Mahābhārata · Adhyāya 3.221
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.221.1
ब्रह्मणो यस्तृतीयस्तु पुत्रः कुरुकुलोद्वह ।
तस्यापि वसुदाभार्या प्रजास्तस्यां च मे शृणु ॥ ३.२२१.१ ॥
Putra ketiga Brahmā, wahai pengemban garis Kuru, juga memiliki istri bernama Vasudā. Dengarkanlah dariku keturunan yang lahir darinya.
3.221.2
बृहत्कीर्तिर्बृहज्ज्योतिर्बृहद्ब्रह्मा बृहन्मनाः ।
बृहन्मन्त्रो बृहद्भासस्तथा राजन्बृहस्पतिः ॥ ३.२२१.२ ॥
Bṛhatkīrti, Bṛhajjyoti, Bṛhadbrahmā, Bṛhanmanā, Bṛhanmantra, Bṛhadbhāsa — dan, wahai raja, Bṛhaspati.
3.221.3
प्रजासु तासु सर्वासु रूपेणाप्रतिमाऽभवत् ।
देवी भानुमती नाम प्रथमाऽङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.३ ॥
Di antara seluruh keturunan itu, tiada bandingannya dalam kecantikan, lahirlah dewi bernama Bhānumatī — putri pertama Aṅgiras.
3.221.4
भूतानामेव सर्वेषां यस्यां रागस्तदाऽभवत् ।
रागाद्रागेति यामाहुर्द्वितीयाऽङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.४ ॥
Dia yang kepadanya nafsu timbul pada semua makhluk saat itu, dan karena itu disebut Rāga, "dari nafsu" — putri kedua Aṅgiras.
3.221.5
यां कपर्दिसुतामाहुर्दृश्यादृश्येति देहिनः ।
तनुत्वात्सा सिनीवाली तुतीयाऽङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.५ ॥
Dia yang oleh makhluk berjasad disebut putri Kapardin, "terlihat-tak terlihat"; karena kehalusannya ia adalah Sinīvālī — putri ketiga Aṅgiras.
3.221.6
यां तु दृष्ट्वा भगवतीं जनः कुहकुहायते ।
एकानकेति यामाहुश्चतुर्थ्यङ्गिरसः सुता ॥ ३.२२१.६ ॥
Melihat dewi yang diberkahi itu, orang-orang berteriak "kuhū, kuhū"; ia disebut Ekānakā — putri keempat Aṅgiras.
3.221.7
पञ्चम्यर्चिष्मती नाम्ना हविर्भिश्च हविष्मती ।
षष्ठीम्गिरसः कन्यां पुण्यामाहुर्महिष्मतीम् ॥ ३.२२१.७ ॥
Yang kelima bernama Arciṣmatī, dan Haviṣmatī yang kaya akan persembahan; yang keenam, putri suci Aṅgiras, disebut Mahiṣmatī.
3.221.8
महामखेष्वाङ्गिरसी दीप्तिमत्सु महीयती ।
महामतीति विख्याता सप्तमी कथ्यते सुता ॥ ३.२२१.८ ॥
Yang dimuliakan dalam persembahan agung, di antara api yang bercahaya, adalah Āṅgirasī; putri ketujuh yang termasyhur dengan nama Mahāmatī disebut demikian.
3.221.9
बृहस्पतेश्चान्द्रमसी भार्याऽऽसीद्या यशस्विनी ।
अग्नीन्साऽजनयत्पुण्यान्षडेकां चापि पुत्रिकाम् ॥ ३.२२१.९ ॥
Istri Bṛhaspati yang termasyhur, putri Bulan, melahirkan enam api suci dan juga seorang putri.
3.221.10
आहुतिष्वेव यस्याग्नेर्हविराज्यं विधीयते ।
सोग्निर्बृहस्पतेः पुत्र शंयुर्नाम महाप्रभः ॥ ३.२२१.१० ॥
Api yang bagi-Nya persembahan dan mentega jernih ditetapkan dalam sesaji itu adalah putra Bṛhaspati, api bernama Śaṃyu yang bercahaya agung.
3.221.11
चातुर्मास्येषु यस्येष्टमश्वमेधाग्रभागभूत् ।
दीप्तिज्वालैरनेकाग्रैरग्निष्टोमोऽथ वीर्यवान् ॥ ३.२२१.११ ॥
Agniṣṭoma yang perkasa, yang kepadanya persembahan dilakukan dalam upacara empat bulan, yang menjadi bagian awal dari korban kuda, dengan nyala api bercahaya yang bercabang banyak.
