Mahābhārata · Adhyāya 3.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.200.1
देवानां कथा संजाता महीतलं गत्वा महीपतिं शिबिमौशीनरं साध्वेनं शिबिं जिज्ञास्याम इति ॥ एवं भो इत्युक्त्वा अग्नीन्द्रावुपतिष्ठेताम् ॥ ३.२००.१ ॥
Surgió entre los dioses una conversación: bajemos a la tierra y pongamos a prueba a Śibi, hijo de Uśīnara. Diciendo "Así sea, señor", Agni e Indra se le acercaron.
3.200.2
अग्निः कपोतरूपेण तमभ्यधावदामिषार्थमिन्द्रः श्येनरूपेण ॥ ३.२००.२ ॥
Agni, en forma de paloma, corrió hacia él, e Indra, en forma de halcón, en busca de carne.
3.200.3
अथ कपोतो राज्ञो दिव्यासनासीनस्योत्सङ्गं न्यपतत् ॥ ३.२००.३ ॥
Entonces la paloma cayó en el regazo del rey, que estaba sentado en un trono divino.
3.200.4
अथ पुरोहितो राजानमब्रवीत् ॥ प्राणरक्षार्थं श्येनाद्भीतो भवन्तं प्राणार्थी प्रपद्यते ॥ ३.२००.४ ॥
Entonces el sacerdote dijo al rey: asustada del halcón, buscando salvar su vida, se pone bajo tu protección.
3.200.5
वसु ददातु अन्तवान्पार्थिवोऽस्य निष्कृतिं कुर्यात् घोरं कपोतस्य निपातमाहुः ॥ ३.२००.५ ॥
Que dé riquezas; que el rey mortal haga una reparación por ello. Dicen que esta es la terrible caída de la paloma.
3.200.6
अथ कपोतो राजानमब्रवीत् ॥ प्राणरक्षणार्थं श्येनाद्भीतो भवन्तं प्राणार्थी प्रपद्ये अङ्गैरङ्गानि प्राप्यार्थी मुनिर्भूत्वा प्राणांस्त्वां प्रपद्ये ॥ ३.२००.६ ॥
Entonces la paloma dijo al rey: asustada del halcón, buscando salvar mi vida, me refugio en ti. Deseando obtener miembros con miembros, convertido en sabio, me refugio en ti por mi vida.
3.200.7
स्वाध्यायेन कर्शितं ब्रह्मचारिणं मां विद्धि ॥ तपसा दमेन युक्तमाचार्यस्याप्रतिकूलभाषिणम् ॥ एवंयुक्तमपापं मां विद्धि ॥ ३.२००.७ ॥
Considérame un estudiante célibe, consumido por el estudio de los Vedas; considérame dotado de austeridad y dominio de sí, que no habla en contra de su maestro. Así dotado, considérame sin pecado.
3.200.8
गदामि वेदानविचिनोमि छन्दः ।
सर्वेवेदा अक्षरशो मे अधीताः।
न साधु दानं श्रोत्रियस्य प्रदानं ।
मा प्रादाः श्येनाय न कपोतोऽस्मि ॥ ३.२००.८ ॥
Recito los Vedas e investigo los metros; he estudiado todos los Vedas sílaba por sílaba. No es correcto dar un regalo a un brahmán erudito. No se lo des al halcón; no soy una paloma.
3.200.9
अथ श्येनो राजानमब्रवीत् ॥ ३.२००.९ ॥
Entonces el halcón habló al rey.
3.200.10
पर्यायेण वसतिर्वा भवेषु ।
सर्गे जातः पूर्वमस्मात्कपोतात्।
त्वमाददानोऽथ कपोतमेनं ।
मा त्वं राजन्विघ्नकर्ता भवेथाः ॥ ३.२००.१० ॥
La morada en los nacimientos ocurre por turnos; en la creación nací antes que esta paloma. Oh rey, al tomar a esta paloma, no te conviertas en obstáculo.
3.200.11
केनेदृशी जातु परा हि दृष्टा ।
वागुच्यमाना शकनेन संस्कृता।
यां वै कपोतो वदते यां च श्येन ।
उभौ विदित्वा कथमस्तु साधु ॥ ३.२००.११ ॥
¿Quién ha visto jamás un discurso tan supremo, pronunciado con refinamiento por un ave? Conociendo ambas palabras, las del palomo y las del halcón, ¿cómo debe hacerse lo correcto?
