ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.21.1
एवं स पुरुषव्याघ्रः साल्वो राज्ञं महारिपुः ।
युध्यमानो मया सङ्ख्ये वियदभ्यगमत्पुनः ॥ ३.२१.१ ॥
ଏହିପରି ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ରାଜାମାନଙ୍କର ମହାଶତ୍ରୁ ଶାଲ୍ୱ, ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲା।
3.21.2
ततः शतघ्नीश्च महागदाश्च ।
दीप्ताश्च शूलान्मुसलानसींश्च।
चिक्षेप रोषान्मयि मन्दबुद्धिः ।
साल्वो महाराज जयाभिकाङ्क्षी ॥ ३.२१.२ ॥
ତା'ପରେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଶାଲ୍ୱ, ହେ ମହାରାଜ, ବିଜୟ ଇଚ୍ଛାରେ କ୍ରୋଧରେ ମୋ ଉପରେ ଶତଘ୍ନୀ, ମହାଗଦା, ଦୀପ୍ତ ଶୂଳ, ମୂଷଳ ଓ ଖଡ୍ଗ ନିକ୍ଷେପ କଲା।
3.21.3
तानाशुगैरापततोऽहमाशु ।
निवार्य तूर्णं खगमान्ख एव।
द्विधा त्रिता चाच्छिनमाशु मुक्तै-
स्ततोऽन्तरिक्षे निनदो बभूव ॥ ३.२१.३ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବାର ଦେଖି, ମୁଁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକି, ଆକାଶରେ ହିଁ ଶୀଘ୍ର ଦୁଇ-ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲି; ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା।
3.21.4
ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
दारुकं वाजिनश्चैव रथं च समवाकिरत् ॥ ३.२१.४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ନତ ଗଣ୍ଠିବିଶିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ ବାଣରେ ଦାରୁକ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।
3.21.5
ततो मामब्रवीद्वीर दारुको विह्वलन्निव ।
स्थातव्यमिति तिष्ठामि साल्वबाणप्रपीडितः।
अवस्थातुं न शक्नोमि अङ्गं मे व्यवसीदति ॥ ३.२१.५ ॥
ତା'ପରେ ହେ ବୀର, ଦାରୁକ ବିହ୍ୱଳ ପରି ମୋତେ କହିଲା: 'ଠିଆ ହେବାକୁ ହେବ' ବୋଲି ମୁଁ ଠିଆ ଅଛି, ଶାଲ୍ୱର ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ; କିନ୍ତୁ ଠିଆ ହେବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ମୋ ଅଙ୍ଗ ଅବସନ୍ନ ହେଉଛି।
3.21.6
इति तस्य निशम्याहं सारथेः करुणं वचः ।
अवेक्षमाणो यन्तारमपश्यं शरपीडितम् ॥ ३.२१.६ ॥
ସେହି ସାରଥିର କରୁଣ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମୁଁ ଦେଖିଲି, ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସାରଥିକୁ ଦେଖିଲି।
3.21.7
न तस्योरसि नो मूर्ध्नि न काये न भुजद्वये ।
अन्तरं पाण्डवश्रेष्ठ पश्याम्यनिचितं शरैः ॥ ३.२१.७ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଛାତି, ମୁଣ୍ଡ, ଶରୀର ବା ଦୁଇ ବାହୁରେ ଏପରି ସ୍ଥାନ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ ଯାହା ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ।
3.21.8
स तु बाणवरोत्पीडाद्विस्रवत्यसृगुल्बणम् ।
अभिवृष्टो यथा मेघैर्गिरिर्गैरिकधातुमान् ॥ ३.२१.८ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣର ଚାପରେ ସେ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତ ବହାଉଛନ୍ତି; ମେଘରେ ଭିଜିଥିବା ଗୈରିକ ଧାତୁବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତ ପରି।
3.21.9
अभीशुहस्तं तं दृष्ट्वा सीदन्तं सारथिं रणे ।
अस्तम्भयं महाबाहो साल्वबाणप्रपीडितम् ॥ ३.२१.९ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ରଣରେ ଲଗାମ ଧରି ସାଲ୍ୱଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ସାରଥିକୁ ଦେଖି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଖିଲି।
3.21.10
अथ मां पुरुषः कश्चिद्द्वारकानिलयोऽब्रवीत् ।
त्वरितो रथमारोप्य सौहृदादिव भारत ॥ ३.२१.१० ॥
ଏପରି ସମୟରେ ଦ୍ୱାରକାର ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ କହିଲା — ହେ ଭାରତ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି।
3.21.11
आहुकस्य वचो वीर तस्यैव परिचारकः ।
विषण्णः सन्नकण्ठेन तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ३.२१.११ ॥
