ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.223
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.223.1
गुरुभिर्नियमैर्युक्तो भरतो नाम पार्थिव ।
अग्निः पुष्टिमतिर्नाम तुष्टः पुष्टिं प्रयच्छति ॥ ३.२२३.१ ॥
ಗುರುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭರತ ಎಂಬ ರಾಜನೇ, ಪುಷ್ಟಿಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಗ್ನಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
3.223.2
सततं भरतश्रेष्ठ पावकोयं महाप्रभः ।
अग्निर्यश्च शिवो नाम शक्तिपूजायनिश्च सः।
दुःखार्तानां स सर्वेषां शिवकृत्सततं शिवः ॥ ३.२२३.२ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪಾವಕ, ಶಿವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ಶಕ್ತಿಪೂಜೆಗೆ ಹೋಗುವವನು. ದುಃಖಾರ್ತರಿಗೆಲ್ಲ ಸದಾ ಶುಭವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಶಿವ ಇವನೇ.
3.223.3
तपसस्तु फलं दृष्ट्वासंप्रवृत्तं तपोमयम् ।
उद्धर्तुकामो मतिमान्पुत्रो जज्ञे पुरंदरः ॥ ३.२२३.३ ॥
ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ತಪೋಮಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪುರಂದರ ಎಂಬ ಮಗ ಜನಿಸಿದ.
3.223.4
उष्मा चैवोष्मणो जज्ञे सोऽग्निर्भूतेषु लक्ष्यते ।
अग्निश्चापि मनुर्नाम प्राजापत्यं सकारणम् ॥ ३.२२३.४ ॥
ಉಷ್ಮದಿಂದಲೇ ಉಷ್ಮ ಜನಿಸಿತು; ಆ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮನು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಗ್ನಿಯೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸೇರಿದವನು, ತನ್ನ ಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ.
3.223.5
शंभुमग्निमथ प्राहुर्ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
आवसथ्यं द्विजाः प्राहुर्दीप्तमग्निं महाप्रभम् ॥ ३.२२३.५ ॥
ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಂಭು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜರು ಅವನನ್ನು ಆವಸಥ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು.
3.223.6
ऊर्जस्करान्हव्यवाहान्सुवर्णसदृशप्रभान् ।
अग्निस्तपो ह्यजनयत्पञ्च यज्ञसुतानिह ॥ ३.२२३.६ ॥
ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ, ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ — ಐದು ಯಜ್ಞಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ.
3.223.7
प्रततोऽग्निर्महाभाग परिश्रान्तो गवांपतिः ।
असुराञ्जनयन्घोरान्मर्त्यांश्चैव पृथग्विधान् ॥ ३.२२३.७ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ದಣಿದ ಗೋಪತಿ ಅಗ್ನಿಯು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ ಭಯಂಕರ ಅಸುರರನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
3.223.8
तपसश्च मनुं पुत्रं भानुं चाप्यङ्गिराः सृजत् ।
बृहद्भानुं तु तं प्राहुर्ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ ३.२२३.८ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಗಿರಸನು ಮನು ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾನುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ವೇದ ಪಾರಂಗತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನನ್ನು ಬೃಹದ್ಭಾನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.223.9
भानोर्भार्या महाराज बृहद्भासा तु सोमजा ।
षट्पुत्राञ्जनयामास तदा सा कन्यया सह।
भानोराङ्गिरसस्याथ शृणु तस्य प्रजाविधिम् ॥ ३.२२३.९ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಭಾನುವಿನ ಪತ್ನಿ ಸೋಮನ ಮಗಳಾದ ಬೃಹದ್ಭಾಸೆ ಒಬ್ಬ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಈಗ ಆಂಗಿರಸ ಭಾನುವಿನ ಸಂತತಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು.
