Mahābhārata · Adhyāya 3.195
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.195.1
भूय एव ब्राह्मणमहाभाग्यं वक्तुमर्हसीत्यब्रवीत्पाण्डवेयो मार्कण्डेयम् ॥ ३.१९५.१ ॥
El hijo de Pāṇḍu (Yudhiṣṭhira) dijo a Mārkaṇḍeya: "Deberías volver a hablar de la gran fortuna de los brahmanes."
3.195.2
अथाचष्ट मार्कण्डेयः ॥ ३.१९५.२ ॥
Entonces Mārkaṇḍeya relató (la historia).
3.195.3
अयोध्यायामिक्ष्वाकुकुलोत्पन्नः पार्थिवः परिक्षिन्नाम मृगयामगमत् ॥ ३.१९५.३ ॥
En Ayodhyā, un rey llamado Parikṣit, nacido en el linaje de Ikṣvāku, fue de caza.
3.195.4
तमेकाश्वेन मृगमनुसरन्तं मृगो दूरमपाहरत् ॥ ३.१९५.४ ॥
El ciervo lo llevó muy lejos mientras él lo perseguía con un solo caballo.
3.195.5
अथाध्वनि जातश्रमः क्षुत्तृष्णाभिभूतश्च कस्मिंश्चिदुद्देशे नीलं वनषण्डमपश्यत् ।
तच्च विवेश ॥ ३.१९५.५ ॥
Entonces, cansado en el camino y vencido por el hambre y la sed, vio en algún lugar una arboleda oscura y entró en ella.
3.195.6
ततस्तस्य वनषण्डस्य मध्येऽतीव रमणीयं सरो दृष्ट्वा साश्व एव व्यगाहत ॥ ३.१९५.६ ॥
Al ver en medio de aquella arboleda un lago sumamente hermoso, se adentró en él con su caballo.
3.195.7
अथाश्वस्तः स बिसमृणालमश्वस्याग्रे निक्षिप्य पुष्करिणीतीरे समाविशत् ॥ ३.१९५.७ ॥
Entonces, repuesto, colocó tallos y fibras de loto ante el caballo y se sentó en la orilla del estanque de lotos.
3.195.8
ततः शयानो मधुरं गीतशब्दमशृणोत् ॥ ३.१९५.८ ॥
Entonces, mientras yacía, oyó el dulce sonido de un canto.
3.195.9
स श्रुत्वाचिन्तयत् ।
नेह मनुष्यगतिं पश्यामि
कस्य खल्वयं गीतशब्द इति ॥ ३.१९५.९ ॥
Al oírlo pensó: "Aquí no veo señal de paso humano; ¿de quién es este canto?"
3.195.10
अथापश्यत्कन्यां परमरूपदर्शनीयां पुष्पाण्यवचिन्वतीं गायन्तीं च ॥ ३.१९५.१० ॥
Entonces vio a una doncella de suprema belleza, digna de contemplarse, que recogía flores y cantaba.
3.195.11
अथ सा राज्ञः समीपे पर्यक्रामत् ॥ ३.१९५.११ ॥
Entonces ella se paseó cerca del rey.
3.195.12
तामब्रवीद्राजा ।
कस्यासि सुभगे त्वमिति ॥ ३.१९५.१२ ॥
El rey le dijo: "¿De quién eres, oh afortunada?"
3.195.13
सा प्रत्युवाच ।
कन्यास्मीति ॥ ३.१९५.१३ ॥
Ella respondió: "Soy una doncella."
3.195.14
तां राजोवाच ।
अर्थी त्वयाहमिति ॥ ३.१९५.१४ ॥
El rey le dijo: "Te deseo."
3.195.15
अथोवाच कन्या ।
समयेनाहं शक्या त्वया लब्धुम्
नान्यथेति ॥ ३.१९५.१५ ॥
Entonces la doncella dijo: "Solo bajo una condición podrás tenerme, y de otro modo no."
3.195.16
तां राजा समयमपृच्छत् ॥ ३.१९५.१६ ॥
El rey le preguntó acerca de la condición.
