มหาภารตะ · อัธยายะ 3.221
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.221.1
ब्रह्मणो यस्तृतीयस्तु पुत्रः कुरुकुलोद्वह ।
तस्यापि वसुदाभार्या प्रजास्तस्यां च मे शृणु ॥ ३.२२१.१ ॥
บุตรคนที่สามของพระพรหม โอ้ผู้แบกรับวงศ์กุรุ ก็มีภริยาชื่อวสุทา ฟังเถิด ข้าจะเล่าถึงบุตรธิดาที่เกิดจากนาง
3.221.2
बृहत्कीर्तिर्बृहज्ज्योतिर्बृहद्ब्रह्मा बृहन्मनाः ।
बृहन्मन्त्रो बृहद्भासस्तथा राजन्बृहस्पतिः ॥ ३.२२१.२ ॥
พฤหัตกีรติ พฤหัชโชติ พฤหัทพรหม พฤหันมนา พฤหันมนตระ พฤหัทภาสะ และ โอ้กษัตริย์ พฤหัสบดี
3.221.3
प्रजासु तासु सर्वासु रूपेणाप्रतिमाऽभवत् ।
देवी भानुमती नाम प्रथमाऽङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.३ ॥
ในบรรดาบุตรธิดาเหล่านั้นทั้งหมด มีเทวีผู้ไม่มีใครเทียบได้ในความงาม ชื่อภานุมตี เป็นธิดาคนแรกของอังคิรส
3.221.4
भूतानामेव सर्वेषां यस्यां रागस्तदाऽभवत् ।
रागाद्रागेति यामाहुर्द्वितीयाऽङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.४ ॥
นางผู้ที่ความปรารถนาเกิดขึ้นในสรรพสัตว์ในคราวนั้น และเพราะเหตุนั้นจึงเรียกว่าราคา แปลว่า "จากความปรารถนา" เป็นธิดาคนที่สองของอังคิรส
3.221.5
यां कपर्दिसुतामाहुर्दृश्यादृश्येति देहिनः ।
तनुत्वात्सा सिनीवाली तुतीयाऽङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.५ ॥
นางที่สัตว์มีร่างเรียกว่าธิดาของกปรดิน และเรียกว่า "เห็นและไม่เห็น" เพราะความเรียวบางของนาง นางจึงชื่อสินีวาลี เป็นธิดาคนที่สามของอังคิรส
3.221.6
यां तु दृष्ट्वा भगवतीं जनः कुहकुहायते ।
एकानकेति यामाहुश्चतुर्थ्यङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.६ ॥
เมื่อเห็นเทวีผู้เป็นมงคลนั้น ผู้คนก็ร้องว่า "กุหุ กุหุ" นางเรียกว่าเอกานกา เป็นธิดาคนที่สี่ของอังคิรส
3.221.7
पञ्चम्यर्चिष्मती नाम्ना हविर्भिश्च हविष्मती ।
षष्ठीम्गिरसः कन्यां पुण्यामाहुर्महिष्मतीम् ॥ ३.२२१.७ ॥
องค์ที่ห้าชื่ออรรจิษมตี และหวิษมตีผู้อุดมด้วยเครื่องบูชา องค์ที่หกคือธิดาผู้บริสุทธิ์ของอังคิรส กล่าวกันว่าชื่อมหิษมตี
3.221.8
महामखेष्वाङ्गिरसी दीप्तिमत्सु महीयती ।
महामतीति विख्याता सप्तमी कथ्यते सुता ॥ ३.२२१.८ ॥
ในพิธีใหญ่ทั้งหลาย อางคิรสีเป็นที่ยกย่องท่ามกลางไฟอันรุ่งโรจน์ ธิดาคนที่เจ็ดซึ่งมีชื่อเสียงในนามมหามตี กล่าวกันว่าเป็นคนนั้น
