മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.200.1
देवानां कथा संजाता महीतलं गत्वा महीपतिं शिबिमौशीनरं साध्वेनं शिबिं जिज्ञास्याम इति ॥ एवं भो इत्युक्त्वा अग्नीन्द्रावुपतिष्ठेताम् ॥ ३.२००.१ ॥
ദേവന്മാർക്കിടയിൽ ഒരു സംസാരമുണ്ടായി: ഭൂമിയിലേക്ക് ചെന്ന് ഉശീനരന്റെ പുത്രനായ രാജാവ് ശിബിയെ പരീക്ഷിക്കാം. "ശരി, പ്രഭോ" എന്നു പറഞ്ഞ് അഗ്നിയും ഇന്ദ്രനും അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
3.200.2
अग्निः कपोतरूपेण तमभ्यधावदामिषार्थमिन्द्रः श्येनरूपेण ॥ ३.२००.२ ॥
അഗ്നി പ്രാവിന്റെ രൂപത്തിൽ അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു; ഇന്ദ്രൻ ഇറച്ചിക്കായി പരുന്തിന്റെ രൂപത്തിൽ.
3.200.3
अथ कपोतो राज्ञो दिव्यासनासीनस्योत्सङ्गं न्यपतत् ॥ ३.२००.३ ॥
അപ്പോൾ പ്രാവ് ദിവ്യാസനത്തിലിരിക്കുന്ന രാജാവിന്റെ മടിയിൽ വീണു.
3.200.4
अथ पुरोहितो राजानमब्रवीत् ॥ प्राणरक्षार्थं श्येनाद्भीतो भवन्तं प्राणार्थी प्रपद्यते ॥ ३.२००.४ ॥
അപ്പോൾ പുരോഹിതൻ രാജാവിനോടു പറഞ്ഞു: പരുന്തിനെ ഭയന്ന്, ജീവരക്ഷയ്ക്കായി, ജീവനെ തേടി ഇത് നിന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.200.5
वसु ददातु अन्तवान्पार्थिवोऽस्य निष्कृतिं कुर्यात् घोरं कपोतस्य निपातमाहुः ॥ ३.२००.५ ॥
സമ്പത്ത് നൽകട്ടെ; മരണമുള്ള രാജാവ് ഇതിന് പരിഹാരം ചെയ്യട്ടെ. പ്രാവിന്റെ ഈ ഭയങ്കരമായ വീഴ്ച എന്ന് പറയുന്നു.
3.200.6
अथ कपोतो राजानमब्रवीत् ॥ प्राणरक्षणार्थं श्येनाद्भीतो भवन्तं प्राणार्थी प्रपद्ये अङ्गैरङ्गानि प्राप्यार्थी मुनिर्भूत्वा प्राणांस्त्वां प्रपद्ये ॥ ३.२००.६ ॥
അപ്പോൾ പ്രാവ് രാജാവിനോടു പറഞ്ഞു: പരുന്തിനെ ഭയന്ന്, ജീവരക്ഷയ്ക്കായി, ജീവനെ തേടി ഞാൻ നിന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. അവയവങ്ങളാൽ അവയവങ്ങൾ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മുനിയായി, എന്റെ ജീവനു വേണ്ടി ഞാൻ നിന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.200.7
स्वाध्यायेन कर्शितं ब्रह्मचारिणं मां विद्धि ॥ तपसा दमेन युक्तमाचार्यस्याप्रतिकूलभाषिणम् ॥ एवंयुक्तमपापं मां विद्धि ॥ ३.२००.७ ॥
സ്വാധ്യായത്താൽ ക്ഷീണിച്ച ബ്രഹ്മചാരിയായ എന്നെ അറിയുക. തപസ്സും ദമവും ഉള്ളവനും ആചാര്യന് പ്രതികൂലമായി സംസാരിക്കാത്തവനുമായ എന്നെ അറിയുക. ഇങ്ങനെ യുക്തനും പാപരഹിതനുമായ എന്നെ അറിയുക.
3.200.8
गदामि वेदानविचिनोमि छन्दः ।
सर्वेवेदा अक्षरशो मे अधीताः।
न साधु दानं श्रोत्रियस्य प्रदानं ।
मा प्रादाः श्येनाय न कपोतोऽस्मि ॥ ३.२००.८ ॥
ഞാൻ വേദങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുന്നു, ഛന്ദസ്സുകൾ അന്വേഷിക്കുന്നു. എല്ലാ വേദങ്ങളും അക്ഷരം അക്ഷരമായി ഞാൻ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രോത്രിയന് ദാനം നൽകുന്നത് ശരിയല്ല; പരുന്തിന് നൽകരുത്; ഞാൻ പ്രാവല്ല.
3.200.9
अथ श्येनो राजानमब्रवीत् ॥ ३.२००.९ ॥
അപ്പോൾ പരുന്ത് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
3.200.10
पर्यायेण वसतिर्वा भवेषु ।
सर्गे जातः पूर्वमस्मात्कपोतात्।
त्वमाददानोऽथ कपोतमेनं ।
मा त्वं राजन्विघ्नकर्ता भवेथाः ॥ ३.२००.१० ॥
ജന്മങ്ങളിൽ മാറിമാറി വാസം ഉണ്ടാകുന്നു; സൃഷ്ടിയിൽ ഈ പ്രാവിന് മുമ്പ് ഞാൻ ജനിച്ചവനാണ്. ഓ രാജാവേ, ഈ പ്രാവിനെ എടുത്തുകൊണ്ട് തടസ്സക്കാരനാകരുത്.
3.200.11
केनेदृशी जातु परा हि दृष्टा ।
वागुच्यमाना शकनेन संस्कृता।
यां वै कपोतो वदते यां च श्येन ।
उभौ विदित्वा कथमस्तु साधु ॥ ३.२००.११ ॥
പക്ഷി സംസ്കൃതമായി പറയുന്ന ഇത്ര ശ്രേഷ്ഠമായ വാക്ക് ആരെങ്കിലും എപ്പോഴെങ്കിലും കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? പ്രാവും പരുന്തും പറയുന്ന ആ വാക്ക് ഇരുവരെയും അറിഞ്ഞ് എങ്ങനെ നന്നാക്കാം?
3.200.12
नास्य वर्षं वर्षति वर्षकाले ।
नास्य बीजं रोहति काल उप्तम्।
भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे ।
न त्राणं लभेत्राणमिच्छन्स काले ॥ ३.२००.१२ ॥
മഴക്കാലത്ത് മഴ പെയ്യിക്കാത്തവന്റെ വിത്ത് കാലത്ത് വിതച്ചാലും മുളയ്ക്കില്ല. ഭയന്ന് ശരണം പ്രാപിച്ചവനെ ശത്രുവിന് ഏൽപ്പിക്കുന്നവൻ, തനിക്ക് രക്ഷ വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ കാലത്ത് രക്ഷ നേടുകയില്ല.
3.200.13
जाता ह्रस्वा प्रजा प्रमीयते ।
सदा न वासं पितरोऽस्य कुर्वते।
भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे ।
नास्य देवाः प्रतिगृह्णन्ति हव्यम् ॥ ३.२००.१३ ॥
അവന്റെ സന്തതി ജനിച്ചയുടനെ അല്പായുസ്സോടെ മരിക്കുന്നു; അവന്റെ പിതൃക്കൾ അവന് ഒരിക്കലും വാസസ്ഥലം ഒരുക്കുന്നില്ല. ഭയന്ന് ശരണം പ്രാപിച്ചവനെ ശത്രുവിന് ഏൽപ്പിക്കുന്നവന്റെ ഹവിസ് ദേവന്മാർ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
3.200.14
मोघमन्नं विन्दति चाप्रचेताः ।
स्वर्गाल्लोकाद्धश्यति शीघ्रमेव।
भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे ।
सेन्द्रा देवाः प्रहरन्त्यस्य वज्रम् ॥ ३.२००.१४ ॥
അജ്ഞനായവൻ വ്യർത്ഥമായ അന്നമേ നേടുന്നുള്ളൂ; വേഗം തന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നും ലോകത്തിൽ നിന്നും വീഴുന്നു. ഭയന്ന് ശരണം പ്രാപിച്ചവനെ ശത്രുവിന് ഏൽപ്പിക്കുന്നവന്റെ മേൽ ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർ വജ്രം പ്രയോഗിക്കുന്നു.
3.200.15
उक्षाणं पक्त्वा सह ओदनेन ।
अस्मात्कपोतात्प्रति ते नयन्तु।
यस्मिन्देशे रमसेऽतीव श्येन ।
तत्रमांसं शिवयस्ते वहन्तु ॥ ३.२००.१५ ॥
കാളയെ ചോറോടൊപ്പം പാകം ചെയ്ത്, ഓ ശ്യേനാ, ഈ പ്രാവിൽ നിന്ന് അവർ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകട്ടെ. നീ അതിയായി രമിക്കുന്ന ദേശത്ത് കുറുക്കന്മാർ നിനക്ക് മാംസം കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
3.200.16
नोक्षाणो राजन्प्रार्थयेयं न चान्य ।
दस्मान्मांसमधिकं वा कपोतात्।
देवैर्दत्तः सोऽद्य ममैष भक्ष-
स्तन्मे ददस्व शकुनानामभावात् ॥ ३.२००.१६ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഞാൻ കാളയെയോ മറ്റൊന്നിനെയോ ചോദിക്കുന്നില്ല; ഈ പ്രാവിന്റെ മാംസത്തിലധികവും ചോദിക്കുന്നില്ല. ദേവന്മാർ ഇന്ന് എനിക്ക് ഇതുതന്നെ ആഹാരമായി നൽകി; പക്ഷികളില്ലാത്തതിനാൽ അത് എനിക്ക് തരൂ.
3.200.17
उक्षाणं वेहतमनूनं नयन्तु ।
ते पश्यन्तु पुरुषा ममैव।
भयाहितस् दायं ममान्तिकात्त्वां ।
प्रत्याम्नायं तु त्वं ह्येनं मा हिंसीः ॥ ३.२००.१७ ॥
എന്റെ ആളുകൾ പൂർണ്ണമായ ഒരു നല്ല കാളയെ കൊണ്ടുവരട്ടെ; അവർ എന്റെ മുന്നിൽ തന്നെ അത് കാണട്ടെ. ഭയത്താൽ എന്റെ അടുത്തുനിന്ന് നിനക്ക് ഒരു പങ്ക് നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ അതിന് പകരമായി നീ ഇതിനെ (പ്രാവിനെ) ഹിംസിക്കരുത്.
3.200.18
त्यजे प्राणाननैव दद्यां कपोतं ।
सौम्यो ह्ययं किं न जानासि श्येन।
यथा क्लेशं मा कुरुष्वेह सौम्य ।
नाहं कपोतमर्पयिष्ये कथंचित् ॥ ३.२००.१८ ॥
ഞാൻ പ്രാണൻ ഉപേക്ഷിക്കും, പക്ഷേ പ്രാവിനെ തരില്ല. ഹേ സൗമ്യാ, ഇത് നിനക്ക് അറിയില്ലേ, ഹേ പരുന്തേ? ഇവിടെ വേദന ഉണ്ടാക്കരുത്, ഹേ സൗമ്യാ; ഞാൻ ഒരു വിധത്തിലും ഈ പ്രാവിനെ ഏൽപ്പിക്കില്ല.
3.200.19
यथा मां वै साधुवादैः प्रसन्नाः ।
प्रशंसेयुः शिबयः कर्मणा तु।
यथा श्येन प्रियमेव कुर्यां ।
प्रशाधि मां यद्वदेस्तत्करोमि ॥ ३.२००.१९ ॥
ശിബികൾ സന്തുഷ്ടരായി നല്ല വാക്കുകളാൽ എന്നെ പുകഴ്ത്തുവാനും, എന്റെ കർമ്മത്തെ പ്രശംസിക്കുവാനും; ഹേ പരുന്തേ, നിനക്ക് പ്രിയമായത് ഞാൻ ചെയ്യുവാൻ എന്നെ ഉപദേശിക്കൂ; നീ പറയുന്നത് ഞാൻ ചെയ്യും.
3.200.20
ऊरोर्दक्षिणादुत्कृत्य स्वपिशितं तावद्राजन्यावन्मांसं कपोतेन समम् ॥ तथा तस्मात्साधु त्रातः कपोतः प्रशंसेयुश्च शिबय कृतं च प्रियं स्यान्ममेति ॥ ३.२००.२० ॥
ഹേ രാജാവേ! തന്റെ വലത് തുടയിൽ നിന്ന് സ്വന്തം മാംസം മുറിച്ച്, പ്രാവിന് തുല്യമാകുന്നതുവരെ എടുത്തു. ഇങ്ങനെ പ്രാവ് രക്ഷിക്കപ്പെടും, ശിബികൾ പ്രശംസിക്കും, അത് എനിക്കും പ്രിയമാകും.
3.200.21
अथ स दक्षिणादूरोरुत्कृत्य स्वमांसपेशीं तुलयाधारयत् ॥ गुरुतर एव कपोत आसीत् ॥ ३.२००.२१ ॥
അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ വലത് തുടയിൽ നിന്ന് സ്വന്തം മാംസക്കഷണം മുറിച്ച് തുലാസിൽ വെച്ചു; എന്നിട്ടും പ്രാവ് തന്നെ ഭാരമേറിയതായിരുന്നു.
3.200.22
पुनरन्यमुच्चकर्त गुरुतर एव कपोतः ॥ एवं सर्वं समधिकृत्य शरीरं तुलायामारोपयामास रतत्तथापि गुरुतर एव कपोत आसीत् ॥ ३.२००.२२ ॥
വീണ്ടും അവൻ മറ്റൊരു കഷണം മുറിച്ചു; പ്രാവ് ഇപ്പോഴും ഭാരമേറിയതായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ അവൻ തന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ മുറിച്ച് തുലാസിൽ വെച്ചു; എന്നിട്ടും പ്രാവ് തന്നെ ഭാരമേറിയതായിരുന്നു.
3.200.23
अथ राजा स्वयमेव तुलामारुरोह ॥ न च व्यलीकमासीद्राज्ञ एतद्वृत्तान्तं दृष्टाव त्रात इत्युक्त्वा प्रालीयत श्येनः अथ राजा अब्रवीत् ॥ ३.२००.२३ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് തന്നെ തുലാസിൽ കയറി. രാജാവിൽ ഒരു വഞ്ചനയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സംഭവം കണ്ട്, 'രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു' എന്ന് പറഞ്ഞ് ശ്യേനൻ മറഞ്ഞു; അപ്പോൾ രാജാവ് പറഞ്ഞു.
3.200.24
कपोतं विद्युः शिवयस्त्वां कपोत ।
पृच्छामि ते शकुने को नु श्येनः।
नानीश्वर ईदृशं जातु कुर्या-
देतं प्रश्नं भगवन्मे विचक्ष्व ॥ ३.२००.२४ ॥
ശിബികൾ നിന്നെ പ്രാവായി അറിയുന്നു. ഓ പ്രാവേ! ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, ഓ പക്ഷീ! ഈ ശ്യേനൻ ആരാണ്? ശക്തിയില്ലാത്തവൻ ഒരിക്കലും ഇങ്ങനെ ചെയ്യില്ല. ഓ ഭഗവാനേ! എന്റെ ഈ ചോദ്യത്തിന് വിശദീകരിക്കൂ.
3.200.25
वैश्वानरोऽहं ज्वलनो धूमकेतु-
रथैव श्येनो वज्रहस्तः शचीपतिः।
साधु ज्ञातुं त्वामृषभं सौरथेय ।
नौ जिज्ञासया त्वत्सकाशंप्रपन्नौ ॥ ३.२००.२५ ॥
ഞാൻ വൈശ്വാനരൻ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി, ധൂമകേതു; ഇതാ ഈ പരുന്ത് വജ്രം കൈയിലേന്തിയ ശചീപതി (ഇന്ദ്രൻ). സൗരഥേയാ, വൃഷഭമേ, നിന്നെ നന്നായി അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
3.200.26
यामेतां पेशीं मम निष्क्रयाय ।
प्रादाद्भवानसिनोत्कृत्य राजन्।
एतद्वो लक्ष्म शिवं करोमि ।
हिरण्यवर्णं रुचिरं पुण्यगन्धम् ॥ ३.२००.२६ ॥
രാജാവേ, എന്റെ മോചനത്തിനായി നീ വാളുകൊണ്ട് മുറിച്ചു തന്ന ഈ മാംസക്കഷണത്തെ, നിനക്കൊരു ശുഭലക്ഷണമാക്കുന്നു — സ്വർണ്ണവർണ്ണവും മനോഹരവും പുണ്യഗന്ധവുമുള്ളത്.
3.200.27
एतासां प्रजानां पालयिता यशस्वी ।
सुरर्षीणामथ संमतो भृशम्।
एतस्मात्पार्श्वात्पुरुषो जनिष्यति ।
कपोतरोमेति च तस्य नाम ॥ ३.२००.२७ ॥
ഈ പ്രജകളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന, യശസ്വിയായ, ദേവർഷികളാൽ അത്യധികം ആദരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പുരുഷൻ ഈ പാർശ്വത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ജനിക്കും; അവന്റെ പേര് കപോതരോമൻ.
3.200.28
कपोतरोमाणं शिबिनौद्भिदं पुत्रं प्राप्स्यसि नृपवृषसंहननं यशोदीप्यमानं द्रष्टासि शूरमृषभं सौरथानाम् ॥ ३.२००.२८ ॥
കപോതരോമൻ എന്ന, ശിബിയുടെ പുത്രനായ, ഭൂമി പിളർക്കുന്ന, രാജാക്കന്മാരിൽ വൃഷഭസമാനമായ ദേഹമുള്ള, യശസ്സിൽ ജ്വലിക്കുന്ന പുത്രനെ നീ പ്രാപിക്കും; സൗരഥരുടെ വീരനായ വൃഷഭത്തെയും നീ കാണും.