Mahābhārata · Adhyāya 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.2.1
प्रभातायां तु शर्वर्यां तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
वनं यियासतां विप्रास्तस्थुर्भिक्षाभुजोऽग्रतः।
तानुवाच ततो राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.२.१ ॥
Als der Morgen anbrach und jene von makellosem Handeln zum Wald aufbrechen wollten, traten die von Almosen lebenden Brahmanen vor sie. Da sprach der König Yudhiṣṭhira, der Sohn Kuntīs, zu ihnen.
3.2.2
वयं हि हृतसर्वस्वा हृतराज्या हृतश्रियः ।
फलमूलामिषाहारा वनं यास्याम दुःखिताः ॥ ३.२.२ ॥
Wir, aller Habe, Herrschaft und Glanz beraubt, betrübt und von Früchten, Wurzeln und Fleisch lebend, werden in den Wald gehen.
3.2.3
वनं च दोषबहुलं बहुव्यालसरीसृपम् ।
परिक्लेशश्चवो मन्ये ध्रुवं तत्र भविष्यति ॥ ३.२.३ ॥
Der Wald ist voller Gefahren, mit vielen wilden Tieren und Reptilien; ich glaube, dort werdet ihr gewiss Mühsal erleiden.
3.2.4
ब्राह्मणानां परिक्लेशो दैवतान्यपि सादयेत् ।
किंपुनर्मामितो विप्रा निवर्तध्वं यथेष्टतः ॥ ३.२.४ ॥
Die Mühsal der Brahmanen würde selbst die Götter ermüden; wie viel mehr mich. O Brahmanen, kehrt von hier zurück, wie es euch beliebt.
3.2.5
गतिर्या भवतां राजंस्तां वयं गन्तुमुद्यताः ।
नार्हथास्मान्परित्यक्तुं भक्तान्सद्धर्मदर्शिन ॥ ३.२.५ ॥
O König, den Weg, den ihr geht, auf diesem Weg sind wir bereit zu gehen; ihr, Seher des wahren Dharma, dürft uns, eure Ergebenen, nicht verlassen.
3.2.6
स्नेहकर्माणि भक्तेषु दैवतान्यपि कुर्वते ।
विशेषतो ब्राह्मणेषु सदाचारावलम्बिषु ॥ ३.२.६ ॥
Selbst die Götter erweisen ihren Ergebenen liebevolle Taten, besonders den Brahmanen, die an gutem Wandel festhalten.
3.2.7
ममापि परमा भक्तिर्ब्राह्मणेषु सदा द्विजाः ।
सहायविपरिभ्रंशस्त्वयं सादयतीव माम् ॥ ३.२.७ ॥
Auch ich habe stets höchste Hingabe an die Brāhmaṇas, o Zweimalgeborene. Doch dieser Verlust der Gefährten scheint mich zu quälen.
3.2.8
आहरेयुर्हि ये सर्वे फलमूलमृगांस्तथा ।
त इमे शोकजैर्दुःखैर्भ्रातरो मे विमोहिताः ॥ ३.२.८ ॥
Diese meine Brüder, die Früchte, Wurzeln und Wild herbeibrachten, sind nun verwirrt von den aus Kummer geborenen Leiden.
3.2.9
द्रौपद्या विप्रकर्षेण राज्यापहरणेन च ।
दुःखार्दितानिमान्क्लेशैर्नाहं योक्तुमिहोत्सहे ॥ ३.२.९ ॥
Von Draupadīs Schmach und der Entreißung des Reiches bedrückt, wage ich nicht, diese hier mit Mühsal zu belasten.
3.2.10
अस्मत्पोषणजा चिन्ता मा भूत्ते हृदि पार्थिव ।
स्वयमाहृत्य वन्यानि त्वानुयास्यामहे वयम् ॥ ३.२.१० ॥
O König, möge keine Sorge um unseren Unterhalt in deinem Herzen sein. Wir selbst werden Waldspeise herbeibringen und dir folgen.
3.2.11
अनुध्यानेन जप्येन विधास्यामः शिव तव ।
कथाभिश्चानुकूलाभिः सह रंस्यामहे वने ॥ ३.२.११ ॥
O Gütiger, wir werden durch Meditation und Rezitation für dein Wohl sorgen und im Wald mit dir an erfreulichen Erzählungen Freude haben.
