ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.228
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.228.1
तस्मिञ्जाते महासत्त्वे महासेने महाबले ।
समुत्तस्थुर्महोत्पाता घोररूपाः पृथग्विधाः ॥ ३.२२८.१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੇ, ਮਹਾਸੱਤਵ, ਮਹਾਸੇਨ, ਮਹਾਬਲੀ (ਸਕੰਦ) ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਹਾਉਤਪਾਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
3.228.2
स्त्रीपुंसोर्विपरीतं च तथा द्वन्द्वानि यानि च ।
ग्रहा दीप्ता दिशः खं च ररास च मही भृशम् ॥ ३.२२८.२ ॥
ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਉਲਟੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਜੋ ਜੋ ਦਵੰਦ ਸਨ, ਗ੍ਰਹ ਦੀਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਬਹੁਤ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ।
3.228.3
ऋषयश्च महाघोरान्दृष्ट्वोत्पातान्समन्ततः ।
अकुर्वञ्शान्तिमुद्विग्ना लोकानां लोकभावनाः ॥ ३.२२८.३ ॥
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚੁਫੇਰੇ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਉਤਪਾਤ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
3.228.4
निवसन्ति वने ये तु तस्मिंश्चैत्ररथे जनाः ।
तेऽब्रुवन्नेष नोऽनर्थः पावकेनाहृतो महान्।
संगम्य षड्भिः पत्नीभिः सप्तर्षीणामिति स्म ह ॥ ३.२२८.४ ॥
ਉਸ ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਨਰਥ ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਸਪਤਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।'
3.228.5
अपरे गरुडीमाहुस्तयाऽनर्थोऽयमाहृतः ।
यैर्दृष्टा सा तदा देवी तस्या रूपेण गच्छती ॥ ३.२२८.५ ॥
ਹੋਰ ਆਖਦੇ ਸਨ: 'ਗਰੁੜੀ ਨੇ ਇਹ ਅਨਰਥ ਲਿਆਂਦਾ'; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਆਖਦੇ ਸਨ।
3.228.6
न तु तत्स्वाहया कर्म कृतंजानाति वै जनः ॥ ३.२२८.६ ॥
ਪਰ ਉਹ ਕਰਮ ਸਵਾਹਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
3.228.7
सुपर्णी तु वचः श्रुत्वा ममायं तनयस्त्विति ।
उपगम्य शनैः स्कन्दमाहाहं जननी तव ॥ ३.२२८.७ ॥
ਸੁਪਰਣੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਕੰਦ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹਾਂ।'
3.228.8
अथ सप्तर्षयः श्रुत्वा जातं पुत्रं महौजसम् ।
तत्यजुः षट् तदा पत्नीर्विना देवीमरुन्धतीम्।
षड्भिरेव तदा जातमाहुस्तद्वनवासिनः ॥ ३.२२८.८ ॥
ਤਦ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਛੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਛੇ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
3.228.9
सप्तर्षीनाह च स्वाहा मम पुत्रोऽयमित्युत ।
अहं हेतुर्नैतदेवमिति राजन्पुनः पुनः ॥ ३.२२८.९ ॥
ਸਵਾਹਾ ਨੇ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।' ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, 'ਮੈਂ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹਾਂ, ਇਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ।
3.228.10
विश्वामित्रस्तु कृत्वेष्टिं सप्तर्षीणां महामुनिः ।
पावकं कामसंतप्तमदृष्टः पृष्ठतोऽन्वगात्।
तत्तेन निखिलं सर्वमवबुध्य यथातथम् ॥ ३.२२८.१० ॥
ਪਰ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਕਾਮ ਨਾਲ ਤਪੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਜਾ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਜਾਣ ਲਿਆ।
3.228.11
विश्वामित्रस्तु प्रथमं कुमारं शरणं गतः ।
स्तवं दिव्यं संप्रचक्रे महासेनस् चापि सः ॥ ३.२२८.११ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸਤੁਤੀ ਰਚੀ। ਮਹਾਸੇਨ ਨੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ।
3.228.12
मङ्गलानि च सर्वाणि कौमाराणि त्रयोदश ।
जातकर्मादिकास्तस् क्रियाश्चक्रे महामुनिः ॥ ३.२२८.१२ ॥
ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਮੰਗਲ ਕਰਮ, ਜਾਤਕਰਮ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਕੀਤੇ।
3.228.13
पड्वक्रस्य तु मांहात्म्यं कुक्कुटस्य तु साधनम् ।
शक्त्या देव्याः साधनं च तथा पारिषदामषि ॥ ३.२२८.१३ ॥
ਸ਼ਡਵਕਤ੍ਰ (ਸਕੰਦ) ਦਾ ਮਾਹਾਤਮ ਅਤੇ ਕੁੱਕੁਟ ਦਾ ਸਾਧਨ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਪਾਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਧਨ।
3.228.14
विश्वामित्रश्चकारैतत्कर्म लोकहिताय वै ।
तस्मादृषिः कुमारस् विश्वामित्रोऽभवत्प्रियः ॥ ३.२२८.१४ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ।