3.223.10
दुर्बलानां तु भूतानामसून् यः संप्रयच्छति ।
तमग्निं बलदं प्राहुः प्रथमं भानुजं सुतम् ॥ ३.२२३.१० ॥
ದುರ್ಬಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನೀಡುವವನನ್ನು ಬಲದಾಯಕ ಅಗ್ನಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ — ಭಾನುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಗ ಅವನು.
3.223.11
यः प्रशान्तेषु भूतेषु मन्युर्भवति दारुणः ।
अग्निः स मन्युमान्नाम द्वितीयो भानुजः सुतः ॥ ३.२२३.११ ॥
ಶಾಂತ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ಭಯಂಕರ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು — ಅಗ್ನಿ, ಮನ್ಯುಮಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಭಾನುವಿನ ಎರಡನೆಯ ಮಗ.
3.223.12
दर्शे च पौर्णमासे च यस्येह हविरुच्यते ।
विष्णुर्नामेह योऽग्निस्तु धृतिमान्नाम सोङ्गिराः ॥ ३.२२३.१२ ॥
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಅಗ್ನಿ ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ಅವನೇ ಧೃತಿಮಾನ್ ಎಂಬ ಆಂಗಿರಸ.
3.223.13
इन्द्रेण सहितं यस्य हविराग्रयणं स्मृतम् ।
अग्निराग्रयणो नाम भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ ३.२२३.१३ ॥
ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಮೊದಲ ಹವಿಸ್ಸು (ಆಗ್ರಯಣ) ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಆ ಅಗ್ನಿ 'ಆಗ್ರಯಣ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಭಾನುವಿನ ವಂಶಜನು.
3.223.14
चातुर्मास्येषु नित्यानां हविषां यो निरग्रहः ।
चतुर्भिः सहितः पुत्रैर्भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ ३.२२३.१४ ॥
ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಹವಿಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು, ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿರುವವನು; ಅವನೂ ಭಾನುವಿನ ವಂಶಜನು.
3.223.15
निशा त्वजनयत्कन्यामग्नीषोमावुभौ तथा ।
मनोरेवाभवद्भार्या सुषुवे पञ्च पावकान् ॥ ३.२२३.१५ ॥
ನಿಶೆ ಒಬ್ಬ ಮಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೋಮ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು; ಅವಳು ಮನುವಿನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಐದು ಪಾವಕರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
3.223.16
पूज्यते हविषा योऽग्रे चातुर्मास्येषु पावकः ।
पर्जन्यसहितः श्रीमानग्निर्वैश्वानरस्तु सः ॥ ३.२२३.१६ ॥
ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾವಕನು, ಪರ್ಜನ್ಯನೊಂದಿಗಿರುವ ತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿ ವೈಶ್ವಾನರನು.
3.223.17
अस्य लोकस्य सर्वस्य यः प्रभुः परिपठ्यते ।
सोऽग्निर्विश्वपतिर्नाम द्वितीयस्तापसः सुतः ॥ ३.२२३.१७ ॥
ಈ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಭುವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವವನು, ವಿಶ್ವಪತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಗ್ನಿ; ಅವನು ತಾಪಸನ ಎರಡನೆಯ ಮಗ.
3.223.18
कन्या या हरिणी नाम हिरण्यकशिपोः सुताः। ॥ ३.२२३.१८ ॥
ಹರಿಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆ ಕನ್ಯೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಸೇರಿದವಳು.
3.223.19
कर्मणाऽसौ बभौ भार्या स वह्निः स प्रजापतिः ।
प्राणानाश्रित्य यो देहं प्रवर्तयति देहिनाम्।
तस्य सन्निहितो नाम शब्दरूपस्य साधनः ॥ ३.२२३.१९ ॥
ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವನು ಪತ್ನಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದನು; ಅವನೇ ಅಗ್ನಿ, ಅವನೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ದೇಹಿಗಳ ದೇಹವನ್ನು ನಡೆಸುವವನು; ಅವನ ಹೆಸರು ಸನ್ನಿಹಿತ, ಶಬ್ದರೂಪದ ಸಾಧನ.
3.223.20
शुक्लं कृष्णं वपुर्देवो यो बिभर्ति हुताशनः ।
अकल्मषः कल्मषाणां कर्ता क्रोधाश्रितस्तु सः ॥ ३.२२३.२० ॥
ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ದೇವನಾದ ಹುತಾಶನನು; ಅವನು ನಿರ್ಮಲನು, ಆದರೂ ಮಲಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಕರ್ತನು; ಕೋಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು.
3.223.21
कपिलं परमर्षिं च यं प्राहुर्यतयः सदा ।
अग्निः स कपिलो नाम साङ्ख्ययोगप्रवर्तकः ॥ ३.२२३.२१ ॥
ಯತಿಗಳು ಸದಾ ಕಪಿಲ ಎಂಬ ಪರಮ ಋಷಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವವನು ಅಗ್ನಿಯೇ; ಅವನೇ ಕಪಿಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದವನು.
3.223.22
योऽन्तर्यच्छति भूतानि येन चेष्टन्ति नित्यदा ।
कर्मस्विह विचित्रेषु सोऽग्रणीर्वह्निरुच्यते ॥ ३.२२३.२२ ॥
ಒಳಗಿನಿಂದ ಭೂತಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು; ಅವನಿಂದ ಅವು ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಚೇಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನೇ ಅಗ್ರಣಿಯಾದ ವಹ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
3.223.23
इमामन्यान्समसृजत्पावकान्प्रथितौजसः ।
अग्निहोत्रस्य दुष्टस्य प्रायश्चित्तार्थमुल्बणान् ॥ ३.२२३.२३ ॥
ಇವನು ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪಾವಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವು ದೂಷಿತವಾದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಭಯಂಕರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು.
3.223.24
संस्पृशेयुर्यदाऽन्योन्यं कथंचिद्वायुनाऽग्नयः ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै शुचयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२४ ॥
ಅಗ್ನಿಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಶುಚಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.25
दक्षिणाग्निर्यदा द्वाभ्यां संसृजेत तदा किल ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै वीतयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२५ ॥
ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ಆ ಎರಡರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಆಗ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ವೀತಯ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.26
यद्यग्नयो हि स्पृश्येयुर्निवेशस्था दवाग्निना ।
इष्टरष्टाकपालेन कार्या तु शुचयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२६ ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಮುಟ್ಟಿದರೆ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುಚಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.27
अग्निं रजस्वला वै स्त्री संस्पृशेदाग्निहौत्रिकम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वसुमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२७ ॥
ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಆಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ವಸುಮತ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.28
मृतः श्रूयेत यो जीवन्परासुरशुचिर्यथा ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या सुरभिमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२८ ॥
ಜೀವಂತವಿದ್ದರೂ ಸತ್ತನೆಂದು ಕೇಳಲ್ಪಡುವವನು, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಅಶುಚಿಯಾದರೆ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುರಭಿಮತ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.29
आर्तो न जुहुयादग्निं त्रिरात्रं यस्तु ब्राह्मणः ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या तन्तुमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२९ ॥
ದುಃಖಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ತಂತುಮತ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.30
दर्शश्च पौर्णमासश्च यस् तिष्ठेत्प्रतिष्ठितम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या पथिकृतेऽग्नये ॥ ३.२२३.३० ॥
ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೌರ್ಣಮಾಸ ಯಜ್ಞಗಳು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಥಿಕೃತ ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.223.31
सूतिकाग्निर्यदा चाग्निं संस्पृशेदाग्निहौत्रिकम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या चाग्निमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.३१ ॥
ಬಾಣಂತಿಯ ಅಗ್ನಿ (ಸೂತಿಕಾಗ್ನಿ) ಆಗ್ನಿಹೌತ್ರಿಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಮತ ಅಗ್ನಿಗಾಗಿ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲದಿಂದ ಇಷ್ಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.