મહાભારત · અધ્યાય 3.227
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.227.1
शिवा भार्या त्वङ्गिरसः शीलरूपगुणान्विता ।
तस्याः सा प्रथमं रूपं कृत्वादेवी जनाधिप ॥ ३.२२७.१ ॥
અંગિરસની પત્ની શિવા શીલ, રૂપ અને ગુણોથી યુક્ત હતી. હે જનાધિપ, તે દેવીએ પ્રથમ તેનું રૂપ ધારણ કર્યું.
3.227.2
जगाम पावकाभ्याशं तं चोवाच वराङ्गना ।
मामग्ने कामसंतप्तां त्वं कामयितुमर्हसि ॥ ३.२२७.२ ॥
તે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી અગ્નિ પાસે ગઈ અને તેને કહ્યું: 'હે અગ્નિ, કામથી પીડિત એવી મને તમારે ઇચ્છવી જોઈએ.'
3.227.3
करिष्यसि न चेदेवं मृतां मामुपधारय ।
तवाप्यधर्मः सुमहान्भविता वै हुताशन ॥ ३.२२७.३ ॥
જો તમે એમ નહીં કરો, તો મને મૃત માનજો. હે હુતાશન, તો તમને પણ મોટું પાપ લાગશે.
3.227.4
अहमङ्गिरसो भार्या शिवा नाम हुताशन ।
सखीभिः सहिता प्राप्ता मन्त्रयित्वा विनिश्चयम् ॥ ३.२२७.४ ॥
હું અંગિરસની પત્ની, શિવા નામે છું, હે હુતાશન. સખીઓ સાથે વિચારીને નિશ્ચય કરી હું અહીં આવી છું.
3.227.5
कथं मां त्वं विजानीषे कामार्तमितराः कथम् ।
यास्त्वया कीर्तिताः सर्वाः सप्तर्षीणां प्रियाः स्त्रियः ॥ ३.२२७.५ ॥
તું મને કામથી પીડિત એવો કેમ જાણે છે? તેં કહેલી સપ્તર્ષિઓની પ્રિય સ્ત્રીઓ, બીજી કેવી રીતે?
3.227.6
अस्माकं त्वं प्रियो नित्यं बिभीमस्तु वयं तव ।
त्वच्चित्तमिङ्गितैर्ज्ञात्वा प्रेषिताऽस्मि तवान्तिकम् ॥ ३.२२७.६ ॥
તમે અમને હંમેશાં પ્રિય છો; અમે તમારાથી ડરીએ છીએ. તમારું મન તમારા ઇશારાઓથી જાણીને હું તમારી પાસે મોકલાઈ છું.
3.227.7
मैथुनायेह संप्राप्ता कामाच्चैव द्रुतं च माम् ।
उपयन्तुं महावीर्य पूर्वमेव त्वमर्हसि।
जामयो मां प्रतीक्षन्ते गमिष्यामि हुताशन ॥ ३.२२७.७ ॥
મિલન માટે હું અહીં આવી છું, કામથી ઝડપથી પણ. હે મહાવીર્ય, મને પરણવું તમારા માટે પહેલેથી યોગ્ય છે. સ્ત્રીઓ મારી રાહ જુએ છે; હે હુતાશન, હું જઈશ.
3.227.8
ततोऽग्निरुपयेमे तां शिवां प्रीतिमुदायुतः ।
प्रीत्या देवी समायुक्ता शुक्रं जग्राह पाणिना ॥ ३.२२७.८ ॥
પછી અગ્નિએ આનંદથી ભરાઈને તે શિવા સાથે લગ્ન કર્યા. પ્રેમથી યુક્ત દેવીએ હાથથી શુક્ર ગ્રહણ કર્યું.
3.227.9
साऽचिन्तयन्ममेदं ये रूपं द्रक्ष्यन्ति कानने ।
ते ब्राह्मणीनामनृतं दोषं वक्ष्यन्ति पावके ॥ ३.२२७.९ ॥
તેણીએ વિચાર્યું: "જંગલમાં મારું આ રૂપ જે જોશે, તેઓ બ્રાહ્મણીઓ પર ખોટો દોષ મૂકશે, હે પાવક."
3.227.10
तस्मादेतद्रक्षमाणा गरुडी संभवाम्यहम् ।
वनान्निर्गमनं चैव सुखं मम भविष्यति ॥ ३.२२७.१० ॥
તેથી આનું રક્ષણ કરતાં હું ગરુડી બનીશ. જંગલમાંથી નીકળવું જ મારા માટે સુખ થશે.
3.227.11
सुपर्णी सा तदा भूत्वा निर्जगाम महावनात् ।
अपश्यत्पर्वतं श्वेतं शरस्तम्बैः सुसंवृतम् ॥ ३.२२७.११ ॥
ત્યારે તે સુપર્ણી બનીને મહાવનમાંથી નીકળી ગઈ. શરસ્તંભોથી સારી રીતે ઘેરાયેલો શ્વેત પર્વત તેણે જોયો.
3.227.12
दृष्टीविषैः सप्तशीर्षैर्गुप्तं भोगिभिरद्भुतैः ।
रक्षोभिश्च पिशाचैश्च रौद्रैर्भूतगणैस्तथा ॥ ३.२२७.१२ ॥
તે પર્વત દૃષ્ટિવિષવાળા, સાત માથાવાળા અદ્ભુત સર્પો, રાક્ષસો, પિશાચો અને ભયંકર ભૂતગણોથી રક્ષિત હતો.
3.227.13
राक्षसीभिश्च संपूर्णमनेकैश्च मृगद्विजैः ।
नदीप्रस्रवणोपेतं नानातरुलताचितम् ॥ ३.२२७.१३ ॥
તે રાક્ષસીઓથી ભરેલું હતું, અનેક મૃગો અને પક્ષીઓથી યુક્ત હતું, નદીઓ અને ઝરણાંઓથી સંપન્ન હતું, અને નાનાવિધ વૃક્ષો તથા વેલાઓથી ગીચ ઢંકાયેલું હતું.
3.227.14
सा तत्र सहसा गत्वा शैलपृष्ठं सुदुर्गमम् ।
प्राक्षिपत्काञ्चने कुण्डे शुक्रं सा त्वरिता शुभा ॥ ३.२२७.१४ ॥
તે શુભ દેવી તરત જ એ અતિ દુર્ગમ પર્વતશિખર પર જઈને, ઝડપથી સોનાના કુંડમાં શુક્ર નાખી આવી.
3.227.15
शिष्टानामपि सा देवी सप्तर्षीणां महात्मनाम् ।
पत्नीसरूपतां कृत्वा रमयामास पावकम् ॥ ३.२२७.१५ ॥
તે દેવીએ મહાત્મા સપ્તર્ષિઓની પત્નીઓનું રૂપ ધારણ કરીને, શિષ્ટ ઋષિઓની હાજરીમાં પણ અગ્નિને રમાડ્યો.
3.227.16
दिव्यरूपमरुन्धत्याः कर्तुं न शकितं तया ।
तस्यास्तपःप्रभावेण भर्तृशुश्रूषणेन च ॥ ३.२२७.१६ ॥
અરુંધતીનું દિવ્ય રૂપ તે ધારણ કરી શકી નહીં; તેની તપસ્યાના પ્રભાવથી અને પતિસેવાથી તે શક્ય બન્યું નહીં.
3.227.17
षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तमग्ने रेतः कुरुत्तम ।
तस्मन्कुण्डे प्रतिपदि कामिन्या स्वाहया तदा ॥ ३.२२७.१७ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, ત્યારે પ્રતિપદા તિથિએ કામિની સ્વાહાએ તે કુંડમાં અગ્નિનું તે શુક્ર છ વાર નાખ્યું.
3.227.18
तत्स्कन्नं तेजसा तत्रसंवृतंजनयत्सुतम् ।
ऋषिभिः पूजितं स्कन्नमनयन्स्कन्दतां ततः ॥ ३.२२७.१८ ॥
તે ઢોળાયેલું શુક્ર પોતાના તેજથી ત્યાં જ ઘેરાઈને એક પુત્ર ઉત્પન્ન કરી ગયું. ઋષિઓએ તેની પૂજા કરી; પછી ઢોળાયેલાને તેઓએ સ્કંદરૂપ બનાવ્યું.
3.227.19
षट्शिरा द्विगुणश्रोत्रो द्वादशाक्षिभूजक्रमः ।
एकग्रीवस्त्वेककायः कुमारः समपद्यत ॥ ३.२२७.१९ ॥
છ માથાં, બમણા કાન, બાર આંખો અને ભુજાઓના ક્રમવાળો, એક ગરદન અને એક શરીરવાળો તે કુમાર પ્રગટ થયો.
3.227.20
द्वितीयायामभिव्यक्तस्तृतीयायां शिशुर्बभौ ।
अङ्गप्रत्यङ्गसंभूतश्चतुर्थ्यामभवद्गुहः ॥ ३.२२७.२० ॥
બીજા દિવસે તે પ્રગટ થયો, ત્રીજા દિવસે તે શિશુ ચમક્યો, અને ચોથા દિવસે અંગ-પ્રત્યંગોથી પૂર્ણ ગુહ થયો.
