മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.201
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.201.1
भूय एव महाभाग्यं कथ्यतामित्यब्रवीत् पाण्डवो मार्कण्डेयम् । अथाचष्ट मार्कण्डेयः । अष्टकस्य वैश्वामित्रेरश्वमेधे सर्वे राजानः प्रागच्छन् ॥ ३.२०१.१ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവൻ മാർക്കണ്ഡേയനോട് "മഹാഭാഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഇനിയും പറയൂ" എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രനായ അഷ്ടകന്റെ അശ്വമേധയാഗത്തിന് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും എത്തിയിരുന്നു.
3.201.2
भ्रातरश्चास्य प्रतर्दनो वसुमनाः शिबिरौशीनर इति । स च समाप्तयज्ञो भ्रातृभिः सह रथेन प्रायात् । ते च नारदमागच्छन्तमभिवाद्यारोहतु भवान् रथमित्यब्रुवन् ॥ ३.२०१.२ ॥
ഇവന്റെ സഹോദരന്മാർ പ്രതർദനൻ, വസുമനസ്സ്, ഉശീനരപുത്രനായ ശിബി. യാഗം പൂർത്തിയാക്കിയ അവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രഥത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു. വരുന്ന നാരദനെ വണങ്ങി, "അങ്ങ് രഥത്തിൽ കയറിയാലും" എന്നവർ പറഞ്ഞു.
3.201.3
तांस्तथेत्युक्त्वा रथमारुरोह । अथ तेषामेकः सुरर्षिं नारदमब्रवीत् । प्रसाद्य भगवन्तं किंचि- दिच्छेयं प्रष्टुमिति ॥ ३.२०१.३ ॥
"അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ അവരുടെ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച് രഥത്തിൽ കയറി. അപ്പോൾ അവരിൽ ഒരാൾ ദേവർഷിയായ നാരദനോട് പറഞ്ഞു: "ഭഗവാനേ, അങ്ങയെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് ഞാൻ ചിലത് ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
3.201.4
पृच्छेत्यब्रवीदृषिः । सोऽब्रवीदायुष्मन्तः सर्व- गुणप्रमुदिताः । अथायुष्मन्तं स्वर्गस्थानं चतुर्भि- र्यातव्यं स्यात् कोऽवतरेत् । अयमष्टकोऽवतरेदित्यब्रवीदृषिः ॥ ३.२०१.४ ॥
"ചോദിച്ചുകൊള്ളൂ" എന്ന് ഋഷി പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ദീർഘായുസ്സുള്ളവരേ, സർവഗുണങ്ങളിലും സന്തോഷിക്കുന്നവരേ." അപ്പോൾ നാലുപേരോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകേണ്ട ദീർഘായുസ്സുള്ളവന്റെ അടുത്തേക്ക് ആര് ഇറങ്ങണം? "ഈ അഷ്ടകൻ ഇറങ്ങട്ടെ" എന്ന് ഋഷി പറഞ്ഞു.
