মহাভারত · অধ্যায় 3.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.194.1
ततश्चोरक्षयंकृत्वाद्विजेभ्यः पृथिवीमिमाम् ।
वाजिमेधे महायज्ञे विधिवत्कल्पयिष्यति ॥ ३.१९४.१ ॥
তারপর চোরদের ধ্বংস করে এই পৃথিবী ব্রাহ্মণদের দান করবেন; মহাযজ্ঞ অশ্বমেধে বিধিমতো ব্যবস্থা করবেন।
3.194.2
स्थापयित्वा च मर्यादाः स्वयंभुविहिताः शुभाः ।
पुनः पुण्ययशःकर्म जरया संश्रयिष्यति ॥ ३.१९४.२ ॥
স্বয়ম্ভূ-বিহিত শুভ মর্যাদা স্থাপন করে তিনি আবার পুণ্য ও যশের কর্ম করবেন; বার্ধক্যে সেগুলিকেই আশ্রয় করবেন।
3.194.3
तच्छीलमनुवर्स्यन्ति मनुष्या लोकवासिनः ।
विप्रैश्चोरक्षये चैव कृतेक्षेमं भविष्यति ॥ ३.१९४.३ ॥
লোকবাসী মানুষ তাঁর শীল অনুসরণ করবে; চোর বিনাশে ও ব্রাহ্মণদের দ্বারা কল্যাণ প্রতিষ্ঠিত হবে।
3.194.4
कृष्णाजिनानि शक्तीश्च त्रिशूलान्यायुधानि च ।
स्थापयन्द्विजशार्दूलो देशेषु विजितेषु च ॥ ३.१९४.४ ॥
কৃষ্ণাজিন, শক্তি, ত্রিশূল ও অন্যান্য আয়ুধ — দ্বিজশার্দূল তিনি জয় করা দেশগুলিতে সেগুলি স্থাপন করবেন।
3.194.5
संस्तूयमानो विप्रेन्द्रैर्मानयानो द्विजोत्तमान् ।
कल्कीचरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रतः ॥ ३.१९४.५ ॥
শ্রেষ্ঠ ব্রাহ্মণদের দ্বারা স্তুত হয়ে, উত্তম দ্বিজদের সম্মান করে, কল্কী সর্বদা দস্যুবধে রত হয়ে পৃথিবীতে বিচরণ করবেন।
3.194.6
हा मातस्तात पुत्रेति तास्ता वाचः सुदारुणाः ।
विक्रोशमानान्सुभृशं दस्यूननेष्यति संक्षयम् ॥ ३.१९४.६ ॥
'হা মা! হা বাবা! হা পুত্র!' — এইরূপ নানা ভয়ংকর আর্তনাদ করে অত্যন্ত বিলাপকারী দস্যুদের তিনি বিনাশের দিকে নিয়ে যাবেন।
3.194.7
ततोऽधऱ्मविनाशो वै धर्मवृद्धिश्च भारत ।
भविष्यति कृतेप्राप्ते क्रियावांश्च जनस्तथा ॥ ३.१९४.७ ॥
হে ভারত, কৃতযুগ এলে অধর্মের বিনাশ হবে, ধর্মের বৃদ্ধি হবে, এবং মানুষও কর্মপরায়ণ হবে।
3.194.8
आरामाश्चैव चैत्याश्च तटाकावसथास्तथा ।
पुष्करिण्यश्च विविधा देवतायतनानि च ॥ ३.१९४.८ ॥
উদ্যান, চৈত্য, দীঘি, আবাস, নানা প্রকার পুষ্করিণী এবং দেবালয়ও থাকবে।
3.194.9
