ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.203.1
श्रुत्वा स राजा राजर्षिरिन्द्रद्युम्नस्य तत्तदा ।
मार्कण्डेयान्महाभागात्स्वर्गस्य प्रतिपादनम् ॥ ३.२०३.१ ॥
ರಾಜರ್ಷಿಯಾದ ಆ ರಾಜನು ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಕುರಿತಾದ ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಭಾಗ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ.
3.203.2
युधिष्ठिरो महाराज पुनः पप्रच्छ तं मुनिम् ।
कीदृशीषु ह्यवस्थासु दत्त्वा दानं महामुने।
इन्द्रलोकं त्वनुभवेत्पुरुषस्तद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२०३.२ ॥
ಮಹಾರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮತ್ತೆ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾನ ನೀಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
3.203.3
गार्हस्थ्येऽप्यथवा बाल्ये यौवने स्थाविरेऽपि वा ।
यथा फलं समश्नाति तथा त्वं कथयस्व मे ॥ ३.२०३.३ ॥
ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ, ಯೌವನದಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ, ಫಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆಯೋ ಹಾಗೆ ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
3.203.4
वृथा जन्मानि चत्वारि वृथा दानानि षोडश ।
वृथा जन्म ह्यपुत्रस् ये च धर्मबहिष्कृताः ॥ ३.२०३.४ ॥
ನಾಲ್ಕು ಜನ್ಮಗಳು ವ್ಯರ್ಥ; ಹದಿನಾರು ದಾನಗಳು ವ್ಯರ್ಥ; ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವನ ಜನ್ಮ ವ್ಯರ್ಥ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರೂ ವ್ಯರ್ಥರು.
3.203.5
परपाकं च येऽश्नन्ति आत्मार्थं च पचेत्तु यः ।
पर्यश्नन्ति वृथा यत्र तदसत्यं प्रकीर्त्यते ॥ ३.२०३.५ ॥
ಇತರರು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ತಿನ್ನುವವರು, ತನಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವರು, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವವರು — ಅದು ಅಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.203.6
आरूढपतिते दत्तमन्यायोपहृतं च यत् ।
व्यर्थं तु पतिते दानं ब्राह्मणे तस्करे तथा ॥ ३.२०३.६ ॥
ಉನ್ನತದಿಂದ ಬಿದ್ದವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದು, ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ತಂದದ್ದು ವ್ಯರ್ಥ; ಪತಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನವೂ ವ್ಯರ್ಥ.
3.203.7
गुरौ चानृतिके पापे कृतघ्ने ग्रामयाजके ।
वेदविक्रयिणे दत्तं तथा वृषलयाजके ॥ ३.२०३.७ ॥
ಸುಳ್ಳುಗಾರ, ಪಾಪಿ, ಕೃತಘ್ನ, ಗ್ರಾಮಯಾಜಕ, ವೇದವನ್ನು ಮಾರುವವ, ವೃಷಲನಿಗಾಗಿ ಯಾಗ ಮಾಡುವವ ಆಗಿರುವ ಗುರುವಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನವೂ ಹಾಗೆಯೇ (ವ್ಯರ್ಥ).
3.203.8
ब्रह्मबन्धुषु यद्दत्तं यद्दत्तं वृषलीपतौ ।
स्त्रीजितेषु च यद्दत्तं व्यालग्राहे तथैव च ॥ ३.२०३.८ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ವೃಷಲಿಯ ಗಂಡನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಸ್ತ್ರೀವಶರಾದವರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಹಾವಾಡಿಗನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ (ವ್ಯರ್ಥ).
3.203.9
परिचारकेषु यद्दत्तं वृथा दानानि षोडश ।
तमोवृतस्तु यो दद्याद्भयात्क्रोधात्तथैव च ॥ ३.२०३.९ ॥
ಸೇವಕರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ವ್ಯರ್ಥ; ಈ ಹದಿನಾರು ದಾನಗಳು ವ್ಯರ್ಥ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆವೃತನಾದವನು ಭಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ನೀಡಿದರೆ ಅದೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.203.10
भुङ्क्ते च दानं तत्सर्वं गर्भस्थस्तु नरः सदा ।
ददद्दानं द्विजातिभ्यो वृद्धभावेन मानवः ॥ ३.२०३.१० ॥
ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ಎಲ್ಲಾ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಸದಾ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುವ ಮನುಷ್ಯನು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ (ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ).
3.203.11
तस्मात्सर्वास्ववस्थासु सर्वदानानि पार्थिव ।
दातव्यानि द्विजातिभ्यः स्वर्गमार्गजिगीषया ॥ ३.२०३.११ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜ, ಎಲ್ಲಾ ಅವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
3.203.12
चातुर्वर्ण्यस्य सर्वस्य वर्तमानाः प्रतिग्रहे ।
केन विप्रा विशेषेण तारयन्ति तरन्ति च ॥ ३.२०३.१२ ॥
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣದವರ ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ವಿಪ್ರರು ಯಾವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ (ಇತರರನ್ನು) ತಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಾವೂ ದಾಟುತ್ತಾರೆ?
3.203.13
जपैर्मन्त्रैश्च होमैश्च स्वाध्यायाध्यायनेन च ।
नावं वेदमयीं कृत्वातारयन्ति तरन्ति च ॥ ३.२०३.१३ ॥
ಜಪ, ಮಂತ್ರ, ಹೋಮ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ, ವೇದಮಯ ದೋಣಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವರು (ಇತರರನ್ನು) ದಾಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಾವೂ ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
3.203.14
ब्राह्मणांस्तोषयेद्यस्तु तुष्यन्ते तस्य देवताः ।
वचनाच्चापि विप्राणां स्वर्गलोकमवाप्नुयात् ॥ ३.२०३.१४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಚನದಿಂದಲೂ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.203.15
अनन्तं पुण्यलोकं तु गन्ताऽसौ तु न संशयः ।
श्लेष्मादिभिर्व्याप्ततनुर्म्रियमाणोऽविचेतनः ॥ ३.२०३.१५ ॥
ಅವನು ಅನಂತ ಪುಣ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಕಫಾದಿಗಳಿಂದ ದೇಹ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿ, ಸಾಯುವಾಗ ಪ್ರಜ್ಞಾಶೂನ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಸರಿ.
