॥
सूर्य सहा आणि इतर ग्रहांसह तापेल; सर्वत्र भयंकर गर्जना होतील आणि दिशांमध्ये दाहक अग्नी पेटतील; उदय आणि अस्ताच्या वेळी सूर्य कबंधाने (मेघाने) झाकलेला असेल.
3.193.79
अकालवर्षी भगवान्भविष्यति सहस्रदृक् ।
सस्यानि च न रोक्ष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.७९ ॥
सहस्रनेत्र भगवान (इंद्र) अकाली पाऊस पाडतील; युगाचा अंत जवळ आल्यावर धान्य उगवणार नाही.
3.193.80
अभीक्ष्णं क्रूरवादिन्यः परुषा रदितप्रियाः ।
भर्तॄणां वचने चैव न स्थास्यन्ति ततः स्त्रियः ॥ ३.१९३.८० ॥
स्त्रिया सतत क्रूर व कठोर बोलतील; पतींचे प्रेम गमावून त्यांच्या बोलण्यालाही मान देणार नाहीत.
3.193.81
पुत्राश्च मातापितरौ हनिष्यन्ति युगक्षये ।
सूदयिष्यन्ति च पतीन्स्त्रियः पुत्रानपाश्रिताः ॥ ३.१९३.८१ ॥
युगाच्या नाशात पुत्र माता-पित्यांना मारतील; पुत्रांवर अवलंबून असलेल्या स्त्रिया पतींना ठार करतील.
3.193.82
अपर्वणि महाराज सूर्यं राहुरुपैष्यति ।
युगान्ते हुतभुक्वापि सर्वतः प्रज्वलिष्यति ॥ ३.१९३.८२ ॥
हे महाराज, अपर्वात राहू सूर्याला ग्रासेल; युगाच्या अंती अग्निही सर्वत्र पेटेल.
3.193.83
पानीयं भोजनं चापि याचमानास्तदाऽध्वगाः ।
न लप्स्यन्ते निवासं च निरस्ताः पथि शेरते ॥ ३.१९३.८३ ॥
तेव्हा वाटसरू पाणी व अन्न याचतील पण मिळणार नाही; निवासही न मिळून, हाकलले जाऊन वाटेतच पडून राहतील.
3.193.84
निर्घातवायसा नागाः शकुनाः समृगद्विजाः ।
रूक्षा वाचो विमोक्ष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.८४ ॥
युगाचा अंत जवळ आल्यावर, वज्रपाताचे अपशकुन ठरणारे कावळे, हत्ती, पक्षी आणि पशू कठोर स्वर काढतील.
3.193.85
मित्रसंबन्धिनश्चापि संत्यक्ष्यनति नरास्तदा ।
जनं परिजनं चापि यागान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.८५ ॥
तेव्हा माणसे मित्र आणि नातेवाइकांनाही सोडतील; लोकांनाही आणि परिजनांनाही. युगाचा अंत जवळ आल्यावर.
3.193.86
अथ देशान्दिशश्चापि पत्तनान्यापणानि च ।
क्रमशः संलयिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ३.१९३.८६ ॥
मग देश, दिशा, नगरे आणि बाजारपेठाही क्रमाक्रमाने लय पावतील; युगाचा अंत जवळ आल्यावर.
3.193.87
हा तात हा सुतेत्येवं तदा वाच सुदारुणाः ।
विक्रोशमानश्चान्योन्यं जनो गां पर्यटिष्यति ॥ ३.१९३.८७ ॥
"अरे तात! अरे पुत्रा!" अशा अत्यंत कठोर शब्दांनी एकमेकांना हाका मारत, आक्रोश करत, तेव्हा लोक पृथ्वीवर भटकत राहतील.
3.193.88
मोवादिनस्तथा शूद्रा ब्राह्मणाः प्राकृतप्रियाः ।
पाषण्डजनसंकीर्णा भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९३.८८ ॥
खोटे बोलणारे, शूद्र आणि ब्राह्मणही सामान्य लोकांना प्रिय होतील; पाखंडी लोकांनी भरलेल्या युगक्षयात.
