મહાભારત · અધ્યાય 3.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.194.1
ततश्चोरक्षयंकृत्वाद्विजेभ्यः पृथिवीमिमाम् ।
वाजिमेधे महायज्ञे विधिवत्कल्पयिष्यति ॥ ३.१९४.१ ॥
પછી ચોરોનો નાશ કરીને તે આ પૃથ્વી બ્રાહ્મણોને આપશે; મહાયજ્ઞ અશ્વમેધમાં વિધિપૂર્વક વ્યવસ્થા કરશે.
3.194.2
स्थापयित्वा च मर्यादाः स्वयंभुविहिताः शुभाः ।
पुनः पुण्ययशःकर्म जरया संश्रयिष्यति ॥ ३.१९४.२ ॥
સ્વયંભૂ દ્વારા વિહિત શુભ મર્યાદાઓ સ્થાપીને તે ફરી પુણ્ય અને યશનાં કર્મો કરશે; વૃદ્ધાવસ્થામાં તેમનો જ આશ્રય લેશે.
3.194.3
तच्छीलमनुवर्स्यन्ति मनुष्या लोकवासिनः ।
विप्रैश्चोरक्षये चैव कृतेक्षेमं भविष्यति ॥ ३.१९४.३ ॥
લોકમાં વસતા મનુષ્યો તેના શીલનું અનુસરણ કરશે; ચોરોના નાશ અને બ્રાહ્મણો વડે કલ્યાણ સ્થપાશે.
3.194.4
कृष्णाजिनानि शक्तीश्च त्रिशूलान्यायुधानि च ।
स्थापयन्द्विजशार्दूलो देशेषु विजितेषु च ॥ ३.१९४.४ ॥
કાળા મૃગચર્મો, શક્તિઓ, ત્રિશૂળો અને અન્ય આયુધો — દ્વિજોમાં વ્યાઘ્ર સમાન તે જીતેલા દેશોમાં તે સ્થાપશે.
3.194.5
संस्तूयमानो विप्रेन्द्रैर्मानयानो द्विजोत्तमान् ।
कल्कीचरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रतः ॥ ३.१९४.५ ॥
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો દ્વારા સ્તુતિ પામી, ઉત્તમ દ્વિજોનું સન્માન કરતો, કલ્કી હંમેશાં દસ્યુવધમાં રત રહી પૃથ્વી પર વિચરશે.
3.194.6
हा मातस्तात पुत्रेति तास्ता वाचः सुदारुणाः ।
विक्रोशमानान्सुभृशं दस्यूननेष्यति संक्षयम् ॥ ३.१९४.६ ॥
'હા મા! હા બાપ! હા પુત્ર!' એવી અનેક ભયાનક ચીસો પાડતા, અતિશય રડતા દસ્યુઓને તે વિનાશ તરફ લઈ જશે.
3.194.7
ततोऽधऱ्मविनाशो वै धर्मवृद्धिश्च भारत ।
भविष्यति कृतेप्राप्ते क्रियावांश्च जनस्तथा ॥ ३.१९४.७ ॥
હે ભારત, કૃતયુગ આવશે ત્યારે અધર્મનો નાશ થશે, ધર્મની વૃદ્ધિ થશે અને લોકો પણ સત્કર્મ કરનારા બનશે.
3.194.8
आरामाश्चैव चैत्याश्च तटाकावसथास्तथा ।
पुष्करिण्यश्च विविधा देवतायतनानि च ॥ ३.१९४.८ ॥
ઉદ્યાનો, ચૈત્યો, તળાવો, આવાસો, વિવિધ પુષ્કરિણીઓ અને દેવાલયો પણ હશે.
3.194.9
यज्ञक्रियाश्च विविधा भविष्यन्ति कृते युगे ।
ब्राह्मणाः साधवश्चैव मुनयश्च तपस्विनः ॥ ३.१९४.९ ॥
કૃતયુગમાં વિવિધ યજ્ઞક્રિયાઓ થશે; બ્રાહ્મણો, સાધુઓ, મુનિઓ અને તપસ્વીઓ હશે.