3.195.17
ततः कन्येदमुवाच ।
उदकं मे न दर्शयितव्यमिति ॥ ३.१९५.१७ ॥
Entonces la doncella dijo esto: "No se me debe mostrar agua."
3.195.18
स राजा बाढमित्युक्त्वा तां समागम्य तया सहास्ते ॥ ३.१९५.१८ ॥
Aquel rey dijo: "Muy bien", y tras unirse a ella, permaneció a su lado.
3.195.19
तत्रैवासीने राजनि सेनान्वगच्छत् ।
पदेनानुपदं दृष्ट्वा राजानं परिवार्यातिष्ठत् ॥ ३.१९५.१९ ॥
Mientras el rey permanecía sentado allí, el ejército lo siguió paso a paso; al ver al rey, lo rodeó y se detuvo.
3.195.20
पर्याश्वस्तश्च राजा तयैव सह शिबिकया प्रायादविघाटितया ।
स्वनगरमनुप्राप्य रहसि तया सह रमन्नास्ते
नान्यत्किञ्चनापश्यत् ॥ ३.१९५.२० ॥
Consolado, el rey partió con ella en una litera cerrada hacia su ciudad; al llegar, permaneció en la intimidad disfrutando con ella y no vio nada más.
3.195.21
अथ प्रधानामात्यस्तस्याभ्याशचराः स्त्रियोऽपृच्छत् ।
किमत्र प्रयोजनं वर्तत इति ॥ ३.१९५.२१ ॥
Entonces el primer ministro preguntó a las mujeres que estaban cerca de él: "¿Cuál es el propósito aquí?"
3.195.22
अथाब्रुवंस्ताः स्त्रियः ।
अपूर्वमिव पश्याम उदकं नात्र नीयतेति ॥ ३.१९५.२२ ॥
Entonces aquellas mujeres dijeron: "Vemos algo sin precedentes, por así decir — aquí no se trae agua."
3.195.23
अथामात्योऽनुदकं वनं कारयित्वोदारवृक्षं बहुमूलपुष्पफलं रहस्युपगम्य राजानमब्रवीत् ।
वनमिदमुदारमनुदकम्
साध्वत्र रम्यतामिति ॥ ३.१९५.२३ ॥
Entonces el ministro, habiendo preparado un bosque sin agua, abundante en árboles nobles y en raíces, flores y frutos, se acercó en privado al rey y dijo: "Este bosque es espléndido, pero sin agua; disfrutemos bien aquí."
3.195.24
स तस्य वचनात्तयैव सह देव्या तद्वनं प्राविशत् ।
स कदाचित्तस्मिन्वने रम्ये तयैव सह व्यवहरत्
अथ क्षुत्तृष्णार्दितः श्रान्तोऽतिमात्रमतिमुक्तागारमपश्यत् ॥ ३.१९५.२४ ॥
Por su palabra entró en aquel bosque con la reina. Una vez, mientras convivía con ella en aquel bosque encantador, atormentado por el hambre y la sed y fatigado, vio una casa con las puertas muy abiertas.
3.195.25
तत्प्रविश्य राजा सह प्रियया सुधातलसुकृतां विमलसलिलपूर्णां वापीमपश्यत् ॥ ३.१९५.२५ ॥
Entonces el rey, entrando con su amada, vio un pozo escalonado de bien construido suelo de piedra, lleno de agua límpida.
3.195.26
दृष्ट्वैव च तां तस्या एव तीरे सहैव तया देव्या व्यतिष्ठत् ॥ ३.१९५.२६ ॥
Al verla, se detuvo en su misma orilla junto a la reina.
3.195.27
अथ तां देवीं स राजाब्रवीत् ।
साध्ववतर वापीसलिलमिति ॥ ३.१९५.२७ ॥
Entonces el rey dijo a la reina: "Bien, desciende al agua de este pozo."
3.195.28
सा तद्वचः श्रुत्वावतीर्य वापीं न्यमज्जत् ।
न पुनरुदमज्जत् ॥ ३.१९५.२८ ॥
Ella, al oír sus palabras, descendió al pozo y se hundió; no volvió a emerger.
3.195.29
तां मृगयमाणो राजा नापश्यत् ॥ ३.१९५.२९ ॥
Buscándola, el rey no la vio.
3.195.30
वापीमपि निःस्राव्य मण्डूकं श्वभ्रमुखे दृष्ट्वा क्रुद्ध आज्ञापयामास ।
सर्वमण्डूकवधः क्रियतामिति
यो मयार्थी स मृतकैर्मण्डूकैरुपायनैर्मामुपतिष्ठेदिति ॥ ३.१९५.३० ॥
Habiendo también vaciado el pozo, el rey vio una rana en la boca de una madriguera; enfurecido, ordenó: "Que se mate a todas las ranas; quien desee algo de mí, que venga a mí con ranas muertas como ofrenda."
3.195.31
अथ मण्डूकवधे घोरे क्रियमाणे दिक्षु सर्वासु मण्डूकान्भयमाविशत् ।
ते भीता मण्डूकराज्ञे यथावृत्तं न्यवेदयन् ॥ ३.१९५.३१ ॥
Entonces, mientras se llevaba a cabo la terrible matanza de ranas, el miedo invadió a las ranas en todas las direcciones. Aterrorizadas, informaron al rey de las ranas de lo que había sucedido.
3.195.32
ततो मण्डूकराट्तापसवेषधारी राजानमभ्यगच्छत् ॥ ३.१९५.३२ ॥
Entonces el rey de las ranas, adoptando la apariencia de un asceta, se acercó al rey.
3.195.33
उपेत्य चैनमुवाच ।
मा राजन्क्रोधवशं गमः
प्रसादं कुरु ।
नार्हसि मण्डूकानामनपराधिनां वधं कर्तुमिति ॥ ३.१९५.३३ ॥
Acercándose a él, le dijo: "Oh rey, no te dejes llevar por la ira; muestra clemencia. No te corresponde matar a las ranas, que no son culpables."
3.195.34
श्लोकौ चात्र भवतः ।
मा मण्डूकाञ्जिघांस त्वं कोपं सन्धारयाच्युत ।
प्रक्षीयते धनोद्रेको जनानामविजानताम् ॥ ३.१९५.३४ ॥
Aquí hay también dos versos: "Oh inmutable, no desees matar a las ranas; refrena tu ira. La abundancia de riqueza de quienes no comprenden se destruye."
3.195.35
प्रतिजानीहि नैतांस्त्वं प्राप्य क्रोधं विमोक्ष्यसे ।
अलं कृत्वा तवाधर्मं मण्डूकैः किं हतैर्हि ते ॥ ३.१९५.३५ ॥
"Prométeme que no matarás a estas; si te dejas llevar por la ira, después la abandonarás. Basta ya de tu iniquidad; ¿de qué te sirven las ranas muertas?"
3.195.36
तमेवंवादिनमिष्टजनशोकपरीतात्मा राजा प्रोवाच ।
न हि क्षम्यते तन्मया
हनिष्याम्येतान् ।
एतैर्दुरात्मभिः प्रिया मे भक्षिता
सर्वथैव मे वध्या मण्डूकाः ।
नार्हसि विद्वन्मामुपरोद्धुमिति ॥ ३.१९५.३६ ॥
Hablándole así, el rey, con el ánimo abrumado por el dolor de sus seres queridos, dijo: "Esto no será perdonado por mí. Mataré a estos. Estas criaturas de alma perversa han devorado a mi amada; estas ranas deben ser muertas por mí en todos los sentidos. Oh sabio, no debes obstruirme."
3.195.37
स तद्वाक्यमुपलभ्य व्यथितेन्द्रियमनाः प्रोवाच ।
प्रसीद राजन्
अहमायुर्नाम मण्डूकराजः ।
मम सा दुहिता सुशोभना नाम
तस्या दौःशील्यमेतत् ।
बहवो हि राजानस्तया विप्रलब्धपूर्वा इति ॥ ३.१९५.३७ ॥
Al oír aquellas palabras, con los sentidos y la mente turbados, habló: "¡Oh rey, sé misericordioso! Soy el rey de las ranas llamado Āyu. Mi hija se llama Suśobhanā. Esta es su maldad; pues antes ha engañado a muchos reyes."
3.195.38
तमब्रवीद्राजा ।
तयास्म्यर्थी
सा मे दीयतामिति ॥ ३.१९५.३८ ॥
El rey le dijo: "La deseo. Que ella me sea entregada."
3.195.39
अथैनां राज्ञे पितादात् ।
अब्रवीच्चैनाम्
एनं राजानं शुश्रूषस्वेति ॥ ३.१९५.३९ ॥
Entonces el padre se la entregó al rey y le dijo: "Sirve a este rey."
3.195.40
स उवाच दुहितरम् ।
यस्मात्त्वया राजानो विप्रलब्धास्तस्मादब्रह्मण्यानि तवापत्यानि भविष्यन्त्यनृतकत्वात्तवेति ॥ ३.१९५.४० ॥
Dijo a su hija: "Puesto que has engañado a reyes, tu descendencia será irrespetuosa con los brahmanes, pues tú practicas la falsedad."
3.195.41
स च राजा तामुपलभ्य तस्यां सुरतगुणनिबद्धहृदयो लोकत्रयैश्वर्यमिवोपलभ्य हर्षबाष्पकलया वाचा प्रणिपत्याभिपूज्य मण्डूकराजानमब्रवीत् ।
अनुगृहीतोऽस्मीति ॥ ३.१९५.४१ ॥
Y aquel rey, habiéndola obtenido, con el corazón atado por las cualidades del amor, como si hubiera obtenido el señorío de los tres mundos, con voz entrecortada por lágrimas de alegría, tras postrarse y honrar al rey de las ranas, dijo: "Soy favorecido."
3.195.42
स च मण्डूकराजो जामातरमनुज्ञाप्य यथागतमगच्छत् ॥ ३.१९५.४२ ॥
Y el rey de las ranas, despidiéndose de su yerno, regresó por donde había venido.
3.195.43
अथ कस्यचित्कालस्य तस्यां कुमारास्त्रयस्तस्य राज्ञः सम्बभूवुः शलो दलो बलश्चेति ।
ततस्तेषां ज्येष्ठं शलं समये पिता राज्येऽभिषिच्य तपसि धृतात्मा वनं जगाम ॥ ३.१९५.४३ ॥
Luego, tras algún tiempo, nacieron de ella tres hijos de aquel rey: Śala, Dala y Bala. Entonces, a su debido tiempo, el padre coronó como rey al mayor, Śala, y, firme de ánimo en la austeridad, se fue al bosque.
3.195.44
अथ कदाचिच्छलो मृगयामचरत् ।
मृगं चासाद्य रथेनान्वधावत् ॥ ३.१९५.४४ ॥
Entonces, una vez, Śala fue de caza. Habiendo alcanzado a un ciervo, lo persiguió con su carro.
3.195.45
सूतं चोवाच ।
शीघ्रं मां वहस्वेति ॥ ३.१९५.४५ ॥
Y dijo al auriga: "Llévame rápido."
3.195.46
स तथोक्तः सूतो राजानमब्रवीत् ।
मा क्रियतामनुबन्धः
नैष शक्यस्त्वया मृगो ग्रहीतुं यद्यपि ते रथे युक्तौ वाम्यौ स्यातामिति ॥ ३.१९५.४६ ॥
Así interpelado, el auriga dijo al rey: "No lo persigas. Este ciervo no puede ser atrapado por ti, aunque tu carro estuviera uncido con caballos veloces."
3.195.47
ततोऽब्रवीद्राजा सूतम् ।
आचक्ष्व मे वाम्यौ
हन्मि वा त्वामिति ॥ ३.१९५.४७ ॥
Entonces el rey dijo al auriga: Dime cuáles son esos dos caballos vāmya, o te mataré.