3.221.12
शंयोरप्रतिमा भार्या सत्या सत्याऽथ धर्मजा ।
अग्नितस्य सुतो दीप्तस्तिस्रः कन्याश्च सुव्रताः ॥ ३.२२१.१२ ॥
Istri Śaṃyu yang tiada tandingannya adalah Satyā, dan Satyā yang lahir dari dharma; putra Agnita yang bercahaya, dan tiga putri dengan sumpah yang baik.
3.221.13
प्रथमेनाज्यभागेन पूज्यते योऽग्निरध्वरे ।
अग्निस्तस्य भरद्वाजः प्रथमः पुत्र उच्यते ॥ ३.२२१.१३ ॥
Agni yang dipuja dalam persembahan dengan bagian pertama mentega murni — putra pertamanya disebut Bharadvāja.
3.221.14
पौर्णमासेषु सर्वेषु हविराज्यं ध्रुवोद्यतम् ।
भरतो नामतः सोग्निर्द्वितीयः शंयुतः सुतः ॥ ३.२२१.१४ ॥
Dalam semua upacara bulan purnama, Agni yang menerima persembahan dan mentega murni yang dipersembahkan pada waktu yang ditetapkan bernama Bharata; putra keduanya adalah Śaṃyu.
3.221.15
तिस्रः कन्या भवन्त्यन्या यासां स भरत पतिः ।
भारतस्तु सुतस्तस्य भारत्येका च पुत्रिका ॥ ३.२२१.१५ ॥
Ia memiliki tiga putri lain, yang suaminya adalah dirinya. Wahai Bharata, Bhārata adalah putranya, dan ada pula seorang putri bernama Bhāratī.
3.221.16
भारतो भरतस्याग्नेः पावकस्तु प्रजायते ।
महानत्यर्थमहितस्तथा भरतसत्तम ॥ ३.२२१.१६ ॥
Dari Agni Bharata lahirlah Pāvaka; ia agung dan sangat dihormati, wahai yang terbaik di antara keturunan Bharata.
3.221.17
भरद्वाजस्य भार्या तु वीरा वीरश्च पिण्डदः ।
प्राहुराज्येन तस्येज्यां सोमस्येव द्विजाः शनैः ॥ ३.२२१.१७ ॥
Istri Bharadvāja adalah Vīrā, dan Vīra adalah pemberi persembahan pinda. Wahai orang-orang dwija, pemujaannya dilakukan dengan mentega murni — mereka mengatakan dengan perlahan bahwa itu seperti pemujaan Soma.
3.221.18
हविषा यो द्वितीयेन सोमेन सह युज्यते ।
रथप्रभू रथध्वानः कुम्भरेताः स उच्यते ॥ ३.२२१.१८ ॥
Ia yang dipersatukan dengan Soma melalui persembahan kedua disebut Ratha-prabhu, Ratha-dhvāna, dan Kumbha-retas.
3.221.19
सरय्वां जनयत्सिद्धिं भानुं भाभिः समावृणोत् ।
आग्नेयमनयन्मिथ्यं मिथ्यो नामैव कथ्यते ॥ ३.२२१.१९ ॥
Di sungai Sarayū ia melahirkan keberhasilan; dengan sinarnya ia menutupi matahari. Ia membawa putra api sebagai Mithya, dan hanya dengan nama Mithya ia disebut.
3.221.20
यस्तु न च्यवते नित्यं शयसा वर्चसा श्रिया ।
अग्निर्निश्च्यवनो नाम पृथिवीं स्तौति केवलम् ॥ ३.२२१.२० ॥
Ia yang tidak pernah goyah dari kemilau, cahaya, dan kemuliaan — Agni bernama Niścyavana — hanya memuji bumi.
3.221.21
विपाप्मा कलुषैर्मुक्तो विशुद्धश्चार्चिषा ज्वलन् ।
विपापोऽग्निः सुतस्तस्य योज्यः समयकर्मसु ॥ ३.२२१.२१ ॥
Tanpa dosa, bebas dari noda, disucikan dan menyala dengan nyalanya — putranya adalah api bernama Vipāpa, yang patut dikerahkan dalam upacara pada waktunya.
3.221.22
अक्रोशतां हि भूतानां यः करोति हि निष्कृतिम् ।
अग्निः स निष्कृतिर्नाम शोभयत्यभिसेवितः ॥ ३.२२१.२२ ॥
Yang melakukan penebusan bagi makhluk-makhluk yang meratap — api itu bernama Niṣkṛti; bila dilayani, ia menghiasi persembahan.
3.221.23
अनुकूजन्ति येनेह वेदनार्ताः स्वयं जनाः ।
तस्य पुत्रः स्वनो नाम पावकः सरुजस्करः ॥ ३.२२१.२३ ॥
Karena dia, orang-orang di sini yang menderita nyeri merintih sendiri — putranya adalah api pemurni bernama Svana, yang menyebabkan penyakit.
3.221.24
यस्तु विश्वस् जगतो बुद्धिमाक्रम्य तिष्ठति ।
तं प्राहुरध्यात्मविदो विश्वजिन्नाम पावकम् ॥ ३.२२१.२४ ॥
Yang berdiri setelah menguasai akal seluruh dunia — dialah yang disebut oleh para pengenal diri sebagai api pemurni bernama Viśvajit.
3.221.25
अन्तराग्निः स्मृतो यस्तु भुक्तं पचति देहिनाम् ।
स यज्ञे विश्वभुङ्वाम सर्वलोकेषु भारत ॥ ३.२२१.२५ ॥
Api batin yang diingat sebagai yang mencernakan makanan yang dimakan makhluk berbadan — api itu juga, dalam persembahan, wahai Bhārata, disebut 'Viśvabhuk' di seluruh dunia.
3.221.26
ब्रह्मचारी यतात्मा च सततं विपुलप्रभः ।
ब्राह्मणाः पूजयन्त्येनं पाकयज्ञेषु पावकम् ॥ ३.२२१.२६ ॥
Brahmacārī, yang menguasai diri dan selalu bercahaya agung — api penyuci ini dipuja oleh para brāhmaṇa dalam persembahan masakan.
3.221.27
प्रथितो गोपतिर्नाम नदी यस्याभवत्प्रिया ।
तस्मिन्कर्माणि सर्वाणि क्रियन्ते धर्मकर्तृभिः ॥ ३.२२१.२७ ॥
Sungai termasyhur bernama Gopati, yang dicintainya — di sana, oleh para pelaku dharma, semua ritual dilaksanakan.
3.221.28
बडबाग्निः पिबत्यम्भो योसौ परमदारुणः ।
ऊर्द्वभागूर्ध्वभाङ्नाम कविः प्राणाश्रितस्तु यः ॥ ३.२२१.२८ ॥
Api kuda betina yang meminum air itu sangat dahsyat; dan orang bijak bernama 'Ūrdhvabhāk', yang bersemayam dalam napas kehidupan.
3.221.29
उदग्द्वारं हविर्यस्य गृहे नित्यं प्रदीयते ।
ततस्तुष्टो भवेद्ब्रह्मा स्विष्टकृत्परमः स्मृतः ॥ ३.२२१.२९ ॥
Di rumah siapa persembahan selalu diberikan melalui pintu utara — Brahmā berkenan karenanya, dan ia dikenang sebagai 'Sviṣṭakṛt' tertinggi.
3.221.30
यः प्रशान्तेषु भूतेषु आविर्भवति पावकः ।
क्रुद्धस्य तु रसो जज्ञे मन्युतीव्रा च पुत्रिका ॥ ३.२२१.३० ॥
Api penyuci yang menampakkan diri di antara makhluk yang tenang — dan dari sari orang yang marah lahirlah seorang putri, tajam oleh amarah.
3.221.31
स्वाहेति दारुणा क्रूरा सर्वभूतेषु तिष्ठति ।
त्रिदिवे यस्य सदृशो नास्ति रूपेण कश्चन।
अतुलत्वात्कृतो देवैर्नाम्ना कामस्तु पावकः ॥ ३.२२१.३१ ॥
Yang ganas dan kejam itu, bernama Svāhā, berdiam dalam semua makhluk. Di tiga dunia tidak ada yang setara dengannya dalam rupa; karena keunikannya, para dewa menamainya Kāma, dan dialah Pāvaka.
3.221.32
संहर्षाद्धारयन्क्रोधं धन्वी स्रग्वी रथे स्थितः ।
समरे नाशयेच्छत्रूनमोघो नाम पावकः ॥ ३.२२१.३२ ॥
Menahan amarah dengan suka cita, busur di tangan dan berkalung karangan bunga, berdiri di atas kereta, ia membinasakan musuh dalam pertempuran; dialah api bernama Amogha.
3.221.33
उक्थ्यो नाम महाभाग त्रिभिरुक्थैरभिष्टुतः ।
महावर्षं त्वजनयत्सकामाश्वं हि यं विदुः ॥ ३.२२१.३३ ॥
Wahai yang sangat beruntung, api bernama Ukthya, dipuji dengan tiga himne, menghasilkan hujan yang besar; mereka juga mengenalnya sebagai Sakāmāśva.