มหาภารตะ · อัธยายะ 3.220
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.220.1
श्रुत्वेमां धर्मसंयुक्तां धर्मराजः कथां शुभाम् ।
पुनः पप्रच्छ तमृषिं मार्कण्डेयमिदं तदा ॥ ३.२२०.१ ॥
ธรรมราชได้ฟังเรื่องอันเป็นมงคลและเปี่ยมด้วยธรรมนี้แล้ว จึงทูลถามฤๅษีมารกัณเฑยอีกครั้งหนึ่ง
3.220.2
कथमग्निर्वनं यातः कथं चाप्यङ्गिराः पुरा ।
नष्टेऽग्नौ हव्यमहवदग्निर्भूत्वा महाद्युतिः ॥ ३.२२०.२ ॥
อัคนีไปสู่ป่าได้อย่างไร และอังคิรัสในกาลก่อนไปได้อย่างไร เมื่อไฟหายไป อัคนีผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่งก็กลายเป็นไฟเองและถวายเครื่องบูชา
3.220.3
अग्निर्यदा चैक एव बहुत्वं चास्य कर्मसु ।
दृश्यते भगवन्सर्वमेतदिच्छामि वेदितुम् ॥ ३.२२०.३ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อัคนีแม้จะเป็นหนึ่งเดียว แต่ความเป็นหลายของพระองค์ปรากฏในพิธีกรรม ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้เรื่องทั้งหมดนี้
3.220.4
कुमारश्च यथोत्पन्नो यथा चाग्नेः सुतोऽभवत् ।
यथा रुद्राच्च संभूतो गङ्गायां कृत्तिकासु च ॥ ३.२२०.४ ॥
กุมารเกิดขึ้นได้อย่างไร และเป็นบุตรของอัคนีได้อย่างไร เกิดจากรุทรได้อย่างไร และเกิดในแม่น้ำคงคาและในหมู่กฤตติกาได้อย่างไร
3.220.5
एतदिच्छाम्यहं त्वत्तः श्रोतुं भार्गवसत्तम ।
कौतूहलसमाविष्टो याथातथ्यं महामुने ॥ ३.२२०.५ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภฤคุ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องนี้จากท่าน ข้าพเจ้าเต็มไปด้วยความอยากรู้ ข้าแต่มหาฤๅษี ข้าพเจ้าอยากรู้ความจริงตามที่เป็นอยู่
3.220.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथा क्रुद्धो हुतवहस्तपस्तप्तुं वनं गतः ॥ ३.२२०.६ ॥
ที่นี่ผู้คนยังเล่าตำนานโบราณนี้ คือเรื่องที่อัคนีผู้นำเครื่องบูชาไป ด้วยความโกรธ ได้ไปสู่ป่าเพื่อบำเพ็ญตบะ
3.220.7
यथा च भगवानग्निः स्वयमेवाङ्गेराऽभवत् ।
संतापयंश्च प्रभया नाशयंस्तिमिरावलिम् ॥ ३.२२०.७ ॥
และเมื่อพระอัคนีผู้ทรงพระภาคเองได้กลายเป็นอังคิรัส ทำให้โลกร้อนด้วยรัศมีของตน และทำลายแถวแห่งความมืด
3.220.8
पुराङ्गिरा महाबाहो चचार तप उत्तमम् ।
आश्रमस्थो महाभागो हव्यवाहं विशेषयन्।
यथाग्निर्भूत्वा तु तदा जगत्सर्वं व्यकाशयत् ॥ ३.२२०.८ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนแข็งแรง ในกาลก่อนอังคิรัสได้บำเพ็ญตบะอันสูงสุด ท่านผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ผู้ประทับในอาศรม ทำให้ผู้นำเครื่องบูชาแตกต่างออกไป เมื่อท่านกลายเป็นไฟแล้ว ก็ได้ส่องสว่างทั้งโลกในขณะนั้น
3.220.9
तपश्चरंस्तु हुतभुक्संतप्तस्तस्य तेजसा ।
भृशं ग्लानश्चतेजस्वी न च किंचित्प्रजज्ञिवान् ॥ ३.२२०.९ ॥
แต่ไฟผู้บำเพ็ญตบะถูกเผาอย่างหนักด้วยรัศมีของอังคิรัส จนอ่อนแรงลงมาก แม้จะรุ่งโรจน์ก็ไม่รู้สิ่งใดเลย
3.220.10
अथ संचिन्तयामास भगवान्हव्यवाहनः ।
अन्योऽग्निरिव लोकानां ब्रह्मणा संप्रकल्पितः ॥ ३.२२०.१० ॥
