മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.208.1
ततो युधिष्ठिरो राजा मार्कण्डेयं महाद्युतिम् ।
प्रपच्छ भरतश्रेष्ठ धर्मप्रश्नं स दुर्वचम् ॥ ३.२०८.१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ മഹാതേജസ്വിയായ മാർക്കണ്ഡേയനോട് ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ധർമ്മസംബന്ധമായ ഒരു കഠിനമായ ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
3.208.2
श्रोतुमिच्छामि भगवन्स्त्रीणां माहातम्यमुत्तमम् ।
कथ्यमानं त्वया विप्र सूक्ष्मं धर्म्यं च तत्त्वतः ॥ ३.२०८.२ ॥
ഭഗവാനേ, സ്ത്രീകളുടെ ഉത്തമമായ മഹിമ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വിപ്രാ, നീ പറയുന്ന ആ സൂക്ഷ്മവും ധർമ്മ്യവുമായ കാര്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നു.
3.208.3
प्रत्यक्षमिह विप्रर्षे देवा दृश्यन्ति सत्तम ।
सूर्याचन्द्रमसौ वायुः पृथिवी वह्निरेव च ॥ ३.२०८.३ ॥
വിപ്രർഷേ, സത്തമാ, ഇവിടെ ദേവന്മാർ പ്രത്യക്ഷമായി കാണപ്പെടുന്നു: സൂര്യനും ചന്ദ്രനും വായുവും ഭൂമിയും അഗ്നിയും തന്നെ.
3.208.4
पिता माता च भगवान्गाव एव च सत्तम ।
यच्चान्यदेव विहितं तच्चापि भृगुनन्दन ॥ ३.२०८.४ ॥
സത്തമാ, അച്ഛനും അമ്മയും പൂജ്യമായ പശുക്കളും, വിധിക്കപ്പെട്ട മറ്റെന്തും, അതുമൊക്കെ, ഭൃഗുനന്ദനാ.
3.208.5
मन्येऽहं गुरुवत्सर्वमेकपत्न्यस्तथा स्त्रियः ।
पतिव्रतानां शुश्रूषा दुष्करा प्रतिभाति मे।
पतिव्रतानां महात्म्यं वक्तुमर्हसि नः प्रभो ॥ ३.२०८.५ ॥
ഏകപത്നിമാരായ സ്ത്രീകൾ ഗുരുവിനെപ്പോലെ എല്ലാമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. പതിവ്രതമാരുടെ ശുശ്രൂഷ ദുഷ്കരമായി തോന്നുന്നു. പ്രഭോ, പതിവ്രതമാരുടെ മഹത്വം ഞങ്ങളോട് പറയണം.
3.208.6
निरुध्य चेन्द्रियग्रामं मनः संरुध्य चानघ ।
पतिं दैवतवच्चापि चिन्तयन्त्य स्थिता हि या ॥ ३.२०८.६ ॥
നിർമ്മലാ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കി, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച്, ഭർത്താവിനെ ദൈവത്തെപ്പോലെ ധ്യാനിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നവർ ആരെല്ലാമോ.
3.208.7
भगवन्दुष्करं त्वेतत्प्रतिभाति मम प्रभो ।
मातापित्रोश्च शुश्रूषा स्त्रीणां भर्तरि च द्विज ॥ ३.२०८.७ ॥
ഭഗവാനേ, പ്രഭോ, ദ്വിജാ, ഇത് എനിക്ക് ദുഷ്കരമായി തോന്നുന്നു — മാതാപിതാക്കളുടെ ശുശ്രൂഷയും സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതും.
3.208.8
स्त्रीणां धर्मात्सुघोराद्धि नान्यं पश्यामि दुष्करम् ।
साध्वाचाराः स्त्रियो ब्र्हमन्कुर्वन्तीह सदादृताः ॥ ३.२०८.८ ॥
സ്ത്രീകളുടെ ഈ അതികഠിനമായ ധർമ്മത്തേക്കാൾ കഠിനമായ മറ്റൊന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണാ, ഇവിടെ സദാചാരസമ്പന്നരും എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരുമായ സ്ത്രീകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നു.