3.2.12
एवमेतन्न संदेहो रमेयं ब्राह्मणैः सह ।
न्यूनभावात्तु पश्यामि प्रत्यादेशमिवात्मनः ॥ ३.२.१२ ॥
So ist es, zweifellos: Ich würde mich mit den Brāhmaṇas erfreuen. Doch aus dem Gefühl meiner eigenen Unzulänglichkeit sehe ich gleichsam eine Zurückweisung meiner selbst.
3.2.13
कथं द्रक्ष्यामि वः सर्वान्स्वयमाहृत्य भोजिनः ।
मद्भक्त्या क्लिश्यतोऽनर्हान्धिक्पापान्धृतराष्ट्रजान् ॥ ३.२.१३ ॥
Wie soll ich euch alle sehen, die ich selbst herbeigebracht habe, essend und leidend um meiner Hingabe willen? Schande über die sündigen Söhne Dhṛtarāṣṭras, die Unwürdigen!
3.2.14
इत्युक्त्वा नृपतिः शोचन्निषसाद महीतले ॥ ३.२.१४ ॥
So gesprochen, setzte sich der König trauernd auf die Erde nieder.
3.2.15
तमध्यात्मरतो विद्वाञ्शौनको नाम वै द्विजः ।
योगे साङ्ख्ये च कुशलो राजानमिदमब्रवीत् ॥ ३.२.१५ ॥
Da sprach zu dem König der gelehrte Brahmane Śaunaka, der im Geistigen verweilte und im Yoga und Sāṅkhya bewandert war.
3.2.16
शोकस्थानसहस्राणि हर्षस्थानशतानि च ।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम् ॥ ३.२.१६ ॥
Tausende Anlässe zur Trauer und Hunderte zur Freude dringen Tag für Tag in den Toren ein, nicht aber in den Weisen.
3.2.17
न हि ज्ञानविरुद्धेषु बहुदोषेषु कर्मसु ।
श्रेयोघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः ॥ ३.२.१७ ॥
Gewiss, Kluge wie du hängen nicht an Handlungen, die dem Wissen widersprechen, voller Fehler sind und das Heil zerstören.
3.2.18
अष्टाङ्गां बुद्धिमाहुर्यां सर्वाश्रेयोभिघातिनीम् ।
श्रुतिस्मृतिसमायुक्तां राजन्सा त्वय्यवस्थिता ॥ ३.२.१८ ॥
Jene Einsicht, die man achtgliedrig nennt, alles Heil zerstörend, mit Śruti und Smṛti verbunden — o König, sie ist in dir gegründet.
3.2.19
शुश्रूषा श्रवणं चैव ग्रहणं धारणं तथा ।
ऊहापोहोऽर्थविज्ञानं तत्वज्ञानं च धीगुणाः ॥ ३.२.१९ ॥
Der Wunsch zuzuhören, das Hören, das Erfassen, das Behalten, ebenso das Erwägen und Prüfen, das Wissen um den Sinn und das Wissen um die Wahrheit – dies sind die Eigenschaften des Verstandes.
3.2.20
अर्थकृच्छ्रेषु दुर्गेषु व्यापत्सु स्वजनेष्वपि ।
शारीरमानसैर्दुःखैर्न सीदन्ति भवद्विधाः ॥ ३.२.२० ॥
Selbst in finanzieller Not, in schwierigen Lagen, in Unglücksfällen, selbst unter den eigenen Verwandten, versinken Menschen wie du nicht in körperlichem und seelischem Leid.
3.2.21
श्रूयतां चाभिधास्यामि जनकेन यथा पुरा ।
आत्मव्यवस्थानकरागीताः श्लोका महात्मना ॥ ३.२.२१ ॥
Höre nun, und ich will dir erzählen, wie Janaka es einst tat: die Verse, die das Selbst festigen, vom Großseeligen gesungen.
3.2.22
मनोदेहसमुत्थाभ्यां दुःखाभ्यामर्दितं जगत् ।
तयोर्व्याससमासाभ्यांशमोपायमिमं शृणु ॥ ३.२.२२ ॥
Die Welt wird von zwei Leiden gequält, die aus Geist und Körper entstehen. Höre dieses Mittel, sie zu beschwichtigen, ausführlich wie in Kürze.