3.227.21
लोहिताभ्रेण महता संवृतः सह विद्युता ।
लोहिताभ्रे सुमहति भाति सूर्य इवोदितः ॥ ३.२२७.२१ ॥
મોટા લાલ વાદળથી ઘેરાયેલો, વીજળી સાથે; એ અતિ મોટા લાલ વાદળમાં તે ઉગેલા સૂર્યની જેમ ચમક્યો.
3.227.22
गृहीतं तु धनुस्तेन विपुलं रोमहर्षणम् ।
न्यस्तं यत्रिपुरघ्नेन सुरारिविनिकृन्तनम् ॥ ३.२२७.२२ ॥
તેણે એ વિશાળ, રોમાંચ ઉપજાવતું ધનુષ્ય ઉપાડ્યું; ત્રિપુરને હણનારે મૂકેલું, દેવોના શત્રુઓને કાપનારું એ ધનુષ્ય.
3.227.23
तद्गृहीत्वा धनुःश्रेष्ठं ननाद बलवांस्तदा ।
संमोहयन्निमाँल्लोकान्गुहस्त्रीन्सचराचरान् ॥ ३.२२७.२३ ॥
તે શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય લઈને બળવાન ગુહે ત્યારે ગર્જના કરી; ચર-અચર સહિત આ ત્રણે લોકોને મોહિત કરતાં.
3.227.24
तस् तं निनदं श्रुत्वा महामेघौघनिःस्वनम् ।
उत्पेततुर्महानागौ चित्रश्चैरावतश्च ह ॥ ३.२२७.२४ ॥
મહામેઘસમૂહના ઘોષ જેવા એ ગર્જનને સાંભળીને બે મહાગજ — ચિત્ર અને ઐરાવત — ઊછળી ઊઠ્યા.
3.227.25
तावापतन्तौ संप्रेक्ष्यस बालोऽर्कसमद्युतिः ।
द्वाभ्यां गृहीत्वा पाणिभ्यां शक्तिं चान्येन पाणिना ॥ ३.२२७.२५ ॥
તેઓ બંનેને ધસી આવતા જોઈને સૂર્ય સમાન તેજસ્વી તે બાળકે બે હાથે પકડ્યા અને બીજા હાથે શક્તિને પકડી.
3.227.26
अपरेणाग्निदायादस्ताम्रचूडं भुजेन सः ।
महाकायमुपश्लिष्टं कुक्कुटं बलिनां वरम्।
गृहीत्वा व्यनदद्भीमं चिक्रीड च महाभुजः ॥ ३.२२७.२६ ॥
અગ્નિપુત્રે બીજા બાહુથી લાલ કલગીવાળા, વિશાળ શરીરવાળા, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ મરઘાને વળગાવીને પકડ્યો; તે મહાબાહુએ તેને પકડીને ભયંકર ગર્જના કરી અને રમવા લાગ્યો.
3.227.27
द्वाभ्यां भुजाभ्यां बलवान्गृहीत्वा शङ्खमुत्तमम् ।
प्राध्मापयत् भूतानां त्रासनं बलिनामपि।
द्वाभ्यां भुजाभ्यामाकाशं बहुशो निजघान ॥ ३.२२७.२७ ॥
બળવાને બે બાહુઓથી ઉત્તમ શંખ લઈને તેને જોરથી વગડાવ્યો, જે પ્રાણીઓને અને બળવાનોને પણ ભય આપનારો હતો; બે બાહુઓથી આકાશ પર અનેક વાર પ્રહાર કર્યો.
3.227.28
क्रीडन्भाति महासेनस्त्रींल्लोकान्वदनैः पिवन् ।
पर्वताग्रेऽप्रमेयात्मा रश्मिमानुदये यथा ॥ ३.२२७.२८ ॥
રમતો મહાસેન, અપ્રમેય આત્મા ધરાવનાર, પર્વતના શિખર પર ઉદય સમયના રશ્મિમાન સૂર્યની જેમ શોભે છે; પોતાના મુખોથી ત્રણે લોકને પીતો હોય તેમ.
3.227.29
स तस् पर्वतस्याग्रे निषण्णोऽद्भुतविक्रमः ।
व्यलोकयदमेयात्मा मुखैर्नानाविधैर्दिशः ॥ ३.२२७.२९ ॥
તે પર્વતના શિખર પર બેઠેલો અદ્ભુત પરાક્રમી, અપ્રમેય આત્મા, અનેક પ્રકારના મુખોથી દિશાઓ જોવા લાગ્યો.
3.227.30
स पश्यन्विविधान्भावांश्चकार निनदं पुनः ।
तस्य तं निनदं श्रुत्वा न्यपतन्बहुधा जनाः।
भीताश्चोद्विग्रमनसस्तमेव शरणं ययुः ॥ ३.२२७.३० ॥
તે વિવિધ ભાવો જોતાં ફરી ગર્જ્યો. તેની એ ગર્જના સાંભળીને લોકો અનેક રીતે પડી ગયા; ભયભીત અને વિચલિત મનવાળા તેઓ તેની જ શરણે ગયા.