यज्ञक्रियाश्च विविधा भविष्यन्ति कृते युगे ।
ब्राह्मणाः साधवश्चैव मुनयश्च तपस्विनः ॥ ३.१९४.९ ॥
কৃতযুগে বিবিধ যজ্ঞক্রিয়া হবে; ব্রাহ্মণ, সাধু, মুনি ও তপস্বীরা থাকবেন।
3.194.10
आश्रमा हतपाषण्डाः स्थिताः सत्ये जनास्तदा ।
जायन्ति सर्वभूतानि शुध्यमानानि चैव हि ॥ ३.१९४.१० ॥
তখন আশ্রমসমূহ পাষণ্ডহীন থাকবে; মানুষ সত্যে স্থিত থাকবে; সর্বভূত শুদ্ধ হয়ে জন্মাবে।
3.194.11
सर्वेष्वृतुषु राजेन्द्र सर्वं सस्यं भविष्यति ।
नरा दानेषु निरता व्रतेषु नियमेषु च ॥ ३.१९४.११ ॥
হে রাজেন্দ্র, সব ঋতুতেই সব শস্য উৎপন্ন হবে; মানুষ দান, ব্রত ও নিয়মে নিরত থাকবে।
3.194.12
जपयज्ञपरा विप्रा धर्मकामा मुदा युताः ।
पालयिष्यन्ति राजानो धर्मेणेमां वसुंधराम् ॥ ३.१९४.१२ ॥
জপযজ্ঞে নিরত, ধর্মকামী, আনন্দিত ব্রাহ্মণরা থাকবেন; রাজারা ধর্মের দ্বারা এই পৃথিবী পালন করবেন।
3.194.13
व्यवहाररता वैश्या भविष्यन्ति कृते युगे ।
षट्कर्मनिरता विप्राः क्षत्रिया रक्षणे रताः ॥ ३.१९४.१३ ॥
কৃতযুগে বৈশ্যরা বাণিজ্যে রত থাকবে; ব্রাহ্মণরা ষট্কর্মে রত থাকবে; ক্ষত্রিয়রা রক্ষণে রত থাকবে।
3.194.14
शुश्रूषायां रताः शूद्रास्तथा वर्णत्रयस्य च ।
एष धर्मः कृतयुगे त्रेतायां द्वापरे तथा ॥ ३.१९४.१४ ॥
শূদ্ররা সেবায় রত থাকবে; তেমনই তিন বর্ণেরও সেবায়। এটিই কৃতযুগের ধর্ম; ত্রেতা ও দ্বাপরেও তেমনই।
3.194.15
पश्चिमे युगकाले च यः स ते संप्रकीर्तितः ।
सर्वलोकस् विदिता युगसह्ख्या च पाण्डव ॥ ३.१९४.१५ ॥
শেষ যুগকালে যা ঘটবে, তা তোমাকে বলা হয়েছে। হে পাণ্ডব, যুগসংখ্যা সর্বলোকে বিদিত।
3.194.16
एतत्ते सर्वमाख्यातमतीतानागतं मया ।
वायुप्रोक्तमनुस्मृत्यपुराणमृषिसंस्तुतम् ॥ ३.१९४.१६ ॥
অতীত ও অনাগত — এ সবই আমি তোমাকে বললাম। বায়ুর কথিত, স্মৃতিতে সংরক্ষিত, ঋষিদের প্রশংসিত এই পুরাণ।
3.194.17
एवं संसारमार्गा मे बहुशश्चिरजीविनः ।
दृष्टाश्चैवानुभूताश्च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.१९४.१७ ॥
এভাবে দীর্ঘজীবী আমি সংসারের পথ বহুবার দেখেছি ও অনুভব করেছি। এখন আর কী শুনতে চাও?
