摩诃婆罗多 · 章 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.2.1
प्रभातायां तु शर्वर्यां तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
वनं यियासतां विप्रास्तस्थुर्भिक्षाभुजोऽग्रतः।
तानुवाच ततो राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.२.१ ॥
天亮时,那些行为无瑕的人正要前往森林,以乞食为生的婆罗门站在他们面前。于是,国王、昆提之子坚战对他们说道。
3.2.2
वयं हि हृतसर्वस्वा हृतराज्या हृतश्रियः ।
फलमूलामिषाहारा वनं यास्याम दुःखिताः ॥ ३.२.२ ॥
我们失去了全部财富、王国和荣耀,悲痛地以果实、根茎和肉为食,将前往森林。
3.2.3
वनं च दोषबहुलं बहुव्यालसरीसृपम् ।
परिक्लेशश्चवो मन्ये ध्रुवं तत्र भविष्यति ॥ ३.२.३ ॥
森林充满危险,有许多猛兽和爬行动物;我认为你们在那里必定会受苦。
3.2.4
ब्राह्मणानां परिक्लेशो दैवतान्यपि सादयेत् ।
किंपुनर्मामितो विप्रा निवर्तध्वं यथेष्टतः ॥ ३.२.४ ॥
婆罗门的苦难连天神都会受累,何况是我。婆罗门们,请随你们的意愿从这里回去吧。
3.2.5
गतिर्या भवतां राजंस्तां वयं गन्तुमुद्यताः ।
नार्हथास्मान्परित्यक्तुं भक्तान्सद्धर्मदर्शिन ॥ ३.२.५ ॥
国王啊,您所走的道路,我们也准备追随;您这位见真法之人,不应舍弃我们这些虔诚的追随者。
3.2.6
स्नेहकर्माणि भक्तेषु दैवतान्यपि कुर्वते ।
विशेषतो ब्राह्मणेषु सदाचारावलम्बिषु ॥ ३.२.६ ॥
即使是天神也会对虔诚的信徒表示关爱,尤其是对坚守良好品行的婆罗门。
3.2.7
ममापि परमा भक्तिर्ब्राह्मणेषु सदा द्विजाः ।
सहायविपरिभ्रंशस्त्वयं सादयतीव माम् ॥ ३.२.७ ॥
我对婆罗门也始终怀有至高的虔敬,诸位再生者啊。然而失去这些助手的境况,似乎令我痛苦。
3.2.8
आहरेयुर्हि ये सर्वे फलमूलमृगांस्तथा ।
त इमे शोकजैर्दुःखैर्भ्रातरो मे विमोहिताः ॥ ३.२.८ ॥
我这些兄弟,曾经带来果实、根茎与猎物,如今却被悲伤所生的痛苦迷惑了。
3.2.9
द्रौपद्या विप्रकर्षेण राज्यापहरणेन च ।
दुःखार्दितानिमान्क्लेशैर्नाहं योक्तुमिहोत्सहे ॥ ३.२.९ ॥
这些人因德罗波蒂受辱与王国被夺而痛苦不堪,我不敢在此再让他们承受磨难。
3.2.10
अस्मत्पोषणजा चिन्ता मा भूत्ते हृदि पार्थिव ।
स्वयमाहृत्य वन्यानि त्वानुयास्यामहे वयम् ॥ ३.२.१० ॥
国王啊,愿你心中不要为我们的供养而忧虑。我们自己带来林中之物,将跟随你。
3.2.11
अनुध्यानेन जप्येन विधास्यामः शिव तव ।
कथाभिश्चानुकूलाभिः सह रंस्यामहे वने ॥ ३.२.११ ॥
啊,吉祥者,我们将以冥想与诵念为你祈福,并以悦耳的故事在林中与你同乐。
3.2.12
एवमेतन्न संदेहो रमेयं ब्राह्मणैः सह ।
न्यूनभावात्तु पश्यामि प्रत्यादेशमिवात्मनः ॥ ३.२.१२ ॥
的确如此,毫无疑问,我愿与婆罗门同乐。然而因我自觉不足,我仿佛看到了对自己的拒绝。
3.2.13
कथं द्रक्ष्यामि वः सर्वान्स्वयमाहृत्य भोजिनः ।
मद्भक्त्या क्लिश्यतोऽनर्हान्धिक्पापान्धृतराष्ट्रजान् ॥ ३.२.१३ ॥
我亲自将你们全部带来,见你们因我的虔诚而受苦、进食,我将如何面对?对般遮罗和持国之子这些罪孽深重、不配的人,真是可耻!