3.227.31
ये तुं संश्रिता देवं नानावर्णास्तदा जनाः ।
तानप्याहुः पारिषदान्ब्राह्मणाः सुमहाबलान् ॥ ३.२२७.३१ ॥
તે સમયે તે દેવનો આશ્રય લેનારા અનેક વર્ણના લોકોને પણ બ્રાહ્મણોએ અતિ બળવાન તેના પાર્ષદ કહ્યા.
3.227.32
स तूत्थाय महाबाहुरुपसान्त्व्य च ताञ्जनान् ।
धनुर्विकृष्य व्यसृजद्बाणाञ्श्वेते महागिरौ ॥ ३.२२७.३२ ॥
તે મહાબાહુ ઊઠ્યો, તે લોકોને શાંત કરીને ધનુષ ખેંચીને શ્વેત મહાપર્વત પર બાણ છોડ્યા.
3.227.33
विभेद स शरैः शैलं क्रौञ्चं हिमवतः सुतम् ।
तेन हंसाश्च गृध्राश्च मेरुं गच्छन्ति पर्वतम् ॥ ३.२२७.३३ ॥
તેણે બાણોથી હિમવાનના પુત્ર ક્રૌંચ પર્વતને ભેદી નાખ્યો. તેથી હંસો અને ગીધ મેરુ પર્વત તરફ જાય છે.
3.227.34
स विशीर्णोऽपतच्छैलो भृशमार्तस्वराव्रुवन् ॥ ३.२२७.३४ ॥
તે પર્વત વિદીર્ણ થઈને પડ્યો અને અત્યંત આર્ત સ્વરે ચીસો પાડવા લાગ્યો.
3.227.35
तस्मिन्निपतिते त्वन्ये नेदुः शैला भृशं भयात् ।
घोरमार्तस्वरं चक्रुर्दृष्ट्वा क्रौञ्चं विदारितम् ॥ ३.२२७.३५ ॥
તે પડ્યો ત્યારે બીજા પર્વતો ભયથી અત્યંત ગર્જ્યા. વિદીર્ણ ક્રૌંચને જોઈને તેમણે ભયાનક આર્ત સ્વર કર્યો.
3.227.36
सतं नादं भृशार्तानां श्रुत्वाऽपि बलिनांवरः ।
न प्राव्यधदमेयात्मा शक्तिमुद्यम्य चानदत् ॥ ३.२२७.३६ ॥
અત્યંત પીડિતોની સેંકડો ચીસો સાંભળીને પણ બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, અમેયાત્મા શક્તિ ઉગામીને ગર્જ્યા, પણ તેને ફેંકી નહીં.
3.227.37
सा तदा विमला शक्तिः क्षिप्ता तेन महात्मना ।
बिभेद शिखरं घोरं श्वेतस् तरसा गिरेः ॥ ३.२२७.३७ ॥
ત્યારે તે મહાત્માએ ફેંકેલી તે નિર્મળ શક્તિએ વેગથી તે ભયાનક શ્વેત પર્વતનું શિખર ભેદ્યું.
3.227.38
स तेनाभिहतो दीर्णो गिरिः श्वेतोऽचलैः सह ।
पलायत महीं त्यक्त्वा भीतस्तस्मान्महात्मनः ॥ ३.२२७.३८ ॥
તેના પ્રહારથી ફાટી ગયેલો તે શ્વેત પર્વત પોતાના પથ્થરો સહિત ભયભીત થઈ તે મહાત્માથી ભાગ્યો અને પૃથ્વીને છોડી ગયો.
3.227.39
ततः प्रव्यथिता भूमिर्व्यशीर्यत समन्ततः ।
आर्ता स्कन्दं समासाद्य पुनर्बलवती बभौ ॥ ३.२२७.३९ ॥
ત્યારે અત્યંત વ્યથિત પૃથ્વી ચારે બાજુ ફાટી ગઈ; પીડિત થઈને સ્કંદ પાસે જઈ તે ફરી બળવાન બનીને શોભી.
3.227.40
पर्वताश्च नमस्कृत्यतमेव पृथिवीं गताः ।
अथैनमभजल्लोकः स्कन्दं शुक्लस्य पञ्चमीम् ॥ ३.२२७.४० ॥
પર્વતોએ પણ તેમને નમન કરીને પૃથ્વી પર જ પાછા ફર્યા; પછી લોકે શુક્લ પક્ષની પંચમીએ સ્કંદની ઉપાસના કરી.