3.195.48
स एवमुक्तो राजभयभीतो वामदेवशापभीतश्च सन्नाचख्यौ राज्ञे ।
वामदेवस्याश्वौ वाम्यौ मनोजवाविति ॥ ३.१९५.४८ ॥
Así interpelado, temeroso tanto de la amenaza del rey como de la maldición de Vāmadeva, le dijo al rey: Los dos caballos de Vāmadeva son los vāmya, veloces como el pensamiento.
3.195.49
अथैनमेवं ब्रुवाणमब्रवीद्राजा ।
वामदेवाश्रमं याहीति ॥ ३.१९५.४९ ॥
Entonces el rey, mientras él seguía hablando así, le dijo: Ve al ermitaño de Vāmadeva.
3.195.50
स गत्वा वामदेवाश्रमं तमृषिमब्रवीत् ।
भगवन्मृगो मया विद्धः पलायते
तं सम्भावयेयम् ।
अर्हसि मे वाम्यौ दातुमिति ॥ ३.१९५.५० ॥
Yendo al ermitaño de Vāmadeva, dijo a aquel sabio: Venerable, un ciervo herido por mí huye; quiero atraparlo, así que debes darme los caballos vāmya.
3.195.51
तमब्रवीदृषिः ।
ददानि ते वाम्यौ
कृतकार्येण भवता ममैव निर्यात्यौ क्षिप्रमिति ॥ ३.१९५.५१ ॥
El sabio le dijo: Te doy esos caballos vāmya; cuando tu tarea esté cumplida, debes devolvérmelos pronto a mí.
3.195.52
स च तावश्वौ प्रतिगृह्यानुज्ञाप्य चर्षिं प्रायाद्वाम्यसंयुक्तेन रथेन मृगं प्रति ।
गच्छंश्चाब्रवीत्सूतम्
अश्वरत्नाविमावयोग्यौ ब्राह्मणानाम् ।
नैतौ प्रतिदेयौ वामदेवायेति ॥ ३.१९५.५२ ॥
Tomando aquellos dos caballos y despidiéndose del sabio, partió hacia el ciervo en el carro uncido con los caballos vāmya. Yendo, dijo al auriga: Estos dos caballos, joyas entre caballos, no son aptos para los brahmanes; no han de devolverse a Vāmadeva.
3.195.53
एवमुक्त्वा मृगमवाप्य स्वनगरमेत्याश्वावन्तःपुरेऽस्थापयत् ॥ ३.१९५.५३ ॥
Habiendo dicho esto y obtenido el ciervo, regresó a su ciudad e hizo colocar los dos caballos en el palacio interior.
3.195.54
अथर्षिश्चिन्तयामास ।
तरुणो राजपुत्रः कल्याणं पत्रमासाद्य रमते
न मे प्रतिनिर्यातयति ।
अहो कष्टमिति ॥ ३.१९५.५४ ॥
Entonces el sabio reflexionó: 'El joven príncipe, habiendo encontrado un digno receptor, se complace en ello y no me los devuelve. ¡Ay, qué penoso!'
3.195.55
मनसा निश्चित्य मासि पूर्णे शिष्यमब्रवीत् ।
गच्छात्रेय
राजानं ब्रूहि ।
यदि पर्याप्तं निर्यातयोपाध्यायवाम्याविति ॥ ३.१९५.५५ ॥
Habiéndolo resuelto en su mente, cuando el mes se cumplió, dijo a un discípulo: 'Ve, Ātreya, y dile al rey: si es suficiente, devuelve los dos caballos del maestro.'
3.195.56
स गत्वैवं तं राजानमब्रवीत् ॥ ३.१९५.५६ ॥
Habiendo ido, habló así a aquel rey.