3.228.15
अन्वजानाच्च स्वाहाया रूपान्यत्वं महामुनिः ।
अब्रवीच्च मुनीन्सर्वाननापराध्यन्ति वै स्त्रियः।
श्रुत्वा तु तत्वतस्तस्मात्ते पत्नीः सर्वतोत्यजन् ॥ ३.२२८.१५ ॥
ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਸਵਾਹਾ ਦੇ ਰੂਪ-ਬਦਲੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਹ ਸੱਚ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
3.228.16
स्कन्दं श्रुत्वा तदा देवा वासवं सहिताऽब्रुवन् ।
अविषह्यं वलं स्कन्दं जहि शक्राशु माचिर् ॥ ३.२२८.१६ ॥
ਤਦ ਸਕੰਦ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — "ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਅਸਹਿ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਮਾਰ; ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।"
3.228.17
यदि वा न निहंस्येनमद्येन्द्रोऽयं भविष्यति ।
त्रैलोक्यं सन्निगृह्यास्मांस्त्वां च शक्र महाबला ॥ ३.२२८.१७ ॥
ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ; ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ, ਸਾਨੂੰ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਵੇਗਾ — ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਕ੍ਰ।
3.228.18
स तानुवाच व्यथितो वालोऽयं सुमहाबलः ।
स्रष्टारमपि लोकानां युधि विक्रम्य नाशयेत्।
न बालमुत्सहे हन्तुमिति शक्रः प्रभाषते ॥ ३.२२८.१८ ॥
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: ਇਹ ਬਾਲਕ ਬਹੁਤ ਮਹਾਬਲੀ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇੰਦਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
3.228.19
तेऽब्रुवन्नास्ति ते वीर्यं यत एवं प्रभासे ।
सर्वास्त्वद्याभिगच्छन्तु स्कन्दं लोकस्य मातरः ॥ ३.२२८.१९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਅਜਿਹੀ ਵੀਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਸਕੰਦ ਕੋਲ ਜਾਣ।
3.228.20
कामवीर्या घ्नन्तु चैनं तथेत्युक्त्वा च ता ययुः ।
तमप्रतिबलं दृष्ट्वा विषण्णवदनास्तु ताः ॥ ३.२२८.२० ॥
'ਕਾਮਵੀਰਯ ਵਾਲੀਓ, ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਗਈਆਂ; ਪਰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਲ ਵਾਲੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
3.228.21
अशक्योऽयंविचिन्त्यैवं तमेव शरणं ययुः ।
ऊचुश्चैनं त्वमस्माकं पुत्रोऽस्माभिर्धृतंजगत् ॥ ३.२२८.२१ ॥
'ਇਸਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਉਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਈਆਂ; ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ।
3.228.22
अभिनन्द्य ततः सर्वाः प्रस्नुताः स्नेहविक्लबाः ।
तासां तद्वचनं श्रुत्वा पातुकामः स्तनान्प्रभुः ॥ ३.२२८.२२ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਧ ਵਗਾਉਂਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਣ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
3.228.23
ताः संपूज्य महासेनःकामांश्चासां प्रदाय सः ।
अपश्यदग्निमायान्तं पितरं बलिनां बली ॥ ३.२२८.२३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਸੇਨ ਨੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
3.228.24
स तु संपूजितस्तेन सह मातृगणेन ह ।
परिवार्य महासेनं रक्षमाणः स्थितः शिवः ॥ ३.२२८.२४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਤ੍ਰਿਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਸੇਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
3.228.25
सर्वासां या तु मातॄणां नारी क्रोधसमुद्भवा ।
धात्री स्वपुत्रवत्स्कन्दं शूलहस्ताऽभ्यरक्षत ॥ ३.२२८.२५ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਨਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ ਸਕੰਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।
3.228.26
लोहितस्योदधेः कन्या क्रूरा लोहितभोजना ।
परिष्वज्य महासेनं पुत्रवत्पर्यरक्षत ॥ ३.२२८.२६ ॥
ਲਹੂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ, ਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਲਹੂ ਖਾਣ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਸੇਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।
3.228.27
अग्निर्भूत्वा नैगमेयश्छागवक्रो बहुप्रजः ।
रमयामास शैलस्तं बालं क्रीडनकैरिव ॥ ३.२२८.२७ ॥
ਅਗਨੀ ਬਣ ਕੇ, ਬੱਕਰੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਨੈਗਮੇਯ, ਬਹੁਤ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੈਲ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
