મહાભારત · અધ્યાય 3.206
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.206.1
स एवमुक्तो राजर्षिरुदङ्केनापराजितः ।
उदङ्कं कौरवश्रेष्ठ कृताञ्जलिथाब्रवीत् ॥ ३.२०६.१ ॥
ઉદંકે આમ કહ્યા પછી, અપરાજિત રાજર્ષિએ હાથ જોડીને કૌરવશ્રેષ્ઠ ઉદંકને કહ્યું.
3.206.2
न हि मे गमनं ब्रह्मन्मोघमेतद्भविष्यति ।
पुत्रो ममायं भगवन्कुवलाश्व इति स्मृतः ॥ ३.२०६.२ ॥
હે બ્રહ્મન્, મારું જવું વ્યર્થ નહીં જાય. હે ભગવન્, આ મારો પુત્ર છે, જે કુવલાશ્વ તરીકે ઓળખાય છે.
3.206.3
धृतिमान्क्षिप्रकारी च वीर्येणाप्रतिमो भुवि ।
प्रियं च ते सर्वमेतत्करिष्यति न संशयः ॥ ३.२०६.३ ॥
તે ધૈર્યવાન, ઝડપથી કાર્ય કરનાર અને પૃથ્વી પર પરાક્રમમાં અજોડ છે. તારું સર્વ પ્રિય તે કરશે, એમાં સંશય નથી.
3.206.4
पुत्रैः परिवृतः सर्वैः शूरैः परिघबाहुभिः ।
हनिष्यति महाबाहुस्तं वै धुन्धुं महाऽसुरम्।
विसर्जयस्व मां ब्रह्मन्न्यस्तशस्त्रोस्मि सांप्रतम् ॥ ३.२०६.४ ॥
પરિઘ જેવી ભુજાવાળા સર્વ શૂર પુત્રોથી ઘેરાયેલો આ મહાબાહુ એ મહાન અસુર ધુંધુને ચોક્કસ મારી નાખશે. હે બ્રહ્મન્, હવે મને વિદાય આપો; હવે મેં શસ્ત્રો મૂકી દીધાં છે.
3.206.5
तथाऽस्त्विति च तेनोक्तो मुनिनाऽमिततेजसा ।
स तमादिश्य तनयमुदङ्काय महात्मने।
क्रियतामिति राजर्षिर्जगाम वनमुत्तमम् ॥ ३.२०६.५ ॥
'તેમ થાઓ' એમ અમિતતેજસ્વી મુનિએ કહેતાં, તે રાજર્ષિએ પોતાના પુત્રને મહાત્મા ઉદંકને સોંપીને, 'તેમ કરવામાં આવે' એમ કહીને ઉત્તમ વનમાં ગયા.
3.206.6
क एष भगवन्दैत्यो महावीर्यस्तपोधन ।
कस्य पुत्रोऽथ नप्ता वा एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ३.२०६.६ ॥
હે ભગવન્, હે તપોધન, આ મહાવીર્ય દૈત્ય કોણ છે? તે કોનો પુત્ર કે પૌત્ર છે? એ જાણવાની મારી ઇચ્છા છે.
3.206.7
एवं महाबलो दैत्यो न श्रुतो मे तपोधन ।
यस्य निश्वासवातेन कम्पते भूः सपर्वता ॥ ३.२०६.७ ॥
હે તપોધન, આવા મહાબળવાન દૈત્યનું મેં ક્યારેય સાંભળ્યું નથી. જેના શ્વાસના વાયુથી પર્વતો સહિત પૃથ્વી કંપે છે.
3.206.8
एतदिच्छामि भगवन्याथातथ्येन वेदितुम् ।
सर्वमेव महाप्राज्ञ विस्तरेण तपोधन ॥ ३.२०६.८ ॥
હે ભગવન્, આ સર્વ યથાર્થ રીતે જાણવા હું ઇચ્છું છું. હે મહાપ્રાજ્ઞ, હે તપોધન, બધું વિસ્તારથી કહો.
