มหาภารตะ · อัธยายะ 3.223
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.223.1
गुरुभिर्नियमैर्युक्तो भरतो नाम पार्थिव ।
अग्निः पुष्टिमतिर्नाम तुष्टः पुष्टिं प्रयच्छति ॥ ३.२२३.१ ॥
ข้าแต่พระราชา ภรตผู้ประกอบด้วยคุรุและนิยมทั้งหลาย อัคนีนามว่าปุษฏิมติ เมื่อพอพระทัยแล้วย่อมประทานความเจริญเติบโต
3.223.2
सततं भरतश्रेष्ठ पावकोयं महाप्रभः ।
अग्निर्यश्च शिवो नाम शक्तिपूजायनिश्च सः।
दुःखार्तानां स सर्वेषां शिवकृत्सततं शिवः ॥ ३.२२३.२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ ปาวกะผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่งนี้ ชื่อศิวะ ผู้ไปสู่การบูชาอำนาจ เป็นศิวะผู้นำความเป็นมงคลมาสู่ผู้ที่ถูกความทุกข์เบียดเบียนทั้งปวงอยู่เสมอ
3.223.3
तपसस्तु फलं दृष्ट्वासंप्रवृत्तं तपोमयम् ।
उद्धर्तुकामो मतिमान्पुत्रो जज्ञे पुरंदरः ॥ ३.२२३.३ ॥
เมื่อเห็นผลแห่งตบะที่เกิดขึ้นในรูปแห่งตบะ บุตรผู้มีปัญญาซึ่งปรารถนาจะยกมันขึ้น ได้ประสูติขึ้น คือปุรันทระ
3.223.4
उष्मा चैवोष्मणो जज्ञे सोऽग्निर्भूतेषु लक्ष्यते ।
अग्निश्चापि मनुर्नाम प्राजापत्यं सकारणम् ॥ ३.२२३.४ ॥
ความร้อนเองเกิดจากความร้อน อัคนีนั้นปรากฏอยู่ในหมู่สรรพสัตว์ และอัคนีนามว่ามนุ ก็เป็นของประชาบดีพร้อมทั้งเหตุของมัน
3.223.5
शंभुमग्निमथ प्राहुर्ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
आवसथ्यं द्विजाः प्राहुर्दीप्तमग्निं महाप्रभम् ॥ ३.२२३.५ ॥
พราหมณ์ผู้ข้ามฝั่งแห่งพระเวททั้งหลายเรียกอัคนีว่าศัมภุ ส่วนผู้เกิดสองครั้งเรียกอัคนีผู้รุ่งโรจน์ยิ่งว่าอาวสถยะ
3.223.6
ऊर्जस्करान्हव्यवाहान्सुवर्णसदृशप्रभान् ।
अग्निस्तपो ह्यजनयत्पञ्च यज्ञसुतानिह ॥ ३.२२३.६ ॥
อัคนีด้วยตบะเพียงอย่างเดียวได้ให้กำเนิดบุตรแห่งยัญทั้งห้าในที่นี้ ผู้นำเครื่องบูชาไป ผู้ให้กำลัง มีความรุ่งเรืองดุจทองคำ
3.223.7
प्रततोऽग्निर्महाभाग परिश्रान्तो गवांपतिः ।
असुराञ्जनयन्घोरान्मर्त्यांश्चैव पृथग्विधान् ॥ ३.२२३.७ ॥
ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่ง อัคนีผู้เป็นเจ้าแห่งโคผู้เหน็ดเหนื่อยด้วยตบะ ได้ให้กำเนิดอสูรผู้น่ากลัวและมนุษย์ผู้มีรูปต่างกันไป
3.223.8
तपसश्च मनुं पुत्रं भानुं चाप्यङ्गिराः सृजत् ।
बृहद्भानुं तु तं प्राहुर्ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ ३.२२३.८ ॥
และจากตบะ อังคิรสได้สร้างบุตรคือมนุและภานุ พราหมณ์ผู้เชี่ยวชาญพระเวทเรียกเขาว่าพฤหัทภานุ
3.223.9
भानोर्भार्या महाराज बृहद्भासा तु सोमजा ।
षट्पुत्राञ्जनयामास तदा सा कन्यया सह।
भानोराङ्गिरसस्याथ शृणु तस्य प्रजाविधिम् ॥ ३.२२३.९ ॥
ข้าแต่มหาราช พฤหัทภาสาผู้เป็นธิดาของโสม เป็นภริยาของภานุ ได้ให้กำเนิดบุตรหกคนพร้อมกับธิดาหนึ่งคน บัดนี้จงฟังวิธีการกำเนิดลูกหลานของภานุ ผู้เป็นอังคิรส
3.223.10
दुर्बलानां तु भूतानामसून् यः संप्रयच्छति ।
तमग्निं बलदं प्राहुः प्रथमं भानुजं सुतम् ॥ ३.२२३.१० ॥
ผู้ใดให้ลมปราณแก่สัตว์ที่อ่อนแอ คนทั้งหลายเรียกผู้นั้นว่าอัคนี ผู้ให้กำลัง บุตรคนแรกที่เกิดแต่ภานุ