3.2.23
व्याधेरनिष्टसंस्पर्शाच्छ्रमादिष्टविवर्जनात् ।
दुःखं चतुर्भिः शारीरं कारणैः संप्रवर्तते ॥ ३.२.२३ ॥
Körperliches Leid entsteht aus vier Ursachen: Krankheit, Berührung mit dem Unerwünschten, Ermüdung und dem Verlust des Lieben.
3.2.24
तदा तत्प्रतिकाराच्च सततं चाविचिन्तनात् ।
आधिव्याधिप्रशमनं क्रियायोगबलेन तु ॥ ३.२.२४ ॥
Dann, indem man ihm entgegenwirkt und nicht ständig darüber nachgrübelt, wird das seelische und körperliche Leid gestillt – durch die Kraft der geübten Tat.
3.2.25
मतिमन्तो व्यथोपेताः शमं प्रागेव कुर्वते ।
मानसस्य प्रियाख्यानैः संभोगोपनयैर्नृणाम् ॥ ३.२.२५ ॥
Die Weisen, von Kummer bedrängt, beruhigen den Geist schon vorher, durch erfreuliche Erzählungen und indem sie den Menschen Genüsse bringen.
3.2.26
मानसेन हि दुःखेन शरीरमुपतप्यते ।
अयःपिण्डेन तप्तेन कुम्भसंस्थमिवोदकम् ॥ ३.२.२६ ॥
Durch geistiges Leid wird der Körper tatsächlich gequält, wie das Wasser im Krug durch einen glühenden Eisenklumpen erhitzt wird.
3.2.27
मानसं शमयेत्तस्माज्ज्ञानेनाग्निमिवाम्बुना ।
प्रशन्ते मानसे दुःखे शारीरमुपशाम्यति ॥ ३.२.२७ ॥
Daher soll man das geistige Leid durch Erkenntnis beruhigen, wie Feuer durch Wasser gelöscht wird. Ist das geistige Leid gestillt, so wird auch das körperliche Leid gestillt.
3.2.28
मनसो दुःखमूलं तु स्नेह इत्युपलभ्यते ।
स्नेहात्तु सज्जते जन्तुर्दुःखयोगमुपैति च ॥ ३.२.२८ ॥
Die Zuneigung gilt als die Wurzel des geistigen Leids. Aus Zuneigung haftet das Lebewesen und gerät in die Verbindung mit dem Leid.
3.2.29
स्नेहमूलानि दुःखानि स्नेहजानि भयानि च ।
शोकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात्प्रवर्तते ॥ ३.२.२९ ॥
Leiden sind in der Zuneigung gewurzelt, und auch Ängste entstehen aus der Zuneigung. Kummer, Freude und Mühsal — alles entspringt der Zuneigung.
3.2.30
स्नेहात्कारुण्यरागौ च प्रजास्वीर्ष्यादयस्तथा ।
अश्रेयस्कावुभावेतौ पूर्वस्तत्र गुरुः स्मृतः ॥ ३.२.३० ॥
Aus der Zuneigung entstehen Mitleid und Leidenschaft, ebenso Neid und Ähnliches gegenüber den Geschöpfen. Beide führen nicht zum Heil; von ihnen gilt das erste als das schwerere.
3.2.31
कोटराग्निर्यथाऽशेषं समूलं पादपं दहेत् ।
धर्मार्थिनं तथाऽल्पोपि रागदोषो विनाशयेत् ॥ ३.२.३१ ॥
Wie ein Feuer in einer Baumhöhle den ganzen Baum samt Wurzel verbrennt, so zerstört auch ein geringer Fehler der Anhaftung den, der nach Dharma und Reichtum strebt.
3.2.32
विप्रयोगे न तु त्यागी दोषदर्शी समागमे ।
विरागं भजते जन्तुर्निर्वैरो निष्परिग्रहः ॥ ३.२.३२ ॥
In der Trennung ist man ein Entsager, doch in der Vereinigung sieht man den Fehler. Ein Wesen, frei von Feindschaft und Besitz, erlangt Entsagung.
3.2.33
तस्मात्स्नेहं स्वपक्षेभ्यो मित्रेभ्यो धनसंचयात् ।
स्वशरीरसमुत्थं च ज्ञानेन विनिवर्तयेत् ॥ ३.२.३३ ॥
Deshalb soll man durch Erkenntnis die Zuneigung zu den Seinen, zu Freunden, zur Anhäufung von Reichtum und die aus dem eigenen Körper entspringende zurückwenden.
3.2.34
ज्ञानान्वितेषु युक्तेषु शास्त्रज्ञेषु कृतात्मसु ।
न तेषु सज्जते स्नेहः पद्मपत्रेष्विवोदकम् ॥ ३.२.३४ ॥
Zuneigung haftet nicht an denen, die Erkenntnis besitzen, diszipliniert, in den Schriften bewandert und selbstbeherrscht sind, so wie Wasser nicht auf Lotusblättern haftet.
3.2.35
रागाभिभूतः पुरुषः कामेन परिकृष्यते ।
इच्छा संजायते तस्य ततस्तृष्णा विवर्धते ॥ ३.२.३५ ॥
Ein vom Anhaften überwältigter Mensch wird vom Verlangen fortgerissen; in ihm entsteht Wunsch, dann wächst die Gier.
3.2.36
तृष्णा हि सर्वपापिष्ठा नित्योद्देगकरी नृणाम् ।
अधर्मबहुला चैव घोरा पापानुबन्धिनी ॥ ३.२.३६ ॥
Die Gier ist wahrlich die sündigste von allen; sie erregt bei den Menschen ständig Unruhe, ist voller Unrecht, schrecklich und mit Sünde verbunden.
3.2.37
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णांत्यजतः सुखम् ॥ ३.२.३७ ॥
Jenes Verlangen, das Toren schwer aufzugeben ist, das nicht altert, wenn der Mensch altert, wie eine tödliche Krankheit: Glück hat nur, wer dieses Verlangen aufgibt.
3.2.38
अनाद्यन्ता तु सा तृष्णा अन्तर्देहगता नृणाम् ।
विनाशयति भूतानि अयोनिज इवानलः ॥ ३.२.३८ ॥
Jenes Verlangen hat weder Anfang noch Ende; es wohnt im Inneren der Körper der Menschen und vernichtet die Wesen, wie ein nicht aus einem Schoß geborenes Feuer.
3.2.39
यथैधः स्वसमुत्थेन वह्निना नाशमृच्छति ।
तथाऽकृतात्मा लोभेन सहजेन विनश्यति ॥ ३.२.३९ ॥
Wie das Brennholz durch das aus ihm selbst entstandene Feuer zugrunde geht, so geht das ungezügelte Selbst durch die angeborene Gier zugrunde.
3.2.40
राजतः सलिलादग्नेश्चोरतः स्वजनादपि ।
अर्थिभ्यः कालतस्तस्मान्नित्यमर्थवतां भयम्।
भयमर्थवतां नित्यं मृत्योः प्राणभृतामिव ॥ ३.२.४० ॥
Vom König, vom Wasser, vom Feuer, von Dieben, selbst von den eigenen Verwandten, von Bettlern, von der Zeit: darum leben die Reichen stets in Furcht, wie die Lebewesen stets den Tod fürchten.
3.2.41
यथा ह्याभिषमाकाशे पक्षिभिः श्वापदैर्भुवि ।
भक्ष्यते सलिले मत्स्यैस्तथा सर्वेण वित्तवान् ॥ ३.२.४१ ॥
Wie die Beute von Vögeln am Himmel, von Raubtieren auf der Erde und von Fischen im Wasser verschlungen wird, so wird der Reiche von allen verschlungen.
3.2.42
अर्थ एव हि केषांचिदनर्थं भजते नृणाम् ।
अर्थश्रेयसि चासक्तो न श्रेयो विन्दते नरः।
तस्मादर्थागमाः सर्वे मनोमोहविवर्धनाः ॥ ३.२.४२ ॥
Für manche bringt allein der Reichtum den Menschen ins Verderben; ein Mensch, der am Reichtum als dem höchsten Gut hängt, erlangt das höchste Gut nicht. Darum steigern alle Mittel des Erwerbs von Reichtum die Verblendung des Geistes.
