महाभारत · अध्याय 3.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.197.1
ततः पाण्डवाः पुनर्मार्कण्डेयमूचुः ॥ ३.१९७.१ ॥
तेव्हा पांडव पुन्हा मार्कंडेयांना म्हणाले.
3.197.2
कथितं ब्राह्मणमहाभाग्यं राजन्यमहाभाग्यमिदानीं शुश्रूषामह इति तानुवाच मार्कण्डेयो महर्षिः श्रूयतामिति इदानीं राजन्यानां महाभाग्यमिति । कुरूणामन्यतमः सुहोत्रो नाम राजा महर्षीनभिगम्य निवृत्य रशस्थमेव राजानमौशीनरं शिबिं ददर्शाभिमुखं तौ समेत्य परस्परेण यथावयः पूजां प्रयुज्य गुणसाम्येन परस्परेण तुल्यात्मानौ विदित्वान्योन्यस्य पन्थानं न ददतुस्तत्र नारदः प्रादुरासीत् किमिदं भवन्तौ परस्परस्य पन्थानमावृत्य तिष्ठत इति ॥ ३.१९७.२ ॥
ब्राह्मणांचे महाभाग्य सांगितले; आता क्षत्रियांचे महाभाग्य ऐकू इच्छितो, असे पांडव म्हणाले. तेव्हा महर्षी मार्कंडेय म्हणाले, 'ऐका, आता क्षत्रियांचे महाभाग्य.' कुरूंपैकी सुहोत्र नावाचा राजा महर्षींना भेटून परत येत असताना, रथावर उभा असलेला औशीनर राजा शिबी त्याला समोर दिसला. दोघांनी वयानुसार एकमेकांचा सन्मान केला; गुणांनी समान असल्याने एकमेकांना समान मानून, कोणीही दुसऱ्याला मार्ग दिला नाही. तेव्हा नारद प्रकट होऊन म्हणाले, 'तुम्ही दोघे एकमेकांचा मार्ग अडवून का उभे आहात?'
3.197.4
तावूचतुर्नारद नैतद् भगवन् पूर्वकर्मकर्त्रादिभिर्विशिष्टस्य पन्था उपदिश्यते समर्थाय वा आवां च सख्यं परस्परेणोपगतौ तच्चावधानतोऽत्युत्कृष्टमधरोत्तरंपरिभ्रष्टं नारदस्त्वेवमुक्तः श्लोकत्रयमपठत्-
क्रूरः कौरव्य मृदवे
मृदुः क्रूरे च कौरव ।
साधुश्चासाधवे साधुः
साधवे नाप्नुयात् कथम् ॥ ३.१९७.४ ॥
ते दोघेही नारदांना म्हणाले: हे भगवन्, हे योग्य नाही. पूर्वकर्म करणाऱ्यांनी श्रेष्ठ व्यक्तीला किंवा समर्थाला मार्ग दाखवला जातो; आम्ही दोघे परस्पर मैत्री पावलो आहोत, त्यात काळजीपूर्वक उच्च-नीच भेद नाहीसा झाला आहे. तेव्हा नारद असे म्हटल्यावर तीन श्लोक म्हणाले: हे कौरव्य, क्रूर मृदूला, मृदू क्रूराला; हे कौरव, साधू असाधूला, साधू साधूला; साधू (फळ) कसे मिळवील?
3.197.5
कृतं शतगुणं कुर्या-
न्नास्ति देवेषु निर्णयः ।
औशीनरः साधुशीलो ।
भवतो वै महीपतिः ॥ ३.१९७.५ ॥
केलेले (कर्म) शतपटीने फळावे; देवांमध्ये यात संशय नाही. साधुस्वभावाचा औशीनर तुमचा राजा आहे.
3.197.6
जयेत् कदर्यं दानेन ।
सत्येनानृतवादिनम् ।
क्षमया क्रूरकर्माण-
मसाधुं साधुना जयेत् ॥ ३.१९७.६ ॥
कृपणाला दानाने जिंकावे; असत्यवादीला सत्याने; क्रूरकर्म्याला क्षमेने; असाधूला साधूने जिंकावे.
3.197.7
तदुभावेव भवन्तावुदारौ य इदानीं भवद्भ्यामन्य- तमः सोऽपसर्पतु एतद् वै निदर्शनमित्युक्त्वा तूष्णीं नारदो बभूव । एतच्छ्रुत्वा तु कौरव्यः शिबिं प्रदक्षिणं कृत्वा पन्थानं दत्त्वा बहुकर्मभिः प्रशस्य प्रययौ ॥ ३.१९७.७ ॥
तुम्ही दोघेही उदार आहात. आता तुमच्यापैकी जो मागे सरेल, तेच याचे उदाहरण असे म्हणून नारद गप्प बसले. हे ऐकून कौरव्याने शिबीला प्रदक्षिणा घालून, मार्ग देऊन, अनेक कर्मांबद्दल प्रशंसा करून निघून गेला.
3.197.8
तदेतद् राज्ञो महाभाग्यमप्युक्तवान् नारदः ॥ ३.१९७.८ ॥
राजाच्या या महान भाग्याबद्दलही नारद असे बोलले.