Mahābhārata · Adhyāya 3.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.20.1
आनर्तनगरं मुक्तं ततोऽहमगमं तदा ।
महाक्रतौ राजसूये निवृत्ते नृपते तव ॥ ३.२०.१ ॥
Oh rey, cuando tu gran sacrificio Rājasūya concluyó, entonces dejé la ciudad de Ānarta.
3.20.2
अपश्यं द्वारकां चाहं महाराज हतत्विषम् ।
निःस्वाध्यायवषट्कारां निर्भूषणवरस्त्रियम् ॥ ३.२०.२ ॥
Oh gran rey, vi Dvārakā privada de su esplendor, sin recitación del Veda ni vaṣaṭkāra, sus mejores mujeres despojadas de adornos.
3.20.3
अनभिज्ञेयरूपाणि द्वारकोपवनानि च ।
दृष्ट्वा शङ्कोपपन्नोऽहमपृच्छं हृदिकात्मजम् ॥ ३.२०.३ ॥
Los jardines de placer de Dvārakā habían tomado formas irreconocibles; al verlo, lleno de inquietud, pregunté al hijo de Hṛdika.
3.20.4
अस्वस्थनरनारीकमिदं वृष्णिकुलं भृशम् ।
किमिदं नरशार्दूल श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ३.२०.४ ॥
Este linaje de los Vṛṣṇi, sus hombres y mujeres muy enfermos — ¿qué es esto, oh tigre entre los hombres? Deseo oír la verdad de ello.
3.20.5
एवमुक्तः स तु मया विस्तरेणेदमब्रवीत् ।
रोधं मोक्षं च साल्वेन हार्दिक्यो राजसत्तम ॥ ३.२०.५ ॥
Al preguntarle así, él me lo contó en detalle: el asedio por Sālva y la liberación de él, oh mejor de los reyes.
3.20.6
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ श्रुत्वा सर्वमशेषतः ।
विनाशे साल्वराजस्य तदैवाकरवं मतिम् ॥ ३.२०.६ ॥
Entonces, oh mejor de los Bharatas, habiéndolo oído todo sin omisión, al instante formé la resolución de causar la destrucción del rey Sālva.
3.20.7
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ समाश्वास्य पुरे जनम् ।
राजानमाहुकं चैव तथैवाकनदुन्दुभिम् ॥ ३.२०.७ ॥
Entonces, oh mejor de los Bhāratas, habiendo consolado al pueblo de la ciudad, al rey Āhuka y asimismo a Ākananduṇḍubhi,
3.20.8
सर्वान्वृष्णिप्रवीरांश्च हर्षयन्नब्रुवं तदा ।
अप्रमादः सदा कार्यो नगरे यादवर्षभाः ॥ ३.२०.८ ॥
Y alegrando a todos los héroes principales de los Vṛṣṇis, entonces dije: Oh toros de los Yādavas, siempre debe mantenerse la vigilancia en la ciudad.
3.20.9
साल्वराजविनाशाय प्रयातं मां निबोधत ।
नाहत्वा तं निवर्तिष्ये पुरीं द्वारवतीं प्रति ॥ ३.२०.९ ॥
Sabed que he partido para la destrucción del rey Sālva; sin haberle dado muerte no volveré a la ciudad de Dvāravatī.
3.20.10
ससाल्वं सौभनगरं हत्वा द्रष्टास्मि वः पुनः ।
त्रिःसामा हन्यतामेषा दुन्दुभिः शत्रुभीषणा ॥ ३.२०.१० ॥
Tras matar a Sālva junto con la ciudad de Saubha, volveré a veros. Que se toque este tambor, que suena tres veces y aterroriza a los enemigos.
3.20.11
ते मयाऽऽश्वासिता वीरा यथावद्भरतर्षभ ।
सर्वे मामब्रुवन्हृष्टाः प्रयाहि जहिशात्रवान् ॥ ३.२०.११ ॥
Aquellos héroes, debidamente consolados por mí, oh toro de los Bharatas, todos alegres, me dijeron: Partid y matad a los enemigos.