3.2.43
कार्पण्यं दर्पमानौ च भयमुद्वेग एव च ।
अर्थजानि विदुः प्राज्ञा दुःखान्येतानि देहिनाम् ॥ ३.२.४३ ॥
Geiz, Stolz und Dünkel, Furcht und Unruhe ebenso – diese Leiden, so wissen die Weisen, entstehen aus dem Reichtum und treffen die verkörperten Wesen.
3.2.44
अर्थस्योपार्जने दुःखमार्जितानां च रक्षणे ।
नाशे दुःखं व्यये दुःखं घ्नन्ति चैवार्थकारणात् ॥ ३.२.४४ ॥
Leid liegt im Erwerb des Reichtums, Leid in der Bewahrung des Erworbenen; Leid im Verlust, Leid im Ausgeben – und um des Reichtums willen trifft es die Menschen.
3.2.45
अर्था दुःखं परित्यक्तुं पालिताश्चैव शत्रवः ।
दुःखेन चाधिगम्यन्ते तेषां नाशं न चिन्तयेत् ॥ ३.२.४५ ॥
Den Reichtum aufzugeben ist schmerzlich, und der bewachte Reichtum wird zum Feind; er wird nur unter Mühen erlangt – man soll nicht an seinen Verlust denken.
3.2.46
असन्तोषपरा मूढाः संतोषं यान्ति पण्डिताः ।
अन्तो नास्ति पिपासायाः संतोषः परमं सुखम्।
तस्मात्संतोषमेवेह परं पश्यन्ति पण्डितः ॥ ३.२.४६ ॥
Die Toren, dem Unzufriedenen ergeben, gelangen nicht zur Zufriedenheit; die Weisen erreichen sie. Der Durst hat kein Ende; Zufriedenheit ist das höchste Glück. Darum sehen die Weisen hier nur in der Zufriedenheit das Höchste.
3.2.47
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं रत्नसंचयः ।
ऐश्वर्यं प्रियसंवासो गृद्ध्येत्तत्र न पण्डितः ॥ ३.२.४७ ॥
Jugend, Schönheit, Leben, ein Schatz an Juwelen, Herrschaft und das Zusammensein mit Lieben – alles ist vergänglich; der Weise soll nicht gierig danach sein.
3.2.48
त्यजेत स च यांस्तस्मात्तज्जान्क्लेशान्सहेत च ।
न हि संचयवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः।
अतश्च धार्मिकैः पुम्भिरनीहार्थः प्रशस्यते ॥ ३.२.४८ ॥
Darum soll man sie aufgeben und die Qualen ertragen, die aus ihnen entstehen. Kein Anhäufer ist frei von Beschwerden; daher preisen die Rechtschaffenen den Verzicht auf den Reichtum ohne Begierde.
3.2.49
धर्मार्थं यस्य वित्तेहा वरं तस्य नरीहता ।
प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य श्रेयो ह्यस्पर्शनं नृणाम् ॥ ३.२.४९ ॥
Für den, dessen Verlangen nach Reichtum dem Dharma dient, ist Begierdelosigkeit unter den Menschen besser; denn es ist besser, den Schlamm nicht zu berühren, als ihn abzuwaschen.
3.2.50
युधिष्ठिरैवमर्थेषु न स्पृहां कर्तुमर्हसि ।
धर्मेण यदि ते कार्यं विमुक्तेच्छो भवार्थतः ॥ ३.२.५० ॥
Yudhiṣṭhira, so solltest du nicht nach Reichtum verlangen; wenn dein Werk durch den Dharma geschieht, sei frei vom Verlangen nach Reichtum.
3.2.51
नार्थोपभोगलिप्सार्थमियमर्थेप्सुता मम ।
भरणार्थं तु विप्राणां ब्रह्मन्काङ्क्षे न लोभतः ॥ ३.२.५१ ॥
Dieses mein Verlangen nach Reichtum dient nicht dem Verlangen nach Genuss; o Brahmane, ich begehre es nur zum Unterhalt der Brahmanen, nicht aus Gier.
3.2.52
कथं ह्यस्मद्विधो ब्रह्मन्वर्तमानो गृहाश्रमे ।
भरणं पालनं चापि न कुर्यादनुयायिनाम् ॥ ३.२.५२ ॥
O Brahmane, wie könnte jemand wie ich, der im Hausherrenstand lebt, seine Anhänger nicht unterhalten und schützen?
3.2.53
संविभागो हि भूतानां सर्वेषामेव दृश्यते ।
तथैवापचमानेभ्यः प्रदेयं गृहमेधिना ॥ ३.२.५३ ॥
Teilen ist in der Tat bei allen Wesen zu sehen; ebenso soll der Hausherr denen geben, die kochen.
3.2.54
तृणानि भूमिरुदकं वाक्चतुर्थी च सूनृता ।
सतामेतानि गेहेषु नोच्छिद्यन्ते कदाचन ॥ ३.२.५४ ॥
Gras, Erde, Wasser und als viertes die freundliche und wahre Rede — in den Häusern der Guten gehen diese niemals aus.
3.2.55
देयमार्तस्य शयनं स्थितश्रान्तस्य चासनम् ।
तृषितस्य च पानीयं क्षुधितस्य च भोजनम् ॥ ३.२.५५ ॥
Dem Erschöpften soll man ein Lager geben, dem vom Stehen Ermüdeten einen Sitz, dem Durstigen Wasser und dem Hungrigen Speise.
3.2.56
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
उत्थाय चासनं दद्यादेष धर्मः सनातनः।
प्रत्युत्थायाभिगमनं कुर्यान्न्यायेन चार्चनाम् ॥ ३.२.५६ ॥
Man soll einen freundlichen Blick, Wohlwollen und liebe Worte geben; man soll aufstehen und einen Sitz anbieten — das ist die ewige Pflicht. Man soll aufstehen, dem Gast entgegengehen und ihn gebührend ehren.
3.2.57
अग्निहोत्रमनड्वांश्च ज्ञातयोऽतिथिवान्धवाः ।
पुत्रा दाराश्च भृत्याश्च निर्दहेयुरपूजिताः ॥ ३.२.५७ ॥
Das Opferfeuer, der Ochse, Verwandte, Gäste und Freunde, Söhne, Ehefrauen und Diener — bleiben sie ungeehrt, werden sie den Hausvater verbrennen.
3.2.58
आत्मार्थं पाचयेन्नान्नं न वृथा घातयेत्पशून् ।
न चैकः स्वयमश्नीयाद्विधिवर्जं न निर्वपेत् ॥ ३.२.५८ ॥
Man soll nicht nur für sich selbst Speise kochen, noch Tiere vergeblich töten; man soll nicht allein essen, noch ohne das vorgeschriebene Ritual opfern.
3.2.59
श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च वयोभ्यश्चावपेद्भुवि ।
वैश्वदेवं हि नामैतत्सायं प्रातश्च दीयते ॥ ३.२.५९ ॥
Man soll Speise auf dem Boden ausstreuen für Hunde, für Ausgestoßene und für Vögel; dies heißt das Vaiśvadeva-Opfer, und es wird abends und morgens dargebracht.
3.2.60
विघसाशी भवेत्तस्मान्नित्यं चामृतभोजनः ।
विघसो भुक्तशेषं तु यज्ञशेषं तथाऽमृतम् ॥ ३.२.६० ॥
Daher soll man stets einer sein, der die Reste (vighasa) isst, und einer, der Ambrosia isst; der Rest nach dem Essen ist das vighasa, und der Rest des Opfers ist Ambrosia.
3.2.61
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
अनुव्रजेदुपासीत स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ ३.२.६१ ॥
Man soll das Auge geben, den Geist geben und freundliche, wahre Rede geben; man soll folgen und dienen — das ist das Opfer mit fünf Gaben.
3.2.62
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमद्वनि वर्तते ।
श्रान्तायादृष्टपूर्वाय तस्य पुण्यफलं महत् ॥ ३.२.६२ ॥
Wer unterwegs einem erschöpften, zuvor nie gesehenen Menschen mühelos Speise gibt, erlangt eine große Frucht des Verdienstes.
3.2.63
एवं यो वर्तते वृत्तिं वर्तमानो गृहाश्रमे ।
तस्य धर्मं परंप्राहुः कथं वा विप्र मन्यसे ॥ ३.२.६३ ॥
Man nennt die Pflicht dessen, der so im Stand des Hausvaters seinen Lebensunterhalt führt, das höchste Dharma — o Brahmane, wie denkst du darüber?