3.2.14
इत्युक्त्वा नृपतिः शोचन्निषसाद महीतले ॥ ३.२.१४ ॥
国王如此说完,悲伤地坐在地上。
3.2.15
तमध्यात्मरतो विद्वाञ्शौनको नाम वै द्विजः ।
योगे साङ्ख्ये च कुशलो राजानमिदमब्रवीत् ॥ ३.२.१५ ॥
于是,博学、专注于内在灵性、精通瑜伽与数论的婆罗门首诃那对国王说了这番话。
3.2.16
शोकस्थानसहस्राणि हर्षस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ ३.२.१६ ॥
成千上万的悲伤之因与数百的喜悦之因,日复一日地侵入愚人,却不侵入智者。
3.2.17
न हि ज्ञानविरुद्धेषु बहुदोषेषु कर्मसु ।
श्रेयोघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः ॥ ३.२.१७ ॥
像你这样的智者,并不执着于那些违背智慧、充满许多过失、败坏福祉的行为。
3.2.18
अष्टाङ्गां बुद्धिमाहुर्यां सर्वाश्रेयोभिघातिनीम् ।
श्रुतिस्मृतिसमायुक्तां राजन्सा त्वय्यवस्थिता ॥ ३.२.१८ ॥
那被称为八支的智慧,摧毁一切福祉,与天启与传承相合——大王啊,它正安住于你之中。
3.2.19
शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा ।
ऊहापोहोऽर्थविज्ञानं तत्वज्ञानं च धीगुणाः ॥ ३.२.१९ ॥
渴望聆听、听闻、领会、记持,以及思辨与辨析、通晓义理、通晓真理——这些都是智慧的品德。
3.2.20
अर्थकृच्छ्रेषु दुर्गेषु व्यापत्सु स्वजनेष्वपि ।
शारीरमानसैर्दुःखैर्न सीदन्ति भवद्विधाः ॥ ३.२.२० ॥
即便陷于钱财的困厄、艰难的处境、灾难之中,甚至身处自家亲族之间,像您这样的人也不会被身心的痛苦压垮。
3.2.21
श्रूयतां चाभिधास्यामि जनकेन यथा पुरा ।
आत्मव्यवस्थानकरागीताः श्लोका महात्मना ॥ ३.२.२१ ॥
请听,我将讲述往昔遮那伽所唱的诗句——那些使自我安定的偈颂,由这位大德所歌唱。
3.2.22
मनोदेहसमुत्थाभ्यां दुःखाभ्यामर्दितं जगत् ।
तयोर्व्याससमासाभ्यांशमोपायमिमं शृणु ॥ ३.२.२२ ॥
世界被由心与身所生的两种痛苦所折磨。请听这平息二者的方法——既有详述,也有简说。
3.2.23
व्याधेरनिष्टसंस्पर्शाच्छ्रमादिष्टविवर्जनात् ।
दुःखं चतुर्भिः शारीरं कारणैः संप्रवर्तते ॥ ३.२.२३ ॥
身体的痛苦由四种原因而生:疾病、接触不悦之事、疲劳,以及失去所爱。
3.2.24
तदा तत्प्रतिकाराच्च सततं चाविचिन्तनात् ।
आधिव्याधिप्रशमनं क्रियायोगबलेन तु ॥ ३.२.२४ ॥
此时,以对治之法应对,且不常常萦念于心,心身的困扰便得以平息——凭借修行之业的力量。
3.2.25
मतिमन्तो व्यथोपेताः शमं प्रागेव कुर्वते ।
मानसस्य प्रियाख्यानैः संभोगोपनयैर्नृणाम् ॥ ३.२.२५ ॥
智者陷于苦痛时,预先便以悦耳的故事与为人带来的享受来平息心意。
3.2.26
मानसेन हि दुःखेन शरीरमुपतप्यते ।
अयःपिण्डेन तप्तेन कुम्भसंस्थमिवोदकम् ॥ ३.२.२६ ॥
心中的痛苦确实使身体受折磨,如同罐中的水被烧红的铁块加热。
3.2.27
मानसं शमयेत्तस्माज्ज्ञानेनाग्निमिवाम्बुना ।
प्रशन्ते मानसे दुःखे शारीरमुपशाम्यति ॥ ३.२.२७ ॥