3.203.16
ब्राह्णा एव संपूज्याः पुण्यं स्वर्गमभीप्सता ।
श्राद्धकाले तु यत्नेन भोक्तव्या ह्यजुगुप्सिताः ॥ ३.२०३.१६ ॥
ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೇ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಶ್ರಾದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
3.203.17
दुर्बलः कुनस्वी कुष्ठी मायावी कुण्डगोलकौ ।
वर्जनीयाः प्रयत्नेन काण्डपृष्ठाश्च देहिनः ॥ ३.२०३.१७ ॥
ದುರ್ಬಲ, ಶವದೋಷವುಳ್ಳವನು, ಕುಷ್ಠರೋಗಿ, ಮಾಯಾವಿ, ಕುಂಡ ಮತ್ತು ಗೋಲಕ (ವ್ಯಭಿಚಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು), ಕುಬ್ಜರು—ಇವರನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
3.203.18
जुगुप्सितं हि यच्छ्राद्धं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥ ३.२०३.१८ ॥
ಏಕೆಂದರೆ ನಿಂದಿತ (ಅಶುದ್ಧ) ಶ್ರಾದ್ಧವು ಅಗ್ನಿಯು ಇಂಧನವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಸುಡುತ್ತದೆ.
3.203.19
ये ये श्राद्धे न पूज्यन्ते मूकान्धबधिरादयः ।
तेऽपिसर्वे नियोक्तव्या मिश्रिता वेदपारगैः ॥ ३.२०३.१९ ॥
ಮೂಕರು, ಕುರುಡರು, ಕಿವುಡರು ಮೊದಲಾದ ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ವೇದಪಾರಗರೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.
3.203.20
प्रतिग्रहश्च वै देयः शृणु यस् युधिष्ठिर ।
प्रदातारं तथाऽऽत्मानं यस्तारयति शक्तिमान् ॥ ३.२०३.२० ॥
ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಕೇಳು. ದಾತನನ್ನೂ ತನ್ನನ್ನೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುವವನೇ ಸಮರ್ಥನು.
3.203.21
तस्मिन्देयं द्विजे दानं सर्वागमविजानता ।
प्रदातारं तथाऽऽत्मानं तारयेद्यः स शक्तिमान् ॥ ३.२०३.२१ ॥
ಸರ್ವ ಆಗಮಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ಆ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ದಾತನನ್ನೂ ತನ್ನನ್ನೂ ತಾರಿಸುವವನೇ ಸಮರ್ಥನು.
3.203.22
न तथा हविषो होमैर्न पुष्पैर्नानुलेपनैः ।
अग्नयः पार्थ तुष्यन्ति यथा ह्यतिथिभोजने ॥ ३.२०३.२२ ॥
ಹವಿಸ್ಸಿನ ಹೋಮಗಳಿಂದ, ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ, ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಗಳು ಅಷ್ಟು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಪಾರ್ಥ; ಅತಿಥಿಭೋಜನದಿಂದ ಆಗುವಂತೆ.
3.203.23
तस्मात्त्वंसर्वयत्नेन यतस्वातिथिभोजने ॥ ३.२०३.२३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅತಿಥಿ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸು.
3.203.24
पादोदकंपादघृतंदीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
प्रयच्छन्ति तु ये राजन्नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ ३.२०३.२४ ॥
ಪಾದೋದಕ, ಪಾದಘೃತ, ದೀಪ, ಅನ್ನ, ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವವರು — ರಾಜನೇ, ಅವರು ಯಮನ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.25
देवमाल्यापनयनं द्विजोच्छिष्टावमार्जनम् ।
आकल्पपरिचर्या च गात्रसंवाहनानि च।
अत्रैकैकं नृपश्रेष्ठ गोदानाद्व्यतिरिच्यते ॥ ३.२०३.२५ ॥
ದೇವಮಾಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, ದ್ವಿಜರ ಎಂಜಲನ್ನು ಒರೆಸುವುದು, ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕಾರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಅಂಗ ಮರ್ದನ — ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಗೋದಾನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ.
3.203.26
कपिलायाः प्रदानात्तु मुच्यते नात्र संशयः ।
तस्मादलंकृतां दद्यात्कपिलां तु द्विजातये ॥ ३.२०३.२६ ॥
ಕಪಿಲೆ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಕಪಿಲೆಯನ್ನು ದ್ವಿಜನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
3.203.27
श्रोत्रियाय दरिद्राय गृहस्थायाग्निहोत्रिणे ।
पुत्रदाराभिभूताय तथा ह्यनुपकारिणे ॥ ३.२०३.२७ ॥
ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ, ದರಿದ್ರನಿಗೆ, ಗೃಹಸ್ಥ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಆವೃತನಾದವನಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ ಮಾಡದವನಿಗೂ.
3.203.28
एवंविधेषु दातव्या न समृद्धेषु भारत ।
को गुणो भरतश्रेष्ठ समृद्धेष्वभिवर्जितम् ॥ ३.२०३.२८ ॥
ಇಂಥವರಿಗೇ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು, ಸಮೃದ್ಧರಿಗಲ್ಲ. ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಮೃದ್ಧರಿಗೆ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗುಣವಿದೆ? ಅದು ನಿಷಿದ್ಧವೇ.
3.203.29
एकस्यैका प्रदातव्या न बहूनां कदाचन ।
सा गौर्विक्रयमापन्ना हन्यात्रिपुरुषं कुलम्।
न तारयति दातारं ब्राह्मणं नैव नैव तु ॥ ३.२०३.२९ ॥
ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಒಂದೇ ಹಸುವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಅನೇಕರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಮಾರಾಟವಾದ ಆ ಹಸು ಮೂರು ತಲೆಮಾರಿನ ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ದಾತನನ್ನಾಗಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನಾಗಲಿ ಅದು ಉದ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ — ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ.
3.203.30
ब्राह्मणस्य विशुद्धस्य सुवर्णं यः प्रयच्छति ।
सुवर्णानां शतं तेन दत्तं भवति शाश्वतम् ॥ ३.२०३.३० ॥
ಶುದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ನೀಡುವವನು ನೂರು ಸುವರ್ಣಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ; ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗುತ್ತದೆ.
