മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.21.1
एवं स पुरुषव्याघ्रः साल्वो राज्ञं महारिपुः ।
युध्यमानो मया सङ्ख्ये वियदभ्यगमत्पुनः ॥ ३.२१.१ ॥
ഇങ്ങനെ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രനും രാജാക്കന്മാരുടെ മഹാശത്രുവുമായ ശാല്വൻ എന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്തശേഷം വീണ്ടും ആകാശത്തേക്കു പോയി.
3.21.2
ततः शतघ्नीश्च महागदाश्च ।
दीप्ताश्च शूलान्मुसलानसींश्च।
चिक्षेप रोषान्मयि मन्दबुद्धिः ।
साल्वो महाराज जयाभिकाङ्क्षी ॥ ३.२१.२ ॥
അപ്പോൾ മന്ദബുദ്ധിയായ ശാല്വൻ, മഹാരാജാവേ, ജയം ആഗ്രഹിച്ച് കോപത്തോടെ എന്റെ മേൽ ശതഘ്നികളും മഹാഗദകളും ജ്വലിക്കുന്ന ശൂലങ്ങളും മുസലങ്ങളും വാളുകളും എറിഞ്ഞു.
3.21.3
तानाशुगैरापततोऽहमाशु ।
निवार्य तूर्णं खगमान्ख एव।
द्विधा त्रिता चाच्छिनमाशु मुक्तै-
स्ततोऽन्तरिक्षे निनदो बभूव ॥ ३.२१.३ ॥
അവ എന്റെ മേൽ വീഴുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; ഞാൻ വേഗമേറിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെ തടുത്ത്, ആകാശത്തുവച്ചുതന്നെ അവയെ രണ്ടും മൂന്നും കഷണങ്ങളായി വേഗത്തിൽ മുറിച്ചു; അപ്പോൾ ആകാശത്ത് ഒരു മുഴക്കം ഉണ്ടായി.
3.21.4
ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
दारुकं वाजिनश्चैव रथं च समवाकिरत् ॥ ३.२१.४ ॥
അപ്പോൾ അവൻ വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ഒരു ലക്ഷം അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദാരുകനെയും കുതിരകളെയും രഥത്തെയും പൂർണ്ണമായി മൂടി.
3.21.5
ततो मामब्रवीद्वीर दारुको विह्वलन्निव ।
स्थातव्यमिति तिष्ठामि साल्वबाणप्रपीडितः।
अवस्थातुं न शक्नोमि अङ्गं मे व्यवसीदति ॥ ३.२१.५ ॥
അപ്പോൾ, വീരാ, ദാരുകൻ വിഹ്വലനെപ്പോലെ എന്നോടു പറഞ്ഞു: 'നിൽക്കണം' എന്നു കരുതി ഞാൻ നിൽക്കുന്നു; ശാല്വന്റെ ബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായി; എനിക്കു നിൽക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, എന്റെ അവയവങ്ങൾ തളരുന്നു.
3.21.6
इति तस्य निशम्याहं सारथेः करुणं वचः ।
अवेक्षमाणो यन्तारमपश्यं शरपीडितम् ॥ ३.२१.६ ॥
ആ സാരഥിയുടെ കരുണയുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാൻ നോക്കിയപ്പോൾ, അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായ സാരഥിയെ കണ്ടു.
3.21.7
न तस्योरसि नो मूर्ध्नि न काये न भुजद्वये ।
अन्तरं पाण्डवश्रेष्ठ पश्याम्यनिचितं शरैः ॥ ३.२१.७ ॥
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ മാറിലോ തലയിലോ ശരീരത്തിലോ ഇരു തോളുകളിലോ അമ്പുകൾ നിറയാത്ത ഒരിടവും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
3.21.8
स तु बाणवरोत्पीडाद्विस्रवत्यसृगुल्बणम् ।
अभिवृष्टो यथा मेघैर्गिरिर्गैरिकधातुमान् ॥ ३.२१.८ ॥
മികച്ച അമ്പുകളുടെ പീഡനത്താൽ അവൻ ധാരാളമായി രക്തം ഒഴുക്കുന്നു; മേഘങ്ങളാൽ നനഞ്ഞ ഗൈരികധാതുസമ്പന്നമായ പർവതം പോലെ.
3.21.9
अभीशुहस्तं तं दृष्ट्वा सीदन्तं सारथिं रणे ।
अस्तम्भयं महाबाहो साल्वबाणप्रपीडितम् ॥ ३.२१.९ ॥
മഹാബാഹോ, യുദ്ധത്തിൽ കടിഞ്ഞാൺ കയ്യിലേന്തി സാല്വന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായി വീഴുന്ന ആ സാരഥിയെ കണ്ട് ഞാൻ അവനെ താങ്ങി നിർത്തി.
3.21.10
अथ मां पुरुषः कश्चिद्द्वारकानिलयोऽब्रवीत् ।
त्वरितो रथमारोप्य सौहृदादिव भारत ॥ ३.२१.१० ॥
അപ്പോൾ ദ്വാരകയിൽ വസിക്കുന്ന ഒരാൾ എന്നോട് പറഞ്ഞു — ഭാരതാ, സൗഹൃദത്താൽ പ്രേരിതനായി വേഗം രഥത്തിൽ കയറി.