ହେ ବୀର, ଆହୁକଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ମୁଁ କହୁଛି; ତାଙ୍କ ସେବକ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ଓ ରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ — ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ଶୁଣ।
3.21.12
द्वारकाधिपतिर्वीर आह त्वामाहुको वचः ।
केशवैहि विजानीष्व यत्त्वां पितृसखोऽब्रवीत् ॥ ३.२१.१२ ॥
ଦ୍ୱାରକାଧିପତି ବୀର ଆହୁକ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହନ୍ତି — ହେ କେଶବ, ଆସ, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସଖା ତୁମକୁ କ'ଣ କହିଥିଲେ ତାହା ଜାଣ।
3.21.13
उपयात्वा तु साल्वेन द्वारकां वृष्णिनन्दन ।
विषक्ते त्वयि दुर्धर्ष इतः शूरसुतो बलात् ॥ ३.२१.१३ ॥
ହେ ବୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନ, ଶାଲ୍ୱ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ହେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ତୁମେ ଏଠାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବା ସମୟରେ ଶୂରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଏଠାରୁ ନିଆଯାଇଛି।
3.21.14
तदलं साधुयुद्धेन निवर्तस्व जनार्दन ।
द्वारकामेव रक्षस्व कार्यमेतन्महत्तव ॥ ३.२१.१४ ॥
ତେଣୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ଯଥେଷ୍ଟ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଫେରିଯାଅ। ଦ୍ୱାରକାକୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କର; ଏହା ତୁମର ମହାନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
3.21.15
इत्यहं तस्य वचनं श्रुत्वा परमदुर्मनाः ।
निश्चयं नाधिगच्छामि कर्तव्यस्येतरस्य च ॥ ३.२१.१५ ॥
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହେଲି। କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୋର ନିଶ୍ଚୟ ମିଳୁନାହିଁ।
3.21.16
सात्यकिं बलदेवं च प्रद्युम्नं च महांरथम् ।
जगर्हे मनसा वीर तच्छ्रुत्वा महदप्रियम् ॥ ३.२१.१६ ॥
ହେ ବୀର, ସାତ୍ୟକି, ବଳଦେବ ଓ ମହାରଥୀ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମୁଁ ମନେ ମନେ ଦୋଷ ଦେଲି; ସେହି ମହା ଅପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି।
3.21.17
अहं हि द्वारकायाश्च पितुश्च कुरुनन्दन ।
तेषु रक्षां समाधाय प्रयातः सौभयातने ॥ ३.२१.१७ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଦ୍ୱାରକା ଓ ମୋ ପିତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ଭାର ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦେଇ ମୁଁ ସୌଭ-ଅଭିଯାନକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲି।
3.21.18
बलदेवो महाबाहुः कच्चिज्जीवति शत्रुहा ।
सात्यकी रौक्मिणेयश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान्।
साम्बप्रभृतयश्चैवेत्यहमासं सुदुर्मनाः ॥ ३.२१.१८ ॥
ମହାବାହୁ ବଳଦେବ, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ବଳଦେବ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି? ସାତ୍ୟକି, ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ସାମ୍ବ ପ୍ରଭୃତି ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ—ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ଥିଲି।
3.21.19
एतेषु हि नरव्याघ्र जीवत्सु न कथंचन ।
शक्यः शूरसुतो हन्तुमपि वज्रभृता स्वयम् ॥ ३.२१.१९ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏମାନେ ଜୀବିତ ଥାଉ ଥାଉ ଶୂରସୁତଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଧ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ସ୍ୱୟଂ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
3.21.20
हतः शूरसुतो व्यक्तं व्यक्तं चैते परासवः ।
बलदेवमुखाः सर्व इति मे निश्चिता मतिः ॥ ३.२१.२० ॥