3.228.28
ब्रहाः सोपग्रहाश्चैव ऋषयो मातरस्तथा ।
हुताशनमुखाश्चैव दृप्ताः पारिषदां गणाः ॥ ३.२२८.२८ ॥
ਬ੍ਰਹਮਗਣ ਉਪਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਿਸ਼ੀ, ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਅਗਨੀਮੁਖ, ਹੰਕਾਰੀ ਪਾਰਿਸ਼ਦ ਗਣ ਵੀ।
3.228.29
एते चान्ये च बहवो घोरास्त्रिदिववासिनः ।
परिवार्य महासेनं स्थिता मातृगणैः सह ॥ ३.२२८.२९ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਮਾਤ੍ਰਿਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਸੇਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
3.228.30
संदिग्धं विजयं दृष्ट्वा विजयेप्सुः सुरेश्वरः ।
आरुह्यैरावतस्कन्धं प्रययौ दैवतैः सह ॥ ३.२२८.३० ॥
ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹਪੂਰਨ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰ ਪਿਆ।
3.228.31
आदाय वज्रं बवान्सर्वैर्देवगणैर्वृतः ।
विजिघांसुर्महासेनमिन्द्रस्तूर्णतरं ययौ ॥ ३.२२८.३१ ॥
ਵਜ੍ਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇੰਦਰ ਮਹਾਸੇਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ।
3.228.32
इन्द्रस्तस्य महावेगं दृष्ट्वाऽद्भुतपराक्रमम् ।
विस्मितश्चाभवद्राजन्देवानीकमचोदयत् ॥ ३.२२८.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਵੇਗ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
3.228.33
उग्रं तं च महानादं देवानीकं महाप्रभम् ।
विचित्रध्वजसन्नाहं नानावाहनकार्मुकम् ॥ ३.२२८.३३ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਨਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਦੇਵਸੈਨਾ ਵਿਚਿਤਰ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਅਨੇਕ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀ।
3.228.34
प्रवराम्बरसंवीतं श्रिया जुष्टमलंकृतम् ।
विजिघांसुं तमायान्तं कुमारः शक्रमन्वयात् ॥ ३.२२८.३४ ॥
ਉੱਤਮ ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਮਾਰ ਚੱਲਿਆ।
3.228.35
वियत्पतिः स शक्रस्तु द्रुतमायान्महाबलः ।
संहर्पयन्देवसेनां जिघांसुः पावकात्मजम् ॥ ३.२२८.३५ ॥
ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇਵਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ, ਅਗਨੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ।
3.228.36
संपूज्यमानस्त्रिदशैस्तथैव परमर्षिभिः ।
समीपमथ संप्राप्तो वह्निपुत्रस्य वासवः ॥ ३.२२८.३६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਾਸਵ ਅਗਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
3.228.37
सिंहनादं ततश्चक्रे देवेशः सहितैः सुरैः ।
गुहोऽपिशब्दं तं श्रुत्वा व्यनदात्सागरो यथा ॥ ३.२२८.३७ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ; ਗੁਹ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।
3.228.38
तस्य शब्देन महता समुद्धूतोदधिप्रभम् ।
वभ्राम तत्रतत्रैव दैवसैन्यमचेतनम् ॥ ३.२२८.३८ ॥
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਛਲੀ ਦੇਵਸੈਨਾ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਕੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ।
3.228.39
जिधांसूनुपसंप्राप्तान्देवान्दृष्ट्वा सपावकिः ।
विससर्ज मुखात्क्रुद्धः प्रवृद्धाः पावकार्चिषः ॥ ३.२२८.३९ ॥
ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਗਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵਧੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਛੱਡੀਆਂ।
3.228.40
अदहद्देवसैन्यानि वेपमानानि भूतले ॥ ३.२२८.४० ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੰਬਦੀਆਂ ਦੇਵਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
3.228.41
ते प्रदीप्तशिरोदेहाः प्रदीप्तायुधवाहनाः ।
प्रच्युताः सहसा भान्ति चित्रास्तारागणा इव ॥ ३.२२८.४१ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਬਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਸਨ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਅਨੋਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕੇ।
3.228.42
दह्यमानाः प्रपन्नास्ते शरणं पावकात्मजम् ।
देवा वज्रधरं त्यक्त्वाततः शानतिमुपागताः ॥ ३.२२८.४२ ॥
ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਗਨੀਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਈ।
3.228.43