3.223.11
यः प्रशान्तेषु भूतेषु मन्युर्भवति दारुणः ।
अग्निः स मन्युमान्नाम द्वितीयो भानुजः सुतः ॥ ३.२२३.११ ॥
ผู้ที่ก่อความโกรธอันน่ากลัวขึ้นในสรรพสัตว์ที่สงบแล้ว อัคนีนั้นมีนามว่ามันยุมาน เป็นบุตรคนที่สองที่เกิดแต่ภานุ
3.223.12
दर्शे च पौर्णमासे च यस्येह हविरुच्यते ।
विष्णुर्नामेह योऽग्निस्तु धृतिमान्नाम सोङ्गिराः ॥ ३.२२३.१२ ॥
อัคนีผู้ที่เครื่องบูชาถูกถวายในที่นี้ในวันอมาวสีและปูรณมี มีนามว่าวิษณุ ผู้นั้นคืออังคิรสผู้มีนามว่าธฤติมาน
3.223.13
इन्द्रेण सहितं यस्य हविराग्रयणं स्मृतम् ।
अग्निराग्रयणो नाम भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ ३.२२३.१३ ॥
อัคนีผู้ที่การถวายเครื่องบูชาเบื้องต้น คืออาครายณะ ถูกระบุไว้ร่วมกับอินทร์ อัคนีนามว่าอาครายณะนั้น แท้จริงแล้วเป็นเชื้อสายของภานุ
3.223.14
चातुर्मास्येषु नित्यानां हविषां यो निरग्रहः ।
चतुर्भिः सहितः पुत्रैर्भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ ३.२२३.१४ ॥
ผู้ที่ได้รับเครื่องบูชาประจำในพิธีจาตุรมาสยะเป็นลำดับแรก มีบุตรสี่คนร่วมด้วย ผู้นั้นแท้จริงก็เป็นเชื้อสายของภานุ
3.223.15
निशा त्वजनयत्कन्यामग्नीषोमावुभौ तथा ।
मनोरेवाभवद्भार्या सुषुवे पञ्च पावकान् ॥ ३.२२३.१५ ॥
นิศาให้กำเนิดธิดาหนึ่งคน และอัคนีกับโสมทั้งสองก็เช่นกัน นางได้เป็นภริยาของมนุ และให้กำเนิดปาวกะห้าองค์
3.223.16
पूज्यते हविषा योऽग्रे चातुर्मास्येषु पावकः ।
पर्जन्यसहितः श्रीमानग्निर्वैश्वानरस्तु सः ॥ ३.२२३.१६ ॥
ปาวกะผู้ได้รับบูชาด้วยเครื่องบูชาเป็นลำดับแรกในพิธีจาตุรมาสยะ ร่วมกับปรรชันยะ อัคนีผู้รุ่งเรืองนั้นคือไวศวานระ
3.223.17
अस्य लोकस्य सर्वस्य यः प्रभुः परिपठ्यते ।
सोऽग्निर्विश्वपतिर्नाम द्वितीयस्तापसः सुतः ॥ ३.२२३.१७ ॥
ผู้ที่ถูกกล่าวขานว่าเป็นเจ้าแห่งโลกทั้งสิ้นนี้ คืออัคนีนามว่าวิศวปติ เป็นบุตรคนที่สองของตาปสะ
3.223.18
कन्या या हरिणी नाम हिरण्यकशिपोः सुताः। ॥ ३.२२३.१८ ॥
หญิงสาวนามว่าหริณี เป็นของบุตรทั้งหลายของหิรัณยกศิปุ
3.223.19
कर्मणाऽसौ बभौ भार्या स वह्निः स प्रजापतिः ।
प्राणानाश्रित्य यो देहं प्रवर्तयति देहिनाम्।
तस्य सन्निहितो नाम शब्दरूपस्य साधनः ॥ ३.२२३.१९ ॥
ด้วยการกระทำของตน นางส่องแสงเป็นภริยา เขาคือวหนี เขาคือประชาบดี ผู้ที่อาศัยลมปราณทำให้กายของสัตว์มีชีวิตเคลื่อนไหว ชื่อของเขาว่าสันนิหิต เป็นเครื่องมือแห่งรูปที่เป็นเสียง
3.223.20
शुक्लं कृष्णं वपुर्देवो यो बिभर्ति हुताशनः ।
अकल्मषः कल्मषाणां कर्ता क्रोधाश्रितस्तु सः ॥ ३.२२३.२० ॥
เทพหุตาศนะผู้ทรงรูปขาวและดำ ไม่มีมลทิน แต่เป็นผู้ก่อให้เกิดสิ่งที่มีมลทิน เขาตั้งอยู่บนความโกรธ
3.223.21
कपिलं परमर्षिं च यं प्राहुर्यतयः सदा ।
अग्निः स कपिलो नाम साङ्ख्ययोगप्रवर्तकः ॥ ३.२२३.२१ ॥
พระฤๅษีผู้สูงสุดที่เหล่านักพรตเรียกเสมอว่า กบิล นั้น คืออัคนี ด้วยนามกบิล พระองค์เป็นผู้ให้กำเนิดสางขยะและโยคะ
3.223.22
योऽन्तर्यच्छति भूतानि येन चेष्टन्ति नित्यदा ।
कर्मस्विह विचित्रेषु सोऽग्रणीर्वह्निरुच्यते ॥ ३.२२३.२२ ॥