ครั้งนั้นพระหวยวาหนะผู้ทรงพระภาคจึงครุ่นคิดว่า นี่เป็นไฟอีกดวงหนึ่ง พระพรหมได้สร้างขึ้นเพื่อโลกทั้งหลาย
3.220.11
अग्नित्वं विप्रनष्टं हि तप्यमानस् मे तपः ।
कथमग्निः पुनरहं भवेयमिति चिन्त्य सः ॥ ३.२२०.११ ॥
ความเป็นไฟของเราถูกทำลายจนสิ้นแล้ว และตบะของเราก็เผาผลาญเราอยู่ เราจะกลับเป็นไฟอีกได้อย่างไร เมื่อคิดดังนี้ ท่านจึง
3.220.12
अपश्यदग्निवल्लोकांस्तापयन्तं महामुनिम् ।
सोपासर्पच्छनैर्भीतस्तमुवाच तदाङ्गिराः ॥ ३.२२०.१२ ॥
ท่านเห็นมหาฤๅษีผู้ทำให้โลกร้อนดุจไฟ ด้วยความกลัว ท่านค่อยๆ เข้าไปใกล้ ครั้งนั้นอังคิรัสจึงกล่าวกับท่าน
3.220.13
शीघ्रमेव भवस्वाग्निस्त्वं पुनर्लोकभावनः ।
विज्ञातश्चासि लोकेषु त्रिषु संस्थानचारिषु ॥ ३.२२०.१३ ॥
ไฟเอ๋ย จงกลับเป็นผู้ค้ำจุนโลกโดยเร็วเถิด ท่านจะเป็นที่รู้จักอีกครั้งในสามโลก ในหมู่ผู้เคลื่อนไปในขอบเขตของตนเอง
3.220.14
त्वमग्ने प्रथमः सृष्टो ब्र्हमणा तिमिरापर्हः ।
स्वस्थानं प्रतिपद्यस्व शीघ्रमेव तमो नुद ॥ ३.२२०.१४ ॥
ข้าแต่อัคนี ท่านเป็นผู้ที่พระพรหมสร้างขึ้นเป็นองค์แรก เป็นผู้ขจัดความมืด จงกลับไปยังที่ของท่านโดยเร็ว และขับไล่ความมืดเสีย
3.220.15
नष्टकीर्तिरहं लोके भवाञ्जातो हुताशनः ।
भवन्तमेव ज्ञास्यन्ति पावकं न तु मां जनाः ॥ ३.२२०.१५ ॥
ข้าพเจ้าสูญเสียเกียรติยศในโลกแล้ว ส่วนท่านได้กำเนิดเป็นไฟแห่งการบูชา ผู้คนจะรู้จักท่านในฐานะผู้ชำระให้บริสุทธิ์ มิใช่รู้จักข้าพเจ้า
3.220.16
निक्षिपम्यहमग्नित्वं त्वमग्निः प्रथमो भव ।
भविष्यामि द्वितीयोऽहं प्राजापत्यक एव च ॥ ३.२२०.१६ ॥
ข้าพเจ้าสละสภาพแห่งความเป็นไฟ ขอท่านจงเป็นไฟองค์แรกเถิด ข้าพเจ้าจะเป็นองค์ที่สอง และเป็นของปรชาบดีด้วย
3.220.17
कुरु पुण्यं प्रजास्वर्ग्यं भवाग्निस्तिमिरापहः ।
मां च देव कुरुष्वाग्ने प्रथमं पुत्रमञ्जसा ॥ ३.२२०.१७ ॥
จงทำบุญให้แก่สรรพสัตว์ ให้เป็นผู้ประทานสวรรค์ จงเป็นไฟผู้ขจัดความมืดเถิด ข้าแต่เทพเจ้า ข้าแต่อัคนี ขอทรงทำให้ข้าพเจ้าเป็นบุตรคนแรกโดยง่ายดายด้วยเถิด
3.220.18
तच्छ्रुत्वाङ्गिरसो वाक्यं जातवेदास्तथाऽकरोत् ।
राजन्वृहस्पतिर्नाम तस्याप्यङ्गिरसः सुतः ॥ ३.२२०.१८ ॥
เมื่อได้ฟังคำของอังคิรัสแล้ว ชาตเวทสได้ทำเช่นนั้น ข้าแต่พระราชา มีบุตรของอังคิรัสชื่อพฤหัสปติ เกิดแก่ท่านนั้นด้วย
3.220.19
ज्ञात्वा प्रथमजं तं तु वह्नेरङ्गिरसं सुतम् ।
उपेत्य देवाः पप्रच्छुः कारणं तत्र भारत ॥ ३.२२०.१९ ॥
เทวดาทั้งหลายทราบว่าอังคิรัสผู้เป็นบุตรคนแรกของไฟอยู่ที่นั่น จึงเข้าไปหาและถามถึงเหตุแห่งเรื่องนั้น ข้าแต่ภารตะ
3.220.20
स तु पृष्टस्तदा देवैस्तत कारणमब्रवीत् ।
प्रत्यगृह्णन्त देवाश्च तद्वचोऽङ्गिरसस्तदा ॥ ३.२२०.२० ॥
เมื่อเทวดาถาม ท่านจึงบอกเหตุนั้น แล้วเทวดาทั้งหลายก็รับฟังคำของอังคิรัสในครั้งนั้น
3.220.21
तत्रनानाविधानग्नीन्प्रवक्ष्यामि महाप्रभान् ।
कर्मभिर्वहुभिः ख्याताननानार्थान्ब्राह्मणेष्विह ॥ ३.२२०.२१ ॥
ที่นี่ ในหมู่พราหมณ์ เราจะกล่าวถึงไฟต่างชนิดกันอันรุ่งโรจน์ยิ่ง ซึ่งเป็นที่รู้จักด้วยพิธีกรรมมากมาย และมีประโยชน์ต่างๆ กัน