3.2.64
अहो बत महत्कष्टं विपरीतमिदं जगत् ।
येनापत्रपते साधुरसाधुस्तेन तुष्यति ॥ ३.२.६४ ॥
Ach, welch großes Leid! Diese Welt ist verkehrt — worüber sich der Gute schämt, darüber freut sich der Böse.
3.2.65
शिश्नोदरकृतेऽप्राज्ञः करोति विषसं बहु ।
मोहरागवशाक्रान्त इन्द्रियार्थवशानुगः ॥ ३.२.६५ ॥
Um der Geschlechtsteile und des Bauches willen begeht der Unweise viel Böses, überwältigt von Verblendung und Leidenschaft, dem Einfluss der Sinnesobjekte folgend.
3.2.66
ह्रियते बुध्यमानोपि नरो हारिभिरिन्द्रियैः ।
विमूढसंज्ञो दुष्टाश्वैरुद्धान्तैरिव सारथिः ॥ ३.२.६६ ॥
Obwohl er es weiß, wird der Mensch von den verführerischen Sinnen fortgerissen, wie ein Wagenlenker, dessen Sinne von bösen, ungezügelten Pferden verwirrt sind.
3.2.67
षडिन्द्रियाणि विषयं समागच्छन्ति वै यदा ।
तद्रा प्रादुर्भवत्यषां पूर्वसंकल्पजं मनः ॥ ३.२.६७ ॥
Wenn die sechs Sinne mit ihren Objekten zusammentreffen, dann entsteht der Geist, geboren aus ihrer früheren Absicht.
3.2.68
मनो यस्येन्द्रियस्येह विषयान्याति सेवितुम् ।
वस्यौत्सुक्यं संभवति प्रवृत्तिश्चोपजायते ॥ ३.२.६८ ॥
Durch welchen Sinn der Geist hier zum Genuss der Objekte eilt, bei dem, der ihm unterworfen ist, entstehen Verlangen und Hingabe an das Handeln.
3.2.69
ततः संकल्पवीर्येण कामेन विषयेषुभिः ।
विद्धः पतति लोभाग्नौज्योतिर्लोभात्पतङ्गवत् ॥ ३.२.६९ ॥
Dann, durch die Kraft des Willens, von der Begierde mit den Pfeilen der Objekte getroffen, fällt er ins Feuer der Gier, wie der Falter aus Gier in die Flamme fällt.
3.2.70
ततो दारैर्विहारैश्च मोहितश्च यथेप्सया ।
महामोहमुखे मग्नो नात्मानमवबुध्यते ॥ ३.२.७० ॥
Dann, von Frauen und Vergnügungen verblendet, nach seinem Wunsch, im Rachen der großen Verblendung versunken, erkennt er sich selbst nicht.
3.2.71
एवं पतति संसारे तासुतास्विह योनिषु ।
अविद्याकर्मतृष्णाभिर्भ्राम्यमाणोऽथ चक्रवत् ॥ ३.२.७१ ॥
So fällt er im Saṃsāra in diese und jene Schöße hier, von Unwissenheit, Handlung und Gier wie ein Rad herumgewirbelt.
3.2.72
ब्रह्मादिषु तृणान्तेषु भूतेषु परिवर्तते ।
जले भुवि तथाऽऽकाशे जायमानः पुनःपुनः ॥ ३.२.७२ ॥
Von Brahmā bis zum Grashalm kreist er unter den Wesen, immer wieder geboren im Wasser, auf der Erde und im Himmelsraum.
3.2.73
अबुधानां गतिस्त्वेषा बुधानामपि मे शृणु ।
ये धर्मे श्रेयसि रता विमोक्षरतयो जनाः ॥ ३.२.७३ ॥
Dies ist der Weg der Unwissenden; höre nun auch von mir den Weg der Weisen: Menschen, die am Dharma und am höchsten Gut Freude haben und an der Befreiung (mokṣa) sich erfreuen.
3.2.74
तदिदं वेदवचनं कुरु कर्म त्यजेति च ।
तस्माद्धर्मानिमान्सर्वान्नाभिमानात्समाचरेत् ॥ ३.२.७४ ॥
Dies ist das Wort der Veden: Vollziehe die Handlung und gib sie auf. Darum soll man diese Pflichten nicht aus Hochmut ausüben.