3.221.9
बृहस्पतेश्चान्द्रमसी भार्याऽऽसीद्या यशस्विनी ।
अग्नीन्साऽजनयत्पुण्यान्षडेकां चापि पुत्रिकाम् ॥ ३.२२१.९ ॥
ภริยาอันรุ่งเรืองของพฤหัสบดีคือธิดาของจันทร์ นางให้กำเนิดไฟศักดิ์สิทธิ์หกองค์ และธิดาอีกหนึ่งคน
3.221.10
आहुतिष्वेव यस्याग्नेर्हविराज्यं विधीयते ।
सोग्निर्बृहस्पतेः पुत्र शंयुर्नाम महाप्रभः ॥ ३.२२१.१० ॥
ไฟที่กำหนดให้มีเครื่องเซ่นและเนยใสถวายในการเซ่นนั้นเอง คือบุตรของพฤหัสบดี ไฟชื่อศัมยุ ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่
3.221.11
चातुर्मास्येषु यस्येष्टमश्वमेधाग्रभागभूत् ।
दीप्तिज्वालैरनेकाग्रैरग्निष्टोमोऽथ वीर्यवान् ॥ ३.२२१.११ ॥
อัคนิษโฏมผู้ทรงพลัง ซึ่งเป็นที่ถวายในพิธีสี่เดือน เป็นส่วนหน้าของพิธีม้าอัศวเมธ มีเปลวไฟรุ่งโรจน์หลายแฉก
3.221.12
शंयोरप्रतिमा भार्या सत्या सत्याऽथ धर्मजा ।
अग्नितस्य सुतो दीप्तस्तिस्रः कन्याश्च सुव्रताः ॥ ३.२२१.१२ ॥
ภริยาอันไม่มีใครเทียบได้ของศัมยุคือสัตยา และสัตยาผู้เกิดจากธรรม บุตรผู้รุ่งโรจน์ของอัคนิตะ และธิดาสามคนผู้มั่นในสัตย์
3.221.13
प्रथमेनाज्यभागेन पूज्यते योऽग्निरध्वरे ।
अग्निस्तस्य भरद्वाजः प्रथमः पुत्र उच्यते ॥ ३.२२१.१३ ॥
ไฟที่ถูกบูชาในการเซ่นด้วยส่วนแรกของเนยใส บุตรคนแรกของไฟนั้นเรียกว่าภรัทวาชะ
3.221.14
पौर्णमासेषु सर्वेषु हविराज्यं ध्रुवोद्यतम् ।
भरतो नामतः सोग्निर्द्वितीयः शंयुतः सुतः ॥ ३.२२१.१४ ॥
ในพิธีวันเพ็ญทั้งหมด ไฟที่รับเครื่องเซ่นและเนยใสซึ่งถวายตามเวลากำหนด มีนามว่าภรตะ บุตรคนที่สองของเขาคือศัมยุ
3.221.15
तिस्रः कन्या भवन्त्यन्या यासां स भरत पतिः ।
भारतस्तु सुतस्तस्य भारत्येका च पुत्रिका ॥ ३.२२१.१५ ॥
เขามีธิดาอีกสามคน ซึ่งเขาเป็นสามี โอ้ภรตะ ภารตะเป็นบุตรของเขา และมีธิดาอีกหนึ่งคนชื่อภารตี
3.221.16
भारतो भरतस्याग्नेः पावकस्तु प्रजायते ।
महानत्यर्थमहितस्तथा भरतसत्तम ॥ ३.२२१.१६ ॥
จากไฟภรตะ เกิดปาวกะ เขายิ่งใหญ่และได้รับการยกย่องอย่างยิ่ง โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ภรตะ
3.221.17
भरद्वाजस्य भार्या तु वीरा वीरश्च पिण्डदः ।
प्राहुराज्येन तस्येज्यां सोमस्येव द्विजाः शनैः ॥ ३.२२१.१७ ॥