3.201.6
किं कारणमित्यपृच्छत् । अथाचष्टाष्टकस्य गृहे मया उषितं स मां रथेनानुप्रावहदथापश्यमनेकानिगोसहस्राणि वर्णशो विविक्तानि तमहमपृच्छं कस्येमे गाव इति सोऽब्रवीत् । मया निसृष्टा इत्येतास्तेनैव स्वयं श्लाघति कथितेन । एषोऽवतरेदथ त्रिभिर्यातव्यं साम्प्रतं कोऽवतरेत् ।
प्रतर्दन इत्यब्रवीदृषिः । तत्र किं कारणं प्रत- र्दनस्यापि गृहे मयोषितं स मां रथेनानुप्रावहत् ॥ ३.२०१.६ ॥
"ഇതിന്റെ കാരണം എന്ത്?" എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: "അഷ്ടകന്റെ വീട്ടിൽ ഞാൻ താമസിച്ചപ്പോൾ അവൻ എന്നെ രഥത്തിൽ വഹിച്ചു. പിന്നെ നിറമനുസരിച്ച് വേർതിരിഞ്ഞ ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കളെ ഞാൻ കണ്ടു. 'ഇവ ആരുടേതാണ്?' എന്ന് ഞാൻ അവനോട് ചോദിച്ചു. 'എന്നാൽ വിട്ടയക്കപ്പെട്ടവ' എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ അവൻ സ്വയം പറഞ്ഞ് തന്നെത്തന്നെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ഇവൻ ഇറങ്ങണം; പിന്നെ മൂന്നുപേരാൽ പോകണം. ഇപ്പോൾ ആര് ഇറങ്ങണം?" ഋഷി "പ്രതർദനൻ" എന്ന് പറഞ്ഞു. അവിടെ കാരണം എന്ത്? പ്രതർദനന്റെ വീട്ടിലും ഞാൻ താമസിച്ചപ്പോൾ അവൻ എന്നെ രഥത്തിൽ വഹിച്ചു.
3.201.7
अथैनं ब्राह्मणोऽभिक्षेताश्वं मे ददातु भवान् निवृत्तो दास्यामीत्यब्रवीद् ब्राह्मणं त्वरितमेव दीयतामित्यब्रवीद् ब्राह्मणस्त्वरितमेव स ब्राह्मणस्यैवमुक्त्वा दक्षिणं पार्श्वमददत् ॥ ३.२०१.७ ॥
അപ്പോൾ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അവനോട് ഒരു കുതിരയെ യാചിച്ചു. "നിങ്ങൾ എനിക്ക് തരൂ; ഞാൻ മടങ്ങിവന്ന് തരാം" എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു. ബ്രാഹ്മണൻ "വേഗം തരൂ" എന്ന് പറഞ്ഞു. ബ്രാഹ്മണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൻ വലത് പാർശ്വം നൽകി.
3.201.8
अथान्योऽप्यश्वार्थी ब्राह्मण आगच्छत् । तथैव चैनमुक्त्वा वामपार्ष्णिमभ्यदादथ प्रायात् पुनरपि चान्योऽप्यश्वार्थी ब्राह्मण आगच्छत् त्वरितोऽथ तस्मै अपनह्य वामं धुर्यमददत् ॥ ३.२०१.८ ॥
പിന്നെ മറ്റൊരു കുതിരയാഗ്രഹിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ വന്നു. അതുപോലെ അവനോട് പറഞ്ഞ് ഇടത് പിൻകാൽ നൽകി; പിന്നെ അവൻ പോയി. വീണ്ടും മറ്റൊരു കുതിരയാഗ്രഹിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ തിടുക്കത്തിൽ വന്നു; അവന് ഇടത് നുകക്കുതിരയെ അഴിച്ചു നൽകി.
3.201.9
अथ प्रायात् पुनरन्य आगच्छदश्वार्थी ब्राह्मण- स्तमब्रवीदतियातो दास्यामि त्वरितमेव मे दीयतामित्यब्रवीद् ब्राह्मणस्तस्मै दत्त्वाश्वं रथधुरं गृह्णता व्याहृतं ब्राह्मणानां साम्प्रतं नास्ति किंचिदिति ॥ ३.२०१.९ ॥
പിന്നെ അവൻ പോയി; വീണ്ടും മറ്റൊരു കുതിരയാഗ്രഹിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ വന്നു. അവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'പോയവന് ഞാൻ നൽകും; എനിക്ക് വേഗം നൽകൂ.' ബ്രാഹ്മണൻ അവന് കുതിരയെ നൽകി, രഥനുകം പിടിച്ചവനോട് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഇപ്പോൾ ഒന്നുമില്ല.'
3.201.10
य एष ददाति चासूयति च तेन व्याहृतेन तथावतरेत् । अथ द्वाभ्यां यातव्यमिति कोऽव- तरेत् ॥ ३.२०१.१० ॥
ഇവൻ കൊടുക്കുന്നവനും അസൂയപ്പെടുന്നവനുമാണെങ്കിൽ, ആ പറഞ്ഞ വാക്കാൽ അവൻ അങ്ങനെ ഇറങ്ങണം. പിന്നെ രണ്ടുപേരോടൊപ്പം പോകണമെന്ന് പറയുന്നു; ആരാണ് ഇറങ്ങേണ്ടത്?
3.201.11
वसुमना अवतरेदित्यब्रवीदृषिः ॥ ३.२०१.११ ॥
'വസുമനസ് ഇറങ്ങട്ടെ' എന്ന് ഋഷി പറഞ്ഞു.
3.201.12
किं कारणमित्यपृच्छदथाचष्ट नारदः । अहं परिभ्रमन् वसुमनसो गृहमुपस्थितः ॥ ३.२०१.१२ ॥
'കാരണം എന്ത്?' എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അലഞ്ഞുനടന്ന് വസുമനസിന്റെ വീട്ടിലെത്തി.'
3.201.13
स्वस्तिवचनमासीत् पुष्परथस्य प्रयोजनेन तमहमन्वगच्छं स्वस्तिवाचितेषु ब्राह्मणेषु रथो ब्राह्मणानां दर्शितः ॥ ३.२०१.१३ ॥
പുഷ്പരഥന്റെ കാര്യത്തിനായി സ്വസ്തിവചനം നടക്കുകയായിരുന്നു; ആ ആവശ്യത്തിനായി ഞാൻ അവന്റെ പിന്നാലെ പോയി. സ്വസ്തിവാചനം ചെയ്ത ബ്രാഹ്മണർക്ക് രഥം കാണിക്കപ്പെട്ടു.
3.201.14
तमहं रथं प्राशंसमथ राजाब्रवीद्भगवता रथः प्रशस्तः । एष भगवतो रथ इति ॥ ३.२०१.१४ ॥
ഞാൻ ആ രഥത്തെ പ്രശംസിച്ചു. അപ്പോൾ രാജാവ് പറഞ്ഞു: "ഭഗവാനാൽ ഈ രഥം പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇത് ഭഗവാന്റെ രഥമാണ്."
3.201.16
अथ कदाचित् पुनरप्यहमुपस्थितः पुनरेव च रथप्रयोजनमासीत् । सम्यगयमेष भगवत इत्येवं राजाब्रवीदिति पुनरेव तृतीयं स्वस्तिवाचनं समभावयमथ राजा ब्राह्मणानां दर्शयन् मामभि प्रेक्ष्याब्रवीत् । अथो भगवता पुष्परथस्य स्वस्ति- वाचनानि सुष्ठु सम्भावितानि एतेन द्रोहवचनेनावतरेत् ।
अथैकेन यातव्यं स्यात् कोऽवतरेत् पुनर्नारद आह शिबिर्यायादहमवतरेयमत्र किं कारण- मित्यब्रवीत् । असावहं शिबिना समो नास्मि यतो ब्राह्मणः कश्चिदेनमब्रवीत् ॥ ३.२०१.१६ ॥
പിന്നീട് ഒരിക്കൽ ഞാൻ വീണ്ടും എത്തി; വീണ്ടും രഥത്തിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടായി. "ഇത് ഭഗവാന്റെ രഥം തന്നെ, ശരിയാണ്" എന്ന് രാജാവ് പറഞ്ഞു. പിന്നെ മൂന്നാം തവണ സ്വസ്തിവാചനം ചെയ്യിച്ചു. അപ്പോൾ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണരെ കാണിച്ച് എന്നെ നോക്കി പറഞ്ഞു: "ഭഗവാൻ പുഷ്പരഥന്റെ സ്വസ്തിവാചനങ്ങൾ നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ദ്രോഹവചനത്താൽ അവൻ ഇറങ്ങട്ടെ." അപ്പോൾ ഒരാൾ മാത്രം പോകണമെങ്കിൽ ആര് ഇറങ്ങണം എന്ന് നാരദൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു; "ശിബി പോകട്ടെ, ഞാൻ ഇറങ്ങാം; ഇതിന് കാരണമെന്ത്?" എന്നു പറഞ്ഞു. അവൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ശിബിക്ക് തുല്യനല്ല; അതിനാൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഇവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു."
3.201.17
शिबे अन्नार्थ्यस्मीति तमब्रवीच्छिविः किं क्रियतामाज्ञापयतु भवानिति ॥ ३.२०१.१७ ॥
"ഹേ ശിബി, ഞാൻ ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ്." എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശിബി അവനോട് പറഞ്ഞു: "എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്? അങ്ങ് കല്പിച്ചാലും."
3.201.18
अथैनं ब्राह्मणोऽब्रवीद् य एष ते पुत्रो बृहद्गर्भो नाम एष प्रमातव्य इति तमेनं संस्कुरु अन्नं चोप- पादय ततोऽहं प्रतीक्ष्य इति । ततः पुत्रं प्रमाथ्य संस्कत्य विधिना साधयित्वा पाश्यामर्पयित्वा शिरसा प्रतिगृह्य ब्राह्मणममृगयत् ॥ ३.२०१.१८ ॥
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ പുത്രനായ ബൃഹദ്ഗർഭൻ എന്നവനെ വധിക്കണം; അവനെ ഒരുക്കി ഭക്ഷണവും തയ്യാറാക്കൂ, അപ്പോൾ ഞാൻ കാത്തിരിക്കാം." പിന്നെ പുത്രനെ വധിച്ച് വിധിപ്രകാരം സംസ്കരിച്ച് പാത്രത്തിൽ വെച്ച് അർപ്പിച്ചു; തല കൊണ്ട് സ്വീകരിച്ച് അവൻ ബ്രാഹ്മണനെ അന്വേഷിച്ചു.
3.201.19
अथास्य मृगयमाणस्य कश्चिदाचष्ट एव ते ब्राह्मणो नगरं प्रविश्य दहति ते गृहं कोशागारमायुधागारं स्त्र्यगारमश्वशालां हस्तिशालां च क्रुद्ध इति ॥ ३.२०१.१९ ॥
അവൻ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ അവനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ബ്രാഹ്മണൻ നഗരത്തിൽ കടന്ന് കോപത്തോടെ നിന്റെ വീടും ഖജനാവും ആയുധശാലയും അന്തഃപുരവും കുതിരലായവും ആനലായവും ചുട്ടെരിക്കുന്നു."
3.201.20
अथ शिबिस्तथैवाविकृतमुखवर्णो नगरं प्रविश्य ब्राह्मणं तमब्रवीत् सिद्धं भगवन्नन्नमिति ब्राह्मणो न किंचिद्व्याजहार विस्मयादधोमुखश्चासीत् ॥ ३.२०१.२० ॥
അപ്പോൾ ശിബി, മുഖവർണം മാറാതെ, അതുപോലെ നഗരത്തിൽ കടന്ന് ആ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു: "ഭഗവാനേ, ഭക്ഷണം തയ്യാറായി." ബ്രാഹ്മണൻ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല; അത്ഭുതത്താൽ മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു.
3.201.21
ततः प्रासादयद् ब्राह्मणं भगवन् भुज्यतामिति । मुहूर्तादुद्वीक्ष्य शिबिमब्रवीत् ॥ ३.२०१.२१ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ബ്രാഹ്മണനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, "ഭഗവാനേ, ഭക്ഷിച്ചാലും" എന്നു പറഞ്ഞു. ഒരു നിമിഷത്തിനുശേഷം മുകളിലേക്കു നോക്കി ശിബിയോടു പറഞ്ഞു.
3.201.22
त्वमेवैतदशानेति तत्राह तथेति शिबिस्तथैवा- विमना महित्वा कपालमभ्युद्धार्य भोक्तुमैच्छत् ॥ ३.२०१.२२ ॥
"നീ തന്നെ ഇത് ഭക്ഷിക്കൂ" എന്ന് അവിടെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ശിബി "ശരി" എന്നു പറഞ്ഞ്, അതുപോലെ ഇളകാത്ത മനസ്സോടെ, മഹത്ത്വത്തോടെ, കപാലം ഉയർത്തി ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
3.201.23
अथास्य ब्राह्मणो हस्तमगृह्णात् । अब्रवीच्चैनं जितक्रोधोऽसि न ते किञ्चिदपरित्याज्यं ब्राह्मणार्थे ब्राह्मणोऽपि तं महाभागं सभाजयत् ॥ ३.२०१.२३ ॥
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈ പിടിച്ച്, "നീ ക്രോധത്തെ ജയിച്ചവനാണ്; ബ്രാഹ്മണനുവേണ്ടി നിനക്ക് ത്യജിക്കാനാവാത്തതൊന്നുമില്ല" എന്നു പറഞ്ഞു. ബ്രാഹ്മണനും ആ മഹാഭാഗനെ ബഹുമാനിച്ചു.
3.201.24
स ह्युद्वीक्षमाणः पुत्रमपश्यदग्रे तिष्ठन्तं देव- कुमारमिव पुण्यगन्धान्वितमलङ्कृतं सर्वं च तमर्थं विधाय ब्राह्मणोऽन्तरधीयत ॥ ३.२०१.२४ ॥
മുകളിലേക്കു നോക്കിയപ്പോൾ ദേവകുമാരനെപ്പോലെ, പുണ്യഗന്ധം പൂണ്ട്, അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട തന്റെ പുത്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതു കണ്ടു. ആ കാര്യമെല്ലാം നിർവഹിച്ച് ബ്രാഹ്മണൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.
3.201.25
तस्य राजर्षेर्विधाता तेनैव वेषेण परीक्षार्थमागत इति तस्मिन्नन्तर्हिते अमात्या राजानमूचुः । किं प्रेप्सुना भवता इदमेवं जानता कृतमिति ॥ ३.२०१.२५ ॥
ആ രാജർഷിയെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ തന്നെയാണ് പരീക്ഷയ്ക്കായി അതേ വേഷത്തിൽ വന്നത്. അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ മന്ത്രിമാർ രാജാവിനോടു പറഞ്ഞു, "ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞിട്ടും എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാണ് താങ്കൾ ഇതു ചെയ്തത്?"
3.201.26
शिबिरुवाच ।
नैवाहमेतद् यशसे ददानि
न चार्थहेतोर्न च भोगतृष्णया ।
पापैरनासेवित एष मार्ग
इत्येवमेतत् सकलं करोमि ॥ ३.२०१.२६ ॥
ശിബി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇത് യശസ്സിനുവേണ്ടിയോ, ധനത്തിനുവേണ്ടിയോ, ഭോഗതൃഷ്ണയാലോ നൽകുന്നില്ല. ഇത് പാപികൾ അനുഷ്ഠിക്കാത്ത മാർഗമാണ്; അതിനാൽ ഇതെല്ലാം ഇപ്രകാരം തന്നെ ഞാൻ ചെയ്യുന്നു.
3.201.27
सद्भिः सदाध्यासितं तु प्रशस्तं ।
तस्मात् प्रशस्तं श्रयते मतिर्मे ।
एतन्महाभाग्यवरं शिबेस्तु ।
तस्मादहं वेद यथावदेतत् ॥ ३.२०१.२७ ॥
സജ്ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും അനുഷ്ഠിച്ച് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഉത്തമമായ മാർഗം; അതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് അതിനെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ശിബിയുടെ ഈ മഹാഭാഗ്യം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്; അതിനാൽ ഞാനിത് യഥാവിധി അറിയുന്നു.