3.194.18
इदं चैवापरं भूयः सह भ्रातृभिरच्युत ।
धर्मसंशयमोक्षार्थं निबोध वचनं मम ॥ ३.१९४.१८ ॥
হে অচ্যুত, তোমার ভ্রাতাদের সঙ্গে ধর্মসংশয় থেকে মুক্তির জন্য আমার এই আরও একটি কথা শোনো।
3.194.19
न तेऽन्यथाऽत्र विज्ञेयो धर्मो धर्मभृतांवर ।
धर्मात्मा हि सुखं राजन्प्रेत्य चेह च नन्दति ॥ ३.१९४.१९ ॥
হে ধর্মধারীদের শ্রেষ্ঠ, এখানে তুমি ধর্মকে অন্যভাবে বুঝো না। হে রাজন্, ধর্মাত্মা ইহলোকে ও মৃত্যুর পরে সুখ লাভ করে।
3.194.20
न ब्राह्मणे परिभवः कर्तव्यस्ते कदाचन ।
ब्राह्मणः कुपितोऽहन्यादपि लोकान्प्रतिज्ञया ॥ ३.१९४.२० ॥
তোমার কখনও ব্রাহ্মণের প্রতি অবমাননা করা উচিত নয়। ক্রুদ্ধ ব্রাহ্মণ তাঁর প্রতিজ্ঞার বলে লোকসকলকেও বিনাশ করতে পারেন।
3.194.21
मार्कण्डेयवचः श्रुत्वा कुरूणां प्रवरो नृपः ।
उवाच वचनं धीमान्परमं परमद्युतिः ॥ ३.१९४.२१ ॥
মার্কণ্ডেয়ের বাক্য শুনে কুরুশ্রেষ্ঠ, পরম দীপ্তিমান, বুদ্ধিমান রাজা এই কথা বললেন।
3.194.22
एतच्छ्रुत्वा मया किं स्यात्कर्तव्यं मुनिसत्तम ।
कथं चायं जितोलोको रक्षितव्यो भविष्यति ॥ ३.१९४.२२ ॥
হে মুনিশ্রেষ্ঠ, এ কথা শুনে আমার কী করা উচিত? এই জিতে নেওয়া লোক কীভাবে রক্ষিত হবে?
3.194.23
कस्मिन्धर्मे मया स्थेयं प्रजाः संरक्षता मुने ।
कथंच वर्तमानो वै न च्यवेयं स्वधर्मतः ॥ ३.१९४.२३ ॥
হে মুনি, প্রজাদের রক্ষা করতে গিয়ে আমি কোন ধর্মে স্থির থাকব? আর কীভাবে আচরণ করলে আমি স্বধর্ম থেকে চ্যুত হব না?
3.194.24
दयावान्सर्वबूतेषु हितो रक्तोऽनसूयकः ।
उपत्यानामिव स्नेहात्प्रजानां रक्षणे रतः ॥ ३.१९४.२४ ॥
সর্বভূতের প্রতি দয়াবান, হিতকামী, অনুরাগী ও অসূয়াহীন হবে, সন্তানের প্রতি স্নেহের মতো প্রজাদের রক্ষায় রত থাকবে।
3.194.25
चर धर्मं त्यजाधर्मं पितॄन्पूर्वाननुस्मर ।
प्रमादाद्यत्कृतं तेऽभूत्सम्यग्ज्ञानेन तज्जय ॥ ३.१९४.२५ ॥
ধর্ম আচরণ কর, অধর্ম ত্যাগ কর, পূর্বপুরুষ পিতৃগণকে স্মরণ কর। অসাবধানতায় তোমার দ্বারা যা ঘটেছে, সম্যক জ্ঞানে তা জয় কর।
3.194.26
अलं ते मानमाश्रित्य सततं प्रियवाग्भव ।
विजित्य पृथिवीं सर्वां मोदमानः सुखी भव ॥ ३.१९४.२६ ॥
তোমার অভিমানের আশ্রয় নেওয়া যথেষ্ট; সর্বদা প্রিয়ভাষী হও। সমস্ত পৃথিবী জয় করে আনন্দিত ও সুখী হও।
3.194.27
एष भूतो भविष्यश्च धर्मस्ते समुदीरितः ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचिदतीतानागतं भुवि ॥ ३.१९४.२७ ॥
এটি অতীত ও ভবিষ্যতের ধর্ম তোমাকে বলা হলো। পৃথিবীতে অতীত ও ভবিষ্যতের কিছুই তোমার অজানা নেই।
3.194.28
तस्मादिमं परिक्लेशं त्वं तात हृदि मा कृथाः ।
प्राज्ञास्तात न मुह्यन्ति कालेनापि प्रपीडिताः ॥ ३.१९४.२८ ॥
তাই হে তাত, এই ক্লেশ তুমি হৃদয়ে রেখো না। হে তাত, প্রাজ্ঞ ব্যক্তিরা কালের দ্বারা পীড়িত হলেও মোহগ্রস্ত হন না।
3.194.29
एष कालो महाबाहो अपि सर्वदिबौकसाम् ।
मुह्यन्ति हि प्रजास्तात कालेनापि प्रचोदिताः ॥ ३.१९४.२९ ॥
হে মহাবাহু, এটাই কাল; স্বর্গবাসী সকল দেবতাকেও এ মোহগ্রস্ত করে। হে তাত, কালের প্ররোচনায় প্রজারাও নিশ্চয়ই মোহগ্রস্ত হয়।
3.194.30
मा च तेऽत्र विशङ्का भूद्यन्मयोक्तं तवानघ ।
अतिशङ्क्य वचो ह्येतद्धर्मलोपो भवेत्तव ॥ ३.१९४.३० ॥
হে নিষ্পাপ, আমি যা বললাম তাতে তোমার এখানে কোনো সন্দেহ না হোক। এই বাক্যে অতিরিক্ত সন্দেহ করলে তোমার ধর্মের ক্ষয় হবে।
3.194.31
जातोसि प्रथिते वंशे कुरूणां भरतर्षभ ।
कर्मणा मनसा वाचा सर्वमेतत्समाचर ॥ ३.१९४.३१ ॥
হে ভরতশ্রেষ্ঠ! তুমি বিখ্যাত কুরুবংশে জন্মেছ। কর্মে, মনে ও বাক্যে এই সবকিছু আচরণ কর।
3.194.32
यत्त्वयोक्तं द्विजश्रेष्ठ वाक्यं श्रुतिमनोहरम् ।
तथा करिष्ये यत्नेन भवतः शासनं विभो ॥ ३.१९४.३२ ॥
হে দ্বিজশ্রেষ্ঠ! আপনি যে শ্রবণমনোহর বাক্য বলেছেন, আমি যত্নসহকারে তা তেমনই করব। হে প্রভু, এ আপনার আদেশ।
3.194.33
न मे लोभोस्ति विप्रेन्द्रन भयं न च मत्सरः ।
करिष्यामि हि तत्सर्वमुक्तं यत्ते मयि प्रभो ॥ ३.१९४.३३ ॥
হে বিপ্রেন্দ্র! আমার মধ্যে লোভ নেই, ভয়ও নেই, ঈর্ষাও নেই। হে প্রভু, আমার বিষয়ে আপনি যা বলেছেন, আমি সবই অবশ্যই করব।
3.194.34
श्रुत्वा तु वचनं तस्य पाण्डवस्य यशस्विनः ।
संहृष्टः पाण्डवा राजन्सहिता शार्ङ्गधन्वना ॥ ३.१९४.३४ ॥
যশস্বী পাণ্ডবের সেই বাক্য শুনে, হে রাজন্, শার্ঙ্গধন্বা (কৃষ্ণ)-র সঙ্গে থাকা পাণ্ডবেরা আনন্দিত হলেন।
3.194.35
विप्र्रषभाश्च ते सर्वे ये तत्रासन्समागताः ।
तथा कथां शुभां श्रुत्वा रमार्कण्डेयस्य धमतः।
विस्मिता समपद्यन्त पुराणस् निवेदनात् ॥ ३.१९४.३५ ॥
সেখানে সমবেত সমস্ত বিপ্রশ্রেষ্ঠ, মার্কণ্ডেয়ের মুখে সেই শুভ কাহিনি শুনে, পুরাণ বর্ণনার ফলে বিস্মিত হলেন।