ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.208.1
ततो युधिष्ठिरो राजा मार्कण्डेयं महाद्युतिम् ।
प्रपच्छ भरतश्रेष्ठ धर्मप्रश्नं स दुर्वचम् ॥ ३.२०८.१ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನಿಗೆ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
3.208.2
श्रोतुमिच्छामि भगवन्स्त्रीणां माहातम्यमुत्तमम् ।
कथ्यमानं त्वया विप्र सूक्ष्मं धर्म्यं च तत्त्वतः ॥ ३.२०८.२ ॥
ಭಗವನ್, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಉತ್ತಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಪ್ರನೇ, ನೀನು ಹೇಳುವ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತವೂ ಆದ ವಿಷಯವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.208.3
प्रत्यक्षमिह विप्रर्षे देवा दृश्यन्ति सत्तम ।
सूर्याचन्द्रमसौ वायुः पृथिवी वह्निरेव च ॥ ३.२०८.३ ॥
ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ಸತ್ತಮನೇ, ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ವಾಯು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೂ ಸಹ.
3.208.4
पिता माता च भगवान्गाव एव च सत्तम ।
यच्चान्यदेव विहितं तच्चापि भृगुनन्दन ॥ ३.२०८.४ ॥
ಸತ್ತಮನೇ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ, ಪೂಜ್ಯ ಗೋವುಗಳೂ, ಮತ್ತು ವಿಹಿತವಾದ ಇತರವೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಭೃಗುನಂದನನೇ.
3.208.5
मन्येऽहं गुरुवत्सर्वमेकपत्न्यस्तथा स्त्रियः ।
पतिव्रतानां शुश्रूषा दुष्करा प्रतिभाति मे।
पतिव्रतानां महात्म्यं वक्तुमर्हसि नः प्रभो ॥ ३.२०८.५ ॥
ಏಕಪತ್ನಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಗುರುವಿನಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪತಿವ್ರತೆಯರ ಸೇವೆ ನನಗೆ ಕಠಿಣವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭೋ, ಪತಿವ್ರತೆಯರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
3.208.6
निरुध्य चेन्द्रियग्रामं मनः संरुध्य चानघ ।
पतिं दैवतवच्चापि चिन्तयन्त्य स्थिता हि या ॥ ३.२०८.६ ॥
ಅನಘನೇ, ಇಂದ್ರಿಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ತಡೆದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಪತಿಯನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಇರುವವರು ಯಾರೋ.
3.208.7
भगवन्दुष्करं त्वेतत्प्रतिभाति मम प्रभो ।
मातापित्रोश्च शुश्रूषा स्त्रीणां भर्तरि च द्विज ॥ ३.२०८.७ ॥
ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ದ್ವಿಜನೇ, ಇದು ನನಗೆ ಕಠಿಣವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ — ತಾಯಿತಂದೆಯರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪತಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು.
3.208.8
स्त्रीणां धर्मात्सुघोराद्धि नान्यं पश्यामि दुष्करम् ।
साध्वाचाराः स्त्रियो ब्र्हमन्कुर्वन्तीह सदादृताः ॥ ३.२०८.८ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸದಾಚಾರಿಣಿಯರೂ ಸದಾ ಗೌರವಿತರೂ ಆದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.208.9
दुष्करं खलु कुर्वन्ति पितरो मातरश्च वै ।
एकपत्न्यश्च या नार्यो याश् सत्यं वदन्त्युत ॥ ३.२०८.९ ॥
ತಂದೆತಾಯಿಯರು ನಿಜವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬನೇ ಪತಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯುವ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.208.10
कुक्षिणा दशमासांश्च गर्भं संधारयन्ति याः ।
नार्यः कालेन संबूय किमद्भुततरं ततः ॥ ३.२०८.१० ॥
ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು ಗರ್ಭವನ್ನು ಒಡಲಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಕಾಲ ಬಂದಾಗ (ಸಂತಾನ ಹೆರುತ್ತಾರೆ) — ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು ಯಾವುದು?
3.208.11
संशयं परमं प्राप्य वेदनामतुलामपि ।
प्रजायन्ते सुतान्नार्यो दुःखेन महता विभो ॥ ३.२०८.११ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಯೂ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮಹಾ ದುಃಖದಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾರೆ, ಓ ವಿಭೋ.