3.194.10
आश्रमा हतपाषण्डाः स्थिताः सत्ये जनास्तदा ।
जायन्ति सर्वभूतानि शुध्यमानानि चैव हि ॥ ३.१९४.१० ॥
ત્યારે આશ્રમો પાખંડીઓ વિનાના રહેશે; લોકો સત્યમાં સ્થિર રહેશે; સર્વ પ્રાણીઓ શુદ્ધ થઈને જન્મશે.
3.194.11
सर्वेष्वृतुषु राजेन्द्र सर्वं सस्यं भविष्यति ।
नरा दानेषु निरता व्रतेषु नियमेषु च ॥ ३.१९४.११ ॥
હે રાજેન્દ્ર, સર્વ ઋતુઓમાં સર્વ પાક થશે; લોકો દાન, વ્રત અને નિયમોમાં નિરત રહેશે.
3.194.12
जपयज्ञपरा विप्रा धर्मकामा मुदा युताः ।
पालयिष्यन्ति राजानो धर्मेणेमां वसुंधराम् ॥ ३.१९४.१२ ॥
જપયજ્ઞમાં તત્પર, ધર્મની ઇચ્છાવાળા, આનંદિત બ્રાહ્મણો હશે; રાજાઓ ધર્મથી આ પૃથ્વીનું પાલન કરશે.
3.194.13
व्यवहाररता वैश्या भविष्यन्ति कृते युगे ।
षट्कर्मनिरता विप्राः क्षत्रिया रक्षणे रताः ॥ ३.१९४.१३ ॥
કૃતયુગમાં વૈશ્યો વ્યાપારમાં રત રહેશે, બ્રાહ્મણો ષટ્કર્મમાં રત રહેશે અને ક્ષત્રિયો રક્ષણમાં રત રહેશે.
3.194.14
शुश्रूषायां रताः शूद्रास्तथा वर्णत्रयस्य च ।
एष धर्मः कृतयुगे त्रेतायां द्वापरे तथा ॥ ३.१९४.१४ ॥
શૂદ્રો સેવામાં રત રહેશે; તેમ જ ત્રણે વર્ણોની સેવામાં. આ કૃતયુગનો ધર્મ છે; ત્રેતા અને દ્વાપરમાં પણ તેમજ.
3.194.15
पश्चिमे युगकाले च यः स ते संप्रकीर्तितः ।
सर्वलोकस् विदिता युगसह्ख्या च पाण्डव ॥ ३.१९४.१५ ॥
છેલ્લા યુગકાળમાં જે છે તે તને કહેવામાં આવ્યું છે. હે પાંડવ, યુગોની સંખ્યા સર્વ લોકો જાણે છે.
3.194.16
एतत्ते सर्वमाख्यातमतीतानागतं मया ।
वायुप्रोक्तमनुस्मृत्यपुराणमृषिसंस्तुतम् ॥ ३.१९४.१६ ॥
ભૂત અને ભવિષ્ય એ સર્વ મેં તને કહ્યું. વાયુએ કહેલું, સ્મૃતિમાં સચવાયેલું, ઋષિઓએ સ્તુતિ કરેલું આ પુરાણ.
3.194.17
एवं संसारमार्गा मे बहुशश्चिरजीविनः ।
दृष्टाश्चैवानुभूताश्च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.१९४.१७ ॥
આ રીતે દીર્ઘાયુ હોવાથી મેં સંસારના માર્ગો અનેક વાર જોયા અને અનુભવ્યા છે. હવે તું વધુ શું સાંભળવા ઇચ્છે છે?
3.194.18
इदं चैवापरं भूयः सह भ्रातृभिरच्युत ।
धर्मसंशयमोक्षार्थं निबोध वचनं मम ॥ ३.१९४.१८ ॥
હે અચ્યુત, તારા ભાઈઓ સાથે, ધર્મના સંશયમાંથી મુક્તિ માટે મારું આ બીજું વચન સાંભળ.
3.194.19
न तेऽन्यथाऽत्र विज्ञेयो धर्मो धर्मभृतांवर ।
धर्मात्मा हि सुखं राजन्प्रेत्य चेह च नन्दति ॥ ३.१९४.१९ ॥
હે ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અહીં તમારે ધર્મને અન્યથા સમજવો ન જોઈએ. હે રાજન્, ધર્માત્મા આ લોકમાં અને મૃત્યુ પછી પણ સુખ પામે છે.
3.194.20
न ब्राह्मणे परिभवः कर्तव्यस्ते कदाचन ।
ब्राह्मणः कुपितोऽहन्यादपि लोकान्प्रतिज्ञया ॥ ३.१९४.२० ॥
તમારે ક્યારેય બ્રાહ્મણનું અપમાન ન કરવું. ક્રોધિત બ્રાહ્મણ પોતાની પ્રતિજ્ઞાથી લોકોનો પણ નાશ કરી શકે છે.
3.194.21
मार्कण्डेयवचः श्रुत्वा कुरूणां प्रवरो नृपः ।
उवाच वचनं धीमान्परमं परमद्युतिः ॥ ३.१९४.२१ ॥
માર્કંડેયનાં વચન સાંભળીને કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ, પરમ તેજસ્વી, બુદ્ધિમાન રાજાએ આ વચન કહ્યું.
3.194.22
एतच्छ्रुत्वा मया किं स्यात्कर्तव्यं मुनिसत्तम ।
कथं चायं जितोलोको रक्षितव्यो भविष्यति ॥ ३.१९४.२२ ॥
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, આ સાંભળીને મારે શું કરવું જોઈએ? અને આ જીતાયેલો લોક કેવી રીતે સુરક્ષિત રહેશે?
3.194.23
कस्मिन्धर्मे मया स्थेयं प्रजाः संरक्षता मुने ।
कथंच वर्तमानो वै न च्यवेयं स्वधर्मतः ॥ ३.१९४.२३ ॥
હે મુનિ, પ્રજાનું રક્ષણ કરતાં મારે કયા ધર્મમાં સ્થિર રહેવું? અને કેવી રીતે વર્તતાં હું મારા સ્વધર્મથી ચ્યુત નહીં થાઉં?
3.194.24
दयावान्सर्वबूतेषु हितो रक्तोऽनसूयकः ।
उपत्यानामिव स्नेहात्प्रजानां रक्षणे रतः ॥ ३.१९४.२४ ॥
સર્વ પ્રાણીઓ પર દયાળુ, હિતકારી, અનુરાગી અને અસૂયારહિત હોવો જોઈએ; સંતાન પ્રત્યેના સ્નેહની જેમ પ્રજાના રક્ષણમાં રત રહેવું.
3.194.25
चर धर्मं त्यजाधर्मं पितॄन्पूर्वाननुस्मर ।
प्रमादाद्यत्कृतं तेऽभूत्सम्यग्ज्ञानेन तज्जय ॥ ३.१९४.२५ ॥
ધર્મનું આચરણ કર, અધર્મનો ત્યાગ કર, પૂર્વજ પિતૃઓનું સ્મરણ કર. પ્રમાદથી તારાથી જે થયું, તેને સમ્યક જ્ઞાનથી જીત.
3.194.26
अलं ते मानमाश्रित्य सततं प्रियवाग्भव ।
विजित्य पृथिवीं सर्वां मोदमानः सुखी भव ॥ ३.१९४.२६ ॥
તારા માટે અભિમાનનો આશ્રય લેવો પૂરતો છે; સદા પ્રિય બોલનારો થા. સમગ્ર પૃથ્વી જીતીને આનંદિત અને સુખી રહે.
3.194.27
एष भूतो भविष्यश्च धर्मस्ते समुदीरितः ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचिदतीतानागतं भुवि ॥ ३.१९४.२७ ॥
આ ભૂત અને ભવિષ્યનો ધર્મ તને કહેવાયો છે. પૃથ્વી પર અતીત અને અનાગતમાંનું કંઈ પણ તારાથી અજ્ઞાત નથી.
3.194.28
तस्मादिमं परिक्लेशं त्वं तात हृदि मा कृथाः ।
प्राज्ञास्तात न मुह्यन्ति कालेनापि प्रपीडिताः ॥ ३.१९४.२८ ॥
તેથી હે તાત, આ ક્લેશ તું હૃદયમાં ન રાખ. હે તાત, પ્રાજ્ઞ લોકો કાળથી પીડિત થાય તોપણ મોહ પામતા નથી.
3.194.29
एष कालो महाबाहो अपि सर्वदिबौकसाम् ।
मुह्यन्ति हि प्रजास्तात कालेनापि प्रचोदिताः ॥ ३.१९४.२९ ॥
હે મહાબાહુ, આ જ કાળ છે; સ્વર્ગવાસી સર્વ દેવોને પણ તે મોહ પમાડે છે. હે તાત, કાળથી પ્રેરિત પ્રજાઓ નિશ્ચયથી મોહ પામે છે.
3.194.30
मा च तेऽत्र विशङ्का भूद्यन्मयोक्तं तवानघ ।
अतिशङ्क्य वचो ह्येतद्धर्मलोपो भवेत्तव ॥ ३.१९४.३० ॥
હે નિષ્પાપ, મેં જે કહ્યું છે તેમાં તને અહીં શંકા ન હો. આ વચનની અતિશય શંકા કરવાથી તારા ધર્મનો લોપ થશે.
3.194.31
जातोसि प्रथिते वंशे कुरूणां भरतर्षभ ।
कर्मणा मनसा वाचा सर्वमेतत्समाचर ॥ ३.१९४.३१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! તું પ્રસિદ્ધ કુરુવંશમાં જન્મ્યો છે. કર્મથી, મનથી અને વાણીથી આ સર્વનું આચરણ કર.
3.194.32
यत्त्वयोक्तं द्विजश्रेष्ठ वाक्यं श्रुतिमनोहरम् ।
तथा करिष्ये यत्नेन भवतः शासनं विभो ॥ ३.१९४.३२ ॥
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! આપે જે શ્રવણે મનોહર વચન કહ્યું, તે હું યત્નપૂર્વક તેવું જ કરીશ. હે પ્રભુ, આ આપનો આદેશ છે.
3.194.33
न मे लोभोस्ति विप्रेन्द्रन भयं न च मत्सरः ।
करिष्यामि हि तत्सर्वमुक्तं यत्ते मयि प्रभो ॥ ३.१९४.३३ ॥
હે વિપ્રેન્દ્ર! મારામાં લોભ નથી, ભય નથી કે ઈર્ષ્યા પણ નથી. હે પ્રભુ, મારા વિષે આપે જે કહ્યું તે સર્વ હું અવશ્ય કરીશ.
3.194.34
श्रुत्वा तु वचनं तस्य पाण्डवस्य यशस्विनः ।
संहृष्टः पाण्डवा राजन्सहिता शार्ङ्गधन्वना ॥ ३.१९४.३४ ॥
યશસ્વી પાંડવના તે વચન સાંભળીને, હે રાજન્, શાર્ઙ્ગધન્વા (કૃષ્ણ) સાથે પાંડવો હર્ષિત થયા.
3.194.35
विप्र्रषभाश्च ते सर्वे ये तत्रासन्समागताः ।
तथा कथां शुभां श्रुत्वा रमार्कण्डेयस्य धमतः।
विस्मिता समपद्यन्त पुराणस् निवेदनात् ॥ ३.१९४.३५ ॥
ત્યાં ભેગા થયેલા સર્વ વિપ્રશ્રેષ્ઠો, માર્કંડેયે કહેલી તે શુભ કથા સાંભળીને, પુરાણના કથનથી વિસ્મિત થયા.