മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.223
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.223.1
गुरुभिर्नियमैर्युक्तो भरतो नाम पार्थिव ।
अग्निः पुष्टिमतिर्नाम तुष्टः पुष्टिं प्रयच्छति ॥ ३.२२३.१ ॥
ഗുരുക്കന്മാരാലും നിയമങ്ങളാലും യുക്തനായ ഭരത രാജാവേ, പുഷ്ടിമതി എന്ന പേരുള്ള അഗ്നി പ്രസന്നനായി പുഷ്ടി നൽകുന്നു.
3.223.2
सततं भरतश्रेष्ठ पावकोयं महाप्रभः ।
अग्निर्यश्च शिवो नाम शक्तिपूजायनिश्च सः।
दुःखार्तानां स सर्वेषां शिवकृत्सततं शिवः ॥ ३.२२३.२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഈ മഹാപ്രഭാവമുള്ള പാവകൻ, ശിവൻ എന്ന പേരുള്ളവൻ; ശക്തിപൂജയ്ക്ക് പോകുന്നവൻ. ദുഃഖാർത്തർക്കെല്ലാം എപ്പോഴും മംഗളം ചെയ്യുന്ന ശിവൻ ഇവനാണ്.
3.223.3
तपसस्तु फलं दृष्ट्वासंप्रवृत्तं तपोमयम् ।
उद्धर्तुकामो मतिमान्पुत्रो जज्ञे पुरंदरः ॥ ३.२२३.३ ॥
തപസ്സിന്റെ ഫലം കണ്ടു, തപോമയമായി ഉയർന്നുവന്നതിനെ ഉയർത്തുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച ബുദ്ധിമാനായ പുരന്ദരൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.
3.223.4
उष्मा चैवोष्मणो जज्ञे सोऽग्निर्भूतेषु लक्ष्यते ।
अग्निश्चापि मनुर्नाम प्राजापत्यं सकारणम् ॥ ३.२२३.४ ॥
ഊഷ്മാവിൽ നിന്നുതന്നെ ഊഷ്മാവ് ജനിച്ചു; ആ അഗ്നി ജീവികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. മനു എന്ന പേരുള്ള അഗ്നിയും പ്രജാപതിയുടേതാണ്, അതിന്റെ കാരണത്തോടൊപ്പം.
3.223.5
शंभुमग्निमथ प्राहुर्ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
आवसथ्यं द्विजाः प्राहुर्दीप्तमग्निं महाप्रभम् ॥ ३.२२३.५ ॥
വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണർ അഗ്നിയെ ശംഭു എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ദ്വിജന്മാർ അവനെ ആവസഥ്യം എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ജ്വലിക്കുന്ന മഹാപ്രഭയുള്ള അഗ്നിയെ.
3.223.6
ऊर्जस्करान्हव्यवाहान्सुवर्णसदृशप्रभान् ।
अग्निस्तपो ह्यजनयत्पञ्च यज्ञसुतानिह ॥ ३.२२३.६ ॥
സ്വർണ്ണത്തിനു തുല്യമായ പ്രഭയുള്ള, ബലം നൽകുന്ന, ഹവിസ്സു വഹിക്കുന്ന — അഞ്ചു യജ്ഞപുത്രന്മാരെ അഗ്നി തപസ്സിനാൽ ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കി.
3.223.7
प्रततोऽग्निर्महाभाग परिश्रान्तो गवांपतिः ।
असुराञ्जनयन्घोरान्मर्त्यांश्चैव पृथग्विधान् ॥ ३.२२३.७ ॥
ഓ മഹാഭാഗാ, ക്ഷീണിതനായ ഗോപതിയായ അഗ്നി തപസ്സ് ചെയ്തുകൊണ്ട് ഭയങ്കരരായ അസുരന്മാരെയും വിവിധതരം മനുഷ്യരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
3.223.8
तपसश्च मनुं पुत्रं भानुं चाप्यङ्गिराः सृजत् ।
बृहद्भानुं तु तं प्राहुर्ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ ३.२२३.८ ॥
തപസ്സിൽനിന്ന് അംഗിരസ് മനു എന്ന പുത്രനെയും ഭാനുവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു; വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണർ അദ്ദേഹത്തെ ബൃഹദ്ഭാനു എന്നു വിളിക്കുന്നു.
