Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.206

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.206.1

स एवमुक्तो राजर्षिरुदङ्केनापराजितः ।
उदङ्कं कौरवश्रेष्ठ कृताञ्जलिथाब्रवीत् ॥ ३.२०६.१ ॥

ଉଦଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ, ଅପରାଜିତ ରାଜର୍ଷି ହାତ ଯୋଡ଼ି କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦଙ୍କଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.206.2

न हि मे गमनं ब्रह्मन्मोघमेतद्भविष्यति ।
पुत्रो ममायं भगवन्कुवलाश्व इति स्मृतः ॥ ३.२०६.२ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ଯିବା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ। ହେ ଭଗବାନ, ଏ ମୋ ପୁତ୍ର, କୁବଳାଶ୍ୱ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।

3.206.3

धृतिमान्क्षिप्रकारी च वीर्येणाप्रतिमो भुवि ।
प्रियं च ते सर्वमेतत्करिष्यति न संशयः ॥ ३.२०६.३ ॥

ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ଶୀଘ୍ର କର୍ମକାରୀ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଅତୁଳନୀୟ। ତୁମର ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସେ କରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

3.206.4

पुत्रैः परिवृतः सर्वैः शूरैः परिघबाहुभिः ।
हनिष्यति महाबाहुस्तं वै धुन्धुं महाऽसुरम्।
विसर्जयस्व मां ब्रह्मन्न्यस्तशस्त्रोस्मि सांप्रतम् ॥ ३.२०६.४ ॥

ପରିଘ ପରି ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ଶୂର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା ଏହି ମହାବାହୁ ସେହି ମହାନ ଅସୁର ଧୁନ୍ଧୁକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବେ ମୋତେ ବିଦାୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏବେ ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଦେଇଛି।

3.206.5

तथाऽस्त्विति च तेनोक्तो मुनिनाऽमिततेजसा ।
स तमादिश्य तनयमुदङ्काय महात्मने।
क्रियतामिति राजर्षिर्जगाम वनमुत्तमम् ॥ ३.२०६.५ ॥

'ସେମିତି ହେଉ' ବୋଲି ଅମିତତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି କହିବାରୁ, ସେହି ରାଜର୍ଷି ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ଉଦଙ୍କଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, 'ସେମିତି କରାଯାଉ' କହି ଉତ୍ତମ ବନକୁ ଗଲେ।

3.206.6

क एष भगवन्दैत्यो महावीर्यस्तपोधन ।
कस्य पुत्रोऽथ नप्ता वा एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ३.२०६.६ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ହେ ତପୋଧନ, ଏହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଦୈତ୍ୟ କିଏ? ସେ କାହାର ପୁତ୍ର ବା ପୌତ୍ର? ଏହା ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.206.7

एवं महाबलो दैत्यो न श्रुतो मे तपोधन ।
यस्य निश्वासवातेन कम्पते भूः सपर्वता ॥ ३.२०६.७ ॥

ହେ ତପୋଧନ, ଏଭଳି ମହାବଳୀ ଦୈତ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ କେବେ ଶୁଣି ନାହିଁ। ଯାହାର ନିଶ୍ୱାସ ବାୟୁରେ ପର୍ବତ ସହିତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପେ।

3.206.8

एतदिच्छामि भगवन्याथातथ्येन वेदितुम् ।
सर्वमेव महाप्राज्ञ विस्तरेण तपोधन ॥ ३.२०६.८ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଏ ସବୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ହେ ତପୋଧନ, ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ।

3.206.9

शृणु राजननिदं सर्वं यथावृत्तं नराधिप ।
कथ्यमानं महाप्राज्ञ विस्तरेण यथातथम् ॥ ३.२०६.९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ନରାଧିପ, ଏ ସବୁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ଶୁଣ। ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଏହା ବିସ୍ତାରରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କହୁଛି।