3.206.9
शृणु राजननिदं सर्वं यथावृत्तं नराधिप ।
कथ्यमानं महाप्राज्ञ विस्तरेण यथातथम् ॥ ३.२०६.९ ॥
હે રાજન, હે નરાધિપ, આ સર્વ જેમ બન્યું તેમ સાંભળો. હે મહાપ્રાજ્ઞ, આ હું વિસ્તારથી યથાર્થ રીતે કહું છું.
3.206.10
एकार्णवे निरालोके नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
प्रनष्टेषु च भूतेषु सर्वेषु भरतर्षभ ॥ ३.२०६.१० ॥
એક જ સમુદ્રમાં, પ્રકાશ વિના, સ્થાવર અને જંગમ બધું નષ્ટ થયું. હે ભરતર્ષભ, સર્વ પ્રાણીઓ નષ્ટ થયા.
3.206.11
प्रभवं लोककर्तारं विष्णुं शाश्वतमव्ययम् ।
यमाहुर्मुनयः सिद्धाः सर्वलोकमहेश्वरम्।
चतुर्भुजमुदाराङ्गं दृष्टवानस्मि भारत ॥ ३.२०६.११ ॥
મુનિઓ અને સિદ્ધો જેમને લોકકર્તા, શાશ્વત, અવ્યય અને સર્વલોકમહેશ્વર કહે છે, તે ચતુર્ભુજ, ઉદાર અંગવાળા વિષ્ણુને મેં જોયા છે, હે ભારત.
3.206.12
सुष्वाप भगवान्विष्णुरप्शय्यामेक एव हि ।
नागस् भोगे महति शेपस्यामिततेजसः ॥ ३.२०६.१२ ॥
ભગવાન વિષ્ણુ એકલા જળશય્યા પર સૂતા હતા, અમિત તેજવાળા શેષનાગની વિશાળ કુંડળી પર.
3.206.13
लोककर्ता महाभाग भगवानच्युतो हरिः ।
नागभगेन महता परिरभ्य महीमिमाम् ॥ ३.२०६.१३ ॥
લોકના કર્તા, મહાભાગ, ભગવાન અચ્યુત હરિ આ પૃથ્વીને મહાન નાગની કુંડળીઓથી વીંટળાઈને સૂતા હતા.
3.206.14
स्वपतस्तस्य देवस्य पद्मं सूर्यसमप्रभम् ।
नाभ्या विनिःसृतं दिव्यं तत्रोत्पन्नः पितामहः ॥ ३.२०६.१४ ॥
સૂતેલા તે દેવની નાભિમાંથી સૂર્ય સમાન પ્રભાવાળું દિવ્ય કમળ નીકળ્યું; તેમાં જ પિતામહ (બ્રહ્મા) ઉત્પન્ન થયા.
3.206.15
साक्षाल्लोकगुरुर्ब्रह्मा पद्मे सूर्यसमप्रभः ।
चतुर्वेदश्चतुर्मूर्तिश्चतुर्वर्गश्चतुर्मुखः ॥ ३.२०६.१५ ॥
સાક્ષાત્ લોકગુરુ બ્રહ્મા સૂર્ય સમાન પ્રભાથી કમળ પર હતા; ચાર વેદવાળા, ચાર મૂર્તિવાળા, ચાર વર્ગવાળા, ચાર મુખવાળા.
3.206.16
स्वप्रभावाद्दुराधर्षो महाबलपराक्रमः ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य दानवौ वीर्यवत्तमौ ॥ ३.२०६.१६ ॥
પોતાના પ્રભાવથી દુર્ધર્ષ, મહાબળ અને પરાક્રમવાળા (બ્રહ્મા); પછી કેટલાક કાળ પછી અત્યંત પરાક્રમી બે દાનવ (ઉત્પન્ન થયા).
3.206.17
मधुश्च कैटभश्चैव दृष्टवन्तौ हरिं प्रभुम् ।
शयानं शयने दिव्ये नागभोगे महाद्युतिम् ॥ ३.२०६.१७ ॥
મધુ અને કૈટભે પણ પ્રભુ હરિને જોયા; દિવ્ય શય્યા પર, નાગની કુંડળીઓ પર મહાન તેજથી સૂતેલા તેમને.
3.206.18
बहुयोजनविस्तीर्णे बहुयोजनमायते ।
किरीटकौस्तुभधरं पीतकौशेयवाससम् ॥ ३.२०६.१८ ॥
(તે શય્યા) અનેક યોજન વિસ્તૃત અને અનેક યોજન લાંબી હતી; (ભગવાન) મુકુટ અને કૌસ્તુભ ધારણ કરી, પીળા રેશમી વસ્ત્ર પહેરેલા હતા.
3.206.19
दीप्यमानं श्रिया राजंस्तेजसा वपुपा तथा ।
सहस्रसूर्यप्रतिममद्भुतोपमदर्शनम् ॥ ३.२०६.१९ ॥
હે રાજન્, તેઓ શ્રી, તેજ અને શરીરથી દીપ્તિમાન હતા; હજાર સૂર્ય સમાન, અદ્ભુત દર્શનવાળા.
3.206.20
विस्मय सुमहानासीन्मधुकैटभयोस्तदा ॥ ३.२०६.२० ॥
ત્યારે મધુ અને કૈટભને ઘણું આશ્ચર્ય થયું.
3.206.21
दृष्ट्वा पितामहं चापि पद्मे पद्मनिभेक्षणम् ।
वित्रासयेतामथ तौ ब्रह्माणममितौजसम् ॥ ३.२०६.२१ ॥
કમળ જેવા નેત્રવાળા પિતામહને કમળ પર જોઈને તે બંને અમિત તેજસ્વી બ્રહ્માને ડરાવવા લાગ્યા.
3.206.22
वित्रास्यमानो बहुधा ब्रह्मा ताभ्यां महायशाः ।
अकम्पयत्पद्मनालं ततोऽबुध्यत केशवः ॥ ३.२०६.२२ ॥
તેમના દ્વારા અનેક રીતે ડરાવાયેલા મહાયશસ્વી બ્રહ્માએ કમળનાળ હલાવ્યું; ત્યારે કેશવ જાગ્યા.
3.206.23
अथापश्त गोविन्दो दानवौ वीर्यवत्तरौ ॥ ३.२०६.२३ ॥
ત્યારે ગોવિંદે તે બે અતિ વીર્યવાન દાનવોને જોયા.
3.206.24
दृष्ट्वा तावब्रवीद्देवः स्वागतं वां महाबलौ ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं रप्रीतिर्हि मम जायते ॥ ३.२०६.२४ ॥
તે બંનેને જોઈને દેવે કહ્યું, 'હે મહાબલવાનો, તમારું સ્વાગત છે. હું તમને બંનેને શ્રેષ્ઠ વર આપું છું, કારણ કે મને પ્રીતિ થાય છે.'
3.206.25
तौ प्रहस्य हृषीकेशं महादर्पौ महाबलौ ।
प्रत्यब्रूतां महाराज सहितौ मधुसूदनम् ॥ ३.२०६.२५ ॥
હે મહારાજ, તે બંને મહાદર્પી અને મહાબળવાન હસીને સાથે મળીને મધુસૂદનને જવાબ આપ્યો.
3.206.26
आवां वरय देव त्वं वरदौ स्वः सुरोत्तम ।
दातारौ स्वो वरं तुभ्यं तद्ब्रवीह्यविचारयन् ॥ ३.२०६.२६ ॥
હે દેવ, તું અમારી પાસે વર માગ; હે સુરોત્તમ, અમે બંને વરદાતા છીએ. તને વર આપીશું; વિચાર્યા વિના તે કહે.
3.206.27
भगवानुवाच ।
प्रतिगृह्णे वरं वीरावीप्सितश्च वरो मम।
युवां हि वीर्यसंपन्नौ न वामस्ति समः पुमान् ॥ ३.२०६.२७ ॥
ભગવાન બોલ્યા: હે વીરો, હું વર સ્વીકારું છું; આ મારો ઇચ્છિત વર છે. તમે બંને વીર્યસંપન્ન છો; તમારા સમાન કોઈ પુરુષ નથી.
3.206.28
वध्यत्वमुपगच्छेतां मम सत्यपराक्रमौ ।
एतदिच्छाम्यहं कामं प्राप्तुं लोकहिताय वै ॥ ३.२०६.२८ ॥
હે સત્ય-પરાક્રમી બંને, તમે બંને મારા દ્વારા વધ્ય થાઓ. આ જ હું ઇચ્છું છું; લોકકલ્યાણ માટે આ મેળવવાની મારી ઇચ્છા છે.