ภริยาของภรทวาชะคือวีรา และวีระเป็นผู้ถวายปิณฑะ โอ้ผู้เกิดสองครั้ง เขาบูชาด้วยเนยใส กล่าวกันว่าเป็นการบูชาเช่นเดียวกับโสมอย่างช้าๆ
3.221.18
हविषा यो द्वितीयेन सोमेन सह युज्यते ।
रथप्रभू रथध्वानः कुम्भरेताः स उच्यते ॥ ३.२२१.१८ ॥
ผู้ที่ประสานกับโสมด้วยเครื่องเซ่นที่สอง เรียกว่ารถประภู รถธวานะ และกุมภเรตัส
3.221.19
सरय्वां जनयत्सिद्धिं भानुं भाभिः समावृणोत् ।
आग्नेयमनयन्मिथ्यं मिथ्यो नामैव कथ्यते ॥ ३.२२१.१९ ॥
ในแม่น้ำสรยูเขาให้กำเนิดความสำเร็จ และปกคลุมดวงอาทิตย์ด้วยรัศมีของเขา เขานำไฟที่เกิดจากอัคนีไปเป็นมิถยะ และเรียกกันว่ามิถยะเพียงชื่อเดียว
3.221.20
यस्तु न च्यवते नित्यं शयसा वर्चसा श्रिया ।
अग्निर्निश्च्यवनो नाम पृथिवीं स्तौति केवलम् ॥ ३.२२१.२० ॥
ผู้ที่ไม่เคยเสื่อมจากความรุ่งโรจน์ พลัง และสิริ คืออัคนีนามว่านิศจยวนะ เขาสรรเสริญเพียงแผ่นดินเท่านั้น
3.221.21
विपाप्मा कलुषैर्मुक्तो विशुद्धश्चार्चिषा ज्वलन् ।
विपापोऽग्निः सुतस्तस्य योज्यः समयकर्मसु ॥ ३.२२१.२१ ॥
ปราศจากบาป หลุดพ้นจากมลทิน บริสุทธิ์และลุกโชนด้วยเปลวไฟของตน บุตรของท่านคือไฟนามวิปาปะ ซึ่งควรนำไปใช้ในพิธีกรรมที่กระทำตามกาลเวลาอันควร
3.221.22
अक्रोशतां हि भूतानां यः करोति हि निष्कृतिम् ।
अग्निः स निष्कृतिर्नाम शोभयत्यभिसेवितः ॥ ३.२२१.२२ ॥
ผู้ที่ชดใช้บาปแก่สรรพสัตว์ที่ร้องไห้คร่ำครวญ ไฟนั้นชื่อนิษกฤติ เมื่อได้รับการบำรุงบูชา ย่อมประดับพิธียัญ
3.221.23
अनुकूजन्ति येनेह वेदनार्ताः स्वयं जनाः ।
तस्य पुत्रः स्वनो नाम पावकः सरुजस्करः ॥ ३.२२१.२३ ॥
ด้วยเหตุผู้ซึ่งมนุษย์ในโลกนี้ซึ่งทุกข์ทรมานด้วยความเจ็บปวด ต่างครวญครางเองโดยมิได้ตั้งใจ บุตรของไฟนั้นชื่อสวนะ เป็นไฟชำระที่ก่อให้เกิดโรคภัย
3.221.24
यस्तु विश्वस् जगतो बुद्धिमाक्रम्य तिष्ठति ।
तं प्राहुरध्यात्मविदो विश्वजिन्नाम पावकम् ॥ ३.२२१.२४ ॥
ผู้ที่ครอบงำปัญญาของโลกทั้งสิ้นและดำรงอยู่ ผู้รู้ทางอาตมันเรียกไฟชำระนั้นว่า วิศวชิตนาม
3.221.25
अन्तराग्निः स्मृतो यस्तु भुक्तं पचति देहिनाम् ।
स यज्ञे विश्वभुङ्वाम सर्वलोकेषु भारत ॥ ३.२२१.२५ ॥
ไฟภายในที่ระลึกกันว่าเป็นผู้ย่อยอาหารที่สรรพสัตว์มีชีวิตบริโภคเข้าไป ไฟนั้นแหละ ในพิธียัญ ข้าแต่ภารตะ ถูกเรียกว่า วิศวภุกในโลกทั้งปวง
3.221.26
ब्रह्मचारी यतात्मा च सततं विपुलप्रभः ।
ब्राह्मणाः पूजयन्त्येनं पाकयज्ञेषु पावकम् ॥ ३.२२१.२६ ॥
ผู้ถือพรหมจรรย์ มีจิตสำรวมระวัง และแผ่รัศมีอันกว้างไกลอยู่เสมอ พราหมณ์ทั้งหลายย่อมบูชาไฟชำระนี้ในพิธีบูชาด้วยข้าวสุก
3.221.27
प्रथितो गोपतिर्नाम नदी यस्याभवत्प्रिया ।
तस्मिन्कर्माणि सर्वाणि क्रियन्ते धर्मकर्तृभिः ॥ ३.२२१.२७ ॥
แม่น้ำอันโด่งดังนามโคปติ ซึ่งเป็นที่รักของไฟนั้น ในที่นั้นผู้ประพฤติธรรมย่อมประกอบกิจพิธีทั้งปวง
3.221.28
बडबाग्निः पिबत्यम्भो योसौ परमदारुणः ।
ऊर्द्वभागूर्ध्वभाङ्नाम कविः प्राणाश्रितस्तु यः ॥ ३.२२१.२८ ॥
ไฟม้า ผู้ดื่มน้ำนั้น น่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก และฤๅษีผู้มีนามว่าอูรธวภาค ผู้ดำรงอยู่ในลมปราณ
3.221.29
उदग्द्वारं हविर्यस्य गृहे नित्यं प्रदीयते ।
ततस्तुष्टो भवेद्ब्रह्मा स्विष्टकृत्परमः स्मृतः ॥ ३.२२१.२९ ॥
เมื่อเครื่องบูชาถูกถวายเป็นนิตย์ทางประตูทิศเหนือในเรือนของผู้ใด พระพรหมย่อมทรงพอพระทัยด้วยเหตุนั้น และไฟนั้นถูกระลึกว่าเป็นสวิษฏกฤตผู้สูงสุด
3.221.30
यः प्रशान्तेषु भूतेषु आविर्भवति पावकः ।
क्रुद्धस्य तु रसो जज्ञे मन्युतीव्रा च पुत्रिका ॥ ३.२२१.३० ॥
ไฟชำระที่ปรากฏขึ้นในหมู่สัตว์ที่สงบ และจากสารแห่งผู้โกรธ บุตรีผู้เฉียบคมด้วยความโกรธได้ถือกำเนิดขึ้น
3.221.31
स्वाहेति दारुणा क्रूरा सर्वभूतेषु तिष्ठति ।
त्रिदिवे यस्य सदृशो नास्ति रूपेण कश्चन।
अतुलत्वात्कृतो देवैर्नाम्ना कामस्तु पावकः ॥ ३.२२१.३१ ॥
ผู้นั้นชื่อสวาหา ดุร้ายและโหดเหี้ยม สถิตอยู่ในสรรพสัตว์ ในไตรภพไม่มีผู้ใดเทียบเท่าเขาในรูปโฉม เพราะความไม่มีที่เปรียบ เทวดาจึงตั้งชื่อเขาว่ากาม และเขาคือไฟชำระ
3.221.32
संहर्षाद्धारयन्क्रोधं धन्वी स्रग्वी रथे स्थितः ।
समरे नाशयेच्छत्रूनमोघो नाम पावकः ॥ ३.२२१.३२ ॥
ผู้ถือธนูและสวมพวงมาลัย ยืนอยู่บนรถศึก ด้วยความปีติยินดี ยับยั้งความโกรธไว้ ย่อมทำลายศัตรูในการรบ ไฟนั้นนามว่าอโมฆะ
3.221.33
उक्थ्यो नाम महाभाग त्रिभिरुक्थैरभिष्टुतः ।
महावर्षं त्वजनयत्सकामाश्वं हि यं विदुः ॥ ३.२२१.३३ ॥
ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่ง ไฟนามอุกถยะ ซึ่งถูกสรรเสริญด้วยบทสวดสามบท ย่อมบันดาลให้ฝนตกหนัก และผู้คนรู้จักไฟนั้นอีกนามว่าสกามาศวะ