3.206.10

एकार्णवे निरालोके नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
प्रनष्टेषु च भूतेषु सर्वेषु भरतर्षभ ॥ ३.२०६.१० ॥

ଏକ ସମୁଦ୍ରରେ, ଆଲୋକ ବିନା, ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହେଲା। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।

3.206.11

प्रभवं लोककर्तारं विष्णुं शाश्वतमव्ययम् ।
यमाहुर्मुनयः सिद्धाः सर्वलोकमहेश्वरम्।
चतुर्भुजमुदाराङ्गं दृष्टवानस्मि भारत ॥ ३.२०६.११ ॥

ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଲୋକକର୍ତ୍ତା, ଶାଶ୍ୱତ, ଅବ୍ୟୟ ଓ ସର୍ବଲୋକ ମହେଶ୍ୱର କହନ୍ତି, ସେହି ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଉଦାର ଅଙ୍ଗ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ହେ ଭାରତ।

3.206.12

सुष्वाप भगवान्विष्णुरप्शय्यामेक एव हि ।
नागस् भोगे महति शेपस्यामिततेजसः ॥ ३.२०६.१२ ॥

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାକୀ ଜଳଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଶେଷନାଗଙ୍କ ବିଶାଳ କୁଣ୍ଡଳୀ ଉପରେ।

3.206.13

लोककर्ता महाभाग भगवानच्युतो हरिः ।
नागभगेन महता परिरभ्य महीमिमाम् ॥ ३.२०६.१३ ॥

ଲୋକକର୍ତ୍ତା ମହାଭାଗ ଭଗବାନ ଅଚ୍ୟୁତ ହରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମହାନ ନାଗର କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଆବୃତ କରି ଶୟନ କରିଥିଲେ।

3.206.14

स्वपतस्तस्य देवस्य पद्मं सूर्यसमप्रभम् ।
नाभ्या विनिःसृतं दिव्यं तत्रोत्पन्नः पितामहः ॥ ३.२०६.१४ ॥

ଶୟନ କରୁଥିବା ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ନାଭିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଭାର ଦିବ୍ୟ ପଦ୍ମ ବାହାରିଲା; ସେଥିରେ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ଜନ୍ମ ନେଲେ।

3.206.15

साक्षाल्लोकगुरुर्ब्रह्मा पद्मे सूर्यसमप्रभः ।
चतुर्वेदश्चतुर्मूर्तिश्चतुर्वर्गश्चतुर्मुखः ॥ ३.२०६.१५ ॥

ସାକ୍ଷାତ୍ ଲୋକଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଭାରେ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଥିଲେ; ଚାରି ବେଦଧାରୀ, ଚାରି ମୂର୍ତ୍ତିଧାରୀ, ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥଯୁକ୍ତ, ଚତୁର୍ମୁଖ।

3.206.16

स्वप्रभावाद्दुराधर्षो महाबलपराक्रमः ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य दानवौ वीर्यवत्तमौ ॥ ३.२०६.१६ ॥

ନିଜ ପ୍ରଭାବରେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ (ବ୍ରହ୍ମା); ପରେ କିଛି କାଳ ପରେ ଅତି ବଳଶାଳୀ ଦୁଇ ଦାନବ (ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ)।

3.206.17

मधुश्च कैटभश्चैव दृष्टवन्तौ हरिं प्रभुम् ।
शयानं शयने दिव्ये नागभोगे महाद्युतिम् ॥ ३.२०६.१७ ॥

ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଦିବ୍ୟ ଶଯ୍ୟାରେ, ନାଗର କୁଣ୍ଡଳୀ ଉପରେ ମହାଦ୍ୟୁତିରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ।

3.206.18

बहुयोजनविस्तीर्णे बहुयोजनमायते ।
किरीटकौस्तुभधरं पीतकौशेयवाससम् ॥ ३.२०६.१८ ॥

(ସେହି ଶଯ୍ୟା) ବହୁ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଓ ବହୁ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ଥିଲା; (ଭଗବାନ) ମୁକୁଟ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ଧାରଣ କରି, ପୀତ ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିଲେ।

3.206.19

दीप्यमानं श्रिया राजंस्तेजसा वपुपा तथा ।
सहस्रसूर्यप्रतिममद्भुतोपमदर्शनम् ॥ ३.२०६.१९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଶ୍ରୀ, ତେଜ ଓ ଶରୀରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ; ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଥିଲା।

3.206.20

विस्मय सुमहानासीन्मधुकैटभयोस्तदा ॥ ३.२०६.२० ॥

ସେତେବେଳେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କର ବହୁତ ବିସ୍ମୟ ହେଲା।

3.206.21

दृष्ट्वा पितामहं चापि पद्मे पद्मनिभेक्षणम् ।
वित्रासयेतामथ तौ ब्रह्माणममितौजसम् ॥ ३.२०६.२१ ॥

ପଦ୍ମନେତ୍ର ପିତାମହଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଦେଖି ସେ ଦୁହେଁ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

3.206.22

वित्रास्यमानो बहुधा ब्रह्मा ताभ्यां महायशाः ।
अकम्पयत्पद्मनालं ततोऽबुध्यत केशवः ॥ ३.२०६.२२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବ୍ରହ୍ମା ପଦ୍ମନାଳ ହଲାଇଲେ; ତାପରେ କେଶବ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ।

3.206.23

अथापश्त गोविन्दो दानवौ वीर्यवत्तरौ ॥ ३.२०६.२३ ॥

ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ସେହି ଦୁଇ ଅତି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଦାନବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

3.206.24

दृष्ट्वा तावब्रवीद्देवः स्वागतं वां महाबलौ ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं रप्रीतिर्हि मम जायते ॥ ३.२०६.२४ ॥

ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବ କହିଲେ, 'ହେ ମହାବଳୀମାନେ, ତୁମେ ଦୁହେଁ ସ୍ୱାଗତ। ମୁଁ ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେବି, କାରଣ ମୋର ପ୍ରୀତି ଜାତ ହେଉଛି।'

3.206.25

तौ प्रहस्य हृषीकेशं महादर्पौ महाबलौ ।
प्रत्यब्रूतां महाराज सहितौ मधुसूदनम् ॥ ३.२०६.२५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ମହାଦର୍ପୀ ଓ ମହାବଳୀ ଦୁଇଜଣ ହସି ହସି ଏକତ୍ର ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

3.206.26

आवां वरय देव त्वं वरदौ स्वः सुरोत्तम ।
दातारौ स्वो वरं तुभ्यं तद्ब्रवीह्यविचारयन् ॥ ३.२०६.२६ ॥

ହେ ଦେବ, ତୁମେ ଆମଠାରୁ ବର ମାଗ; ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ବରଦାତା। ତୁମକୁ ବର ଦେବୁ; ବିଚାର ନ କରି ତାହା କୁହ।

3.206.27

भगवानुवाच ।
प्रतिगृह्णे वरं वीरावीप्सितश्च वरो मम।
युवां हि वीर्यसंपन्नौ न वामस्ति समः पुमान् ॥ ३.२०६.२७ ॥

ଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ବୀରଦ୍ୱୟ, ମୁଁ ବର ଗ୍ରହଣ କରୁଛି; ଏହା ମୋର ଇଚ୍ଛିତ ବର। ତୁମେ ଦୁହେଁ ବୀର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ; ତୁମ ସମାନ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହିଁ।

3.206.28

वध्यत्वमुपगच्छेतां मम सत्यपराक्रमौ ।
एतदिच्छाम्यहं कामं प्राप्तुं लोकहिताय वै ॥ ३.२०६.२८ ॥

ହେ ସତ୍ୟ-ପରାକ୍ରମୀ ଦୁଇଜଣ, ତୁମେ ଦୁହେଁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ହୁଅ। ଏହା ହିଁ ମୁଁ ଚାହେଁ; ଲୋକହିତ ପାଇଁ ଏହା ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.206.29

मधुकैटभावूचतुः ।
अनृतंनोक्तपूर्वं नौ स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा।
सत्ये धर्मे च निरतौ विद्ध्यावां पुरुषोत्तम ॥ ३.२०६.२९ ॥

ମଧୁ ଓ କୈଟଭ କହିଲେ: ଆମେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ବି ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା କହି ନାହୁଁ; ତେବେ ଅନ୍ୟଥା କିପରି ହେବ? ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଜାଣ ଯେ ଆମେ ଦୁହେଁ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିରତ।

3.206.30

बले रूपे च शौर्ये च शमे न च समोस्ति नौ ।
धर्मे तपसि दाने च शीलसत्वदमेषु च ॥ ३.२०६.३० ॥

ବଳ, ରୂପ, ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶମରେ ଆମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ; ଧର୍ମ, ତପ ଓ ଦାନରେ, ଏବଂ ଶୀଳ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଦମରେ ମଧ୍ୟ।

3.206.31

उपप्लवो महानस्मानुपावर्तत केशव ।
उक्तं प्रतिकुरुष्व त्वं कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.२०६.३१ ॥

ହେ କେଶବ, ଆମ ଉପରେ ଏକ ମହା ଉପଦ୍ରବ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି। କହିଥିବା ପରି ତୁମେ ପ୍ରତିକାର କର, କାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଷ୍ଟକର।

3.206.32

आवामिच्छावहे देव कृतमेकं त्वया विभो ।
अनावृतेऽवकाशे त्वं जह्यावां सुरसत्तम ॥ ३.२०६.३२ ॥

ହେ ଦେବ, ଆମେ ଦୁହେଁ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ ଇଚ୍ଛା କରୁ; ହେ ବିଭୋ, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ କାମ କର। ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଛାଡି ଦିଅ।

3.206.33

पुत्रत्वमधिगच्छाव तव चापि सुलोचन ।
वर एष वृतोदेव तद्विद्धि सुरसत्तम ॥ ३.२०६.३३ ॥

ହେ ସୁଲୋଚନ, ଆମେ ଦୁହେଁ ତୁମର ପୁତ୍ରତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ। ହେ ଦେବ, ଏହି ବରକୁ ଆମେ ବାଛିଛୁ; ତାହା ଜାଣ, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ।

3.206.34

अनृतं मा भवेद्देव यद्धि नौ संश्रुतं तदा ॥ ३.२०६.३४ ॥

ହେ ଦେବ, ସେତେବେଳେ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ମିଥ୍ୟା ନ ହେଉ।

3.206.35

भगवानुवाच ।
बाढमेवं करिष्यामि सर्वमेतद्भविष्यति ॥ ३.२०६.३५ ॥

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି; ଏ ସବୁ ହେବ।

3.206.36

सविचिन्त्याथ गोविन्दो नापश्यद्यदनावृतम् ।
अवकाशंपृथिव्यां वा दिवि वा मधुसूदनः ॥ ३.२०६.३६ ॥

ଭଲ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଗୋବିନ୍ଦ (କୃଷ୍ଣ) ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏପରି କୌଣସି ଖୋଲା, ଅନାବୃତ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ମଧୁସୂଦନ ସେପରି ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ ନାହିଁ।

3.206.37

स्वकावनावृतावूरू दृष्ट्वा देववरस्तदा ।
मधुकैटभयो राजञ्शिरसी मधुसूदनः।
चक्रेण शितधारेण न्यकृन्तत महायशाः ॥ ३.२०६.३७ ॥

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଯଶସ୍ବୀ ମଧୁସୂଦନ ନିଜର ଖୋଲା ଦୁଇ ଊରୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କ ଦୁଇ ମସ୍ତକ ଛେଦ କଲେ।