3.203.31
अनड्वाहं तु यो दद्याद्बलवन्तं धुरंधरम् ।
स निस्तरति दुर्गाणि स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.२०३.३१ ॥
ಬಲಿಷ್ಠವಾದ, ಭಾರ ಹೊರುವ ಎತ್ತನ್ನು ಯಾರು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
3.203.32
वसुंधरां तु यो दद्याद्द्विजाय विदुषात्मने ।
दातारं ह्यनुगच्छन्ति सर्वे कामाभिवाञ्छिताः ॥ ३.२०३.३२ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನನ್ನು, ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
3.203.33
पृच्छन्ति चान्नदातारं वदन्ति पुरुषा भुवि ।
अध्वनि क्षीणगात्राश्च पांसुना चावकुण्ठिताः ॥ ३.२०३.३३ ॥
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ದೇಹಗಳುಳ್ಳ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಜನರು ಅನ್ನದಾತನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
3.203.34
तेषामेव श्रमार्तानां यो ह्यन्नं कथयेद्बुधः ।
अन्नदातृसमः सोपि कीर्त्यते नात्र संशयः ॥ ३.२०३.३४ ॥
ದಣಿವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಅವನೂ ಅನ್ನದಾತನಂತೆ ಹೊಗಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.203.35
तस्मात्त्वं सर्वदानानि हित्वाऽन्नं संप्रयच्छ ह ।
न हीदृशं पुण्यफलं विचित्रामिह विद्यते ॥ ३.२०३.३५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅನ್ನವನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅದ್ಭುತ ಪುಣ್ಯಫಲ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
3.203.36
यथाशक्ति च यो दद्यादन्नं विप्रेषु संस्कृतम् ।
स तेन कर्मणाऽऽप्नोति प्रजापतिसलोकताम् ॥ ३.२०३.३६ ॥
ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.203.37
अन्नमेव विशिष्टं हि तस्मात्परतरं न च ।
अन्नं प्रजापतिश्चोक्तः स च संवत्सरो मतः ॥ ३.२०३.३७ ॥
ಅನ್ನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಇಲ್ಲ. ಅನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂವತ್ಸರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
3.203.38
संवत्सरस्तु यज्ञोऽसौ सर्वं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ।
तस्मात्सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ ३.२०३.३८ ॥
ಆ ಸಂವತ್ಸರವೇ ಯಜ್ಞ; ಎಲ್ಲವೂ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳು (ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ).
3.203.39
तस्मादन्नं विशिष्टं हि सर्वेभ्यइति विश्रुतम् ॥ ३.२०३.३९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವೇ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
3.203.40
येषां तटाकानि महोदकानि ।
वाप्यश्चकूपाश्चप्रतिश्रयाश्च।
अन्नस्य दानं मधुरा च वाणी ।
यमस्य ते निर्वचना भवन्ति ॥ ३.२०३.४० ॥
ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಕೆರೆಗಳು, ಬಾವಿಗಳು, ಕೂಪಗಳು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು, ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಮಧುರ ವಾಣಿ ಆಡುವವರು ಯಮನ ಮುಂದೆ ನಿರುತ್ತರರಾಗಿ (ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿ) ಇರುತ್ತಾರೆ.
3.203.41
धान्यं श्रमेणार्जितवित्तसंचितं ।
विप्रे सुशीले प्रतियच्छते यः।
वसुंधरा तस्य भवेत्सुतुष्टा ।
धारां वसूनां प्रतिमुञ्चतीव ॥ ३.२०३.४१ ॥
ಶ್ರಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಸುಶೀಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಡುವವನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಧಾರೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದಂತೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ.
3.203.42
अन्नदाः प्रथमं यान्ति सत्यवाक्यदनन्तरम् ।
अयाचितप्रदाता च समं यान्ति त्रयो जनाः ॥ ३.२०३.४२ ॥
ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವವರು ಮೊದಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯ ನುಡಿಯುವವರು; ಯಾಚಿಸದೆ ದಾನ ಮಾಡುವವನೂ ಸೇರಿದ ಈ ಮೂವರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.43
कौतूहलसमुत्पन्नः पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ।
मार्कण्डेयं महात्मानं पुनरेव सहानुजः ॥ ३.२०३.४३ ॥
ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಉದಿಸಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮಹಾತ್ಮ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಜರೊಡಗೂಡಿ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು.
3.203.44
यमलोकस्य चाध्वानमन्तरं मानुषस्य च ।
कीदृशं किंप्रमाणं वा कथं वा तन्महामुने।
तरन्ति पुरुषाश्चैव केनोपायेन शंस मे ॥ ३.२०३.४४ ॥
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಅದರ ಅಂತರ ಹೇಗಿದೆ, ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವೆಷ್ಟು, ಮನುಷ್ಯರು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ? ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
3.203.45
सर्वगुह्यतनं प्रश्नं पवित्रमृषिसंस्तुतम् ।
कथयिष्यामि ते राजन्धर्मं धर्मभृतांवर ॥ ३.२०३.४५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಲ್ಲ ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯವಾದುದು, ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಋಷಿಗಳಿಂದ ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟುದು; ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು.
3.203.46
षडशीतिसहस्राणि योजनानां नराधिप ।
यमलोकस्य चाध्वानमन्तरं मानुषस्य च ॥ ३.२०३.४६ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಯಮಲೋಕದ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಅದರ ಅಂತರ ಎಂಬತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು.
3.203.47
आकाशं तदपानीयं घोरं कान्तारदर्शनम् ।
न तत्र वृक्षच्छाया वा पानीनं केतनानि च ॥ ३.२०३.४७ ॥
ಅದು ಆಕಾಶದಂತಿರುವ, ನೀರಿಲ್ಲದ, ಭಯಂಕರವಾದ, ಮರುಭೂಮಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ದಾರಿ; ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ನೆರಳೂ ಇಲ್ಲ, ನೀರೂ ಇಲ್ಲ, ಆಶ್ರಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
3.203.48
विश्रमेद्यत्र वै श्रान्तः पुरुषोऽध्वनि कर्शितः ।
नीयते यमदूतैस्तु यमस्वाज्ञाकरैर्बलात् ॥ ३.२०३.४८ ॥
ದಣಿದ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಶನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಲು ಬಯಸುವನೋ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಯಮನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಯಮದೂತರು ಅವನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.
3.203.49
नराः स्त्रियस्तथैवान्ये पृथिव्यां जीवसंज्ञिताः ।
ब्रह्मणेभ्यः प्रदानानि नानारूपाणि पार्थिव ॥ ३.२०३.४९ ॥
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ರಾಜನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಾನಾ ರೂಪದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
3.203.50
हयादीनां प्रकृष्टानि तेऽध्वानं यान्ति वै नराः ।
सन्निवार्यातपं यानति च्छत्रेणैव हि च्छत्रदाः ॥ ३.२०३.५० ॥
ಕುದುರೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಉತ್ತಮ ದಾನ ನೀಡಿದವರು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬಿಸಿಲನ್ನು ತಡೆಯುವ ಛತ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಛತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.51
तृप्ताश्चैवान्नदातारो ह्यतृप्ताश्चाप्यनन्नदाः ।
वस्त्रिणो वस्त्रदा यान्ति अवस्त्रा यान्त्यवस्त्रदाः ॥ ३.२०३.५१ ॥
ಅನ್ನ ನೀಡಿದವರು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅನ್ನ ನೀಡದವರು ಅತೃಪ್ತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ವಸ್ತ್ರ ನೀಡಿದವರು ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ವಸ್ತ್ರ ನೀಡದವರು ವಸ್ತ್ರರಹಿತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.52
हिरण्यदाः सुखं यान्ति पुरुषास्त्वभ्यलंकृताः ।
भूमिदास्तुसुखं यान्ति सर्वैः कामैः सुतर्पिताः ॥ ३.२०३.५२ ॥
ಚಿನ್ನ ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಸುಖದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಭೂದಾನ ಮಾಡಿದವರು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಸುಖದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.53
यान्ति चैवापरिक्लिष्टा नरा सस्यप्रदावकाः ।
नराः सुखतरं यान्ति विमानेषु गृहप्रदाः ॥ ३.२०३.५३ ॥
ನೋವಿಲ್ಲದೆ ಧಾನ್ಯ ನೀಡಿದವರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಮನೆ ದಾನ ಮಾಡಿದವರು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸುಖದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.54
पानीयदा ह्यतृषिताः प्रहृष्टमनसो नराः ।
पन्थानं द्योतयन्तश्च यान्ति दीपप्रदाः सुखम् ॥ ३.२०३.५४ ॥
ನೀರು ನೀಡಿದವರು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ದೀಪ ನೀಡಿದವರು ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಾ ಸುಖದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.55
गोप्रदास्तु सुखं यान्ति निर्मुक्ताः सर्वपातकैः ।
विमानैर्हंससंयुक्तैर्यान्ति मासोपवासिनः ॥ ३.२०३.५५ ॥
ಗೋದಾನ ಮಾಡುವವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಸುಖದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರು ಹಂಸಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.56
तथा बर्हिप्रयुक्तैश्च षष्ठरात्रोपवासिनः ।
त्रिरात्रं क्षपते यस्तु एकभक्तेन पाण्डव ॥ ३.२०३.५६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಬಳಸುವವರು, ಆರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರು; ಓ ಪಾಂಡವ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ಹೊತ್ತಿನ ಊಟದಿಂದ ಕಳೆಯುವವನೂ (ಹೋಗುತ್ತಾನೆ).
3.203.57
अन्तरा चैव नाश्नाति तस्य लोका ह्यनामयाः ।
पानीयस्य गुणा दिव्याः प्रेतलोकसुखावहाः ॥ ३.२०३.५७ ॥
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡದವನಿಗೆ ಅವನ ಲೋಕಗಳು ರೋಗರಹಿತವಾಗಿವೆ; ನೀರಿನ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳು ಪ್ರೇತಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖ ನೀಡುತ್ತವೆ.
3.203.58
तत्र पुष्पोदका नाम नदी तेषां विधीयते ।
शीतलं सलिलं तत्रपिबन्ति ह्यमृतोपमम् ॥ ३.२०३.५८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪುಷ್ಪೋದಾ ಎಂಬ ನದಿ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೃತದಂತಹ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
3.203.59
ये चदृष्कृतकर्माणः पूयं तेषां विधीयते ।
एवं नदी महाराज सर्वकामप्रदा हि सा ॥ ३.२०३.५९ ॥
ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಕೀವು ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಹೀಗೆ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಆ ನದಿ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂತಹದು.
3.203.60
तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र पूजयैनान्यथाविधि ।
अध्वनिं क्षीणगात्रश्च पथि पांशुसमन्वितः ॥ ३.२०३.६० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನೀನೂ ಇವರನ್ನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಪೂಜಿಸು — ದಣಿದ ದೇಹದ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಪಥಿಕನನ್ನು.
3.203.61
पृच्छते ह्यन्नदातारं गृहमायाति चाशया ।
तं पूजयाथ यत्नेन सोऽतिथिर्ब्राह्यणश्च सः ॥ ३.२०३.६१ ॥
ಅನ್ನದಾತನನ್ನು ಬೇಡಲು ಆಶೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬರುವವನನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಅತಿಥಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು.
3.203.62
तं यान्तमनुगच्छन्ति देवाः सर्वे सवासवाः ।
तस्मिन्संपूजिते प्रीता निराशा यान्त्यपूजिते ॥ ३.२०३.६२ ॥
ಅವನು ಹೋಗುವಾಗ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಅವರು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ, ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ ನಿರಾಶರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.63
तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र पूजयैनं यथाविधि ।
एतत्ते शतशः प्रोक्तं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.२०३.६३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀನೂ ಅವನನ್ನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಗೌರವಿಸು. ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ನೂರಾರು ಸಾರಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಬಯಸುತ್ತೀಯ?
3.203.64
पुनः पुनरहं श्रोतुं कथां धर्मसमाश्रयाम् ।
पुण्यामिच्छामि धर्मज्ञ कथ्यमानां त्वया विभो ॥ ३.२०३.६४ ॥
ಓ ವಿಭೋ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ನೀನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮಾಶ್ರಯವಾದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.203.65
धर्मान्तरं प्रति कथां कथ्यमानां मया नृप ।
सर्वपापहरां नित्यं शृणुष्वावहितो मम ॥ ३.२०३.६५ ॥
ಓ ನೃಪ, ಧರ್ಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶದ ಕುರಿತು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಥೆ ಸದಾ ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ; ಗಮನವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
3.203.66
कपिलायां तु दत्तायां यत्फलंज्येष्ठपुष्करे ।
तत्फलंभरतश्रेष्ठ विप्राणां पादधावने ॥ ३.२०३.६६ ॥
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲೆ ಗೋವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸಿಗುವ ಫಲವೇ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದ ತೊಳೆಯುವುದರಿಂದಲೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
3.203.67
द्विजपादोदकक्लिन्ना यावत्तिष्ठति मेदिनी ।
तावत्पुष्करपर्णेन पिबन्ति पितरो जलम् ॥ ३.२०३.६७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದೋದಕದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಭೂಮಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಪಿತೃಗಳು ತಾವರೆಯ ಎಲೆಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
3.203.68
स्वागतेनाग्नयस्तृप्ता आसनेन शतक्रतुः ।
पितरः पादशौचेन अन्नाद्येन प्रजापतिः ॥ ३.२०३.६८ ॥
ಸ್ವಾಗತದಿಂದ ಅಗ್ನಿಗಳು, ಆಸನದಿಂದ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ), ಪಾದ ತೊಳೆಯುವುದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು, ಅನ್ನಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.69
यावद्वत्सस्य पादौ द्वौ शिरश्चैव प्रदृश्यते ।
तस्मिन्काले प्रदातव्या प्रयतेनान्तरात्मना ॥ ३.२०३.६९ ॥
ಕರುವಿನ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆ ಕಾಣಿಸುವವರೆಗೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯಮಿತ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ (ಹಸುವನ್ನು) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
3.203.70
अन्तरिक्षगतो वत्सो यावद्योन्यां प्रदृश्यते ।
तावद्गौः पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुञ्चति ॥ ३.२०३.७० ॥
ಕರು ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವವರೆಗೆ — ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವಂತೆ — ಹಸುವನ್ನು ಭೂಮಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಗರ್ಭವನ್ನು ಬಿಡುವವರೆಗೆ.
3.203.71
यावन्ति तस्यां रोमाणि वत्सस्य च युधिष्ठिर ।
तावद्युगसहस्राणि स्वर्लोके महीयते ॥ ३.२०३.७१ ॥
ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ಅದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರುವಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಮಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
3.203.72
सुवर्णनासां यः कृत्वा सखुरां कृष्णधेनुकाम् ।
तिलैः प्रच्छादितां दद्यात्सर्वरत्नैरलंकृताम् ॥ ३.२०३.७२ ॥
ಚಿನ್ನದ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಗೊರಸುಗಳಿರುವ ಕಪ್ಪು ಹಸುವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡುವವನು.
3.203.73
प्रतिग्रहं गृहीत्वा यः पुनर्ददति साधवे ।
फलानां फलमश्नाति तदा दत्त्वा च भारत ॥ ३.२०३.७३ ॥
ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಜ್ಜನನಿಗೆ ನೀಡುವವನು, ಓ ಭಾರತ, ಕೊಟ್ಟ ಮೂಲಕ ಫಲಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.203.74
ससमुद्रगुहा तेन सशैलवनकानना ।
चतुरन्ता भवेद्दत्ता पृथिवी नात्र संशयः ॥ ३.२०३.७४ ॥
ಸಮುದ್ರ, ಗುಹೆ, ಪರ್ವತ, ವನ, ಕಾಡುಗಳೊಂದಿಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಅಂಚಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವನು ದಾನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.203.75
अन्तर्जानुशयो यस्तु भुञ्जते सक्तभाजनः ।
यो द्विजः शब्दरहितं संयन्तुस्तारणाय वै ॥ ३.२०३.७५ ॥
ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಮಡಚಿ ಮಲಗಿ, ಸತ್ತುಮಾವಿನ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರು, ಮೌನಿಯಾದ ಸಂಯಮಿಯ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.76
ये पानीयानि ददति तथाऽन्ये ये द्विजातयः ।
जपन्ति संहितां सम्यक्ते नित्यं तारणक्षमाः ॥ ३.२०३.७६ ॥
ನೀರನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜಪಿಸುವ ಇತರ ದ್ವಿಜರು ಸದಾ ಉದ್ಧರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು.
3.203.77
हव्यंकव्यं च यत्किंचित्सर्वं तच्छ्रोत्रियोऽर्हति ।
दत्तं हि श्रोत्रिये साधौज्यलितेऽग्नौ यथा हुतम् ॥ ३.२०३.७७ ॥
ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯ ಯಾವುದಾದರೂ, ಅದೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ; ಏಕೆಂದರೆ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವಾದಂತೆ.
3.203.78
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्राः शस्त्रयोधिनः ।
निहन्युर्मन्युना विप्रा वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ३.२०३.७८ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಯುಧ ಕೋಪ; ಅವರು ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಯೋಧರಲ್ಲ; ವಜ್ರಪಾಣಿ ಇಂದ್ರನು ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಂತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೋಪದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲರು.
3.203.79
धर्माश्रितेयं तु कथा कथिता हि तवानघ ।
यां श्रुत्वा मुनयः प्रीता नैमिषारण्यवासिनः ॥ ३.२०३.७९ ॥
ಪಾಪರಹಿತನೇ! ಧರ್ಮಾಶ್ರಿತವಾದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.
3.203.80
वीतशोकभयक्रोधा विपाप्मानस्तथैव च ।
श्रुत्वेमां तु कथां राजन्भवन्तीह तु मानवाः ॥ ३.२०३.८० ॥
ರಾಜನೇ! ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾನವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಶೋಕ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಪಾಪರಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
3.203.81
किं तच्छौचं भवेद्येन विप्रः शुद्धः सदा भवेत् ।
तदिच्छामि महाप्राज्ञ श्रोतुं धर्मभृतांवर ॥ ३.२०३.८१ ॥
ಯಾವ ಶೌಚದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸದಾ ಶುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ? ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.203.82
वाक्शौचं क्रमशौचं च यच्च शौचं जलात्मकम् ।
त्रिभिः शौचैरुपेतो यः स स्वर्गी नात्र संशयः ॥ ३.२०३.८२ ॥
ವಾಕ್ ಶೌಚ, ಕ್ರಮ ಶೌಚ ಮತ್ತು ಜಲಮಯ ಶೌಚ ಎಂಬ ಮೂರು ಶೌಚಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.203.83
सायं प्रातश्च संध्यां यो ब्राह्मणोऽभ्युपसेवते ।
प्रजपन्पावनीं देवीं गायत्रीं वेदमातरम् ॥ ३.२०३.८३ ॥
ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ವೇದಮಾತೆ ಪಾವನೆ ದೇವಿ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.203.84
स तया पावितो देव्या ब्राह्मणो नष्टकिल्बिषः ।
न सीदेत्प्रतिगृह्णानो महीमपि ससागराम् ॥ ३.२०३.८४ ॥
ಆ ದೇವಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರನಾದ, ಪಾಪ ನಾಶವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.85
ये चास् दारुणा केचिद्ग्रहाः सूर्यादयो दिवि ।
ते चास्य सौम्या जायन्ते शिवाः शिवतराः सदा ॥ ३.२०३.८५ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಯಾವ ಭಯಂಕರ ಗ್ರಹಗಳಿವೆಯೋ, ಅವೂ ಇವನಿಗೆ ಸದಾ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿಯೂ ಅತಿ ಮಂಗಳಕರವಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತವೆ.
3.203.86
सर्वेनानुगतं चैनं दारुणाः पिशिताशनाः ।
घोररूपा महाकाया धर्षयन्ति द्विजोत्तमम् ॥ ३.२०३.८६ ॥
ಭಯಂಕರರೂ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರೂ ಘೋರರೂಪಿಗಳೂ ಮಹಾಕಾಯರೂ ಆದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಇವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.203.87
नाध्यापनाद्याजनाद्वा अन्यायाद्वा प्रतिग्रहात् ।
दोषो भवति विप्राणां ज्वलिताग्निससा द्विजाः ॥ ३.२०३.८७ ॥
ಅಧ್ಯಾಪನದಿಂದಾಗಲೀ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದಾಗಲೀ, ಅನ್ಯಾಯದಿಂದಾಗಲೀ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದಾಗಲೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದೋಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದ್ವಿಜರೇ, ಅವರು ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ.
3.203.88
दुर्वेदा वा सुवेदा वा प्राकृताः संस्कृतास्तथा ।
ब्राह्मणा नावमन्तव्या भस्मच्छन्ना इवाग्नयः ॥ ३.२०३.८८ ॥
ವೇದದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದರೂ ಅಪರಿಣತರಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾದರೂ ಸಂಸ್ಕಾರವಂತರಾದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು; ಅವರು ಬೂದಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೆಂಕಿಗಳಂತೆ.
3.203.89
यथा श्मशाने दीप्तौजाः पावको नैव दुष्यति ।
एवं विद्वानविद्वान्वा ब्राह्मणो दैवतं महत् ॥ ३.२०३.८९ ॥
ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಳೆಯುವ ಬೆಂಕಿ ಎಂದಿಗೂ ಮಲಿನವಾಗದಂತೆ, ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಲೀ ಅವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಲೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಹಾ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
3.203.90
प्राकरैश्च पुरद्वारैः प्रासादैश्च पृथग्विधैः ।
नगराणि न शोभन्ते हीनानि ब्राह्मणोत्तमैः ॥ ३.२०३.९० ॥
ಕೋಟೆಗಳು, ನಗರದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾ ವಿಧದ ಮಹಲುಗಳಿದ್ದರೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಲ್ಲದ ನಗರಗಳು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.91
वेदाढ्ञा वृत्संपन्ना ज्ञानवन्तस्तपस्विनः ।
यत्रतिष्न्ति वै विप्रास्तन्नाम नगरं नृप ॥ ३.२०३.९१ ॥
ವೇದಸಂಪನ್ನರೂ, ಸದಾಚಾರಯುತರೂ, ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ, ತಪಸ್ವಿಗಳೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವರೋ, ಓ ರಾಜ, ಅದೇ ಆ ನಗರದ ಹೆಸರು.
3.203.92
व्रजे वाऽप्यथवाऽरण्ये यत्रसन्ति बहुश्रुताः ।
तत्तन्नगरमित्याहुः पार्थ तीर्थं च तद्भवेत् ॥ ३.२०३.९२ ॥
ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಾಗಲೀ ಬಹುಶ್ರುತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಎಲ್ಲಿ ಇರುವರೋ, ಅದನ್ನೇ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅದೇ ತೀರ್ಥವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
3.203.93
रक्षितारं च राजानं ब्राह्मणं च तपस्विनम् ।
अभिगम्याभिपूज्याथ सद्यः पापात्प्रमुच्यते ॥ ३.२०३.९३ ॥
ರಕ್ಷಕ ರಾಜನನ್ನೂ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೂ ಸಮೀಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
3.203.94
पुण्यतीर्थाभिषेकं च पवित्राणां च कीर्तनम् ।
सद्भिः संभाषणं चैव प्रशस्तं कीर्त्यते बुधैः ॥ ३.२०३.९४ ॥
ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಪವಿತ್ರರ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರೊಡನೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
3.203.95
साधुसङ्गमपूतेन वाक्सुभाषितवारिणा ।
पवित्रीकृतमात्मानं सन्तो मन्न्ति नित्यशः ॥ ३.२०३.९५ ॥
ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡ, ಸುಭಾಷಿತ ವಾಕ್ಯಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕೃತವಾದ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಂತರು ಸದಾ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.203.96
त्रिदण्डधारणं मौनं जटाभारोऽथ मुण्डनम् ।
वल्कलाजिनसंवेष्टं व्रतचर्याऽभिषेचनम् ॥ ३.२०३.९६ ॥
ತ್ರಿದಂಡ ಧಾರಣೆ, ಮೌನ, ಜಟಾಭಾರ, ತಲೆ ಬೋಳಿಸುವುದು, ವಲ್ಕಲ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಸುತ್ತುವುದು, ವ್ರತಾಚರಣೆ, ಅಭಿಷೇಕ.
3.203.97
अग्निहोत्रं वने वासः शरीरपरिशोषणम् ।
सर्वाण्येतानि मिथ्या स्युर्यदि भावो न निर्मलः ॥ ३.२०३.९७ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ, ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದು — ಭಾವ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ.
3.203.98
विशुद्धिं चक्षुरादीनां षण्णामिन्द्रियगामिनाम् ।
विकारि तेषां राजेन्द्र सुदुष्करतरं मनः ॥ ३.२०३.९८ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಆರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು — ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಧಾವಿಸುವ ಅವುಗಳನ್ನು — ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು; ಅವುಗಳ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ.
3.203.99
ये पापानि न कुर्वन्ति मनोवाक्कर्मबुद्धिभिः ।
ते तपन्ति महात्मानो न शरीरस्य शोषणम् ॥ ३.२०३.९९ ॥
ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಕರ್ಮ, ಬುದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಪಾಪ ಮಾಡದವರು — ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದರಿಂದಲ್ಲ.
3.203.100
न ज्ञातिभ्यो दया यस्य शुक्लदेहोऽविकल्मषः ।
हिंसा सा तपसस्तस्य नानाशित्वं तपः स्मृतम् ॥ ३.२०३.१०० ॥
ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೂ ದಯೆ ಇಲ್ಲದವನ ತಪಸ್ಸು ಹಿಂಸೆಯೇ — ಆದರೂ ದೇಹ ಶುದ್ಧ, ನಿರ್ಮಲವಾಗಿದ್ದರೆ; ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ತ್ಯಜಿಸುವುದೇ ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
3.203.101
तिष्ठन्गृहे चैव मुनिर्नित्यं शुचिरलंकृतः ।
यावज्जीवं दयावांश् सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.२०३.१०१ ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮುನಿ ಸದಾ ಶುಚಿಯಾಗಿ, ಅಲಂಕೃತನಾಗಿರಲಿ; ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ದಯಾವಂತನಾದವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
3.203.102
न हि पापानि कर्माणि शुद्ध्यन्त्यनशनादिभिः ।
सीदत्यनशनादेव मांसशोणितलेपनः ॥ ३.२०३.१०२ ॥
ಪಾಪಕರ್ಮಗಳು ಉಪವಾಸ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾಂಸ-ರಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನು ಉಪವಾಸದಿಂದಲೇ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.203.103
अज्ञातं कर्म कृत्वा च क्लेशो नान्यत्प्रहीयते ।
नाग्निर्दहति कर्माणि भावशून्यस्य देहिनः ॥ ३.२०३.१०३ ॥
ಅರಿಯದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಕ್ಲೇಶ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾವಶೂನ್ಯ ದೇಹಿಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯೂ ದಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.104
पुण्यादेव प्रव्रजन्ति शुध्यन्त्यनशनानि च ।
न मूलफलभक्षित्वान्न मौनान्नानिलाशनात् ॥ ३.२०३.१०४ ॥
ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಜನರು ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೇರು-ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದಲ್ಲ, ಮೌನದಿಂದಲ್ಲ, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದಲ್ಲ.
3.203.105
शिरसो मुण्डनाद्वाऽपि न स्थानकुटिकासनात् ।
न जटाधारणाद्वाऽपिन तु स्थानकुटिकासनात्। ॥ ३.२०३.१०५ ॥
ತಲೆ ಬೋಳಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಆಸನ ಹಾಕುವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಜಟೆ ಧರಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಆಸನ ಹಾಕುವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.
3.203.106
नित्यं ह्यनशनाद्वाऽपि नाग्निशुश्रूषणादपि ।
न चोदकप्रवेशेन न च क्ष्माशयनादपि ॥ ३.२०३.१०६ ॥
ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಸೇವೆಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.
3.203.107
ज्ञानेन कर्मणा वापि जरामरणमेव च ।
व्याधयश्च प्रहीयन्ते प्राप्यते चोत्तमं पदम् ॥ ३.२०३.१०७ ॥
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ಜರಾ-ಮರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಉತ್ತಮ ಪದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
3.203.108
बीजानि ह्यग्निदग्धानि न रोहन्ति पुनर्यथा ।
ज्ञानदग्धैस्तधा क्लेशैर्नात्मा संडुज्यते पुनः ॥ ३.२०३.१०८ ॥
ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ಆತ್ಮ ಮತ್ತೆ ಬಂಧಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.109
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुण्ठोपमानि च ।
विनश्यन्ति न संदेहः फेनानीव महार्णवे ॥ ३.२०३.१०९ ॥
ಆತ್ಮದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟವರು ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೊಂಡು ಮರದ ತುಂಡುಗಳಂತೆ; ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನೊರೆಗಳಂತೆ ಅವರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
3.203.110
आत्मानं विन्दते येन सर्वभूतगुहाशयम् ।
श्लोकेन यदि वाऽर्धेन क्षीणं तस्य प्रयोजनम् ॥ ३.२०३.११० ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮವನ್ನು ಯಾವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ — ಒಂದು ಶ್ಲೋಕದಿಂದಲಾದರೂ ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧದಿಂದಲಾದರೂ — ಅವನ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರುತ್ತದೆ.
3.203.111
द्व्यक्षरादभिसंधाय केचिच्छ्लोकपदाङ्कितैः ।
शतैरन्यैः सहस्रैश्च प्रत्ययो मोक्षलक्षणम् ॥ ३.२०३.१११ ॥
ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಕೆಲವರು, ಶ್ಲೋಕಪದಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ — ಆ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಮೋಕ್ಷದ ಲಕ್ಷಣ.
3.203.112
नायं लोकोस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः ।
ऊटुर्ज्ञानविदो वृद्धाः प्रत्ययो मोक्षलक्षणम् ॥ ३.२०३.११२ ॥
ಸಂಶಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಸುಖವೂ ಇಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ — ನಂಬಿಕೆಯೇ ಮೋಕ್ಷದ ಲಕ್ಷಣ.
3.203.113
विदितार्थस्तु वेदानां परिवेद प्रयोजनम् ।
उद्विजेत्स तु देवेभ्यो दावाग्नेरिव मानवः ॥ ३.२०३.११३ ॥
ವೇದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರಿತ ಮನುಷ್ಯನು — ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾನೆ.