3.20.12
तैः प्रहृष्टात्मभिर्वीरैराशीर्भिरभिनन्दितः ।
वाचयित्वा द्विजश्रेष्ठान्प्रणम्य शिरसा भवम् ॥ ३.२०.१२ ॥
Saludado con bendiciones por aquellos héroes de corazón alegre, habiendo hecho recitar bendiciones a los mejores de los dos veces nacidos, inclinando la cabeza me postré ante Bhava.
3.20.13
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनानादयन्दिशः ।
प्रध्माय शङ्खप्रवरं पाञ्चजन्यमहं नृप ॥ ३.२०.१३ ॥
Con el carro uncido a los caballos Śaibya y Sugrīva, resonando por las direcciones, oh rey, hice sonar el mejor de los caracoles, Pāñcajanya.
3.20.14
प्रयातोस्मि नरव्याघ्र बलेन महता वृतः ।
क्लृप्तेन चतुरङ्गेण यत्तेन जितकाशिना ॥ ३.२०.१४ ॥
Oh tigre entre los hombres, he partido rodeado de una gran fuerza, con un ejército cuádruple bien dispuesto, dispuesto y ansioso de victoria.
3.20.15
समतीत्य बहून्देशान्गिरींश्च बहुपादपान् ।
सरांसि सरितश्चैव मार्तिकावतमासदम् ॥ ३.२०.१५ ॥
Tras atravesar muchas tierras, montañas con muchos árboles, lagos y ríos, llegué a Mārtikāvata.
3.20.16
तत्राश्रौषं नरव्याघ्र साल्वं सागरमन्तिकात् ।
प्रयान्तं सौभमास्थाय तमहं पृष्ठतोऽन्वगाम् ॥ ३.२०.१६ ॥
Allí, oh tigre entre los hombres, supe que Sālva partía desde cerca del mar, montado en el Saubha, y lo seguí por detrás.
3.20.17
दृष्टवानस्मि राजेन्द्र साल्वराजमथान्तिके ।
ततः सागरमासाद्य कुक्षौ तस्य महोर्मिणः।
समुद्रनाभ्यां साल्वोऽभूत्सौभमास्थाय शत्रुहन् ॥ ३.२०.१७ ॥
Vi al rey Sālva cerca de mí, oh señor de reyes. Entonces, llegando al mar, en una bahía de sus grandes olas, oh matador de enemigos, Sālva apareció montado en el Saubha, junto al ombligo del mar.
3.20.18
स मामालोक्य सहसा सेनां स्वां प्राहिणोन्मृधे ।
मद्बाहुना च सेनायां शिष्टायां किंचिदेव च ॥ ३.२०.१८ ॥
Al verme, de inmediato envió su ejército a la batalla; y de aquel ejército, lo poco que quedó tras el poder de mi brazo, también.
3.20.19
स समालोक्य सहसा स्मयन्निव युधिष्ठिर ।
आह्वयामास दुष्टात्मा युद्धायैव मुहुर्मुहुः ॥ ३.२०.१९ ॥
Al verme de repente, oh Yudhiṣṭhira, como sonriendo, el de mente perversa me desafió a la batalla una y otra vez.
3.20.20
तस्य शार्ङ्गविनिर्मुक्तैर्बहुभिर्मर्मभेदिभिः ।
पुरं नासाद्यत शरैस्ततो मां रोष आविशत् ॥ ३.२०.२० ॥
Muchas flechas disparadas de su arco Śārṅga, que perforaban los puntos vitales, no alcanzaron mi ciudad (cuerpo); entonces la ira entró en mí.
3.20.21
स चापि पापप्रकृतिर्दैतेयापशदो नृप ।
मय्यवर्षत दुर्धर्षः शरधाराः सहस्रशः ॥ ३.२०.२१ ॥
Y él, de naturaleza perversa, el vil hijo de los Daityas, oh rey, invencible, llovió sobre mí miles de corrientes de flechas.