พระองค์ผู้ควบคุมสรรพสัตว์จากภายใน และด้วยพระองค์สรรพสัตว์จึงเคลื่อนไหวอยู่เสมอในกรรมต่าง ๆ นานาในโลกนี้ พระองค์ผู้นั้นเรียกว่าวหนี ผู้นำหน้า
3.223.23
इमामन्यान्समसृजत्पावकान्प्रथितौजसः ।
अग्निहोत्रस्य दुष्टस्य प्रायश्चित्तार्थमुल्बणान् ॥ ३.२२३.२३ ॥
พระองค์ยังทรงสร้างไฟบริสุทธิ์อื่น ๆ ที่มีพลังอันโด่งดังและรุนแรง เพื่อเป็นการชดใช้เมื่ออัคนิโหตรถูกทำให้มลทิน
3.223.24
संस्पृशेयुर्यदाऽन्योन्यं कथंचिद्वायुनाऽग्नयः ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै शुचयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२४ ॥
เมื่อไฟทั้งหลายสัมผัสกันด้วยลม ด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง พึงถวายบูชาด้วยข้าวต้มแปดกระเบื้องแด่อัคนีผู้บริสุทธิ์ คือศุจิ
3.223.25
दक्षिणाग्निर्यदा द्वाभ्यां संसृजेत तदा किल ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै वीतयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२५ ॥
เมื่อไฟทางทิศใต้สัมผัสกับไฟทั้งสอง พึงถวายบูชาด้วยขนมแปดกระเบื้องแด่อัคนีวีตยะ
3.223.26
यद्यग्नयो हि स्पृश्येयुर्निवेशस्था दवाग्निना ।
इष्टरष्टाकपालेन कार्या तु शुचयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२६ ॥
หากไฟที่ตั้งอยู่ในที่พักถูกไฟป่าสัมผัส พึงถวายบูชาด้วยข้าวต้มแปดกระเบื้องแด่อัคนีผู้บริสุทธิ์
3.223.27
अग्निं रजस्वला वै स्त्री संस्पृशेदाग्निहौत्रिकम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वसुमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२७ ॥
หากสตรีที่มีประจำเดือนสัมผัสไฟในครัวเรือนของผู้ประกอบอัคนิโหตร พึงถวายบูชาด้วยข้าวต้มแปดกระเบื้องแด่อัคนีวสุมัต
3.223.28
मृतः श्रूयेत यो जीवन्परासुरशुचिर्यथा ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या सुरभिमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२८ ॥
สำหรับผู้ที่ทั้งที่ยังมีชีวิตอยู่แต่ได้ยินว่าตายแล้ว ไร้ลมหายใจและมลทิน พึงถวายบูชาด้วยข้าวต้มแปดกระเบื้องแด่อัคนีสุรภิมัต
3.223.29
आर्तो न जुहुयादग्निं त्रिरात्रं यस्तु ब्राह्मणः ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या तन्तुमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२९ ॥
หากพราหมณ์ผู้ทุกข์ระทมไม่ถวายเครื่องบูชาแด่ไฟตลอดสามราตรี พึงถวายบูชาด้วยข้าวต้มแปดกระเบื้องแด่อัคนีตันตุมัต
3.223.30
दर्शश्च पौर्णमासश्च यस् तिष्ठेत्प्रतिष्ठितम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या पथिकृतेऽग्नये ॥ ३.२२३.३० ॥
เมื่อพิธีอมาวาสยาและปูรณมาสยายังคงตั้งอยู่โดยชอบ พึงถวายบูชาด้วยข้าวต้มแปดกระเบื้องแด่อัคนีปถิกฤต
3.223.31
सूतिकाग्निर्यदा चाग्निं संस्पृशेदाग्निहौत्रिकम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या चाग्निमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.३१ ॥
เมื่อไฟสำหรับการคลอดบุตรสัมผัสไฟอัคนิโหตร พึงทำพิธีอิษฏิด้วยข้าวต้มที่อบบนแปดกระเบื้องแด่อัคนีผู้เป็นเจ้าแห่งไฟ คืออัคนิมัต