त्यक्तो देवैस्ततः स्कन्दे वज्रं शक्रो न्यपातयत् ॥ ३.२२८.४३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਕੰਦ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਸੁੱਟਿਆ।
3.228.44
तद्विसृष्टं जघानाशु पर्श्वं स्कन्दस्य दक्षिणम् ।
विभेद च महाराज पार्श्वं तस्य महात्मनः ॥ ३.२२८.४४ ॥
ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਵਜ੍ਰ ਤੁਰੰਤ ਸਕੰਦ ਦੀ ਸੱਜੀ ਕੁੱਖ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਪਸਲੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
3.228.45
वज्रप्रहारात्स्कन्दस्य संजातः पुरुषोऽपरः ।
युवा काञ्चनसन्नाहः शक्तिधृग्दिव्यकुण्डलः ॥ ३.२२८.४५ ॥
ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਸਕੰਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਜਵਾਨ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ।
3.228.46
यद्वज्रविशनाज्जातो विशाखस्तेन सोऽभवत् ॥ ३.२२८.४६ ॥
ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਭੇਦਨ ਤੋਂ ਜਨਮਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਖ ਬਣਿਆ।
3.228.47
तं जातमपरं दृष्ट्वा कालानलसमद्युतिम् ।
भयादिनद्रस्तुत तं स्कन्दं प्राञ्जलिः शरणं गतः ॥ ३.२२८.४७ ॥
ਕਾਲਾਗਨੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਉਸ ਹੋਰ ਜਨਮੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਕੰਦ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਿਆ।
3.228.48
तस्याभयंददौ स्कन्दः सहसैन्यस् सत्तम ।
ततः प्रहृष्टास्त्रिदशा वादित्राण्यभ्यवादयन् ॥ ३.२२८.४८ ॥
ਸਕੰਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਸੱਤਮ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਏ।
3.228.49
स्कन्दपारिषदान्धोराञ्छृणुष्वाद्भुतदर्शनान् ।
वज्रप्हहारात्स्कन्दस्य जज्ञुस्तत्र कुमारकाः।
ये हरन्ति शिशूञ्जातान्गर्भस्थाश्चैव दारुणाः ॥ ३.२२८.४९ ॥
ਸਕੰਦ ਦੇ ਪਾਰਸ਼ਦ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਕੰਦ ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਜਨਮੇ; ਜੋ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਕਰੂਰ ਸਨ।
3.228.50
वज्रप्रहारात्कन्याश्च जज्ञिरेऽस् महाबलाः ॥ ३.२२८.५० ॥
ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਲਈ ਮਹਾਬਲੀ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਵੀ ਜਨਮੀਆਂ।
3.228.51
कुमारान्स विशखं च पुत्रत्वे समकल्पयत् ।
स भूत्वा भगवान्सङ्ख्ये रक्षंश्छागमुखस्तदा ॥ ३.२२८.५१ ॥
ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਤਦ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਬੱਕਰੀ-ਮੂੰਹ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.228.52
वृतः कन्यागणैः सर्वैरात्मीयैः सह पुत्रकैः ।
मातृणां प्रेषितानां च भद्रशाखश्चकोमलैः ॥ ३.२२८.५२ ॥
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਨਿਆ-ਟੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਸ਼ਾਖ ਤੇ ਕੋਮਲਾਂ ਸਮੇਤ।
3.228.53
ततः कुमारं संजातं स्कन्दमाहुर्जना भुवि ।
रुद्रमग्निमुखां स्वाहां प्रदेशेषु महाबलाः ॥ ३.२२८.५३ ॥
ਫਿਰ ਜੰਮੇ ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਸਕੰਦ ਆਖਣ ਲੱਗੇ; ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਜਿਸਦੇ ਮੁਖ ਹਨ, ਉਸ ਸਵਾਹਾ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਬਲੀ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
3.228.54
यजन्ति पुत्रकामाश्च पुत्रिणश्च सदा जनाः ।
यास्तास्त्वजनयत्कन्यास्तपो नाम हुताशनः ॥ ३.२२८.५४ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਤਪਸ ਸੀ।
3.228.55
किं करोमीति ताः स्कन्दं संप्राप्ताः समभाषयन् ॥ ३.२२८.५५ ॥
"ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਸਕੰਦ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
3.228.56
भवेम सर्वलोकस्य मातरो वयमुत्तमाः ।
प्रसादात्तव पूज्याश्च प्रियमेतत्कुरुष्व नः ॥ ३.२२८.५६ ॥
"ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਮਾਵਾਂ ਬਣੀਏ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਜਨੀਕ ਹੋਈਏ। ਸਾਡਾ ਇਹ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰ।"
3.228.57
सोऽब्रवीद्बाढमित्येवं भविष्यध्वं पृथिग्विधाः ।
शिवाश्चैवाशिवाश्चैव पुनःपुनःरुदारधीः ॥ ३.२२८.५७ ॥
ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਵੋਗੀਆਂ।"
3.228.58
अग्निर्भूत्वा ततश्चैनं छागवक्रो बहुप्रजः ।
रमयामास शैलस्थं बलं क्रीडनकैरिव ॥ ३.२२८.५८ ॥
ਫਿਰ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਹਿਲਾਇਆ।