Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.195

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.195.1

भूय एव ब्राह्मणमहाभाग्यं वक्तुमर्हसीत्यब्रवीत्पाण्डवेयो मार्कण्डेयम् ॥ ३.१९५.१ ॥

ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ର (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ କହିଲେ: "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମହାସୌଭାଗ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆପଣ ପୁଣି କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।"

3.195.2

अथाचष्ट मार्कण्डेयः ॥ ३.१९५.२ ॥

ତା'ପରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ (କାହାଣୀ) କହିଲେ।

3.195.3

अयोध्यायामिक्ष्वाकुकुलोत्पन्नः पार्थिवः परिक्षिन्नाम मृगयामगमत् ॥ ३.१९५.३ ॥

ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ପରିକ୍ଷିତ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ମୃଗୟାକୁ ଗଲେ।

3.195.4

तमेकाश्वेन मृगमनुसरन्तं मृगो दूरमपाहरत् ॥ ३.१९५.४ ॥

ଏକ ଘୋଡ଼ାରେ ହରିଣର ପିଛା କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେହି ହରିଣ ବହୁଦୂରକୁ ନେଇଗଲା।

3.195.5

अथाध्वनि जातश्रमः क्षुत्तृष्णाभिभूतश्च कस्मिंश्चिदुद्देशे नीलं वनषण्डमपश्यत् ।
तच्च विवेश ॥ ३.१९५.५ ॥

ତା'ପରେ ବାଟରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଏବଂ କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଏକ ନୀଳ ବନଖଣ୍ଡ ଦେଖି ତାହା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.195.6

ततस्तस्य वनषण्डस्य मध्येऽतीव रमणीयं सरो दृष्ट्वा साश्व एव व्यगाहत ॥ ३.१९५.६ ॥

ସେହି ବନଖଣ୍ଡର ମଝିରେ ଅତି ରମଣୀୟ ଏକ ସରୋବର ଦେଖି ସେ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ତାହାରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

3.195.7

अथाश्वस्तः स बिसमृणालमश्वस्याग्रे निक्षिप्य पुष्करिणीतीरे समाविशत् ॥ ३.१९५.७ ॥

ତା'ପରେ ବିଶ୍ରାମ ପାଇ ସେ ଘୋଡ଼ାର ଆଗରେ ପଦ୍ମନାଳ ଓ ପଦ୍ମତନ୍ତୁ ରଖି ସରୋବରର କୂଳରେ ବସିଲା।

3.195.8

ततः शयानो मधुरं गीतशब्दमशृणोत् ॥ ३.१९५.८ ॥

ତା'ପରେ ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ସେ ମଧୁର ଗୀତର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲା।

3.195.9

स श्रुत्वाचिन्तयत् ।
नेह मनुष्यगतिं पश्यामि
कस्य खल्वयं गीतशब्द इति ॥ ३.१९५.९ ॥

ଶୁଣି ସେ ଭାବିଲା, "ଏଠାରେ ତ ମଣିଷର ଯାତାୟାତ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ଏ ଗୀତର ଶବ୍ଦ କାହାର?"

3.195.10

अथापश्यत्कन्यां परमरूपदर्शनीयां पुष्पाण्यवचिन्वतीं गायन्तीं च ॥ ३.१९५.१० ॥

ତା'ପରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ଦର୍ଶନୀୟା ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲା; ସେ ଫୁଲ ତୋଳୁଥିଲା ଓ ଗାଉଥିଲା।

3.195.11

अथ सा राज्ञः समीपे पर्यक्रामत् ॥ ३.१९५.११ ॥

ତା'ପରେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲା।

3.195.12

तामब्रवीद्राजा ।
कस्यासि सुभगे त्वमिति ॥ ३.१९५.१२ ॥

ରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ସୁଭଗେ, ତୁମେ କାହାର?"

3.195.13

सा प्रत्युवाच ।
कन्यास्मीति ॥ ३.१९५.१३ ॥

ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲା, "ମୁଁ କନ୍ୟା ।"

3.195.14

तां राजोवाच ।
अर्थी त्वयाहमिति ॥ ३.१९५.१४ ॥

ରାଜା ତାକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ।"

3.195.15

अथोवाच कन्या ।
समयेनाहं शक्या त्वया लब्धुम्
नान्यथेति ॥ ३.१९५.१५ ॥

ତାପରେ କନ୍ୟା କହିଲା, "ଗୋଟିଏ ସର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ତୁମେ ମୋତେ ପାଇ ପାରିବ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ ।"