3.195.57
तं राजा प्रत्युवाच ।
राज्ञामेतद्वाहनम्
अनर्हा ब्राह्मणा रत्नानामेवंविधानाम् ।
किं च ब्राह्मणानामश्वैः कार्यम्
साधु प्रतिगम्यतामिति ॥ ३.१९५.५७ ॥
El rey le respondió: 'Estos son los vehículos de los reyes; los brahmanes no son dignos de tales joyas. ¿Y qué utilidad tienen los brahmanes de los caballos? Bien, que sean devueltos.'
3.195.58
स गत्वैवमुपाध्यायायाचष्ट ॥ ३.१९५.५८ ॥
Habiendo ido, informó así al maestro.
3.195.59
तच्छ्रुत्वा वचनमप्रियं वामदेवः क्रोधपरीतात्मा स्वयमेव राजानमभिगम्याश्वार्थमभ्यचोदयत् ।
न चादाद्राजा ॥ ३.१९५.५९ ॥
Al oír aquella palabra desagradable, Vāmadeva, con el alma dominada por la ira, se acercó personalmente al rey e insistió por los caballos. Pero el rey no los aceptó.
3.195.60
प्रयच्छ वाम्यौ मम पार्थिव त्वं कृतं हि ते कार्यमन्यैरशक्यम् ।
मा त्वा वधीद्वरुणो घोरपाशै र्ब्रह्मक्षत्रस्यान्तरे वर्तमानः ॥ ३.१९५.६० ॥
Oh rey, dame esos dos caballos; tu deber, imposible para otros, ya ha sido cumplido. Que Varuṇa no te mate con sus terribles lazos, tú que te hallas entre el brahmán y el guerrero.
3.195.61
राजोवाच ।
अनड्वाहौ सुव्रतौ साधु दान्ता वेतद्विप्राणां वाहनं वामदेव ।
ताभ्यां याहि त्वं यत्र कामो महर्षे छन्दांसि वै त्वादृशं संवहन्ति ॥ ३.१९५.६१ ॥
Dijo el rey: Oh Vāmadeva, estos dos animales de tiro (caballos) son de buenos votos, bien domados; son el vehículo de los brahmanes. Oh gran sabio, ve con ellos adonde desees, pues son los semejantes a ti a quienes los himnos védicos transportan.
3.195.62
छन्दांसि वै मादृशं संवहन्ति लोकेऽमुष्मिन्पार्थिव यानि सन्ति ।
अस्मिंस्तु लोके मम यानमेत दस्मद्विधानामपरेषां च राजन् ॥ ३.१९५.६२ ॥
Oh rey, en aquel otro mundo los himnos védicos llevan solo a seres como yo; pero en este mundo, oh rey, este es el vehículo de los que somos como nosotros, y también de otros.
3.195.63
राजोवाच ।
चत्वारो वा गर्दभास्त्वां वहन्तु श्रेष्ठाश्वतर्यो हरयो वा तुरङ्गाः ।
तैस्त्वं याहि क्षत्रियस्यैष वाहो मम वाम्यौ न तवैतौ हि विद्धि ॥ ३.१९५.६३ ॥
El rey dijo: Que cuatro asnos, o excelentes mulas, o caballos bayos, o corceles te transporten. Ve con ellos. Este es el vehículo de un kṣatriya. Sabe que estos dos son la yunta que tira de mi carro, no la tuya.
3.195.64
घोरं व्रतं ब्राह्मणस्यैतदाहु रेतद्राजन्यदिहाजीवमानः ।
अयस्मया घोररूपा महान्तो वहन्तु त्वां शितशूलाश्चतुर्धा ॥ ३.१९५.६४ ॥
Dicen que este es el terrible voto del brahmán, y también del kṣatriya que aquí vive de él. Que cuatro clases de grandes vehículos de hierro, de aspecto terrible, con afiladas lanzas, te transporten.
3.195.65
राजोवाच ।
ये त्वा विदुर्ब्राह्मणं वामदेव वाचा हन्तुं मनसा कर्मणा वा ।
ते त्वां सशिष्यमिह पातयन्तु मद्वाक्यनुन्नाः शितशूलासिहस्ताः ॥ ३.१९५.६५ ॥
El rey dijo: Oh Vāmadeva, que aquellos que te conocen como brahmán pero desean matarte con palabra, mente o acción, te derriben aquí con tus discípulos, impulsados por mis palabras, con afiladas lanzas y espadas en la mano.
3.195.66
नानुयोगा ब्राह्मणानां भवन्ति वाचा राजन्मनसा कर्मणा वा ।
यस्त्वेवं ब्रह्म तपसान्वेति विद्वां स्तेन श्रेष्ठो भवति हि जीवमानः ॥ ३.१९५.६६ ॥
Oh rey, contra los brahmanes no pueden formularse acusaciones de palabra, de mente ni de acción. El sabio que así alcanza el Veda mediante la austeridad se vuelve, mientras aún vive, el mejor de los hombres gracias a ello.
3.195.67
एवमुक्ते वामदेवेन राज न्समुत्तस्थू राक्षसा घोररूपाः ।
तैः शूलहस्तैर्वध्यमानः स राजा प्रोवाचेदं वाक्यमुच्चैस्तदानीम् ॥ ३.१९५.६७ ॥
Cuando Vāmadeva habló así, oh rey, los rākṣasas de terrible aspecto se levantaron. Golpeado por ellos, que empuñaban lanzas, el rey entonces pronunció estas palabras en voz alta.
3.195.68
इक्ष्वाकवो यदि ब्रह्मन्दलो वा विधेया मे यदि वान्ये विशोऽपि ।
नोत्स्रक्ष्येऽहं वामदेवस्य वाम्यौ नैवंविधा धर्मशीला भवन्ति ॥ ३.१९५.६८ ॥
Oh brahmán, aunque los Ikṣvākus o un ejército, u otros vaiśyas, estén a mi disposición, no abandonaré las dos vacas de Vāmadeva; personas así no son de conducta justa.
3.195.69
एवं ब्रुवन्नेव स यातुधानै र्हतो जगामाशु महीं क्षितीशः ।
ततो विदित्वा नृपतिं निपातित मिक्ष्वाकवो वै दलमभ्यषिञ्चन् ॥ ३.१९५.६९ ॥
Mientras así hablaba, el rey fue muerto por los yātudhānas y cayó rápidamente a la tierra. Entonces los Ikṣvākus, sabiendo que el rey había caído, ungieron a la hueste.
3.195.70
राज्ये तदा तत्र गत्वा स विप्रः प्रोवाचेदं वचनं वामदेवः ।
दलं राजानं ब्राह्मणानां हि देय मेवं राजन्सर्वधर्मेषु दृष्टम् ॥ ३.१९५.७० ॥
Entonces, yendo a aquel reino, el brahmán Vāmadeva pronunció estas palabras: Oh rey, la hueste y el rey mismo deben ser dados a los brahmanes; así se ha visto en todos los deberes.
3.195.71
बिभेषि चेत्त्वमधर्मान्नरेन्द्र प्रयच्छ मे शीघ्रमेवाद्य वाम्यौ ।
एतच्छ्रुत्वा वामदेवस्य वाक्यं स पार्थिवः सूतमुवाच रोषात् ॥ ३.१९५.७१ ॥
Oh señor de los hombres, si temes la injusticia, dame pronto esas dos vacas hoy mismo. Al oír estas palabras de Vāmadeva, el rey, airado, dijo a su auriga:
3.195.72
एकं हि मे सायकं चित्ररूपं दिग्धं विषेणाहर सङ्गृहीतम् ।
येन विद्धो वामदेवः शयीत संदश्यमानः श्वभिरार्तरूपः ॥ ३.१९५.७२ ॥
Tráeme una sola flecha de forma variegada, untada de veneno, para que Vāmadeva, herido por ella, yazca en forma miserable, mordido por perros.
3.195.73
जानामि पुत्रं दशवर्षं तवाहं जातं महिष्यां श्येनजितं नरेन्द्र ।
तं जहि त्वं मद्वचनात्प्रणुन्न स्तूर्णं प्रियं सायकैर्घोररूपैः ॥ ३.१९५.७३ ॥
Señor de los hombres, sé que tu hijo Śyenajit, nacido de tu reina principal, tiene diez años. Impulsado por mi palabra, mata en seguida a ese amado con flechas de forma terrible.
3.195.74
एवमुक्तो वामदेवेन राज न्नन्तःपुरे राजपुत्रं जघान ।
स सायकस्तिग्मतेजा विसृष्टः श्रुत्वा दलस्तच्च वाक्यं बभाषे ॥ ३.१९५.७४ ॥
Así exhortado por Vāmadeva, oh rey, mató al hijo del rey en el palacio interior. Aquella flecha de agudo resplandor fue disparada; y Dala, al oír aquellas palabras, habló.
3.195.75
इक्ष्वाकवो हन्त चरामि वः प्रियं निहन्मीमं विप्रमद्य प्रमथ्य ।
आनीयतामपरस्तिग्मतेजाः पश्यध्वं मे वीर्यमद्य क्षितीशाः ॥ ३.१९५.७५ ॥
¡Oh descendientes de Ikṣvāku! Ay, haré lo que os agrada: hoy aplastaré y mataré a este brahmán. Que se traiga otra flecha de agudo resplandor; oh señores de la tierra, contemplad hoy mi valor.
3.195.76
यं त्वमेनं सायकं घोररूपं विषेण दिग्धं मम संदधासि ।
न त्वमेनं शरवर्यं विमोक्तुं सन्धातुं वा शक्ष्यसि मानवेन्द्र ॥ ३.१९५.७६ ॥
Esta flecha de forma terrible, untada de veneno, que me apuntas, oh señor de los hombres, no podrás soltarla ni volver a encajarla, esta mejor de las flechas.
3.195.77
राजोवाच ।
इक्ष्वाकवः पश्यत मां गृहीतं न वै शक्नोम्येष शरं विमोक्तुम् ।
न चास्य कर्तुं नाशमभ्युत्सहामि आयुष्मान्वै जीवतु वामदेवः ॥ ३.१९५.७७ ॥
El rey dijo: Descendientes de Ikṣvāku, mirad, estoy atrapado. No puedo soltar esta flecha, ni me atrevo a destruirla. Que viva el longevo Vāmadeva.
3.195.79
संस्पृशैनां महिषीं सायकेन ततस्तस्मादेनसो मोक्ष्यसे त्वम् ।
मार्कण्डेय उवाच
ततस्तथा कृतवान्पार्थिवस्तु ततो मुनिं राजपुत्री बभाषे ।
यथा युक्तं वामदेवाहमेनं दिने दिने संविशन्ती व्यशंसम् ॥ ३.१९५.७९ ॥
'Toca con la flecha a esta reina principal, y entonces quedarás libre de este pecado.' Mārkaṇḍeya dijo: El rey así lo hizo. Entonces la hija del rey habló al sabio: Oh Vāmadeva, como era conveniente, lo declaré cada día al entrar a su presencia.
3.195.80
त्वया त्रातं राजकुलं शुभेक्षणे वरं वृणीष्वाप्रतिमं ददानि ते ।
प्रशाधीमं स्वजनं राजपुत्रि इक्ष्वाकुराज्यं सुमहच्चाप्यनिन्द्ये ॥ ३.१९५.८० ॥
'Hermosa de ojos, has protegido el linaje real. Elige un don incomparable, y te lo concederé. Princesa, sin culpa, gobierna a este pueblo tuyo y el gran reino de Ikṣvāku.'
3.195.81
राजपुत्र्युवाच ।
वरं वृणे भगवन्नेकमेव विमुच्यतां किल्बिषादद्य भर्ता ।
शिवेन चाध्याहि सपुत्रबान्धवं वरो वृतो ह्येष मया द्विजाग्र्य ॥ ३.१९५.८१ ॥
La princesa dijo: Venerable, elijo solo un don: que hoy mi esposo sea liberado de este pecado, y que viva felizmente con sus hijos y parientes. Oh mejor de los nacidos dos veces, este es el don que he elegido.