3.2.75
इज्याध्ययनदानानि तपः सत्यं क्षमा दमः ।
अलोभ इतिमार्गोऽयं धर्ममस्याष्टविधः स्मृतः ॥ ३.२.७५ ॥
Opfer, Studium, Geben, Askese, Wahrhaftigkeit, Geduld, Selbstbeherrschung und Freiheit von Gier: dieser Weg des Dharma wird als achtfach erklärt.
3.2.76
अत्र पूर्वश्चतुर्वर्गः पितृयाणपथे स्थितः ।
कर्तव्यमिति यत्कार्यं नाभिमानात्समाचरेत् ॥ ३.२.७६ ॥
Hier steht die erste vierfache Gruppe auf dem Pfad der Ahnen (pitṛyāṇa). Die Pflicht, die als »zu tun« erklärt wird, soll man nicht aus Hochmut ausüben.
3.2.77
उत्तरो देवयानस्तु सद्भिराचरितः सदा ।
अष्टाङ्गेनैव मार्गेण विशुद्धात्मा समाचरेत् ॥ ३.२.७७ ॥
Der nördliche Pfad der Götter (devayāna) wurde stets von den Guten beschritten. Wer reinen Geistes ist, soll nur auf diesem achtgliedrigen Weg wandeln.
3.2.78
सम्यक्संकल्पसंबन्धात्सम्यक्चेन्द्रियनिग्रहात् ।
सम्यग्द्व्रतविशेषाच्च सम्यक्च गुरुसेवनात् ॥ ३.२.७८ ॥
Durch die Verbindung mit rechtem Entschluss, durch rechte Zügelung der Sinne, durch rechte besondere Gelübde und durch rechten Dienst am Lehrer.
3.2.79
सम्यगाहारयोगाच्च सम्यक्चाध्ययनागमात् ।
सम्यक्कर्मोपसंन्यासात्सम्यक्चित्तनिरोधनात् ॥ ३.२.७९ ॥
Durch rechte Regelung der Nahrung, durch rechtes Studium und Kenntnis der Schriften, durch rechten Verzicht auf das Handeln und durch rechte Zügelung des Geistes.
3.2.80
एवं कर्माणि कुर्वन्ति संसारविजिगीषवः ।
रागद्वेषविनिर्मुक्ता ऐश्वर्यवशमागताः ॥ ३.२.८० ॥
So vollziehen jene, die den Saṃsāra besiegen wollen, ihre Handlungen; frei von Anhaftung und Abneigung, gelangen sie unter die Herrschaft der höchsten Macht.
3.2.81
रुद्राः साध्यास्तथाऽऽदित्या वसवोऽथ तथाश्विनौ ।
योगैश्वर्येण संयुक्ता धारयन्ति प्रजा इमाः ॥ ३.२.८१ ॥
Die Rudras, die Sādhyas, ebenso die Ādityas und die Vasus, sowie die beiden Aśvins, mit der Macht des Yoga und der Herrschaft begabt, erhalten diese Wesen.
3.2.82
तथा त्वमपि कौन्तेय शममास्थाय पुष्कलम् ।
तपसा सिद्धिमन्विच्छ योगसिद्धिं च भारत ॥ ३.२.८२ ॥
So auch du, Sohn der Kuntī: Nimm vollkommene Ruhe an und suche den Erfolg durch Askese, und den Erfolg des Yoga, o Nachkomme des Bharata.
3.2.83
पितृमातृमयी सिद्धिः प्राप्ता कर्ममयी च ते ।
तपसा सिद्धिमन्विच्छ द्विजानां भरणाय वै ॥ ३.२.८३ ॥
Den Erfolg, der Vater und Mutter gehört, und den Erfolg aus dem Handeln hast du bereits erlangt; nun suche den Erfolg durch Askese, zum Unterhalt der Zweimalgeborenen.
3.2.84
सिद्धा हि यद्यदिच्छन्ति कुर्वते तदनुग्रहम् ।
तस्मात्तपः समास्थाय कुरुष्वात्ममनोरथम् ॥ ३.२.८४ ॥
Was die Vollendeten wünschen, das gewähren sie mit ihrer Gnade; darum nimm die Askese ganz auf sich und erfülle das Begehren deines eigenen Geistes.