3.195.16

तां राजा समयमपृच्छत् ॥ ३.१९५.१६ ॥

ରାଜା ତାକୁ ସେହି ସର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ ।

3.195.17

ततः कन्येदमुवाच ।
उदकं मे न दर्शयितव्यमिति ॥ ३.१९५.१७ ॥

ତାପରେ କନ୍ୟା ଏହା କହିଲା, "ମୋତେ ଜଳ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ ।"

3.195.18

स राजा बाढमित्युक्त्वा तां समागम्य तया सहास्ते ॥ ३.१९५.१८ ॥

ସେହି ରାଜା "ଭଲ" ବୋଲି କହି ତା ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ତା ସହିତ ରହିଲେ ।

3.195.19

तत्रैवासीने राजनि सेनान्वगच्छत् ।
पदेनानुपदं दृष्ट्वा राजानं परिवार्यातिष्ठत् ॥ ३.१९५.१९ ॥

ରାଜା ସେଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ ସେନା ପାଦେ ପାଦେ ଅନୁସରଣ କଲା; ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲା।

3.195.20

पर्याश्वस्तश्च राजा तयैव सह शिबिकया प्रायादविघाटितया ।
स्वनगरमनुप्राप्य रहसि तया सह रमन्नास्ते
नान्यत्किञ्चनापश्यत् ॥ ३.१९५.२० ॥

ଆଶ୍ୱସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କ ସହିତ ନ ଖୋଲା ପାଲିଙ୍କିରେ ନିଜ ନଗରକୁ ଗଲେ; ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ନିର୍ଜନରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରମଣ କରି ରହିଲେ; ଆଉ କିଛି ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

3.195.21

अथ प्रधानामात्यस्तस्याभ्याशचराः स्त्रियोऽपृच्छत् ।
किमत्र प्रयोजनं वर्तत इति ॥ ३.१९५.२१ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରଧାନ ଅମାତ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏଠାରେ କଣ ପ୍ରୟୋଜନ?"

3.195.22

अथाब्रुवंस्ताः स्त्रियः ।
अपूर्वमिव पश्याम उदकं नात्र नीयतेति ॥ ३.१९५.२२ ॥

ତେବେ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ, "ଯେମିତି ଅପୂର୍ବ ଦେଖୁଛୁ — ଏଠାକୁ ଜଳ ଆଣାଯାଏ ନାହିଁ।"

3.195.23

अथामात्योऽनुदकं वनं कारयित्वोदारवृक्षं बहुमूलपुष्पफलं रहस्युपगम्य राजानमब्रवीत् ।
वनमिदमुदारमनुदकम्
साध्वत्र रम्यतामिति ॥ ३.१९५.२३ ॥

ତା'ପରେ ଅମାତ୍ୟ ଜଳହୀନ ଏକ ବନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇ, ଉତ୍ତମ ବୃକ୍ଷ ଓ ବହୁ ମୂଳ-ଫୁଲ-ଫଳ ଥିବା ସେହି ବନକୁ ନିର୍ଜନରେ ଯାଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏ ବନ ଉତ୍ତମ, କିନ୍ତୁ ଜଳହୀନ; ଏଠାରେ ଭଲ ରମଣ କରନ୍ତୁ।"

3.195.24

स तस्य वचनात्तयैव सह देव्या तद्वनं प्राविशत् ।
स कदाचित्तस्मिन्वने रम्ये तयैव सह व्यवहरत्
अथ क्षुत्तृष्णार्दितः श्रान्तोऽतिमात्रमतिमुक्तागारमपश्यत् ॥ ३.१९५.२४ ॥

ତାଙ୍କ କଥାରେ ସେ ରାଣୀ ସହିତ ସେହି ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏକଦା ସେହି ରମଣୀୟ ବନରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ବିହାର କରୁଥିଲେ; ତା'ପରେ କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଏକ ଅତି ଖୋଲା ଗୃହ ଦେଖିଲେ।

3.195.25

तत्प्रविश्य राजा सह प्रियया सुधातलसुकृतां विमलसलिलपूर्णां वापीमपश्यत् ॥ ३.१९५.२५ ॥

ଏଥର ରାଜା ପ୍ରିୟା ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରି ସୁନ୍ଦର ପଥର ତଳ ଥିବା, ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବାପୀ ଦେଖିଲେ।

3.195.26

दृष्ट्वैव च तां तस्या एव तीरे सहैव तया देव्या व्यतिष्ठत् ॥ ३.१९५.२६ ॥

ତାହା ଦେଖି ସେ ରାଣୀ ସହିତ ସେହି ବାପୀର ତୀରରେ ଠିଆ ହେଲେ।

3.195.27

अथ तां देवीं स राजाब्रवीत् ।
साध्ववतर वापीसलिलमिति ॥ ३.१९५.२७ ॥

ଏଥର ରାଜା ସେହି ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭଲ, ଏହି ବାପୀର ଜଳରେ ଓହ୍ଲାଅ।"