3.20.22
सैनिकान्मम सूतं च हयांश्च स समाकिरत् ।
अचिन्तयन्तस्तु शरान्वयं युध्याम भारत ॥ ३.२०.२२ ॥
Cubrió a mis soldados, a mi auriga y también a los caballos; pero, sin preocuparnos por las flechas, seguimos luchando, oh Bhārata.
3.20.23
ततः शतसहस्राणि शराणां नतपर्वणाम् ।
चिक्षिपुः समरे वीरा मयि साल्वपदानुगाः ॥ ३.२०.२३ ॥
Entonces los héroes seguidores de Śālva lanzaron contra mí cientos de miles de flechas de juntas curvadas en la batalla.
3.20.24
ते हयांश्च रथं चैव ध्वजं दारुकमेव च ।
छादयामासुरसुरास्तैर्बाणैर्मर्मभेदिभिः ॥ ३.२०.२४ ॥
Aquellos asuras cubrieron mis caballos, el carro, el estandarte y también a Dāruka con aquellas flechas que perforaban los puntos vitales.
3.20.25
न हया न रथो वीर न ध्वजो न च दारुकः ।
अदृश्यन्त शरैश्छन्नास्तथाऽहं सैनिकाश्च मे ॥ ३.२०.२५ ॥
Oh héroe, no se veían los caballos, ni el carro, ni el estandarte, ni Dāruka, cubiertos por flechas; así también yo y mis soldados.
3.20.26
ततोऽहमपि कौन्तेय शराणामयुतान्बहून् ।
आमन्त्रितानां धनुषा दिव्येन विधिनाऽक्षिपम् ॥ ३.२०.२६ ॥
Entonces, oh hijo de Kuntī, yo también disparé muchas decenas de miles de flechas, invocadas con el arco mediante el rito divino.
3.20.27
न तत्रविषयस्त्वासीन्मम सैन्यस्य भारत ।
खे विषक्तं हि तत्सौभं क्रोशमात्र इवाभवत् ॥ ३.२०.२७ ॥
Allí, oh Bhārata, mi ejército perdió el alcance de la vista, pues aquel Saubha suspendido en el cielo pareció estar a solo un krośa.
3.20.28
ततस्ते प्रेक्षकाः सर्वे देवा वै दिवमास्थिताः ।
हर्षयामासुरुच्चैर्मां सिंहनादतलस्वनैः ॥ ३.२०.२८ ॥
Entonces todos aquellos dioses espectadores, situados en el cielo, me alegraron en voz alta con rugidos de león y el sonido de palmas.
3.20.29
मत्कार्मुकविनिर्मुक्ता दानवानां महारणे ।
अङ्गेषु रुधिराक्तास्ते विविशुः शलभा इव ॥ ३.२०.२९ ॥
Liberadas de mi arco en la gran batalla, aquellas flechas, manchadas de sangre, penetraron en los miembros de los Dānavas como langostas.
3.20.30
ततो हलहलाशब्दः सौभमध्ये व्यवर्धत ।
वध्यतां विशिखैस्तीक्ष्णैः पततां च महार्णवे ॥ ३.२०.३० ॥
Entonces dentro de Saubha se alzó un gran clamor, de los que eran heridos por flechas afiladas y caían en el gran océano.
3.20.31
ते निकृत्तभुजस्कन्धाः कबन्धाकृतिदर्शनाः ।
नदन्तो भैरवान्नादान्निपतन्ति स्म दानवाः।
पतितास्तेऽपि भक्ष्यन्ते समुद्रांभोनिवासिभिः ॥ ३.२०.३१ ॥
Con los brazos y hombros cortados, mostrando figuras como troncos sin cabeza, aquellos dānavas lanzaron terribles gritos y cayeron. A los caídos también los devoraron los habitantes de las aguas del océano.
3.20.32
ततो गोक्षीरकुन्देन्दुमृणालरजतप्रभम् ।
जलजं पाञ्चजन्यं वै प्राणेनाहमपूरयम् ॥ ३.२०.३२ ॥
Entonces llené con mi aliento el caracol Pāñcajanya, resplandeciente como leche de vaca, jazmín, la luna, fibra de loto y plata.
3.20.33
तान्दृष्ट्वा पतितांस्तत्र साल्वः सौभपतिस्ततः ।
मायायुद्धेन महता योधयामास मां युधि ॥ ३.२०.३३ ॥
Al ver caídos allí a aquellos, Sālva, señor de Saubha, luego combatió conmigo en la batalla con una gran guerra ilusoria.
3.20.34
ततो गदा हलाः प्रासाः शूलशक्तिपरश्चथाः ।
असयः शक्तिकुलिशपाशर्ष्टिकनपाः शराः।
पट्टसाश्च भुशुण्ड्यश्च प्रपतन्त्यनिशं मयि ॥ ३.२०.३४ ॥
Entonces mazas, arados, lanzas, tridentes, picas y hachas de batalla, espadas, lanzas, rayos, lazos, jabalinas y garrotes, flechas, sables anchos y proyectiles bhuśuṇḍī cayeron sobre mí sin cesar.
3.20.35
तामहं माययैवाशु प्रतिगृह्य व्यनाशयम् ।
तस्यां हतायां मायायां गिरिशृङ्गैरयोधयत् ॥ ३.२०.३५ ॥
Aquella ilusión la contrarresté de inmediato con la misma ilusión y la destruí. Muerta aquella ilusión, él luchó con cumbres de montañas.
3.20.36
ततोऽभवत्तम इव प्रकाश इव चाभवत् ।
दुर्दिनं सुदिनं चैव शीतमुष्णं च भारत ॥ ३.२०.३६ ॥
Entonces se volvió como oscuridad y como luz; un día tempestuoso y un día sereno, frío y calor también, oh Bhārata.
3.20.37
अङ्गारपांसुवर्षं च शस्त्रवर्षं च भारत ।
एवं मायां प्रकुर्वाणो योधयामास मां रिपुः ॥ ३.२०.३७ ॥
¡Oh Bhārata! Él hizo llover brasas y polvo, y una lluvia de armas; así, produciendo ilusión, el enemigo me hizo luchar.
3.20.38
विज्ञाय तदहं सर्वं माययैव व्यनाशयम् ।
यथाकालं तु युद्धेन व्यधमं सर्वतः शरैः ॥ ३.२०.३८ ॥
Comprendiendo todo aquello, destruí la ilusión con la misma ilusión; luego, a su debido tiempo, en la batalla, lo dispersé por todos lados con flechas.
3.20.39
ततो हतायां च मया मायायां युधि दानवः ।
मायामन्यां महाराज चकार मतिमोहिनीम् ॥ ३.२०.३९ ॥
Entonces, cuando aquella ilusión fue destruida por mí en la batalla, oh gran rey, el dānava produjo otra ilusión que confundía la mente.
3.20.40
ततो व्योम महाराज शतसूर्यमिवाभवत् ।
शतचन्द्रं च कौन्तेय सहस्रायुततारकम् ॥ ३.२०.४० ॥
Entonces, oh gran rey, el cielo se volvió como si tuviera cien soles; y, oh hijo de Kuntī, cien lunas y miles y decenas de miles de estrellas.
3.20.41
ततो नाज्ञायत तदा दिवारात्रं तथा दिशः ।
ततोऽहं मोहमापन्नः प्रज्ञास्त्रं समयोजयम् ॥ ३.२०.४१ ॥
Entonces no se percibió en aquel momento ni el día ni la noche, ni las direcciones; luego, cayendo en la confusión, empleé el arma de la sabiduría.
3.20.42
तदस्त्रमस्तमस्त्रेण विधूतं शरतूलवत् ।
तथा तदभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्।
लब्धालोकस्तु राजेन्द्र पुनः शत्रुमयोधयम् ॥ ३.२०.४२ ॥
Aquella arma, destruida por otra arma, se dispersó como la pelusa de algodón de las flechas; así aquella batalla se volvió tumultuosa y espeluznante. Oh señor de los reyes, recobrada la vista, volví a combatir contra el enemigo.