因此应以智慧平息心中的苦痛,如同以水灭火。心中的苦痛平息,身体的苦痛也随之平息。
3.2.28
मनसो दुःखमूलं तु स्नेह इत्युपलभ्यते ।
स्नेहात्तु सज्जते जन्तुर्दुःखयोगमुपैति च ॥ ३.२.२८ ॥
爱着便是心中苦痛的根源。众生因贪爱而执着,便与苦痛相合。
3.2.29
स्नेहमूलानि दुःखानि स्नेहजानि भयानि च ।
शोकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात्प्रवर्तते ॥ ३.२.२९ ॥
诸苦以爱着为根,恐惧也由爱着而生。悲伤、喜悦与劳苦——一切皆由爱着而起。
3.2.30
स्नेहात्कारुण्यरागौ च प्रजास्वीर्ष्यादयस्तथा ।
अश्रेयस्कावुभावेतौ पूर्वस्तत्र गुरुः स्मृतः ॥ ३.२.३० ॥
由爱着而生出怜悯与贪恋,对众生的嫉妒等亦然。此二者皆不利于善;其中前者被认为更为沉重。
3.2.31
कोटराग्निर्यथाऽशेषं समूलं पादपं दहेत् ।
धर्मार्थिनं तथाऽल्पोपि रागदोषो विनाशयेत् ॥ ३.२.३१ ॥
如同树洞中的火焰会烧尽整棵树连同树根,即使是微小的执着之过,也会毁灭追求法与财富之人。
3.2.32
विप्रयोगे न तु त्यागी दोषदर्शी समागमे ।
विरागं भजते जन्तुर्निर्वैरो निष्परिग्रहः ॥ ३.२.३२ ॥
在分离时他是舍弃者,但在相聚时便看到过失。无怨无执的众生便得到离欲。
3.2.33
तस्मात्स्नेहं स्वपक्षेभ्यो मित्रेभ्यो धनसंचयात् ।
स्वशरीरसमुत्थं च ज्ञानेन विनिवर्तयेत् ॥ ३.२.३३ ॥
因此,应以智慧收回对自己亲族、朋友、积聚财富的爱,以及由自身身体生起的爱。
3.2.34
ज्ञानान्वितेषु युक्तेषु शास्त्रज्ञेषु कृतात्मसु ।
न तेषु सज्जते स्नेहः पद्मपत्रेष्विवोदकम् ॥ ३.२.३४ ॥
爱不会黏附于具足智慧、有节制、精通经典、自制的人,正如水不会停留在莲叶上。
3.2.35
रागाभिभूतः पुरुषः कामेन परिकृष्यते ।
इच्छा संजायते तस्य ततस्तृष्णा विवर्धते ॥ ३.२.३५ ॥
被执着所控制的人为欲望所牵引;他心中生起意愿,然后渴爱便增长。
3.2.36
तृष्णा हि सर्वपापिष्ठा नित्योद्देगकरी नृणाम् ।
अधर्मबहुला चैव घोरा पापानुबन्धिनी ॥ ३.२.३६ ॥
渴爱确实是最有罪的,它时时在人心中引起不安,充满非法,可怕,并且与罪恶相连。
3.2.37
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णांत्यजतः सुखम् ॥ ३.२.३७ ॥
那难以被愚人舍弃、不随人老而衰老、如同致命疾病般的渴望——舍弃这渴望的人才得安乐。
3.2.38
अनाद्यन्ता तु सा तृष्णा अन्तर्देहगता नृणाम् ।
विनाशयति भूतानि अयोनिज इवानलः ॥ ३.२.३८ ॥
那渴望无始无终,居于人的身体之内,毁灭众生,如同非由胎生的火。
3.2.39
यथैधः स्वसमुत्थेन वह्निना नाशमृच्छति ।
तथाऽकृतात्मा लोभेन सहजेन विनश्यति ॥ ३.२.३९ ॥
如同薪柴被从自身生起的火焚毁,未能自制的自我也被与生俱来的贪欲所毁灭。
3.2.40
राजतः सलिलादग्नेश्चोरतः स्वजनादपि ।
अर्थिभ्यः कालतस्तस्मान्नित्यमर्थवतां भयम्।
भयमर्थवतां नित्यं मृत्योः प्राणभृतामिव ॥ ३.२.४० ॥