3.206.29
मधुकैटभावूचतुः ।
अनृतंनोक्तपूर्वं नौ स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा।
सत्ये धर्मे च निरतौ विद्ध्यावां पुरुषोत्तम ॥ ३.२०६.२९ ॥
મધુ અને કૈટભ બોલ્યા: અમે પહેલાં ક્યારેય રમતમાં પણ અસત્ય બોલ્યા નથી; તો બીજી રીતે કેવી રીતે? હે પુરુષોત્તમ, જાણી લે કે અમે બંને સત્ય અને ધર્મમાં નિરત છીએ.
3.206.30
बले रूपे च शौर्ये च शमे न च समोस्ति नौ ।
धर्मे तपसि दाने च शीलसत्वदमेषु च ॥ ३.२०६.३० ॥
બળ, રૂપ, શૌર્ય અને શમમાં અમારા સમાન કોઈ નથી; ધર્મ, તપ અને દાનમાં, તેમજ શીલ, સત્ત્વ અને દમમાં પણ.
3.206.31
उपप्लवो महानस्मानुपावर्तत केशव ।
उक्तं प्रतिकुरुष्व त्वं कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.२०६.३१ ॥
હે કેશવ, અમારા પર એક મહાન ઉપદ્રવ આવી પહોંચ્યો છે. કહ્યા પ્રમાણે તું પ્રતિકાર કર, કેમ કે કાળને ઓળંગવો મુશ્કેલ છે.
3.206.32
आवामिच्छावहे देव कृतमेकं त्वया विभो ।
अनावृतेऽवकाशे त्वं जह्यावां सुरसत्तम ॥ ३.२०६.३२ ॥
હે દેવ, અમે બંને એક ઇચ્છીએ છીએ; હે વિભો, તમે અમારા માટે એક કાર્ય કરો. હે સુરશ્રેષ્ઠ, ખુલ્લી જગ્યામાં તમે અમને બંનેને છોડી દો.
3.206.33
पुत्रत्वमधिगच्छाव तव चापि सुलोचन ।
वर एष वृतोदेव तद्विद्धि सुरसत्तम ॥ ३.२०६.३३ ॥
હે સુલોચન, અમે બંને તમારું પુત્રત્વ પણ પ્રાપ્ત કરીએ. હે દેવ, આ વરદાન જ અમે પસંદ કર્યું છે; એ જાણો, હે સુરશ્રેષ્ઠ.
3.206.34
अनृतं मा भवेद्देव यद्धि नौ संश्रुतं तदा ॥ ३.२०६.३४ ॥
હે દેવ, ત્યારે અમને બંનેને જે વચન આપવામાં આવ્યું હતું તે અસત્ય ન થાય.
3.206.35
भगवानुवाच ।
बाढमेवं करिष्यामि सर्वमेतद्भविष्यति ॥ ३.२०६.३५ ॥
ભગવાને કહ્યું: ઠીક છે, હું એમ જ કરીશ; આ બધું થશે.
3.206.36
सविचिन्त्याथ गोविन्दो नापश्यद्यदनावृतम् ।
अवकाशंपृथिव्यां वा दिवि वा मधुसूदनः ॥ ३.२०६.३६ ॥
સારી રીતે વિચાર કરીને ગોવિંદ (કૃષ્ણ) ને પૃથ્વી પર કે સ્વર્ગમાં કોઈ ખુલ્લું, અનાવૃત સ્થાન દેખાયું નહીં; મધુસૂદને એવું સ્થાન જોયું નહીં.
3.206.37
स्वकावनावृतावूरू दृष्ट्वा देववरस्तदा ।
मधुकैटभयो राजञ्शिरसी मधुसूदनः।
चक्रेण शितधारेण न्यकृन्तत महायशाः ॥ ३.२०६.३७ ॥
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મહાયશસ્વી મધુસૂદને પોતાની ખુલ્લી બે જાંઘો જોઈને, હે રાજન, તીક્ષ્ણ ધારવાળા ચક્રથી મધુ અને કૈટભનાં બંને માથાં કાપી નાખ્યાં.