3.200.12
नास्य वर्षं वर्षति वर्षकाले ।
नास्य बीजं रोहति काल उप्तम्।
भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे ।
न त्राणं लभेत्राणमिच्छन्स काले ॥ ३.२००.१२ ॥
Para él no llueve en la estación de las lluvias; para él la semilla sembrada a su tiempo no brota. Quien entrega a un enemigo a quien, atemorizado, se ha refugiado en él, no obtiene protección cuando desea protección en su momento de necesidad.
3.200.13
जाता ह्रस्वा प्रजा प्रमीयते ।
सदा न वासं पितरोऽस्य कुर्वते।
भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे ।
नास्य देवाः प्रतिगृह्णन्ति हव्यम् ॥ ३.२००.१३ ॥
Su descendencia, en cuanto nace, muere joven, y sus antepasados nunca le preparan morada. Los dioses no aceptan la ofrenda de quien entrega a un enemigo a quien, atemorizado, se ha refugiado en él.
3.200.14
मोघमन्नं विन्दति चाप्रचेताः ।
स्वर्गाल्लोकाद्धश्यति शीघ्रमेव।
भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे ।
सेन्द्रा देवाः प्रहरन्त्यस्य वज्रम् ॥ ३.२००.१४ ॥
El necio obtiene solo alimento vano y pronto cae del cielo y del mundo. Sobre quien entrega a un enemigo a quien, atemorizado, se ha refugiado en él, los dioses junto con Indra lanzan el rayo.
3.200.15
उक्षाणं पक्त्वा सह ओदनेन ।
अस्मात्कपोतात्प्रति ते नयन्तु।
यस्मिन्देशे रमसेऽतीव श्येन ।
तत्रमांसं शिवयस्ते वहन्तु ॥ ३.२००.१५ ॥
Habiendo cocinado el toro junto con arroz, que te lo traigan de esta paloma, oh halcón. En cualquier tierra en la que te deleites en extremo, oh halcón, que los chacales te lleven la carne.
3.200.16
नोक्षाणो राजन्प्रार्थयेयं न चान्य ।
दस्मान्मांसमधिकं वा कपोतात्।
देवैर्दत्तः सोऽद्य ममैष भक्ष-
स्तन्मे ददस्व शकुनानामभावात् ॥ ३.२००.१६ ॥
Oh rey, no pido un buey ni otra cosa, ni más carne que la de esta paloma. Los dioses me han dado hoy esto como mi alimento; como faltan aves, dámelo.
3.200.17
उक्षाणं वेहतमनूनं नयन्तु ।
ते पश्यन्तु पुरुषा ममैव।
भयाहितस् दायं ममान्तिकात्त्वां ।
प्रत्याम्नायं तु त्वं ह्येनं मा हिंसीः ॥ ३.२००.१७ ॥
Que mis hombres traigan un buey entero y bueno, y que lo vean aquí ante mí. Por temor, se te ha apartado una parte de mí; pero a cambio, no hagas daño a este (la paloma).
3.200.18
त्यजे प्राणाननैव दद्यां कपोतं ।
सौम्यो ह्ययं किं न जानासि श्येन।
यथा क्लेशं मा कुरुष्वेह सौम्य ।
नाहं कपोतमर्पयिष्ये कथंचित् ॥ ३.२००.१८ ॥
Entregaría mi vida, pero no entregaría la paloma. Gentil, ¿no lo sabes, oh halcón? No causes dolor aquí, gentil; de ninguna manera entregaré esta paloma.
3.200.19
यथा मां वै साधुवादैः प्रसन्नाः ।
प्रशंसेयुः शिबयः कर्मणा तु।
यथा श्येन प्रियमेव कुर्यां ।
प्रशाधि मां यद्वदेस्तत्करोमि ॥ ३.२००.१९ ॥
Para que los śibis, complacidos, me alaben con palabras de elogio y aprueben mi acción; oh halcón, instrúyeme para que haga lo que te agrade. Lo que digas, eso haré.
3.200.20
ऊरोर्दक्षिणादुत्कृत्य स्वपिशितं तावद्राजन्यावन्मांसं कपोतेन समम् ॥ तथा तस्मात्साधु त्रातः कपोतः प्रशंसेयुश्च शिबय कृतं च प्रियं स्यान्ममेति ॥ ३.२००.२० ॥
¡Oh rey! Cortando de su muslo derecho su propia carne, tomó tanta como igualara a la paloma. Así la paloma quedará bien protegida, los Śibis la alabarán, y esto me será grato.
3.200.21
अथ स दक्षिणादूरोरुत्कृत्य स्वमांसपेशीं तुलयाधारयत् ॥ गुरुतर एव कपोत आसीत् ॥ ३.२००.२१ ॥
Entonces cortó de su muslo derecho un trozo de su propia carne y lo puso en la balanza; sin embargo, la paloma seguía siendo más pesada.
3.200.22
पुनरन्यमुच्चकर्त गुरुतर एव कपोतः ॥ एवं सर्वं समधिकृत्य शरीरं तुलायामारोपयामास रतत्तथापि गुरुतर एव कपोत आसीत् ॥ ३.२००.२२ ॥
Nuevamente cortó otro trozo, pero la paloma seguía siendo más pesada. Así, habiendo cortado todo su cuerpo y puesto en la balanza, la paloma seguía siendo más pesada.
3.200.23
अथ राजा स्वयमेव तुलामारुरोह ॥ न च व्यलीकमासीद्राज्ञ एतद्वृत्तान्तं दृष्टाव त्रात इत्युक्त्वा प्रालीयत श्येनः अथ राजा अब्रवीत् ॥ ३.२००.२३ ॥
Entonces el propio rey subió a la balanza. No había engaño en el rey. Al ver este suceso, diciendo «protegida», el halcón desapareció; entonces el rey habló.
3.200.24
कपोतं विद्युः शिवयस्त्वां कपोत ।
पृच्छामि ते शकुने को नु श्येनः।
नानीश्वर ईदृशं जातु कुर्या-
देतं प्रश्नं भगवन्मे विचक्ष्व ॥ ३.२००.२४ ॥
Los Śibis te conocen como paloma. Oh paloma, te pregunto, oh ave: ¿quién es este halcón? Ningún ser impotente podría jamás hacer tal cosa. Oh venerable, explícame esta pregunta mía.
3.200.25
वैश्वानरोऽहं ज्वलनो धूमकेतु-
रथैव श्येनो वज्रहस्तः शचीपतिः।
साधु ज्ञातुं त्वामृषभं सौरथेय ।
नौ जिज्ञासया त्वत्सकाशंप्रपन्नौ ॥ ३.२००.२५ ॥
Yo soy Vaiśvānara, el fuego ardiente, de estandarte de humo; y este halcón es Indra, señor de Śacī, que empuña el rayo. Hijo de Suratha, toro, hemos venido ante ti con el deseo de conocerte bien.
3.200.26
यामेतां पेशीं मम निष्क्रयाय ।
प्रादाद्भवानसिनोत्कृत्य राजन्।
एतद्वो लक्ष्म शिवं करोमि ।
हिरण्यवर्णं रुचिरं पुण्यगन्धम् ॥ ३.२००.२६ ॥
Oh rey, este trozo de carne que cortaste con tu espada y me diste como rescate, lo convierto en un signo auspicioso para ti: de color dorado, hermoso y de aroma virtuoso.
3.200.27
एतासां प्रजानां पालयिता यशस्वी ।
सुरर्षीणामथ संमतो भृशम्।
एतस्मात्पार्श्वात्पुरुषो जनिष्यति ।
कपोतरोमेति च तस्य नाम ॥ ३.२००.२७ ॥
De este mismo costado nacerá un hombre, protector famoso de estos súbditos y muy estimado por dioses y sabios; su nombre será Kapotaroman.
3.200.28
कपोतरोमाणं शिबिनौद्भिदं पुत्रं प्राप्स्यसि नृपवृषसंहननं यशोदीप्यमानं द्रष्टासि शूरमृषभं सौरथानाम् ॥ ३.२००.२८ ॥
Obtendrás un hijo llamado Kapotaroman, de Śibi, que hiende la tierra, toro entre reyes por su complexión, resplandeciente de gloria; y verás al bravo toro del linaje de los Sauratha.