3.223.9
भानोर्भार्या महाराज बृहद्भासा तु सोमजा ।
षट्पुत्राञ्जनयामास तदा सा कन्यया सह।
भानोराङ्गिरसस्याथ शृणु तस्य प्रजाविधिम् ॥ ३.२२३.९ ॥
ഓ മഹാരാജാവേ, ഭാനുവിന്റെ ഭാര്യയും സോമന്റെ മകളുമായ ബൃഹദ്ഭാസ ഒരു മകളോടൊപ്പം ആറു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ഇനി ആംഗിരസ ഭാനുവിന്റെ സന്തതിക്രമം കേൾക്കുക.
3.223.10
दुर्बलानां तु भूतानामसून् यः संप्रयच्छति ।
तमग्निं बलदं प्राहुः प्रथमं भानुजं सुतम् ॥ ३.२२३.१० ॥
ദുർബലരായ ജീവികൾക്ക് പ്രാണൻ നൽകുന്നവനെ ബലദനായ അഗ്നി എന്ന് വിളിക്കുന്നു — ഭാനുവിൽനിന്ന് ജനിച്ച ആദ്യപുത്രനാണ് അവൻ.
3.223.11
यः प्रशान्तेषु भूतेषु मन्युर्भवति दारुणः ।
अग्निः स मन्युमान्नाम द्वितीयो भानुजः सुतः ॥ ३.२२३.११ ॥
ശാന്തരായ ജീവികളിലും ഭയങ്കരമായ കോപം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ — അഗ്നി, മന്യുമാൻ എന്ന പേരുള്ള ഭാനുവിന്റെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ.
3.223.12
दर्शे च पौर्णमासे च यस्येह हविरुच्यते ।
विष्णुर्नामेह योऽग्निस्तु धृतिमान्नाम सोङ्गिराः ॥ ३.२२३.१२ ॥
അമാവാസിയിലും പൗർണ്ണമിയിലും ഇവിടെ ആർക്കാണോ ഹവിസ് സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്, ആ അഗ്നി വിഷ്ണു എന്ന പേരുള്ളവൻ; അവൻ ധൃതിമാൻ എന്ന ആംഗിരസൻ.
3.223.13
इन्द्रेण सहितं यस्य हविराग्रयणं स्मृतम् ।
अग्निराग्रयणो नाम भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ ३.२२३.१३ ॥
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ആരുടെ ആദ്യഹവിസ്സ് (ആഗ്രയണം) സ്മരിക്കപ്പെടുന്നുവോ, ആ അഗ്നി 'ആഗ്രയണൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ ഭാനുവിന്റെ വംശജൻ തന്നെ.
3.223.14
चातुर्मास्येषु नित्यानां हविषां यो निरग्रहः ।
चतुर्भिः सहितः पुत्रैर्भानोरेवान्वयस्तु सः ॥ ३.२२३.१४ ॥
ചാതുർമാസ്യയാഗങ്ങളിൽ നിത്യഹവിസ്സുകളിൽ ആദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, നാലു പുത്രരോടൊപ്പമുള്ളവൻ; അവനും ഭാനുവിന്റെ വംശജൻ തന്നെ.