3.208.9
दुष्करं खलु कुर्वन्ति पितरो मातरश्च वै ।
एकपत्न्यश्च या नार्यो याश् सत्यं वदन्त्युत ॥ ३.२०८.९ ॥
അച്ഛനമ്മമാർ തീർച്ചയായും കഠിനമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. ഏകപത്നീവ്രതരായ, സത്യം പറയുന്ന സ്ത്രീകളും അങ്ങനെതന്നെ.
3.208.10
कुक्षिणा दशमासांश्च गर्भं संधारयन्ति याः ।
नार्यः कालेन संबूय किमद्भुततरं ततः ॥ ३.२०८.१० ॥
പത്തുമാസം ഉദരത്തിൽ ഗർഭം വഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ, കാലമായപ്പോൾ (സന്താനത്തെ പ്രസവിക്കുന്നു) — അതിനേക്കാൾ അത്ഭുതമായി എന്തുണ്ട്?
3.208.11
संशयं परमं प्राप्य वेदनामतुलामपि ।
प्रजायन्ते सुतान्नार्यो दुःखेन महता विभो ॥ ३.२०८.११ ॥
അത്യന്തം അപകടവും അതുല്യമായ വേദനയും അനുഭവിച്ചിട്ടും സ്ത്രീകൾ വലിയ ദുഃഖത്തോടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിക്കുന്നു, ഓ വിഭോ.
3.208.12
पुष्णन्ति चापि महता स्नेहेन द्विजपुङ्गव ।
चिन्तयन्ति ततश्चापि किंशीलोऽयंभविष्यति ॥ ३.२०८.१२ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവർ വലിയ സ്നേഹത്തോടെ അതിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നെ ഇവൻ എങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവക്കാരനാകുമെന്ന് ചിന്തിക്കുന്നു.
3.208.13
याश्च क्रूरेषु सर्वेषु वर्तमाना जुगुप्सिताः ।
स्वकर्म कुर्वन्ति सदा दुष्करं तच्च मे मतम् ॥ ३.२०८.१३ ॥
ക്രൂരന്മാരുടെ ഇടയിൽ ജീവിച്ചും, നിന്ദിതരായും, എപ്പോഴും സ്വധർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ — അത് എനിക്ക് ദുഷ്കരമെന്ന് തോന്നുന്നു.
3.208.14
क्षत्रधर्मसमाचारतत्त्वं व्याख्याहि मे द्विज ।
धर्मः सुदुर्लभो विप्र नृशंसेन महात्मना ॥ ३.२०८.१४ ॥
ഓ ദ്വിജാ, ക്ഷത്രധർമ്മാചാരത്തിന്റെ തത്ത്വം എനിക്ക് വിവരിച്ചുതരിക. ഓ വിപ്രാ, ക്രൂരനായ മഹാത്മാവിൽ ധർമ്മം അതിദുർലഭം.
3.208.15
एतदिच्छामि भगवन्प्रश्नं प्रश्नविदांवर ।
श्रोतुं भृगुकुलश्रेष्ठ शुश्रूषे तव सुव्रत ॥ ३.२०८.१५ ॥
ഭഗവാനേ, ഈ ചോദ്യം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചോദ്യമറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഭൃഗുകുലശ്രേഷ്ഠനേ, സുവ്രതനേ, നിങ്ങളുടെ സേവയിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ഉത്സുകനാണ്.
3.208.16
हन्त तेऽहं समाख्यास्ये प्रश्नमेतं सुदुर्वचम् ।
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ गदतस्तन्निबोध मे ॥ ३.२०८.१६ ॥
ശരി, ഈ ദുഷ്കരമായ ചോദ്യം ഞാൻ നിനക്ക് തത്ത്വത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിത്തരാം. ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ പറയുന്നത് എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.
3.208.17
मातरंश्रेयसीं तात पितृनन्ये तु मेनिरे ।
दुष्करं कुरुते माता विवर्धयति या प्रजाः ॥ ३.२०८.१७ ॥
ഓ പ്രിയനേ, ചിലർ പിതാക്കന്മാരെക്കാൾ മാതാവിനെ ശ്രേഷ്ഠയായി കരുതുന്നു. സന്താനങ്ങളെ പോഷിപ്പിച്ചു വളർത്തുന്നതിനാൽ മാതാവ് ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്യുന്നു.
3.208.18
तपसा देवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया ।
सुप्रशस्तैरुपायैश्चापीहन्ते पितरः सुतान् ॥ ३.२०८.१८ ॥
തപസ്സുകൊണ്ടും, ദേവപൂജകൊണ്ടും, വന്ദനംകൊണ്ടും, ക്ഷമകൊണ്ടും, അത്യന്തം പ്രശംസനീയമായ ഉപായങ്ങളാലും പിതാക്കന്മാർ പുത്രന്മാരെ നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
3.208.19
एवं कृच्छ्रेण महता पुत्रं प्राप्य सुदुर्लभम् ।
चिन्तयन्ति सदा वीर कीदृशोऽयं भविष्यति ॥ ३.२०८.१९ ॥
ഇങ്ങനെ വലിയ ക്ലേശത്തോടെ അത്യന്തം ദുർലഭനായ പുത്രനെ നേടി, ഓ വീരാ, ഇവൻ എങ്ങനെയാകുമെന്ന് അവർ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കുന്നു.
3.208.20
आशंसते हि पुत्रेषु पिता माता च भारत ।
यशः कीर्तिमथैश्वर्यं तेजो धर्मं तथैव च ॥ ३.२०८.२० ॥
ഭാരതാ, അച്ഛനും അമ്മയും മക്കളിൽ യശസ്സും കീർത്തിയും ഐശ്വര്യവും തേജസ്സും ധർമ്മവും ആശിക്കുന്നു.
3.208.21
मातुः पितुश्च राजेन्द्र सततं हितकारिंणोः ।
तयोराशां तु सफलां यः करोति स धर्मवित् ॥ ३.२०८.२१ ॥
രാജേന്ദ്രാ, എപ്പോഴും ഹിതം ചെയ്യുന്ന അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും ആശ ആരാണ് സഫലമാക്കുന്നത്, അവൻ ധർമ്മജ്ഞനാണ്.
3.208.22
पिता माता च राजेन्द्र तुष्यतो यस् नित्यशः ।
इह प्रेत्य च तस्याथ कीर्तिर्धर्मश्र शाश्वतः ॥ ३.२०८.२२ ॥
രാജേന്ദ്രാ, അച്ഛനെയും അമ്മയെയും എപ്പോഴും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവന് ഇഹത്തിലും പരത്തിലും കീർത്തിയും ശാശ്വതധർമ്മവും ഉണ്ടാകും.
3.208.23
नैव यज्ञक्रियाः काश्चिन्न श्राद्धं नोपवासकम् ।
या तु भर्तरि शुश्रूषा तया स्वर्गं जयत्युत ॥ ३.२०८.२३ ॥
യജ്ഞകർമ്മങ്ങളോ ശ്രാദ്ധമോ ഉപവാസമോ അല്ല; ഭർത്താവിനുള്ള ശുശ്രൂഷയാൽ തന്നെയാണ് സ്വർഗ്ഗം ജയിക്കപ്പെടുന്നത്.
3.208.24
एतत्प्रकरणं राजन्नधिकृत्य युधिष्ठिर ।
पतिव्रतानां नियतं धर्मं चावाहितः शृणु ॥ ३.२०८.२४ ॥
രാജാവേ യുധിഷ്ഠിരാ, ഈ പ്രകരണത്തെ ആശ്രയിച്ച്, പതിവ്രതമാരുടെ നിശ്ചിതധർമ്മവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.