3.21.11
आहुकस्य वचो वीर तस्यैव परिचारकः ।
विषण्णः सन्नकण्ठेन तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ३.२१.११ ॥
വീരാ, ആഹുകന്റെ വാക്ക് ഞാൻ പറയുന്നു; അവന്റെ ദാസനായി, ദുഃഖിതനായി, ഇടറിയ കണ്ഠത്തോടെ — യുധിഷ്ഠിരാ, അത് കേൾക്കൂ.
3.21.12
द्वारकाधिपतिर्वीर आह त्वामाहुको वचः ।
केशवैहि विजानीष्व यत्त्वां पितृसखोऽब्रवीत् ॥ ३.२१.१२ ॥
ദ്വാരകാധിപതിയായ വീരൻ ആഹുകൻ നിന്നോട് ഈ വാക്ക് പറയുന്നു — കേശവാ, വരൂ, നിന്റെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് നിന്നോട് പറഞ്ഞത് എന്തെന്ന് അറിയൂ.
3.21.13
उपयात्वा तु साल्वेन द्वारकां वृष्णिनन्दन ।
विषक्ते त्वयि दुर्धर्ष इतः शूरसुतो बलात् ॥ ३.२१.१३ ॥
വൃഷ്ണികളുടെ ആനന്ദമേ, സാല്വൻ ദ്വാരകയെ ആക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. അജയ്യനേ, നീ ഇവിടെ വ്യാപൃതനായിരുന്നപ്പോൾ, ശൂരന്റെ പുത്രനെ ബലപൂർവ്വം ഇവിടെനിന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
3.21.14
तदलं साधुयुद्धेन निवर्तस्व जनार्दन ।
द्वारकामेव रक्षस्व कार्यमेतन्महत्तव ॥ ३.२१.१४ ॥
അതിനാൽ ഈ നല്ല യുദ്ധം മതി, ജനാർദ്ദനാ, മടങ്ങുക. ദ്വാരകയെത്തന്നെ രക്ഷിക്കുക; ഇതാണ് നിന്റെ മഹത്തായ കർത്തവ്യം.
3.21.15
इत्यहं तस्य वचनं श्रुत्वा परमदुर्मनाः ।
निश्चयं नाधिगच्छामि कर्तव्यस्येतरस्य च ॥ ३.२१.१५ ॥
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാൻ അത്യന്തം മനസ്സ് വിഷമിച്ചു. ചെയ്യേണ്ടതിനെക്കുറിച്ചോ മറ്റൊന്നിനെക്കുറിച്ചോ എനിക്ക് നിശ്ചയം കിട്ടുന്നില്ല.
3.21.16
सात्यकिं बलदेवं च प्रद्युम्नं च महांरथम् ।
जगर्हे मनसा वीर तच्छ्रुत्वा महदप्रियम् ॥ ३.२१.१६ ॥
വീരാ, സാത്യകി, ബലദേവൻ, മഹാരഥനായ പ്രദ്യുമ്നൻ എന്നിവരെ ഞാൻ മനസ്സിൽ കുറ്റപ്പെടുത്തി; ആ വലിയ അപ്രിയ വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ.
3.21.17
अहं हि द्वारकायाश्च पितुश्च कुरुनन्दन ।
तेषु रक्षां समाधाय प्रयातः सौभयातने ॥ ३.२१.१७ ॥
കുരുനന്ദനാ, ദ്വാരകയുടെയും എന്റെ പിതാവിന്റെയും സംരക്ഷണം അവരിൽ ഏൽപ്പിച്ച് ഞാൻ സൗഭയാത്രയ്ക്കായി പുറപ്പെട്ടു.
3.21.18
बलदेवो महाबाहुः कच्चिज्जीवति शत्रुहा ।
सात्यकी रौक्मिणेयश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान्।
साम्बप्रभृतयश्चैवेत्यहमासं सुदुर्मनाः ॥ ३.२१.१८ ॥
മഹാബാഹുവായ ബലദേവൻ, ശത്രുഹന്താവായ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവോ? സാത്യകി, രുക്മിണീപുത്രൻ, വീര്യവാനായ ചാരുദേഷ്ണൻ, സാംബൻ മുതലായവർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവോ എന്ന ചിന്തയിൽ ഞാൻ അത്യന്തം വ്യാകുലനായിരുന്നു.
3.21.19
एतेषु हि नरव्याघ्र जीवत्सु न कथंचन ।
शक्यः शूरसुतो हन्तुमपि वज्रभृता स्वयम् ॥ ३.२१.१९ ॥
ഹേ നരവ്യാഘ്രാ, ഇവർ ജീവിച്ചിരിക്കെ ശൂരസുതനെ ഒരു വിധത്തിലും വധിക്കാനാകില്ല; വജ്രധാരി തന്നെ ആയാലും.
3.21.20
हतः शूरसुतो व्यक्तं व्यक्तं चैते परासवः ।
बलदेवमुखाः सर्व इति मे निश्चिता मतिः ॥ ३.२१.२० ॥
ശൂരസുതൻ നിശ്ചയമായും വധിക്കപ്പെട്ടു; ബലദേവൻ മുഖ്യരായ ഇവരെല്ലാവരും നിശ്ചയമായും പ്രാണരഹിതരായിരിക്കുന്നു—ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായം.
3.21.21
सोहं सर्वविनाशं तं चिन्तयानो मुहुर्मुहुः ।
अविह्वलो महाराज पुनः साल्वमयोधयम् ॥ ३.२१.२१ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, ആ സർവനാശത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നിട്ടും ഞാൻ കുലുങ്ങാതെ വീണ്ടും സാല്വനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
3.21.22
तदोऽपश्यं महाराज प्रपतन्तमहं तदा ।
सौभाच्छूरसुतं वीर ततो मां मोह आविशत् ॥ ३.२१.२२ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ സൗഭത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന ശൂരസുതനെ ഞാൻ കണ്ടു, ഹേ വീരാ; അപ്പോൾ എന്നെ മോഹം ബാധിച്ചു.
3.21.23
तस्य रूपं प्रपततः पितुर्मम नराधिप ।
ययातेः क्षीणपुण्यस्य स्वर्गादिव भहीतलम् ॥ ३.२१.२३ ॥
ഹേ നരാധിപാ, വീഴുന്ന അവന്റെ രൂപം എന്റെ പിതാവിന്റേതായിരുന്നു; പുണ്യം ക്ഷയിച്ച യയാതി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വീണതുപോലെ.
3.21.24
विशीर्णमलिनोष्णीपप्रकीर्णाम्बरमूर्धजः ।
प्रपतन्दृश्यते ह स्म क्षीणपुण्य इव ग्रहः ॥ ३.२१.२४ ॥
ചിതറിയ തലപ്പാവും മലിനവും ചിതറിയതുമായ വസ്ത്രങ്ങളും വിരിഞ്ഞ മുടിയുമായി അവൻ വീഴുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു; പുണ്യം ക്ഷയിച്ച ഗ്രഹം വീഴുന്നതുപോലെ.
3.21.25
ततः शार्ङ्गं धनुःश्रेष्ठं करात्प्रपतितं मम ।
मोहापन्नश्च कौन्तेय रथोपस्थ उपाविशम् ॥ ३.२१.२५ ॥
അപ്പോൾ എന്റെ കൈയിൽനിന്ന് ശ്രേഷ്ഠമായ ശാർങ്ഗധനുസ്സ് വീണു; കൗന്തേയാ, മോഹത്തിൽ മുങ്ങി ഞാൻ രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നു.
3.21.26
ततो हाहाकृतं सर्वं सैन्यं मे गतचेतनम् ।
मां दृष्ट्वा रथनीडस्थं गतासुमिव भारत ॥ ३.२१.२६ ॥
അപ്പോൾ രഥപീഠത്തിൽ ജീവനില്ലാത്തതുപോലെ ഇരിക്കുന്ന എന്നെ കണ്ട് എന്റെ സർവ്വസൈന്യവും നിലവിളിച്ച് ബോധമറ്റുപോയി, ഭാരതാ.
3.21.27
प्रसार्य बाहू पततः प्रसार्य चरणावपि ।
रूपं पितुर्मे विबभौ शकुने- पततो यथा ॥ ३.२१.२७ ॥
കൈകൾ നീട്ടിയും കാലുകൾ നീട്ടിയും വീണുകൊണ്ടിരുന്ന എന്റെ പിതാവിന്റെ രൂപം, വീഴുന്ന പക്ഷിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
3.21.28
तं पतन्तं महाबाहो शूलपट्टसपाणयः ।
अभिघ्नन्तो भृशं वीर मम चोतोह्यकम्पयन् ॥ ३.२१.२८ ॥
മഹാബാഹോ, ശൂലവും പട്ടിശവും കൈയിലേന്തി കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ട്, വീണുകൊണ്ടിരുന്ന എന്നെ, വീരാ, എന്റെ അവയവങ്ങളെ വിറപ്പിച്ചു.
3.21.29
ततो मुहूर्तात्प्रतिलभ्य संज्ञा-
महं तदा वीर महाविमर्दे।
न तत्रसौमं न रिपुं च साल्वं ।
पश्यामि वृद्धं पितरं न चापि ॥ ३.२१.२९ ॥
പിന്നീട് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ഞാൻ, വീരാ, ആ മഹായുദ്ധത്തിരക്കിൽ അവിടെ സൗമ്യനെയോ, ശത്രുവായ ശാല്വനെയോ, വൃദ്ധനായ പിതാവിനെപ്പോലുമോ കണ്ടില്ല.
3.21.30
ततो ममासीन्मनसि मायेयमिति निश्चितम् ।
प्रबुद्धोस्मि ततो भूयः शतशो वाऽकिरं शरान् ॥ ३.२१.३० ॥
അപ്പോൾ ഇത് മായയാണെന്ന് എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചു. പിന്നീട് ഞാൻ ഉണർന്ന് വീണ്ടും നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു.