महाभारत · अध्याय 3.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.194.1
ततश्चोरक्षयंकृत्वाद्विजेभ्यः पृथिवीमिमाम् ।
वाजिमेधे महायज्ञे विधिवत्कल्पयिष्यति ॥ ३.१९४.१ ॥
नंतर चोरांचा नाश करून ही पृथ्वी तो ब्राह्मणांना देईल; महायज्ञ अश्वमेधात विधिपूर्वक व्यवस्था करील.
3.194.2
स्थापयित्वा च मर्यादाः स्वयंभुविहिताः शुभाः ।
पुनः पुण्ययशःकर्म जरया संश्रयिष्यति ॥ ३.१९४.२ ॥
स्वयंभूने विहित केलेल्या शुभ मर्यादा स्थापून तो पुन्हा पुण्य व यशाची कर्मे करील; वार्धक्यात त्यांचाच आश्रय घेईल.
3.194.3
तच्छीलमनुवर्स्यन्ति मनुष्या लोकवासिनः ।
विप्रैश्चोरक्षये चैव कृतेक्षेमं भविष्यति ॥ ३.१९४.३ ॥
लोकात राहणारे मनुष्य त्याच्या शीलाचे अनुसरण करतील; चोरांच्या नाशाने आणि ब्राह्मणांमुळे कल्याण प्रस्थापित होईल.
3.194.4
कृष्णाजिनानि शक्तीश्च त्रिशूलान्यायुधानि च ।
स्थापयन्द्विजशार्दूलो देशेषु विजितेषु च ॥ ३.१९४.४ ॥
काळी हरणाची कातडी, शक्ती, त्रिशूळ व इतर आयुधे — द्विजांमधील व्याघ्र तो जिंकलेल्या देशांत ही स्थापन करील.
3.194.5
संस्तूयमानो विप्रेन्द्रैर्मानयानो द्विजोत्तमान् ।
कल्कीचरिष्यति महीं सदा दस्युवधे रतः ॥ ३.१९४.५ ॥
श्रेष्ठ ब्राह्मणांकडून स्तुत्य होऊन, उत्तम द्विजांचा सन्मान करीत, कल्की नेहमी दस्यूंच्या वधात रत होऊन पृथ्वीवर संचार करील.
3.194.6
हा मातस्तात पुत्रेति तास्ता वाचः सुदारुणाः ।
विक्रोशमानान्सुभृशं दस्यूननेष्यति संक्षयम् ॥ ३.१९४.६ ॥
'अरे आई! अरे बाबा! अरे पुत्रा!' अशा अनेक भयानक आरोळ्या करीत अत्यंत आक्रोश करणाऱ्या दस्यूंना तो विनाशाप्रत नेईल.
3.194.7
ततोऽधऱ्मविनाशो वै धर्मवृद्धिश्च भारत ।
भविष्यति कृतेप्राप्ते क्रियावांश्च जनस्तथा ॥ ३.१९४.७ ॥
भारता, कृतयुग आल्यावर अधर्माचा नाश होईल, धर्माची वृद्धी होईल आणि लोकही सत्कर्म करणारे होतील.
3.194.8
आरामाश्चैव चैत्याश्च तटाकावसथास्तथा ।
पुष्करिण्यश्च विविधा देवतायतनानि च ॥ ३.१९४.८ ॥
उद्याने, चैत्ये, तळी, निवासस्थाने, विविध पुष्करिणी आणि देवतायतने असतील.
3.194.9
यज्ञक्रियाश्च विविधा भविष्यन्ति कृते युगे ।
ब्राह्मणाः साधवश्चैव मुनयश्च तपस्विनः ॥ ३.१९४.९ ॥
कृतयुगात विविध यज्ञक्रिया होतील; ब्राह्मण, साधू, मुनी आणि तपस्वी असतील.
3.194.10
आश्रमा हतपाषण्डाः स्थिताः सत्ये जनास्तदा ।
जायन्ति सर्वभूतानि शुध्यमानानि चैव हि ॥ ३.१९४.१० ॥
तेव्हा आश्रम पाखंडरहित राहतील; लोक सत्यात स्थिर राहतील; सर्व प्राणी शुद्ध होऊन जन्मतील.
3.194.11
सर्वेष्वृतुषु राजेन्द्र सर्वं सस्यं भविष्यति ।
नरा दानेषु निरता व्रतेषु नियमेषु च ॥ ३.१९४.११ ॥
हे राजेंद्रा, सर्व ऋतूंमध्ये सर्व पीक येईल; लोक दान, व्रते आणि नियम यांमध्ये रत राहतील.
3.194.12
जपयज्ञपरा विप्रा धर्मकामा मुदा युताः ।
पालयिष्यन्ति राजानो धर्मेणेमां वसुंधराम् ॥ ३.१९४.१२ ॥
जपयज्ञात तत्पर, धर्माची इच्छा असलेले, आनंदी ब्राह्मण असतील; राजे धर्माने या पृथ्वीचे पालन करतील.