3.208.12
पुष्णन्ति चापि महता स्नेहेन द्विजपुङ्गव ।
चिन्तयन्ति ततश्चापि किंशीलोऽयंभविष्यति ॥ ३.२०८.१२ ॥
ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರು ಮಹಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಮೇಲೆ ಇವನು ಯಾವ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗುವನೆಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.208.13
याश्च क्रूरेषु सर्वेषु वर्तमाना जुगुप्सिताः ।
स्वकर्म कुर्वन्ति सदा दुष्करं तच्च मे मतम् ॥ ३.२०८.१३ ॥
ಕ್ರೂರರ ನಡುವೆ ಬದುಕಿದರೂ, ನಿಂದಿತರಾದರೂ, ಸದಾ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವವರು — ಅದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ.
3.208.14
क्षत्रधर्मसमाचारतत्त्वं व्याख्याहि मे द्विज ।
धर्मः सुदुर्लभो विप्र नृशंसेन महात्मना ॥ ३.२०८.१४ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು. ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಕ್ರೂರನಾದರೂ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಧರ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ.
3.208.15
एतदिच्छामि भगवन्प्रश्नं प्रश्नविदांवर ।
श्रोतुं भृगुकुलश्रेष्ठ शुश्रूषे तव सुव्रत ॥ ३.२०८.१५ ॥
ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪ್ರಶ್ನಾವೇತ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಓ ಭೃಗುಕುಲ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಓ ಸುವ್ರತನೇ, ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
3.208.16
हन्त तेऽहं समाख्यास्ये प्रश्नमेतं सुदुर्वचम् ।
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ गदतस्तन्निबोध मे ॥ ३.२०८.१६ ॥
ಸರಿ, ಈ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
3.208.17
मातरंश्रेयसीं तात पितृनन्ये तु मेनिरे ।
दुष्करं कुरुते माता विवर्धयति या प्रजाः ॥ ३.२०८.१७ ॥
ಓ ಮಗನೇ, ಕೆಲವರು ತಂದೆಗಳಿಗಿಂತ ತಾಯಿಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ.
3.208.18
तपसा देवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया ।
सुप्रशस्तैरुपायैश्चापीहन्ते पितरः सुतान् ॥ ३.२०८.१८ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ದೇವತಾರಾಧನೆಯಿಂದ, ವಂದನೆಯಿಂದ, ಸಹನೆಯಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ತಂದೆಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.208.19
एवं कृच्छ्रेण महता पुत्रं प्राप्य सुदुर्लभम् ।
चिन्तयन्ति सदा वीर कीदृशोऽयं भविष्यति ॥ ३.२०८.१९ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದು, ಓ ವೀರನೇ, ಇವನು ಹೇಗಾಗುವನೋ ಎಂದು ಅವರು ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.208.20
आशंसते हि पुत्रेषु पिता माता च भारत ।
यशः कीर्तिमथैश्वर्यं तेजो धर्मं तथैव च ॥ ३.२०८.२० ॥
ಓ ಭಾರತ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.208.21
मातुः पितुश्च राजेन्द्र सततं हितकारिंणोः ।
तयोराशां तु सफलां यः करोति स धर्मवित् ॥ ३.२०८.२१ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸದಾ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ತಾಯಿ ತಂದೆಯರ ಆಶೆಯನ್ನು ಯಾರು ಸಫಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆಯೋ ಅವನೇ ಧರ್ಮಜ್ಞ.
3.208.22
पिता माता च राजेन्द्र तुष्यतो यस् नित्यशः ।
इह प्रेत्य च तस्याथ कीर्तिर्धर्मश्र शाश्वतः ॥ ३.२०८.२२ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ತಂದೆ ತಾಯಿಯರನ್ನು ಸದಾ ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುವವನಿಗೆ ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
3.208.23
नैव यज्ञक्रियाः काश्चिन्न श्राद्धं नोपवासकम् ।
या तु भर्तरि शुश्रूषा तया स्वर्गं जयत्युत ॥ ३.२०८.२३ ॥
ಯಾವ ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಅಲ್ಲ, ಉಪವಾಸವೂ ಅಲ್ಲ; ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ವರ್ಗ ಜಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.208.24
एतत्प्रकरणं राजन्नधिकृत्य युधिष्ठिर ।
पतिव्रतानां नियतं धर्मं चावाहितः शृणु ॥ ३.२०८.२४ ॥
ಓ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕುರಿತು, ಪತಿವ್ರತೆಯರ ನಿಯತ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಏಕಾಗ್ರದಿಂದ ಕೇಳು.