来自国王、水、火、盗贼,甚至自家亲族,来自乞求者,来自时间:因此富有者常怀恐惧,正如众生常怀对死亡的恐惧。
3.2.41
यथा ह्याभिषमाकाशे पक्षिभिः श्वापदैर्भुवि ।
भक्ष्यते सलिले मत्स्यैस्तथा सर्वेण वित्तवान् ॥ ३.२.४१ ॥
如同猎物在空中被鸟类所食,在地上被猛兽所食,在水中被鱼所食,富人也被众人所食。
3.2.42
अर्थ एव हि केषांचिदनर्थं भजते नृणाम् ।
अर्थश्रेयसि चासक्तो न श्रेयो विन्दते नरः।
तस्मादर्थागमाः सर्वे मनोमोहविवर्धनाः ॥ ३.२.४२ ॥
对某些人而言,财富本身就使人陷入灾祸;把财富当作至善而执着的人,得不到至善。因此,一切获取财富的途径都会增长心的迷惑。
3.2.43
कार्पण्यं दर्पमानौ च भयमुद्वेग एव च ।
अर्थजानि विदुः प्राज्ञा दुःखान्येतानि देहिनाम् ॥ ३.२.४३ ॥
吝啬、傲慢与自负、恐惧与焦虑——智者知道,这些痛苦都源于财富,降临于有身者。
3.2.44
अर्थस्योपार्जने दुःखमार्जितानां च रक्षणे ।
नाशे दुःखं व्यये दुःखं घ्नन्ति चैवार्थकारणात् ॥ ३.२.४४ ॥
获取财富有苦,守护所得有苦;失去有苦,花费也有苦——人们正因财富的缘故而遭受打击。
3.2.45
अर्था दुःखं परित्यक्तुं पालिताश्चैव शत्रवः ।
दुःखेन चाधिगम्यन्ते तेषां नाशं न चिन्तयेत् ॥ ३.२.४५ ॥
舍弃财富令人痛苦,被守护的财富反而成了仇敌;得来已是艰辛——不要去想它的失去。
3.2.46
असन्तोषपरा मूढाः संतोषं यान्ति पण्डिताः ।
अन्तो नास्ति पिपासायाः संतोषः परमं सुखम्।
तस्मात्संतोषमेवेह परं पश्यन्ति पण्डितः ॥ ३.२.४६ ॥
沉溺于不满的愚人得不到满足,智者则能得到。渴望没有尽头;知足才是最高的快乐。因此智者在此世只视知足为至上。
3.2.47
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं रत्नसंचयः ।
ऐश्वर्यं प्रियसंवासो गृद्ध्येत्तत्र न पण्डितः ॥ ३.२.४७ ॥
青春、容貌、生命、珍宝的积聚、权势、与所爱之人相伴——这一切都无常;智者不应贪著其中。
3.2.48
त्यजेत स च यांस्तस्मात्तज्जान्क्लेशान्सहेत च ।
न हि संचयवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः।
अतश्च धार्मिकैः पुम्भिरनीहार्थः प्रशस्यते ॥ ३.२.४८ ॥
因此应当舍弃它们,并忍受由之而生的烦恼。积聚财富的人从不见有免于纷扰者;所以正直之人赞美的是无求的舍弃财富。
3.2.49
धर्मार्थं यस्य वित्तेहा वरं तस्य नरीहता ।
प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य श्रेयो ह्यस्पर्शनं नृणाम् ॥ ३.२.४९ ॥
若求财是为了法,那么对人而言无欲便更好;因为不沾染污泥,胜过去洗涤它。
3.2.50
युधिष्ठिरैवमर्थेषु न स्पृहां कर्तुमर्हसि ।
धर्मेण यदि ते कार्यं विमुक्तेच्छो भवार्थतः ॥ ३.२.५० ॥
坚战啊,你不应当这样贪求财物;若你的事业依法而行,就应当摆脱对财富的欲望。
3.2.51
नार्थोपभोगलिप्सार्थमियमर्थेप्सुता मम ।
भरणार्थं तु विप्राणां ब्रह्मन्काङ्क्षे न लोभतः ॥ ३.२.५१ ॥
我这求财之念并非为了贪图享受的欲望;婆罗门啊,我只为供养婆罗门而求,并非出于贪婪。