3.195.28

सा तद्वचः श्रुत्वावतीर्य वापीं न्यमज्जत् ।
न पुनरुदमज्जत् ॥ ३.१९५.२८ ॥

ସେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବାପୀରେ ଓହ୍ଲାଇ ଡୁବିଗଲେ; ପୁଣି ଉପରକୁ ଉଠିଲେ ନାହିଁ।

3.195.29

तां मृगयमाणो राजा नापश्यत् ॥ ३.१९५.२९ ॥

ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

3.195.30

वापीमपि निःस्राव्य मण्डूकं श्वभ्रमुखे दृष्ट्वा क्रुद्ध आज्ञापयामास ।
सर्वमण्डूकवधः क्रियतामिति
यो मयार्थी स मृतकैर्मण्डूकैरुपायनैर्मामुपतिष्ठेदिति ॥ ३.१९५.३० ॥

ବାପୀକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଖାଇ, ଗର୍ତ୍ତ ମୁହଁରେ ଏକ ବେଙ୍ଗ ଦେଖି ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, "ସବୁ ବେଙ୍ଗଙ୍କୁ ବଧ କରାଯାଉ; ମୋ ଠାରୁ ଯିଏ କିଛି ଚାହେଁ, ସେ ମୃତ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପହାର ନେଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁ।"

3.195.31

अथ मण्डूकवधे घोरे क्रियमाणे दिक्षु सर्वासु मण्डूकान्भयमाविशत् ।
ते भीता मण्डूकराज्ञे यथावृत्तं न्यवेदयन् ॥ ३.१९५.३१ ॥

ଏବେ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍ଗ ବଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଭୀତ ହୋଇ ସେମାନେ ବ୍ୟାଙ୍ଗରାଜାଙ୍କୁ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଜଣାଇଲେ।

3.195.32

ततो मण्डूकराट्तापसवेषधारी राजानमभ्यगच्छत् ॥ ३.१९५.३२ ॥

ତା'ପରେ ବ୍ୟାଙ୍ଗରାଜ ତପସ୍ୱୀ ବେଶ ଧାରଣ କରି ସେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

3.195.33

उपेत्य चैनमुवाच ।
मा राजन्क्रोधवशं गमः
प्रसादं कुरु ।
नार्हसि मण्डूकानामनपराधिनां वधं कर्तुमिति ॥ ३.१९५.३३ ॥

ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୁଅ ନାହିଁ; କୃପା କର। ନିରପରାଧୀ ବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।"

3.195.34

श्लोकौ चात्र भवतः ।
मा मण्डूकाञ्जिघांस त्वं कोपं सन्धारयाच्युत ।
प्रक्षीयते धनोद्रेको जनानामविजानताम् ॥ ३.१९५.३४ ॥

ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଛି: "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର ନାହିଁ; ତୁମ କ୍ରୋଧ ରୋକ। ନ ବୁଝୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଧନର ଅଧିକତା କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ।"

3.195.35

प्रतिजानीहि नैतांस्त्वं प्राप्य क्रोधं विमोक्ष्यसे ।
अलं कृत्वा तवाधर्मं मण्डूकैः किं हतैर्हि ते ॥ ३.१९५.३५ ॥

"ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର; କ୍ରୋଧର ବଶ ହୋଇ ପରେ ତୁମେ ତାହା ଛାଡ଼ିବ। ତୁମ ଅଧର୍ମ ଯଥେଷ୍ଟ ହେଲା; ମରା ବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ?"

3.195.36

तमेवंवादिनमिष्टजनशोकपरीतात्मा राजा प्रोवाच ।
न हि क्षम्यते तन्मया
हनिष्याम्येतान् ।
एतैर्दुरात्मभिः प्रिया मे भक्षिता
सर्वथैव मे वध्या मण्डूकाः ।
नार्हसि विद्वन्मामुपरोद्धुमिति ॥ ३.१९५.३६ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଶୋକରେ ମନ ଭରା ରାଜା କହିଲେ: "ଏହା ମୋଠାରୁ କ୍ଷମା ପାଇବ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି। ଏହି ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ଖାଇ ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହି ବେଙ୍ଗମାନେ ସର୍ବଥା ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ। ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ମୋତେ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।"