3.203.114
शुष्कं तर्कं परित्यज्यआश्रयस्व श्रुतिं स्मृतिम् ।
एकाराभिसंबद्धं तत्त्वं हेतुभिरिच्छसि।
बुद्धिर्न तस्य सिद्ध्येत साधनस्य विपर्ययात् ॥ ३.२०३.११४ ॥
ಒಣ ತರ್ಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು. 'ಏ' ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದಿರುವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀನು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ; ಸಾಧನದ ವಿಪರ್ಯಾಸದಿಂದ ಅದರ ಸಿದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.115
वेद्यं पूर्वं वेदितव्यं प्रयत्ना-
त्तद्धीर्वेदस्तस्य वेदः शरीरम्।
वेदस्तत्त्वं तत्समासोपलब्धिः ।
क्लीबस्त्वात्मा न स वेद्यं न वेदः ॥ ३.२०३.११५ ॥
ಮೊದಲು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದರ ಬುದ್ಧಿಯೇ ವೇದ, ಅದರ ವೇದ ದೇಹ. ವೇದವು ತತ್ತ್ವ, ಅದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉಪಲಬ್ಧಿ. ಆದರೆ ಆತ್ಮ ಕ್ಲೀಬ; ಅದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದೂ ಅಲ್ಲ, ವೇದವೂ ಅಲ್ಲ.
3.203.116
वेदोक्तमायुर्देवानामाशिषश्चैव कर्मणाम् ।
फलत्यनुयुगं लोके प्रभावश्च शरीरिणाम् ॥ ३.२०३.११६ ॥
ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳ ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು, ಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳು ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಫಲಿಸುತ್ತವೆ; ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.203.117
इन्द्रियाणां प्रसादेन तदेतत्परिवर्जयेत् ।
तस्मादनशनं दिव्यं निरुद्धेन्द्रियगोचरम् ॥ ३.२०३.११७ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಮಾಡುವ ಉಪವಾಸ ದಿವ್ಯವಾದದ್ದು.
3.203.118
तपसा स्वर्गगमनं भोगो दानेन जायते ।
ज्ञानेन मोक्षो विज्ञेयस्तीर्थस्नानादघक्षयः ॥ ३.२०३.११८ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಗಮನ; ದಾನದಿಂದ ಭೋಗ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.
3.203.119
एवमुक्तस्तु राजेन्द्र प्रत्युवाच महायशाः ।
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि प्रदानविधिमुत्तमम् ॥ ३.२०३.११९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು: ಭಗವನ್, ಉತ್ತಮವಾದ ದಾನವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.203.120
यत्तत्पृच्छसि राजेन्द्रदानधर्मं युधिष्ठिर ।
इष्टं चेदं सदा मह्यं राजन्गौरवतस्तथा ॥ ३.२०३.१२० ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನೀನು ಕೇಳುವ ದಾನಧರ್ಮ ನನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯ; ರಾಜನೇ, ಗೌರವದಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.203.121
शृणु दानरहस्यानि श्रुतिस्मृत्युदितानि च ।
छायायां करिणः श्राद्धं तत्कर्म परिवीजितम्।
दशकल्पायुतानीह न क्षीयेत युधिष्ठिर ॥ ३.२०३.१२१ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಾನದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಆನೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಬೀಸಣಿಗೆಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದ ಆ ಕರ್ಮ ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.122
जीवनाय समाक्लिन्नं वसु दत्त्वा महीपते ।
विप्रं तु वासयेद्यस्तु सर्वयज्ञैः स इष्टवान् ॥ ३.२०३.१२२ ॥
ಮಹೀಪತಿ, ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ಧನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೆಲೆಸುವವನು ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
3.203.123
प्रतिस्रोतश्चित्रवाहाः पर्जन्योऽन्नानुसंचरन् ।
महाधुरि यथा नावा महापापैः प्रमुच्यते।
विषुवे विप्रदत्तानि दधिमध्वक्षयाणि च ॥ ३.२०३.१२३ ॥
ಪ್ರತಿಸ್ರೋತದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಚಿತ್ರವಾಹ ದೋಣಿ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದಿಂದ ದಾಟಿಸುವಂತೆ, ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಮೇಘ ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಷುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಜೇನು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.203.124
पर्वसु द्विगुणं दानमृतौ दशगुणं भवेत् ।
अब्दे दशगुणं प्रोक्तमनन्तं विषुवे भवेत् ॥ ३.२०३.१२४ ॥
ಪರ್ವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ದ್ವಿಗುಣ; ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ದಶಗುಣ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದಶಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ವಿಷುವದಲ್ಲಿ ಅದು ಅನಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
3.203.125
अयने विषुवे चैवषडशीतिमुखेषु च ।
चन्द्रसूर्योपरागे च दत्तमक्षयमुच्यते ॥ ३.२०३.१२५ ॥
ಅಯನದಲ್ಲಿ, ವಿಷುವದಲ್ಲಿ, ಷಡಶೀತಿ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಅಕ್ಷಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.203.126
ऋतुषु दशगुणं वदन्ति दत्तं ।
शतगुणमृत्वयनादिषु ध्रुवम्।
भवति सहस्रगुणं दिनस्य राहो-
र्विषुवति चाक्षयमश्नुते फलम् ॥ ३.२०३.१२६ ॥
ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ದಶಗುಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಋತು, ಅಯನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶತಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಹು (ಗ್ರಹಣ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಷುವದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಸಹಸ್ರಗುಣವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
3.203.127
नाभूमिदो भूमिमश्नाति राज-
न्नायानदो यानमारुह्य याति।
यान्यान्कामान्ब्राह्मणेभ्यो ददाति ।
तांस्तान्कामाञ्जायमानः स भुङ्क्ते ॥ ३.२०३.१२७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡದವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ವಾಹನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡದವನು ವಾಹನವೇರಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೋ, ಅವುಗಳನ್ನೇ ಜನ್ಮ ತಳೆದಾಗ ಅವನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.203.128
अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं ।
भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः।
लोकाश्त्रयस्तेन भवन्ति दत्ता ।
यः काञ्चनं गाश्च महीं च दद्यात् ॥ ३.२०३.१२८ ॥
ಚಿನ್ನವು ಅಗ್ನಿಯ ಮೊದಲ ಸಂತಾನ; ಭೂಮಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದು; ಹಸುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಮಕ್ಕಳು. ಚಿನ್ನ, ಹಸು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾರು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ದಾನದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ದಾನವಾದಂತಾಗುತ್ತವೆ.
3.203.129
परंहि दानान्न बभूव शाश्वतं ।
भव्यं त्रिलोके भवते कुतः पुनः।
तस्मात्प्रधानं परमं हि दानं ।
वदन्ति लोकेषु विशिष्टबुद्धयः ॥ ३.२०३.१२९ ॥
ದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶಾಶ್ವತವಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುವುದು? ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು ದಾನವೇ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವೂ ಪರಮವೂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.