ଶୂରସୁତ ନିଶ୍ଚୟ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବଂ ବଳଦେବ ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି — ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ମତ।
3.21.21
सोहं सर्वविनाशं तं चिन्तयानो मुहुर्मुहुः ।
अविह्वलो महाराज पुनः साल्वमयोधयम् ॥ ३.२१.२१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ସର୍ବନାଶକୁ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରୁ କରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅବିଚଳିତ ରହି ପୁଣି ସାଲ୍ୱ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲି।
3.21.22
तदोऽपश्यं महाराज प्रपतन्तमहं तदा ।
सौभाच्छूरसुतं वीर ततो मां मोह आविशत् ॥ ३.२१.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସୌଭରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଶୂରସୁତଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ହେ ବୀର; ତାପରେ ମୋତେ ମୋହ ଆଚ୍ଛନ୍ନ କଲା।
3.21.23
तस्य रूपं प्रपततः पितुर्मम नराधिप ।
ययातेः क्षीणपुण्यस्य स्वर्गादिव भहीतलम् ॥ ३.२१.२३ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ପଡ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କର ରୂପ ମୋ ପିତାଙ୍କ ପରି ଥିଲା, ଯେପରି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷୀଣ ଯଯାତି ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ।
3.21.24
विशीर्णमलिनोष्णीपप्रकीर्णाम्बरमूर्धजः ।
प्रपतन्दृश्यते ह स्म क्षीणपुण्य इव ग्रहः ॥ ३.२१.२४ ॥
ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ପଗଡ଼ି, ମଳିନ ଓ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର, ଖୋଲା କେଶ ସହ ସେ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଗଲା, ଯେପରି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷୀଣ ଗ୍ରହ ପଡ଼ିଯାଏ।
3.21.25
ततः शार्ङ्गं धनुःश्रेष्ठं करात्प्रपतितं मम ।
मोहापन्नश्च कौन्तेय रथोपस्थ उपाविशम् ॥ ३.२१.२५ ॥
ଏବେ ମୋ ହାତରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଖସି ପଡ଼ିଲା; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୋହରେ ଡୁବି ମୁଁ ରଥ ତଳରେ ବସିପଡ଼ିଲି।
3.21.26
ततो हाहाकृतं सर्वं सैन्यं मे गतचेतनम् ।
मां दृष्ट्वा रथनीडस्थं गतासुमिव भारत ॥ ३.२१.२६ ॥
ଏବେ ରଥ ଆସନରେ ପ୍ରାଣହୀନ ପରି ବସିଥିବା ମୋତେ ଦେଖି ମୋର ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ହାହାକାର କରି ଚେତନାହୀନ ହୋଇଗଲା, ହେ ଭାରତ।
3.21.27
प्रसार्य बाहू पततः प्रसार्य चरणावपि ।
रूपं पितुर्मे विबभौ शकुने- पततो यथा ॥ ३.२१.२७ ॥
ବାହୁ ପ୍ରସାରି ଓ ଚରଣ ପ୍ରସାରି ପଡ଼ୁଥିବା ମୋ ପିତାଙ୍କ ରୂପ, ପଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
3.21.28
तं पतन्तं महाबाहो शूलपट्टसपाणयः ।
अभिघ्नन्तो भृशं वीर मम चोतोह्यकम्पयन् ॥ ३.२१.२८ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ହାତରେ ଧରି ପ୍ରବଳ ପ୍ରହାର କରି, ପଡ଼ୁଥିବା ମୋତେ, ହେ ବୀର, ସେମାନେ ମୋ ଅଙ୍ଗ କମ୍ପାଇଲେ।
3.21.29
ततो मुहूर्तात्प्रतिलभ्य संज्ञा-
महं तदा वीर महाविमर्दे।
न तत्रसौमं न रिपुं च साल्वं ।
पश्यामि वृद्धं पितरं न चापि ॥ ३.२१.२९ ॥
ଏଥର ଏକ କ୍ଷଣରେ ଚେତନା ପାଇ, ହେ ବୀର, ସେ ମହାସଂଘର୍ଷର ଭିଡ଼ରେ ମୁଁ ସେଠାରେ ସୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲି ନାହିଁ, ନା ଶତ୍ରୁ ସାଲ୍ୱଙ୍କୁ, ନା ବୃଦ୍ଧ ପିତାଙ୍କୁ।
3.21.30
ततो ममासीन्मनसि मायेयमिति निश्चितम् ।
प्रबुद्धोस्मि ततो भूयः शतशो वाऽकिरं शरान् ॥ ३.२१.३० ॥
ତେବେ ମୋ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ ହେଲା ଯେ ଏହା ମାୟା। ତା'ପରେ ମୁଁ ଜାଗିଲି ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଶହ ଶହ ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲି।