మహాభారతం · అధ్యాయం 3.201
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.201.1
भूय एव महाभाग्यं कथ्यतामित्यब्रवीत् पाण्डवो मार्कण्डेयम् । अथाचष्ट मार्कण्डेयः । अष्टकस्य वैश्वामित्रेरश्वमेधे सर्वे राजानः प्रागच्छन् ॥ ३.२०१.१ ॥
అప్పుడు పాండవుడు మార్కండేయుడిని "మహా భాగ్యాన్ని మరింత చెప్పండి" అని అడిగాడు. అప్పుడు మార్కండేయుడు చెప్పాడు: విశ్వామిత్రుని కుమారుడైన అష్టకుని అశ్వమేధ యాగానికి రాజులందరూ వచ్చారు.
3.201.2
भ्रातरश्चास्य प्रतर्दनो वसुमनाः शिबिरौशीनर इति । स च समाप्तयज्ञो भ्रातृभिः सह रथेन प्रायात् । ते च नारदमागच्छन्तमभिवाद्यारोहतु भवान् रथमित्यब्रुवन् ॥ ३.२०१.२ ॥
ఇతని సోదరులు ప్రతర్దనుడు, వసుమనసుడు, ఉశీనరుని కుమారుడు శిబి. యాగం ముగించిన అతను సోదరులతో రథంపై బయలుదేరాడు. వస్తున్న నారదుని నమస్కరించి, "మీరు రథం ఎక్కండి" అని వారు అన్నారు.
3.201.3
तांस्तथेत्युक्त्वा रथमारुरोह । अथ तेषामेकः सुरर्षिं नारदमब्रवीत् । प्रसाद्य भगवन्तं किंचि- दिच्छेयं प्रष्टुमिति ॥ ३.२०१.३ ॥
"అలాగే కానివ్వండి" అని చెప్పి అతను వారి మాటను అంగీకరించి రథం ఎక్కాడు. అప్పుడు వారిలో ఒకడు దేవర్షి నారదుడితో, "భగవాన్, మిమ్మల్ని సంతోషపరచి నేను కొన్ని ప్రశ్నలు అడగాలనుకుంటున్నాను" అన్నాడు.
3.201.4
पृच्छेत्यब्रवीदृषिः । सोऽब्रवीदायुष्मन्तः सर्व- गुणप्रमुदिताः । अथायुष्मन्तं स्वर्गस्थानं चतुर्भि- र्यातव्यं स्यात् कोऽवतरेत् । अयमष्टकोऽवतरेदित्यब्रवीदृषिः ॥ ३.२०१.४ ॥
"అడుగు" అని ఋషి అన్నాడు. అతడు చెప్పాడు: "దీర్ఘాయుష్కులారా, అన్ని సద్గుణాలతో ఆనందించినవారలారా." అప్పుడు నలుగురితో స్వర్గస్థానానికి వెళ్లవలసిన దీర్ఘాయుష్మంతుని కోసం ఎవరు దిగాలి? "ఈ అష్టకుడు దిగాలి" అని ఋషి అన్నాడు.
3.201.6
किं कारणमित्यपृच्छत् । अथाचष्टाष्टकस्य गृहे मया उषितं स मां रथेनानुप्रावहदथापश्यमनेकानिगोसहस्राणि वर्णशो विविक्तानि तमहमपृच्छं कस्येमे गाव इति सोऽब्रवीत् । मया निसृष्टा इत्येतास्तेनैव स्वयं श्लाघति कथितेन । एषोऽवतरेदथ त्रिभिर्यातव्यं साम्प्रतं कोऽवतरेत् ।
प्रतर्दन इत्यब्रवीदृषिः । तत्र किं कारणं प्रत- र्दनस्यापि गृहे मयोषितं स मां रथेनानुप्रावहत् ॥ ३.२०१.६ ॥
"దీనికి కారణం ఏమిటి?" అని అతడు అడిగాడు. అప్పుడు అతడు చెప్పాడు: "అష్టకుని ఇంట్లో నేను నివసించినప్పుడు అతడు నన్ను రథంపై మోశాడు. అప్పుడు రంగుల వారీగా వేరుగా ఉన్న అనేక వేల ఆవులను చూశాను. 'ఇవి ఎవరివి?' అని అతనిని అడిగాను. 'నా చేత విడువబడినవి' అని అతడు అన్నాడు. ఈ విధంగా అతడు స్వయంగా చెప్పుకుంటూ తనను పొగుడుకుంటాడు. ఇతడు దిగుతాడు; తరువాత ముగ్గురితో వెళ్లాలి. ఇప్పుడు ఎవరు దిగాలి?" ఋషి "ప్రతర్దనుడు" అన్నాడు. అక్కడ కారణం ఏమిటి? ప్రతర్దనుని ఇంట్లో కూడా నేను ఉన్నప్పుడు అతడు నన్ను రథంపై మోశాడు.
3.201.7
अथैनं ब्राह्मणोऽभिक्षेताश्वं मे ददातु भवान् निवृत्तो दास्यामीत्यब्रवीद् ब्राह्मणं त्वरितमेव दीयतामित्यब्रवीद् ब्राह्मणस्त्वरितमेव स ब्राह्मणस्यैवमुक्त्वा दक्षिणं पार्श्वमददत् ॥ ३.२०१.७ ॥
అప్పుడు ఒక బ్రాహ్మణుడు అతనిని ఒక గుర్రం అడిగాడు. "మీరు నాకు ఇవ్వండి; నేను తిరిగి వచ్చి ఇస్తాను" అని అతడు అన్నాడు. బ్రాహ్మణుడు "వెంటనే ఇవ్వండి" అన్నాడు. బ్రాహ్మణునితో ఈ విధంగా చెప్పి అతడు కుడి వైపు ఇచ్చాడు.
3.201.8
अथान्योऽप्यश्वार्थी ब्राह्मण आगच्छत् । तथैव चैनमुक्त्वा वामपार्ष्णिमभ्यदादथ प्रायात् पुनरपि चान्योऽप्यश्वार्थी ब्राह्मण आगच्छत् त्वरितोऽथ तस्मै अपनह्य वामं धुर्यमददत् ॥ ३.२०१.८ ॥
అప్పుడు మరొక అశ్వార్థి బ్రాహ్మణుడు వచ్చాడు. అదే విధంగా అతనితో చెప్పి ఎడమ వెనుక కాలు ఇచ్చాడు; తరువాత అతడు వెళ్ళిపోయాడు. మళ్ళీ మరొక అశ్వార్థి బ్రాహ్మణుడు త్వరగా వచ్చాడు; అతనికి ఎడమ యుగ్య అశ్వాన్ని విప్పి ఇచ్చాడు.
3.201.9
अथ प्रायात् पुनरन्य आगच्छदश्वार्थी ब्राह्मण- स्तमब्रवीदतियातो दास्यामि त्वरितमेव मे दीयतामित्यब्रवीद् ब्राह्मणस्तस्मै दत्त्वाश्वं रथधुरं गृह्णता व्याहृतं ब्राह्मणानां साम्प्रतं नास्ति किंचिदिति ॥ ३.२०१.९ ॥
అప్పుడు అతడు వెళ్ళిపోయాడు; మళ్ళీ మరొక అశ్వార్థి బ్రాహ్మణుడు వచ్చాడు. అతడు అతనితో అన్నాడు: 'వెళ్ళిపోయినవాడికి ఇస్తాను; నాకు త్వరగా ఇవ్వు.' బ్రాహ్మణుడు అతనికి అశ్వాన్ని ఇచ్చి, రథ-ధురాన్ని పట్టుకున్నవాడితో అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణులకు ఇప్పుడు ఏమీ లేదు.'
3.201.10
य एष ददाति चासूयति च तेन व्याहृतेन तथावतरेत् । अथ द्वाभ्यां यातव्यमिति कोऽव- तरेत् ॥ ३.२०१.१० ॥
ఇతడు ఇచ్చేవాడూ, అసూయపడేవాడూ అయితే, ఆ చెప్పిన మాటతో అతడు అలాగే దిగాలి. అప్పుడు ఇద్దరితో వెళ్ళాలని అంటారు; ఎవరు దిగాలి?
3.201.11
वसुमना अवतरेदित्यब्रवीदृषिः ॥ ३.२०१.११ ॥
'వసుమనుడు దిగాలి' అని ఋషి అన్నాడు.
3.201.12
किं कारणमित्यपृच्छदथाचष्ट नारदः । अहं परिभ्रमन् वसुमनसो गृहमुपस्थितः ॥ ३.२०१.१२ ॥
'కారణం ఏమిటి?' అని అతడు అడిగాడు. అప్పుడు నారదుడు చెప్పాడు: 'నేను తిరుగుతూ వసుమనుని ఇంటికి చేరుకున్నాను.'
3.201.13
स्वस्तिवचनमासीत् पुष्परथस्य प्रयोजनेन तमहमन्वगच्छं स्वस्तिवाचितेषु ब्राह्मणेषु रथो ब्राह्मणानां दर्शितः ॥ ३.२०१.१३ ॥
పుష్పరథుని కోసం స్వస్తివచనం జరుగుతూ ఉండగా, ఆ ప్రయోజనంతో నేను అతని వెంట వెళ్లాను. స్వస్తివాచనం చేసిన బ్రాహ్మణులకు రథం చూపబడింది.
3.201.14
तमहं रथं प्राशंसमथ राजाब्रवीद्भगवता रथः प्रशस्तः । एष भगवतो रथ इति ॥ ३.२०१.१४ ॥
నేను ఆ రథాన్ని ప్రశంసించాను. అప్పుడు రాజు ఇలా అన్నాడు: "భగవానులచే ఈ రథం ప్రశంసించబడింది; ఇది భగవానుని రథం."
3.201.16
अथ कदाचित् पुनरप्यहमुपस्थितः पुनरेव च रथप्रयोजनमासीत् । सम्यगयमेष भगवत इत्येवं राजाब्रवीदिति पुनरेव तृतीयं स्वस्तिवाचनं समभावयमथ राजा ब्राह्मणानां दर्शयन् मामभि प्रेक्ष्याब्रवीत् । अथो भगवता पुष्परथस्य स्वस्ति- वाचनानि सुष्ठु सम्भावितानि एतेन द्रोहवचनेनावतरेत् ।
अथैकेन यातव्यं स्यात् कोऽवतरेत् पुनर्नारद आह शिबिर्यायादहमवतरेयमत्र किं कारण- मित्यब्रवीत् । असावहं शिबिना समो नास्मि यतो ब्राह्मणः कश्चिदेनमब्रवीत् ॥ ३.२०१.१६ ॥
ఆ తర్వాత ఒకసారి నేను మళ్లీ వచ్చాను; మళ్లీ రథం అవసరమైంది. "ఇది భగవానుని రథం, సరియైనదే" అని రాజు అన్నాడు. తరువాత మూడవసారి స్వస్తివాచనం చేయించాను. అప్పుడు రాజు బ్రాహ్మణులను చూపిస్తూ నన్ను చూసి ఇలా అన్నాడు: "భగవానుడైన పుష్పరథునికి స్వస్తివాచనాలు బాగా గౌరవించబడ్డాయి. ఈ ద్రోహవాక్యంతో అతడు దిగిపోవాలి." అప్పుడు ఒక్కడే వెళ్లాలంటే ఎవరు దిగాలి? అని నారదుడు మళ్లీ అడిగాడు; "శిబి వెళ్లనీ, నేను దిగుతాను; ఇక్కడ కారణం ఏమిటి?" అని అన్నాడు. అతడు చెప్పాడు: "నేను శిబికి సమానుడను కాను; అందుకే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఇతనితో ఇలా అన్నాడు."
3.201.17
शिबे अन्नार्थ्यस्मीति तमब्रवीच्छिविः किं क्रियतामाज्ञापयतु भवानिति ॥ ३.२०१.१७ ॥
"ఓ శిబీ, నేను ఆహారార్థిని." అని అతనితో అనగా శిబి అతనితో ఇలా అన్నాడు: "ఏమి చేయాలి? మీరు ఆజ్ఞాపించండి."
3.201.18
अथैनं ब्राह्मणोऽब्रवीद् य एष ते पुत्रो बृहद्गर्भो नाम एष प्रमातव्य इति तमेनं संस्कुरु अन्नं चोप- पादय ततोऽहं प्रतीक्ष्य इति । ततः पुत्रं प्रमाथ्य संस्कत्य विधिना साधयित्वा पाश्यामर्पयित्वा शिरसा प्रतिगृह्य ब्राह्मणममृगयत् ॥ ३.२०१.१८ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "నీ కుమారుడైన బృహద్గర్భుడు అనేవాడిని వధించాలి; వానిని సిద్ధం చేసి అన్నం వండు, అప్పుడు నేను నిరీక్షిస్తాను." తరువాత కుమారుడిని చంపి, విధిప్రకారం సంస్కరించి, పాత్రలో ఉంచి అర్పించి, శిరసుతో స్వీకరించి బ్రాహ్మణుని వెదికాడు.
3.201.19
अथास्य मृगयमाणस्य कश्चिदाचष्ट एव ते ब्राह्मणो नगरं प्रविश्य दहति ते गृहं कोशागारमायुधागारं स्त्र्यगारमश्वशालां हस्तिशालां च क्रुद्ध इति ॥ ३.२०१.१९ ॥
అతను వెదుకుతుండగా ఒకడు అతనితో ఇలా చెప్పాడు: "నీ బ్రాహ్మణుడు నగరంలో ప్రవేశించి, కోపంతో నీ ఇల్లు, ఖజానా, ఆయుధశాల, అంతఃపురం, గుర్రపుశాల, ఏనుగుశాలలను దహిస్తున్నాడు."
3.201.20
अथ शिबिस्तथैवाविकृतमुखवर्णो नगरं प्रविश्य ब्राह्मणं तमब्रवीत् सिद्धं भगवन्नन्नमिति ब्राह्मणो न किंचिद्व्याजहार विस्मयादधोमुखश्चासीत् ॥ ३.२०१.२० ॥
అప్పుడు శిబి, ముఖవర్ణం చెదరకుండా, అలాగే నగరంలో ప్రవేశించి ఆ బ్రాహ్మణునితో ఇలా అన్నాడు: "భగవాన్, అన్నం సిద్ధంగా ఉంది." బ్రాహ్మణుడు ఏమీ మాట్లాడలేదు; ఆశ్చర్యంతో తల వంచుకుని ఉన్నాడు.
3.201.21
ततः प्रासादयद् ब्राह्मणं भगवन् भुज्यतामिति । मुहूर्तादुद्वीक्ष्य शिबिमब्रवीत् ॥ ३.२०१.२१ ॥
అప్పుడు అతడు బ్రాహ్మణుని సంతోషపెట్టి, "ఓ భగవన్, భుజించండి" అన్నాడు. క్షణకాలం తర్వాత పైకి చూసి శిబితో అన్నాడు.
3.201.22
त्वमेवैतदशानेति तत्राह तथेति शिबिस्तथैवा- विमना महित्वा कपालमभ्युद्धार्य भोक्तुमैच्छत् ॥ ३.२०१.२२ ॥
"నీవే దీనిని తిను" అని అక్కడ అతడు చెప్పాడు. శిబి "సరే" అని, అలాగే చలించని మనసుతో, గౌరవంగా, కపాలాన్ని ఎత్తి భుజించాలనుకున్నాడు.
3.201.23
अथास्य ब्राह्मणो हस्तमगृह्णात् । अब्रवीच्चैनं जितक्रोधोऽसि न ते किञ्चिदपरित्याज्यं ब्राह्मणार्थे ब्राह्मणोऽपि तं महाभागं सभाजयत् ॥ ३.२०१.२३ ॥
అప్పుడు బ్రాహ్మణుడు అతని చేతిని పట్టుకుని, "నీవు కోపాన్ని జయించినవాడివి; బ్రాహ్మణుని కోసం నీవు ఏదీ త్యజించలేనిది కాదు" అన్నాడు. బ్రాహ్మణుడు కూడా ఆ మహాభాగుని సత్కరించాడు.
3.201.24
स ह्युद्वीक्षमाणः पुत्रमपश्यदग्रे तिष्ठन्तं देव- कुमारमिव पुण्यगन्धान्वितमलङ्कृतं सर्वं च तमर्थं विधाय ब्राह्मणोऽन्तरधीयत ॥ ३.२०१.२४ ॥
ఎందుకంటే పైకి చూస్తూ అతడు తన కుమారుడు ముందు నిలబడి ఉండడం చూశాడు; దేవకుమారుని వలె పవిత్రమైన సుగంధంతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు. ఆ కార్యమంతా పూర్తిచేసి బ్రాహ్మణుడు అదృశ్యమయ్యాడు.
3.201.25
तस्य राजर्षेर्विधाता तेनैव वेषेण परीक्षार्थमागत इति तस्मिन्नन्तर्हिते अमात्या राजानमूचुः । किं प्रेप्सुना भवता इदमेवं जानता कृतमिति ॥ ३.२०१.२५ ॥
ఆ రాజర్షిని సృష్టించినవాడే అదే రూపంలో పరీక్ష కోసం వచ్చాడు. అతడు అదృశ్యమైన తర్వాత మంత్రులు రాజుతో అన్నారు, "ఇదంతా తెలిసి ఉండి, ఏమి కోరి మీరు ఇది చేశారు?"
3.201.26
शिबिरुवाच ।
नैवाहमेतद् यशसे ददानि
न चार्थहेतोर्न च भोगतृष्णया ।
पापैरनासेवित एष मार्ग
इत्येवमेतत् सकलं करोमि ॥ ३.२०१.२६ ॥
శిబి అన్నాడు: నేను ఇది కీర్తికోసం ఇవ్వను, ధనహేతువుగానూ కాదు, భోగతృష్ణతోనూ కాదు. ఇది పాపులు సేవించని మార్గం; కాబట్టి ఇదంతా ఈ విధంగానే చేస్తాను.
3.201.27
सद्भिः सदाध्यासितं तु प्रशस्तं ।
तस्मात् प्रशस्तं श्रयते मतिर्मे ।
एतन्महाभाग्यवरं शिबेस्तु ।
तस्मादहं वेद यथावदेतत् ॥ ३.२०१.२७ ॥
సజ్జనులు ఎల్లప్పుడూ అనుసరించి ప్రశంసించే మార్గమే ప్రశస్తం; కాబట్టి నా మనసు దాన్నే ఆశ్రయిస్తుంది. శిబి యొక్క ఈ మహాభాగ్యం అత్యుత్తమమైనది; అందువల్ల నేను దీన్ని యథావత్తుగా తెలుసుకుంటాను.