3.193.89
ततस्तुमुलसंघाते वर्तमाने युगक्षये ।
द्विजातिपूर्वको लोकः क्रमेण प्रभविष्यति ॥ ३.१९३.८९ ॥
मग युगक्षयात भयंकर संघर्ष चालू असताना द्विजांच्या पुढाकाराने लोक क्रमाक्रमाने पुन्हा उदयास येईल.
3.193.90
ततः कालान्तरेऽन्यस्मिन्पुनर्लोकविवृद्धये ।
भविष्यति पुनर्दैवमनुकूलं यदृच्छया ॥ ३.१९३.९० ॥
मग दुसऱ्या काळात, लोकाच्या पुन्हा वाढीसाठी, दैव आपोआप पुन्हा अनुकूल होईल.
3.193.91
यदा सूर्यश्च चन्द्रश्च तथा तिष्यबृहस्पती ।
एकराशौ समेष्यन्ति प्रपत्स्यति तदा कृतम् ॥ ३.१९३.९१ ॥
जेव्हा सूर्य आणि चंद्र, तसेच तिष्य आणि बृहस्पति एका राशीत एकत्र येतील, तेव्हा कृतयुग उदयास येईल.
3.193.92
कालवर्षी च पर्जन्यो नक्षत्राणि शुभानि च ।
प्रदक्षिणा ग्रहाश्चापि भविष्यन्त्यनुलोमगाः।
क्षेमं सुभिक्षमारोग्यं भविष्यति निरामयम् ॥ ३.१९३.९२ ॥
योग्य काळी पाऊस पाडणारे मेघ असतील, नक्षत्रे शुभ असतील, ग्रहही प्रदक्षिणा घालत अनुकूल गतीने चालतील; क्षेम, सुभिक्ष, आरोग्य आणि रोगरहित स्थिती प्राप्त होईल.
3.193.93
कल्की विष्णुयशा नाम द्विजः कालप्रचोदितः ।
उत्पत्स्यते महावीर्यो महाबुद्धिपराक्रमः ॥ ३.१९३.९३ ॥
कालप्रेरित विष्णुयशा नावाचा कल्की नावाचा द्विज जन्मास येईल; तो महापराक्रमी, महाबुद्धिमान आणि पराक्रमी असेल.
3.193.94
संभूतः संभलग्रामे ब्राह्मणावसथे शुभे ।
महात्मा वृत्तसंपन्नः प्रजानां हितकृन्नृप ॥ ३.१९३.९४ ॥
संभल गावात, एका शुभ ब्राह्मणाच्या घरात तो जन्मास येईल; हे राजा, तो महात्मा, सदाचारसंपन्न आणि प्रजेचे हित करणारा असेल.
3.193.95
मनसा तस्य सर्वाणि वाहनान्यायुधानि च ।
उपस्तास्यन्ति योधाश्च शस्त्राणि कवचानि च ॥ ३.१९३.९५ ॥
त्याच्या मनाने त्याची सर्व वाहने, आयुधे, योद्धे, शस्त्रे आणि कवचे त्याच्या सेवेसाठी उपस्थित होतील.
3.193.96
स धर्मविजयी राजा चक्रवर्ती भविष्यति ।
सचेमं संकुलं लोकं प्रसादमुपनेष्यति ॥ ३.१९३.९६ ॥
तो धर्मविजयी राजा आणि चक्रवर्ती होईल; आणि हे अस्ताव्यस्त जग तो प्रसादाकडे, शांतीकडे नेईल.
3.193.97
उत्थितो ब्राह्मणो दीप्तः क्षयान्तकृदुदारधीः ।
संक्षेपको हि सर्वस्य युगस्य परिवर्तकः ॥ ३.१९३.९७ ॥
एक तेजस्वी ब्राह्मण उदयास येईल; तो विनाशाचा अंत करणारा, उदार बुद्धीचा असेल. तो सर्व युगाचा संक्षेप करून त्याचे परिवर्तन घडवील.
3.193.98
स सर्वत्र गतान्क्षुद्रान्ब्राह्मणैः परिवारितः ।
उत्सादयिष्यति तदा सर्वम्लेच्छगणान्द्विजः ॥ ३.१९३.९८ ॥
ब्राह्मणांनी वेढलेला तो द्विज तेव्हा सर्वत्र पसरलेल्या सर्व क्षुद्र म्लेच्छ समूहांना उखडून टाकील.