3.195.37

स तद्वाक्यमुपलभ्य व्यथितेन्द्रियमनाः प्रोवाच ।
प्रसीद राजन्
अहमायुर्नाम मण्डूकराजः ।
मम सा दुहिता सुशोभना नाम
तस्या दौःशील्यमेतत् ।
बहवो हि राजानस्तया विप्रलब्धपूर्वा इति ॥ ३.१९५.३७ ॥

ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ବିଚଳିତ ହୋଇଥିବା ସେ କହିଲା: "ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ! ମୁଁ ଆୟୁ ନାମକ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କର ରାଜା। ମୋର ସେହି କନ୍ୟାର ନାମ ସୁଶୋଭନା। ଏହା ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା; ସେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କୁ ଠକିଛନ୍ତି।"

3.195.38

तमब्रवीद्राजा ।
तयास्म्यर्थी
सा मे दीयतामिति ॥ ३.१९५.३८ ॥

ରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ସେ ମୋତେ ଦିଆଯାଉ।"

3.195.39

अथैनां राज्ञे पितादात् ।
अब्रवीच्चैनाम्
एनं राजानं शुश्रूषस्वेति ॥ ३.१९५.३९ ॥

ତା'ପରେ ପିତା ତାଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ରାଜାଙ୍କର ସେବା କର।"

3.195.40

स उवाच दुहितरम् ।
यस्मात्त्वया राजानो विप्रलब्धास्तस्मादब्रह्मण्यानि तवापत्यानि भविष्यन्त्यनृतकत्वात्तवेति ॥ ३.१९५.४० ॥

ସେ ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଠକିଥିବାରୁ, ତୁମ ସନ୍ତାନମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନ କରିବା ହେବେ; କାରଣ ତୁମେ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରୁଛ।"

3.195.41

स च राजा तामुपलभ्य तस्यां सुरतगुणनिबद्धहृदयो लोकत्रयैश्वर्यमिवोपलभ्य हर्षबाष्पकलया वाचा प्रणिपत्याभिपूज्य मण्डूकराजानमब्रवीत् ।
अनुगृहीतोऽस्मीति ॥ ३.१९५.४१ ॥

ସେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପାଇ, ସୁରତଗୁଣରେ ବନ୍ଧା ହୃଦୟରେ, ଯେମିତି ତ୍ରିଲୋକର ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପାଇଲା ପରି, ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ ପ୍ରଣାମ କରି ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମଣ୍ଡୂକରାଜଙ୍କୁ କହିଲା, "ମୁଁ ଅନୁଗୃହୀତ ହୋଇଛି।"

3.195.42

स च मण्डूकराजो जामातरमनुज्ञाप्य यथागतमगच्छत् ॥ ३.१९५.४२ ॥

ସେ ମଣ୍ଡୂକରାଜ ଜ୍ୱାଇଁଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ଯେମିତି ଆସିଥିଲା ସେମିତି ଫେରିଗଲା।

3.195.43

अथ कस्यचित्कालस्य तस्यां कुमारास्त्रयस्तस्य राज्ञः सम्बभूवुः शलो दलो बलश्चेति ।
ततस्तेषां ज्येष्ठं शलं समये पिता राज्येऽभिषिच्य तपसि धृतात्मा वनं जगाम ॥ ३.१९५.४३ ॥

ତା'ପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ସେହି ରାଜାଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ — ଶଳ, ଦଳ ଓ ବଳ। ପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ପିତା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶଳଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରି, ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ମନା ହୋଇ ବନକୁ ଗଲେ।

3.195.44

अथ कदाचिच्छलो मृगयामचरत् ।
मृगं चासाद्य रथेनान्वधावत् ॥ ३.१९५.४४ ॥

ତା'ପରେ ଥରେ ଶଳ ଶିକାରକୁ ଗଲେ। ଏକ ହରିଣ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ରଥରେ ତାହାର ପଛେ ଧାଇଁଲେ।

3.195.45

सूतं चोवाच ।
शीघ्रं मां वहस्वेति ॥ ३.१९५.४५ ॥

ଏବଂ ସାରଥିକୁ କହିଲା, "ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ନେଇ ଚାଲ।"

3.195.46

स तथोक्तः सूतो राजानमब्रवीत् ।
मा क्रियतामनुबन्धः
नैष शक्यस्त्वया मृगो ग्रहीतुं यद्यपि ते रथे युक्तौ वाम्यौ स्यातामिति ॥ ३.१९५.४६ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସାରଥି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା, "ପିଛା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ରଥରେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏ ହରିଣକୁ ଆପଣ ଧରିପାରିବେ ନାହିଁ।"

3.195.47

ततोऽब्रवीद्राजा सूतम् ।
आचक्ष्व मे वाम्यौ
हन्मि वा त्वामिति ॥ ३.१९५.४७ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ — ସେହି ଦୁଇ ବାମ୍ୟ ଅଶ୍ୱଙ୍କ କଥା ମୋତେ କୁହ, ନହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିବି।

3.195.48

स एवमुक्तो राजभयभीतो वामदेवशापभीतश्च सन्नाचख्यौ राज्ञे ।
वामदेवस्याश्वौ वाम्यौ मनोजवाविति ॥ ३.१९५.४८ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ସେ, ରାଜଭୟ ଓ ବାମଦେବଙ୍କ ଶାପଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା — ବାମଦେବଙ୍କର ସେହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱ ବାମ୍ୟ, ମନ ସମାନ ବେଗବାନ।

3.195.49

अथैनमेवं ब्रुवाणमब्रवीद्राजा ।
वामदेवाश्रमं याहीति ॥ ३.१९५.४९ ॥

ଏହିପରି କହୁଥିବା ତାକୁ ରାଜା କହିଲେ — ବାମଦେବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ।

3.195.50

स गत्वा वामदेवाश्रमं तमृषिमब्रवीत् ।
भगवन्मृगो मया विद्धः पलायते
तं सम्भावयेयम् ।
अर्हसि मे वाम्यौ दातुमिति ॥ ३.१९५.५० ॥

ସେ ବାମଦେବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲା — ଭଗବନ୍, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ହରିଣଟି ପଳାଉଛି; ମୁଁ ତାକୁ ଧରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେଣୁ ଆପଣ ମୋତେ ସେହି ବାମ୍ୟ ଅଶ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।

3.195.51

तमब्रवीदृषिः ।
ददानि ते वाम्यौ
कृतकार्येण भवता ममैव निर्यात्यौ क्षिप्रमिति ॥ ३.१९५.५१ ॥

ଋଷି ତାକୁ କହିଲେ — ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ବାମ୍ୟ ଅଶ୍ୱ ଦେଉଛି; ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଇ ଦେବ।

3.195.52

स च तावश्वौ प्रतिगृह्यानुज्ञाप्य चर्षिं प्रायाद्वाम्यसंयुक्तेन रथेन मृगं प्रति ।
गच्छंश्चाब्रवीत्सूतम्
अश्वरत्नाविमावयोग्यौ ब्राह्मणानाम् ।
नैतौ प्रतिदेयौ वामदेवायेति ॥ ३.१९५.५२ ॥

ସେ ସେହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରି, ଋଷିଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବାମ୍ୟ ଅଶ୍ୱ ଯୋଡା ରଥରେ ହରିଣ ଆଡକୁ ଗଲା। ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସାରଥିକୁ କହିଲା — ଏହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱରତ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କୁ ବାମଦେବଙ୍କୁ ଫେରାଇବାର ନାହିଁ।

3.195.53

एवमुक्त्वा मृगमवाप्य स्वनगरमेत्याश्वावन्तःपुरेऽस्थापयत् ॥ ३.१९५.५३ ॥

ଏପରି କହି, ହରିଣ ପାଇ, ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରି ସେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱକୁ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରଖାଇଲେ।

3.195.54

अथर्षिश्चिन्तयामास ।
तरुणो राजपुत्रः कल्याणं पत्रमासाद्य रमते
न मे प्रतिनिर्यातयति ।
अहो कष्टमिति ॥ ३.१९५.५४ ॥

ଏବେ ଋଷି ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଏହି ଯୁବ ରାଜକୁମାର ଉତ୍ତମ ପାତ୍ର ପାଇ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ମୋତେ ଫେରାଉ ନାହାନ୍ତି। ଅହୋ, କି କଷ୍ଟ!'

3.195.55

मनसा निश्चित्य मासि पूर्णे शिष्यमब्रवीत् ।
गच्छात्रेय
राजानं ब्रूहि ।
यदि पर्याप्तं निर्यातयोपाध्यायवाम्याविति ॥ ३.१९५.५५ ॥

ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଆତ୍ରେୟ, ଯାଅ, ରାଜାଙ୍କୁ କୁହ: ଯଦି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ ତେବେ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ସେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।'

3.195.56

स गत्वैवं तं राजानमब्रवीत् ॥ ३.१९५.५६ ॥

ସେ ଯାଇ ଏପରି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.195.57

तं राजा प्रत्युवाच ।
राज्ञामेतद्वाहनम्
अनर्हा ब्राह्मणा रत्नानामेवंविधानाम् ।
किं च ब्राह्मणानामश्वैः कार्यम्
साधु प्रतिगम्यतामिति ॥ ३.१९५.५७ ॥

ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ଏହି ସବୁ ରାଜାଙ୍କ ବାହନ। ଏପରି ରତ୍ନ ପାଇବାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ। ଆଉ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱରେ କଣ କାମ? ଭଲ, ଫେରିଯାଅ।'

3.195.58

स गत्वैवमुपाध्यायायाचष्ट ॥ ३.१९५.५८ ॥

ସେ ଯାଇ ଏପରି ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।

3.195.59

तच्छ्रुत्वा वचनमप्रियं वामदेवः क्रोधपरीतात्मा स्वयमेव राजानमभिगम्याश्वार्थमभ्यचोदयत् ।
न चादाद्राजा ॥ ३.१९५.५९ ॥

ସେହି ଅପ୍ରିୟ ବଚନ ଶୁଣି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଥିବା ବାମଦେବ ନିଜେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ କଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜା ସେଗୁଡ଼ିକ ନେଲେ ନାହିଁ।

3.195.60

प्रयच्छ वाम्यौ मम पार्थिव त्वं कृतं हि ते कार्यमन्यैरशक्यम् ।
मा त्वा वधीद्वरुणो घोरपाशै र्ब्रह्मक्षत्रस्यान्तरे वर्तमानः ॥ ३.१९५.६० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ମୋତେ ଦିଅ; ତୁମ କର୍ମ, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇସାରିଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତୁମକୁ ବରୁଣ ଭୟଙ୍କର ପାଶରେ ନମାରନ୍ତୁ।

3.195.61

राजोवाच ।
अनड्वाहौ सुव्रतौ साधु दान्ता वेतद्विप्राणां वाहनं वामदेव ।
ताभ्यां याहि त्वं यत्र कामो महर्षे छन्दांसि वै त्वादृशं संवहन्ति ॥ ३.१९५.६१ ॥

ରାଜା କହିଲେ: ହେ ବାମଦେବ, ଏହି ଦୁଇ ବଳଦ (ଘୋଡ଼ା) ସୁବ୍ରତ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ଦମିତ; ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାହନ। ହେ ମହର୍ଷି, ସେଗୁଡ଼ିକ ସହ ତୁମେ ଯେଉଁଠାକୁ ଇଚ୍ଛା ଯାଅ, କାରଣ ତୁମ ପରି ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ବେଦମାନେ ବହନ କରନ୍ତି।

3.195.62

छन्दांसि वै मादृशं संवहन्ति लोकेऽमुष्मिन्पार्थिव यानि सन्ति ।
अस्मिंस्तु लोके मम यानमेत दस्मद्विधानामपरेषां च राजन् ॥ ३.१९५.६२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ବେଦମାନେ ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ବହନ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏହି ଲୋକରେ ଏହା ମୋର ବାହନ, ହେ ରାଜନ୍, ଆମ ପରି ଲୋକଙ୍କର ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ।

3.195.63

राजोवाच ।
चत्वारो वा गर्दभास्त्वां वहन्तु श्रेष्ठाश्वतर्यो हरयो वा तुरङ्गाः ।
तैस्त्वं याहि क्षत्रियस्यैष वाहो मम वाम्यौ न तवैतौ हि विद्धि ॥ ३.१९५.६३ ॥

ରାଜା କହିଲେ: ଚାରିଟି ଗଧ, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖଚ୍ଚର, କିମ୍ବା ପିଙ୍ଗଳ ଘୋଡ଼ା, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ତୁମକୁ ବହନ କରନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଯାଅ। ଏହା କ୍ଷତ୍ରିୟର ବାହନ। ଏହି ଦୁଇଟି ମୋ ରଥର ଯୋଡ଼ା ଟଣା ପଶୁ, ତୁମର ନୁହେଁ, ଏହା ଜାଣ।

3.195.64

घोरं व्रतं ब्राह्मणस्यैतदाहु रेतद्राजन्यदिहाजीवमानः ।
अयस्मया घोररूपा महान्तो वहन्तु त्वां शितशूलाश्चतुर्धा ॥ ३.१९५.६४ ॥

ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଘୋର ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏଠାରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ରାଜନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାହା। ଲୌହନିର୍ମିତ, ଭୟଙ୍କର ରୂପର, ବଡ଼, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳଯୁକ୍ତ ଚାରି ପ୍ରକାରର (ବାହନ) ତୁମକୁ ବହନ କରନ୍ତୁ।

3.195.65

राजोवाच ।
ये त्वा विदुर्ब्राह्मणं वामदेव वाचा हन्तुं मनसा कर्मणा वा ।
ते त्वां सशिष्यमिह पातयन्तु मद्वाक्यनुन्नाः शितशूलासिहस्ताः ॥ ३.१९५.६५ ॥

ରାଜା କହିଲେ: ହେ ବାମଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାଣି ବାକ୍ୟରେ, ମନରେ କିମ୍ବା କର୍ମରେ ତୁମକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ପାତିତ କରନ୍ତୁ। ମୋ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ହାତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି।

3.195.66

नानुयोगा ब्राह्मणानां भवन्ति वाचा राजन्मनसा कर्मणा वा ।
यस्त्वेवं ब्रह्म तपसान्वेति विद्वां स्तेन श्रेष्ठो भवति हि जीवमानः ॥ ३.१९५.६६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଉପରେ ବାକ୍ୟରେ, ମନରେ କିମ୍ବା କର୍ମରେ କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେ ବିଦ୍ୱାନ ଏପରି ତପସ୍ୟାରେ ବେଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ସେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ତାହାରିଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ।

3.195.67

एवमुक्ते वामदेवेन राज न्समुत्तस्थू राक्षसा घोररूपाः ।
तैः शूलहस्तैर्वध्यमानः स राजा प्रोवाचेदं वाक्यमुच्चैस्तदानीम् ॥ ३.१९५.६७ ॥

ବାମଦେବ ଏପରି କହିବାରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଭୟଙ୍କର ରୂପର ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଠିଲେ। ଶୂଳ ହାତରେ ଧରି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାରିତ ସେ ରାଜା ତେବେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.195.68

इक्ष्वाकवो यदि ब्रह्मन्दलो वा विधेया मे यदि वान्ये विशोऽपि ।
नोत्स्रक्ष्येऽहं वामदेवस्य वाम्यौ नैवंविधा धर्मशीला भवन्ति ॥ ३.१९५.६८ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ କିମ୍ବା ସେନା ମୋ ଅଧୀନରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ବାମଦେବଙ୍କ ଦୁଇଟି ଗାଈ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ; ଏପରି ଲୋକମାନେ ଧର୍ମଶୀଳ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

3.195.69

एवं ब्रुवन्नेव स यातुधानै र्हतो जगामाशु महीं क्षितीशः ।
ततो विदित्वा नृपतिं निपातित मिक्ष्वाकवो वै दलमभ्यषिञ्चन् ॥ ३.१९५.६९ ॥

ଏପରି କହୁଁ କହୁଁ ସେହି ରାଜା ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତେବେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ରାଜା ପଡ଼ିଗଲେ ବୋଲି ଜାଣି ସେହି ସେନାକୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।

3.195.70

राज्ये तदा तत्र गत्वा स विप्रः प्रोवाचेदं वचनं वामदेवः ।
दलं राजानं ब्राह्मणानां हि देय मेवं राजन्सर्वधर्मेषु दृष्टम् ॥ ३.१९५.७० ॥

ତେବେ ସେହି ରାଜ୍ୟକୁ ଯାଇ ସେହି ବିପ୍ର ବାମଦେବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ସେନା ଓ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ଏହିପରି ଦେଖାଯାଇଛି।

3.195.71

बिभेषि चेत्त्वमधर्मान्नरेन्द्र प्रयच्छ मे शीघ्रमेवाद्य वाम्यौ ।
एतच्छ्रुत्वा वामदेवस्य वाक्यं स पार्थिवः सूतमुवाच रोषात् ॥ ३.१९५.७१ ॥

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ଯଦି ତୁମେ ଅଧର୍ମକୁ ଭୟ କର, ତେବେ ଆଜି ହିଁ ଶୀଘ୍ର ସେହି ଦୁଇଟି ଗାଈ ମୋତେ ଦିଅ। ବାମଦେବଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ସାରଥିକୁ କହିଲେ।

3.195.72

एकं हि मे सायकं चित्ररूपं दिग्धं विषेणाहर सङ्गृहीतम् ।
येन विद्धो वामदेवः शयीत संदश्यमानः श्वभिरार्तरूपः ॥ ३.१९५.७२ ॥

ବିଷରେ ଲିପ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ରୂପର ଗୋଟିଏ ବାଣ ଆଣ; ତାହାଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ବାମଦେବ କୁକୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଂଶିତ ହୋଇ ଦୁଃଖିତ ରୂପରେ ଶୋଇବେ।

3.195.73

जानामि पुत्रं दशवर्षं तवाहं जातं महिष्यां श्येनजितं नरेन्द्र ।
तं जहि त्वं मद्वचनात्प्रणुन्न स्तूर्णं प्रियं सायकैर्घोररूपैः ॥ ३.१९५.७३ ॥

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମହିଷୀଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ଦଶ ବର୍ଷର ପୁତ୍ର ଶ୍ୟେନଜିତ୍ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ମୋ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେହି ପ୍ରିୟକୁ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବଧ କର।

3.195.74

एवमुक्तो वामदेवेन राज न्नन्तःपुरे राजपुत्रं जघान ।
स सायकस्तिग्मतेजा विसृष्टः श्रुत्वा दलस्तच्च वाक्यं बभाषे ॥ ३.१९५.७४ ॥

ବାମଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଅନ୍ତଃପୁରରେ ସେ ସେହି ରାଜପୁତ୍ରକୁ ବଧ କଲା। ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଜର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ ହେଲା; ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦଳ କହିଲା।

3.195.75

इक्ष्वाकवो हन्त चरामि वः प्रियं निहन्मीमं विप्रमद्य प्रमथ्य ।
आनीयतामपरस्तिग्मतेजाः पश्यध्वं मे वीर्यमद्य क्षितीशाः ॥ ३.१९५.७५ ॥

ହେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀୟଗଣ! ଆହା, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି; ଆଜି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦଳି ବଧ କରିବି। ଆଉ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଜର ବାଣ ଆଣ; ହେ ଭୂପତିଗଣ, ଆଜି ମୋ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ।

3.195.76

यं त्वमेनं सायकं घोररूपं विषेण दिग्धं मम संदधासि ।
न त्वमेनं शरवर्यं विमोक्तुं सन्धातुं वा शक्ष्यसि मानवेन्द्र ॥ ३.१९५.७६ ॥

ଭୟଙ୍କର ରୂପର, ବିଷରେ ଲିପ୍ତ ଏହି ବାଣକୁ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଯୋଡୁଛ; ହେ ମାନବେନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣକୁ ତୁମେ ଛାଡି ପାରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ପୁଣି ଯୋଡି ପାରିବ ନାହିଁ।

3.195.77

राजोवाच ।
इक्ष्वाकवः पश्यत मां गृहीतं न वै शक्नोम्येष शरं विमोक्तुम् ।
न चास्य कर्तुं नाशमभ्युत्सहामि आयुष्मान्वै जीवतु वामदेवः ॥ ३.१९५.७७ ॥

ରାଜା କହିଲେ: ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶୀୟଗଣ, ମୋତେ ଦେଖ, ମୁଁ ଧରାପଡ଼ିଛି। ଏହି ବାଣକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ କିମ୍ବା ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଦୀର୍ଘାୟୁ ବାମଦେବ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ।

3.195.79

संस्पृशैनां महिषीं सायकेन ततस्तस्मादेनसो मोक्ष्यसे त्वम् ।
मार्कण्डेय उवाच
ततस्तथा कृतवान्पार्थिवस्तु ततो मुनिं राजपुत्री बभाषे ।
यथा युक्तं वामदेवाहमेनं दिने दिने संविशन्ती व्यशंसम् ॥ ३.१९५.७९ ॥

'ଏହି ମହିଷୀକୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କର, ତେବେ ତୁମେ ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।' ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ରାଜା ସେହିପରି କଲେ। ତା'ପରେ ରାଜକୁମାରୀ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ବାମଦେବ, ଉଚିତ ଭାବରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ ଯାଉ କହିଥିଲି।

3.195.80

त्वया त्रातं राजकुलं शुभेक्षणे वरं वृणीष्वाप्रतिमं ददानि ते ।
प्रशाधीमं स्वजनं राजपुत्रि इक्ष्वाकुराज्यं सुमहच्चाप्यनिन्द्ये ॥ ३.१९५.८० ॥

'ହେ ଶୁଭନେତ୍ରା, ତୁମେ ରାଜବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରିଛ। ଅତୁଳନୀୟ ଏକ ବର ମାଗ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି। ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ଏହି ତୁମ ଲୋକମାନଙ୍କ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ମହାନ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର।'

3.195.81

राजपुत्र्युवाच ।
वरं वृणे भगवन्नेकमेव विमुच्यतां किल्बिषादद्य भर्ता ।
शिवेन चाध्याहि सपुत्रबान्धवं वरो वृतो ह्येष मया द्विजाग्र्य ॥ ३.१९५.८१ ॥

ରାଜକୁମାରୀ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ବର ମାଗୁଛି — ଆଜି ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ, ମଙ୍ଗଳରେ ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ରହନ୍ତୁ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ବର ମୁଁ ବାଛିଛି।