3.2.52
कथं ह्यस्मद्विधो ब्रह्मन्वर्तमानो गृहाश्रमे ।
भरणं पालनं चापि न कुर्यादनुयायिनाम् ॥ ३.२.५२ ॥
婆罗门啊,像我这样居于家主之位的人,怎能不供养和保护追随自己的人呢?
3.2.53
संविभागो हि भूतानां सर्वेषामेव दृश्यते ।
तथैवापचमानेभ्यः प्रदेयं गृहमेधिना ॥ ३.२.५३ ॥
众生之间都可见到分享;同样,居家者也应当施予那些烹煮食物的人。
3.2.54
तृणानि भूमिरुदकं वाक्चतुर्थी च सूनृता ।
सतामेतानि गेहेषु नोच्छिद्यन्ते कदाचन ॥ ३.२.५४ ॥
草、土地、水,以及第四样——善良而真实的言语:在善人的家中,这些从来不会断绝。
3.2.55
देयमार्तस्य शयनं स्थितश्रान्तस्य चासनम् ।
तृषितस्य च पानीयं क्षुधितस्य च भोजनम् ॥ ३.२.५५ ॥
疲惫者应给予床榻,站立疲乏者应给予座位,口渴者应给予水,饥饿者应给予食物。
3.2.56
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
उत्थाय चासनं दद्यादेष धर्मः सनातनः।
प्रत्युत्थायाभिगमनं कुर्यान्न्यायेन चार्चनाम् ॥ ३.२.५६ ॥
应以慈爱的目光、善意和温和的言语相待;应起身奉上座位——这是永恒的法则。应起身迎接、上前相迎,并依礼恭敬款待。
3.2.57
अग्निहोत्रमनड्वांश्च ज्ञातयोऽतिथिवान्धवाः ।
पुत्रा दाराश्च भृत्याश्च निर्दहेयुरपूजिताः ॥ ३.२.५७ ॥
祭火、牛、亲属、客人与友人、儿子、妻子和仆人——若不受尊敬,他们将焚毁这户主人。
3.2.58
आत्मार्थं पाचयेन्नान्नं न वृथा घातयेत्पशून् ।
न चैकः स्वयमश्नीयाद्विधिवर्जं न निर्वपेत् ॥ ३.२.५८ ॥
不应只为自己烹饪食物,不应无故屠杀动物;不应独自进食,也不应不依仪轨而供奉。
3.2.59
श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च वयोभ्यश्चावपेद्भुवि ।
वैश्वदेवं हि नामैतत्सायं प्रातश्च दीयते ॥ ३.२.५९ ॥
应将食物撒在地上供养狗、贱民和飞鸟;此称为“维斯瓦德瓦”供奉,早晚都要奉献。
3.2.60
विघसाशी भवेत्तस्मान्नित्यं चामृतभोजनः ।
विघसो भुक्तशेषं तु यज्ञशेषं तथाऽमृतम् ॥ ३.२.६० ॥
因此应当常以残食(毗伽萨)为食,以甘露为食;饭后所余即为毗伽萨,祭祀后所余即为甘露。
3.2.61
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
अनुव्रजेदुपासीत स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ ३.२.६१ ॥
应当给予目光,给予心意,给予善良真实的言语;应当随行侍奉——这便是具有五种布施的祭祀。
3.2.62
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमद्वनि वर्तते ।
श्रान्तायादृष्टपूर्वाय तस्य पुण्यफलं महत् ॥ ३.२.६२ ॥
若有人在路上,毫不勉强地把食物施给一位从未见过的疲倦之人,他便获得巨大的福报。
3.2.63
एवं यो वर्तते वृत्तिं वर्तमानो गृहाश्रमे ।
तस्य धर्मं परंप्राहुः कथं वा विप्र मन्यसे ॥ ३.२.६३ ॥
人们说,像这样在家居阶段维持生计的人,其法便是至上之法——婆罗门啊,你认为如何?