3.194.13
व्यवहाररता वैश्या भविष्यन्ति कृते युगे ।
षट्कर्मनिरता विप्राः क्षत्रिया रक्षणे रताः ॥ ३.१९४.१३ ॥
कृतयुगात वैश्य व्यापारात रत राहतील, ब्राह्मण षट्कर्मांत रत राहतील आणि क्षत्रिय रक्षणात रत राहतील.
3.194.14
शुश्रूषायां रताः शूद्रास्तथा वर्णत्रयस्य च ।
एष धर्मः कृतयुगे त्रेतायां द्वापरे तथा ॥ ३.१९४.१४ ॥
शूद्र सेवेत रत राहतील, आणि तसेच तिन्ही वर्णांच्या सेवेत. हा कृतयुगाचा धर्म आहे; त्रेता आणि द्वापरातही तसेच.
3.194.15
पश्चिमे युगकाले च यः स ते संप्रकीर्तितः ।
सर्वलोकस् विदिता युगसह्ख्या च पाण्डव ॥ ३.१९४.१५ ॥
पश्चिम युगकाळात जे घडेल ते तुला सांगितले आहे. हे पाण्डवा, युगसंख्या सर्व लोकांना ज्ञात आहे.
3.194.16
एतत्ते सर्वमाख्यातमतीतानागतं मया ।
वायुप्रोक्तमनुस्मृत्यपुराणमृषिसंस्तुतम् ॥ ३.१९४.१६ ॥
भूत आणि भविष्य हे सर्व मी तुला सांगितले. वायूने सांगितलेले, स्मृतीत जपलेले, ऋषींनी स्तुती केलेले हे पुराण.
3.194.17
एवं संसारमार्गा मे बहुशश्चिरजीविनः ।
दृष्टाश्चैवानुभूताश्च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.१९४.१७ ॥
अशा प्रकारे दीर्घायुषी असल्यामुळे मी संसाराचे मार्ग अनेकदा पाहिले आणि अनुभवले आहेत. आता आणखी काय ऐकू इच्छितोस?
3.194.18
इदं चैवापरं भूयः सह भ्रातृभिरच्युत ।
धर्मसंशयमोक्षार्थं निबोध वचनं मम ॥ ३.१९४.१८ ॥
हे अच्युता, आपल्या बंधूंसह, धर्मसंशयातून मुक्तीसाठी माझे हे आणखी एक वचन ऐक.
3.194.19
न तेऽन्यथाऽत्र विज्ञेयो धर्मो धर्मभृतांवर ।
धर्मात्मा हि सुखं राजन्प्रेत्य चेह च नन्दति ॥ ३.१९४.१९ ॥
हे धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठा, येथे तुला धर्म वेगळ्या प्रकारे समजू नये. हे राजा, धर्मात्मा इहलोकी आणि मृत्यूनंतरही सुखी होतो.
3.194.20
न ब्राह्मणे परिभवः कर्तव्यस्ते कदाचन ।
ब्राह्मणः कुपितोऽहन्यादपि लोकान्प्रतिज्ञया ॥ ३.१९४.२० ॥
तू कधीही ब्राह्मणाचा अपमान करू नयेस. क्रुद्ध झालेला ब्राह्मण आपल्या प्रतिज्ञेने लोकांचाही नाश करू शकतो.
3.194.21
मार्कण्डेयवचः श्रुत्वा कुरूणां प्रवरो नृपः ।
उवाच वचनं धीमान्परमं परमद्युतिः ॥ ३.१९४.२१ ॥
मार्कंडेयांचे वचन ऐकून कुरूंमध्ये श्रेष्ठ, परम तेजस्वी, बुद्धिमान राजा हे वचन बोलला.
3.194.22
एतच्छ्रुत्वा मया किं स्यात्कर्तव्यं मुनिसत्तम ।
कथं चायं जितोलोको रक्षितव्यो भविष्यति ॥ ३.१९४.२२ ॥
हे मुनिश्रेष्ठा, हे ऐकून मला काय करावे लागेल? आणि हा जिंकलेला लोक कसा रक्षिला जाईल?
3.194.23
कस्मिन्धर्मे मया स्थेयं प्रजाः संरक्षता मुने ।
कथंच वर्तमानो वै न च्यवेयं स्वधर्मतः ॥ ३.१९४.२३ ॥
हे मुनी, प्रजेचे रक्षण करताना मी कोणत्या धर्मात स्थिर राहावे? आणि कसे वर्तन केल्याने मी स्वधर्मापासून च्युत होणार नाही?
3.194.24
दयावान्सर्वबूतेषु हितो रक्तोऽनसूयकः ।
उपत्यानामिव स्नेहात्प्रजानां रक्षणे रतः ॥ ३.१९४.२४ ॥
सर्व प्राण्यांवर दयाळू, हितकारी, प्रेमळ आणि असूयारहित असावे, अपत्यांवरील स्नेहाप्रमाणे प्रजेच्या रक्षणात रत असावे.