3.223.15
निशा त्वजनयत्कन्यामग्नीषोमावुभौ तथा ।
मनोरेवाभवद्भार्या सुषुवे पञ्च पावकान् ॥ ३.२२३.१५ ॥
നിശ ഒരു മകളെ പ്രസവിച്ചു; അഗ്നിയെയും സോമനെയും ഇരുവരെയും പ്രസവിച്ചു; അവൾ മനുവിന്റെ ഭാര്യയായി; അഞ്ചു പാവകന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
3.223.16
पूज्यते हविषा योऽग्रे चातुर्मास्येषु पावकः ।
पर्जन्यसहितः श्रीमानग्निर्वैश्वानरस्तु सः ॥ ३.२२३.१६ ॥
ചാതുർമാസ്യയാഗങ്ങളിൽ ആദ്യം ഹവിസ്സിനാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന പാവകൻ, പർജന്യനോടൊപ്പമുള്ള തേജസ്വിയായ അഗ്നി വൈശ്വാനരൻ തന്നെ.
3.223.17
अस्य लोकस्य सर्वस्य यः प्रभुः परिपठ्यते ।
सोऽग्निर्विश्वपतिर्नाम द्वितीयस्तापसः सुतः ॥ ३.२२३.१७ ॥
ഈ സർവലോകത്തിന്റെയും പ്രഭു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നവൻ, വിശ്വപതി എന്ന പേരുള്ള അഗ്നി; അവൻ താപസന്റെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ.
3.223.18
कन्या या हरिणी नाम हिरण्यकशिपोः सुताः। ॥ ३.२२३.१८ ॥
ഹരിണി എന്ന പേരുള്ള ആ കന്യക ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ പുത്രന്മാരുടേതായിരുന്നു.
3.223.19
कर्मणाऽसौ बभौ भार्या स वह्निः स प्रजापतिः ।
प्राणानाश्रित्य यो देहं प्रवर्तयति देहिनाम्।
तस्य सन्निहितो नाम शब्दरूपस्य साधनः ॥ ३.२२३.१९ ॥
കർമ്മത്താൽ അവൻ ഭാര്യാരൂപത്തിൽ തിളങ്ങി; അവനാണ് അഗ്നി, അവനാണ് പ്രജാപതി. പ്രാണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ദേഹികളുടെ ദേഹത്തെ ചലിപ്പിക്കുന്നവൻ; അവന്റെ നാമം സന്നിഹിതൻ, ശബ്ദരൂപത്തിന്റെ സാധനം.
3.223.20
शुक्लं कृष्णं वपुर्देवो यो बिभर्ति हुताशनः ।
अकल्मषः कल्मषाणां कर्ता क्रोधाश्रितस्तु सः ॥ ३.२२३.२० ॥
വെളുപ്പും കറുപ്പും രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ദേവനായ ഹുതാശനൻ അവനാണ്; അവൻ നിർമ്മലനാണ്, എങ്കിലും മലിനമായവയുടെ കർത്താവാണ്; കോപത്തെ ആശ്രയിച്ചവനാണ്.
3.223.21
कपिलं परमर्षिं च यं प्राहुर्यतयः सदा ।
अग्निः स कपिलो नाम साङ्ख्ययोगप्रवर्तकः ॥ ३.२२३.२१ ॥
യതികൾ എപ്പോഴും കപിലൻ എന്ന പരമർഷി എന്ന് വിളിക്കുന്നവൻ അഗ്നിയാണ്; അവനാണ് കപിലൻ എന്ന പേരിൽ സാംഖ്യയോഗം പ്രവർത്തിപ്പിച്ചത്.
3.223.22
योऽन्तर्यच्छति भूतानि येन चेष्टन्ति नित्यदा ।
कर्मस्विह विचित्रेषु सोऽग्रणीर्वह्निरुच्यते ॥ ३.२२३.२२ ॥
ഉള്ളിൽനിന്ന് ഭൂതങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ; അവനാൽ അവ ഈ വിചിത്രകർമ്മങ്ങളിൽ എപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അവനാണ് മുൻനിരയിലെ വഹ്നി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
3.223.23
इमामन्यान्समसृजत्पावकान्प्रथितौजसः ।
अग्निहोत्रस्य दुष्टस्य प्रायश्चित्तार्थमुल्बणान् ॥ ३.२२३.२३ ॥
അവൻ മറ്റു പ്രസിദ്ധതേജസ്സുള്ള പാവകന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അഗ്നിഹോത്രം ദുഷിച്ചാൽ പ്രായശ്ചിത്തത്തിനായി ഭയങ്കരമായ അഗ്നികളെ.
3.223.24
संस्पृशेयुर्यदाऽन्योन्यं कथंचिद्वायुनाऽग्नयः ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै शुचयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२४ ॥
അഗ്നികൾ കാറ്റിനാൽ എങ്ങനെയെങ്കിലും പരസ്പരം സ്പർശിച്ചാൽ, ശുചി അഗ്നിക്കായി അഷ്ടാകപാല ഇഷ്ടി ചെയ്യണം.
3.223.25
दक्षिणाग्निर्यदा द्वाभ्यां संसृजेत तदा किल ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै वीतयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२५ ॥
ദക്ഷിണാഗ്നി ആ രണ്ടിനോടും സമ്പർക്കത്തിലാകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തീർച്ചയായും അഷ്ടാകപാല ഹവിസ്സോടെ വീതയ അഗ്നിക്കായി ഇഷ്ടി നടത്തേണ്ടതാണ്.
3.223.26
यद्यग्नयो हि स्पृश्येयुर्निवेशस्था दवाग्निना ।
इष्टरष्टाकपालेन कार्या तु शुचयेऽग्नये ॥ ३.२२३.२६ ॥
വീട്ടിലുള്ള അഗ്നികളെ കാട്ടുതീ സ്പർശിച്ചാൽ, അഷ്ടാകപാല ഹവിസ്സോടെ ശുചി അഗ്നിക്കായി ഇഷ്ടി നടത്തണം.
3.223.27
अग्निं रजस्वला वै स्त्री संस्पृशेदाग्निहौत्रिकम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वसुमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२७ ॥
രജസ്വലയായ സ്ത്രീ ആഗ്നിഹോത്രാഗ്നിയെ സ്പർശിച്ചാൽ, അഷ്ടാകപാല ഹവിസ്സോടെ വസുമത് അഗ്നിക്കായി ഇഷ്ടി നടത്തണം.
3.223.28
मृतः श्रूयेत यो जीवन्परासुरशुचिर्यथा ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या सुरभिमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२८ ॥
ജീവനോടെയിരിക്കെ മരിച്ചതായി കേൾക്കപ്പെടുന്നവൻ, പ്രാണനില്ലാത്തവനെപ്പോലെ അശുദ്ധനായാൽ, അഷ്ടാകപാല ഹവിസ്സോടെ സുരഭിമത് അഗ്നിക്കായി ഇഷ്ടി നടത്തണം.
3.223.29
आर्तो न जुहुयादग्निं त्रिरात्रं यस्तु ब्राह्मणः ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या तन्तुमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.२९ ॥
ദുഃഖിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ മൂന്നു രാത്രി അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, അഷ്ടാകപാല ഹവിസ്സോടെ തന്തുമത് അഗ്നിക്കായി ഇഷ്ടി നടത്തണം.
3.223.30
दर्शश्च पौर्णमासश्च यस् तिष्ठेत्प्रतिष्ठितम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या पथिकृतेऽग्नये ॥ ३.२२३.३० ॥
ദർശവും പൗർണമാസവും ക്രമമായി നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത്, അഷ്ടാകപാല ഹവിസ്സോടെ പഥികൃത് അഗ്നിക്കായി ഇഷ്ടി നടത്തണം.
3.223.31
सूतिकाग्निर्यदा चाग्निं संस्पृशेदाग्निहौत्रिकम् ।
इष्टिरष्टाकपालेन कार्या चाग्निमतेऽग्नये ॥ ३.२२३.३१ ॥
പ്രസവിച്ച സ്ത്രീയുടെ അഗ്നി (സൂതികാഗ്നി) ആഗ്നിഹൗത്രിക അഗ്നിയെ സ്പർശിക്കുമ്പോൾ, അഗ്നിമത് അഗ്നിക്കായി അഷ്ടാകപാലത്താൽ ഇഷ്ടി ചെയ്യണം.