3.2.64
अहो बत महत्कष्टं विपरीतमिदं जगत् ।
येनापत्रपते साधुरसाधुस्तेन तुष्यति ॥ ३.२.६४ ॥
啊,多么大的苦难!这个世界颠倒了——善人因之而羞愧,恶人却因之而欢喜。
3.2.65
शिश्नोदरकृतेऽप्राज्ञः करोति विषसं बहु ।
मोहरागवशाक्रान्त इन्द्रियार्थवशानुगः ॥ ३.२.६५ ॥
无智之人为了生殖器与腹腹之欲,造作诸多恶业,被迷惑与贪爱所控制,随顺感官对象的力量。
3.2.66
ह्रियते बुध्यमानोपि नरो हारिभिरिन्द्रियैः ।
विमूढसंज्ञो दुष्टाश्वैरुद्धान्तैरिव सारथिः ॥ ३.२.६६ ॥
人虽明知,却被诱人的感官牵引而去,如同御者被恶劣、失控的马匹弄得神志昏乱。
3.2.67
षडिन्द्रियाणि विषयं समागच्छन्ति वै यदा ।
तद्रा प्रादुर्भवत्यषां पूर्वसंकल्पजं मनः ॥ ३.२.६७ ॥
当六根与其对象相接时,便生起由先前的意念所生之心。
3.2.68
मनो यस्येन्द्रियस्येह विषयान्याति सेवितुम् ।
वस्यौत्सुक्यं संभवति प्रवृत्तिश्चोपजायते ॥ ३.२.६८ ॥
心因某根而在此奔赴享受诸境,被其所控者便生起渴望,并产生造作之行。
3.2.69
ततः संकल्पवीर्येण कामेन विषयेषुभिः ।
विद्धः पतति लोभाग्नौज्योतिर्लोभात्पतङ्गवत् ॥ ३.२.६९ ॥
于是,凭借意念之力,被欲望以诸境之箭所射中,他便坠入贪欲之火,如飞蛾因贪而投入火焰。
3.2.70
ततो दारैर्विहारैश्च मोहितश्च यथेप्सया ।
महामोहमुखे मग्नो नात्मानमवबुध्यते ॥ ३.२.७० ॥
于是为妻妾与享乐所迷惑,随其所欲,沉没于大痴的口中,便不能觉知自身。
3.2.71
एवं पतति संसारे तासुतास्विह योनिषु ।
अविद्याकर्मतृष्णाभिर्भ्राम्यमाणोऽथ चक्रवत् ॥ ३.२.७१ ॥
如是,他在轮回中坠入此处的种种胎藏,被无明、业与渴爱如轮般旋转。
3.2.72
ब्रह्मादिषु तृणान्तेषु भूतेषु परिवर्तते ।
जले भुवि तथाऽऽकाशे जायमानः पुनःपुनः ॥ ३.२.७२ ॥
自梵天至草木,他在众生之中轮转,于水中、地上与虚空中一再投生。
3.2.73
अबुधानां गतिस्त्वेषा बुधानामपि मे शृणु ।
ये धर्मे श्रेयसि रता विमोक्षरतयो जनाः ॥ ३.२.७३ ॥
这是无知者的道路;也请听我讲智者的道路:那些喜好法与至善、乐于解脱的人。
3.2.74
तदिदं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च ।
तस्माद्धर्मानिमान्सर्वान्नाभिमानात्समाचरेत् ॥ ३.२.७४ ॥