3.194.25
चर धर्मं त्यजाधर्मं पितॄन्पूर्वाननुस्मर ।
प्रमादाद्यत्कृतं तेऽभूत्सम्यग्ज्ञानेन तज्जय ॥ ३.१९४.२५ ॥
धर्माचे आचरण कर, अधर्माचा त्याग कर, पूर्वज पितरांचे स्मरण कर. प्रमादाने तुझ्याकडून जे घडले, ते सम्यक ज्ञानाने जिंक.
3.194.26
अलं ते मानमाश्रित्य सततं प्रियवाग्भव ।
विजित्य पृथिवीं सर्वां मोदमानः सुखी भव ॥ ३.१९४.२६ ॥
तुला अभिमानाचा आश्रय घेणे पुरे; सदैव प्रिय बोलणारा हो. सर्व पृथ्वी जिंकून आनंदित आणि सुखी रहा.
3.194.27
एष भूतो भविष्यश्च धर्मस्ते समुदीरितः ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचिदतीतानागतं भुवि ॥ ३.१९४.२७ ॥
हा भूत आणि भविष्याचा धर्म तुला सांगितला गेला. पृथ्वीवर अतीत आणि अनागत यांपैकी काहीही तुला अज्ञात नाही.
3.194.28
तस्मादिमं परिक्लेशं त्वं तात हृदि मा कृथाः ।
प्राज्ञास्तात न मुह्यन्ति कालेनापि प्रपीडिताः ॥ ३.१९४.२८ ॥
म्हणून हे तात, हा क्लेश तू हृदयात धरू नकोस. हे तात, प्राज्ञ लोक कालाने पीडित झाले तरी मोहात पडत नाहीत.
3.194.29
एष कालो महाबाहो अपि सर्वदिबौकसाम् ।
मुह्यन्ति हि प्रजास्तात कालेनापि प्रचोदिताः ॥ ३.१९४.२९ ॥
हे महाबाहो, हाच काळ आहे; स्वर्गवासी सर्व देवांनाही तो मोहात पाडतो. हे तात, कालाने प्रेरित झालेली प्रजा खरोखर मोहात पडते.
3.194.30
मा च तेऽत्र विशङ्का भूद्यन्मयोक्तं तवानघ ।
अतिशङ्क्य वचो ह्येतद्धर्मलोपो भवेत्तव ॥ ३.१९४.३० ॥
हे निष्पापा, मी जे सांगितले त्यात तुला येथे शंका नसावी. या वचनाबद्दल अतिशय शंका घेतलीस तर तुझ्या धर्माचा लोप होईल.
3.194.31
जातोसि प्रथिते वंशे कुरूणां भरतर्षभ ।
कर्मणा मनसा वाचा सर्वमेतत्समाचर ॥ ३.१९४.३१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा! तू प्रसिद्ध कुरुवंशात जन्मला आहेस. कर्माने, मनाने आणि वाणीने हे सर्व आचर.
3.194.32
यत्त्वयोक्तं द्विजश्रेष्ठ वाक्यं श्रुतिमनोहरम् ।
तथा करिष्ये यत्नेन भवतः शासनं विभो ॥ ३.१९४.३२ ॥
हे द्विजश्रेष्ठा! आपण जे श्रवणाला मनोहर वाक्य सांगितले, ते मी यत्नपूर्वक तसेच करीन. हे प्रभो, ही आपली आज्ञा आहे.
3.194.33
न मे लोभोस्ति विप्रेन्द्रन भयं न च मत्सरः ।
करिष्यामि हि तत्सर्वमुक्तं यत्ते मयि प्रभो ॥ ३.१९४.३३ ॥
हे विप्रेन्द्रा! माझ्यात लोभ नाही, भय नाही आणि मत्सरही नाही. हे प्रभो, माझ्याविषयी आपण जे सांगितले ते सर्व मी नक्की करीन.
3.194.34
श्रुत्वा तु वचनं तस्य पाण्डवस्य यशस्विनः ।
संहृष्टः पाण्डवा राजन्सहिता शार्ङ्गधन्वना ॥ ३.१९४.३४ ॥
यशस्वी पांडवाचे ते वचन ऐकून, हे राजा, शार्ङ्गधन्वा (कृष्ण) यांच्यासह पांडव हर्षित झाले.
3.194.35
विप्र्रषभाश्च ते सर्वे ये तत्रासन्समागताः ।
तथा कथां शुभां श्रुत्वा रमार्कण्डेयस्य धमतः।
विस्मिता समपद्यन्त पुराणस् निवेदनात् ॥ ३.१९४.३५ ॥
तेथे जमलेले सर्व विप्रश्रेष्ठ, मार्कंडेयांनी सांगितलेली ती शुभ कथा ऐकून, पुराणाच्या निवेदनामुळे विस्मित झाले.