这是吠陀的教言:行动,并舍弃它。因此,不应因骄慢而履行这一切法。
3.2.75
इज्याध्ययनदानानि तपः सत्यं क्षमा दमः ।
अलोभ इतिमार्गोऽयं धर्ममस्याष्टविधः स्मृतः ॥ ३.२.७५ ॥
祭祀、学习、布施、苦行、真实、忍耐、自制与无贪:这法之道被称为八种。
3.2.76
अत्र पूर्वश्चतुर्वर्गः पितृयाणपथे स्थितः ।
कर्तव्यमिति यत्कार्यं नाभिमानात्समाचरेत् ॥ ३.२.७६ ॥
此处,第一个四类之组立于祖先之路(pitṛyāṇa)上。被宣示为“应当去做”的事,不应因骄慢而施行。
3.2.77
उत्तरो देवयानस्तु सद्भिराचरितः सदा ।
अष्टाङ्गेनैव मार्गेण विशुद्धात्मा समाचरेत् ॥ ३.२.७७ ॥
然而,北方的诸神之道(devayāna)常为善人所行。心地清净者应当只依这八支之道而行。
3.2.78
सम्यक्संकल्पसंबन्धात्सम्यक्चेन्द्रियनिग्रहात् ।
सम्यग्द्व्रतविशेषाच्च सम्यक्च गुरुसेवनात् ॥ ३.२.७८ ॥
依正确的决心相应,依正确的制御诸根,依正确的特别誓戒,以及依正确的侍奉师长。
3.2.79
सम्यगाहारयोगाच्च सम्यक्चाध्ययनागमात् ।
सम्यक्कर्मोपसंन्यासात्सम्यक्चित्तनिरोधनात् ॥ ३.२.७९ ॥
通过适度的饮食节制,通过正确的学习与经典知识,通过正确的弃绝行动,以及通过正确的制心。
3.2.80
एवं कर्माणि कुर्वन्ति संसारविजिगीषवः ।
रागद्वेषविनिर्मुक्ता ऐश्वर्यवशमागताः ॥ ३.२.८० ॥
如此,欲战胜轮回者行其业;脱离贪爱与嫌恶,便得至自在之力的掌控。
3.2.81
रुद्राः साध्यास्तथाऽऽदित्या वसवोऽथ तथाश्विनौ ।
योगैश्वर्येण संयुक्ता धारयन्ति प्रजा इमाः ॥ ३.२.८१ ॥
楼陀罗、萨陀耶、阿底提、婆苏以及二阿湿婆,具足瑜伽与自在之力,持守着这些众生。
3.2.82
तथा त्वमपि कौन्तेय शममास्थाय पुष्कलम् ।
तपसा सिद्धिमन्विच्छ योगसिद्धिं च भारत ॥ ३.२.८२ ॥
你也一样,俱卢之子,安住于圆满的寂静,依苦行求取成就,求取瑜伽之成就,婆罗多之子啊。
3.2.83
पितृमातृमयी सिद्धिः प्राप्ता कर्ममयी च ते ।
तपसा सिद्धिमन्विच्छ द्विजानां भरणाय वै ॥ ३.२.८३ ॥
属于父母的成就与由业所生的成就,你已经获得;如今为了供养再生者,应依苦行求取成就。
3.2.84
सिद्धा हि यद्यदिच्छन्ति कुर्वते तदनुग्रहम् ।
तस्मात्तपः समास्थाय कुरुष्वात्ममनोरथम् ॥ ३.२.८४ ॥
圆满者所欲,皆以恩惠成就之;故应全然依托苦行,成就你心中的志愿。