Mahābhārata · Adhyāya 3.229
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.229.1
ततः प्रकल्प्य पुत्रत्वे स्कन्दं मातृगणोऽगमत् ।
काकी च हलिमा चैव माता चाथ हली तथा।
आर्या बाला च धात्री च सप्तैता शिशुमातरः ॥ ३.२२९.१ ॥
Entonces, habiendo hecho a Skanda su hijo, la hueste de madres se marchó. Kākī, Halimā, Mātā, Halī, asimismo Āryā, Bālā y Dhātrī: estas siete son las madres de los niños.
3.229.2
एतासां वीर्यसंपन्नः शिशुर्नामातिदारुणः ।
स्कन्दप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः ॥ ३.२२९.२ ॥
Un niño dotado del poder de estas, terrible de nombre: el hijo nacido por la gracia de Skanda, de ojos rojos, temible.
3.229.3
एष वीरोऽष्टमः प्रोक्तः स्कन्दो मातृगणोद्भवः ।
छागवक्रेण सहितो नवमः परिकीर्त्यते ॥ ३.२२९.३ ॥
Este héroe se declara el octavo: Skanda, nacido de la hueste de madres. Junto con el de rostro de cabra se le nombra el noveno.
3.229.4
षष्ठं छागमयं वक्रं स्कन्दस्यैवेति विद्धि तम् ।
षट्शिरोभ्यन्तरं राजन्नित्यं मातृगणार्चितम् ॥ ३.२२९.४ ॥
El sexto rostro, hecho de cabra: sábelo ser del propio Skanda, oh rey, distinto de las seis cabezas, siempre honrado por la hueste de madres.
3.229.5
षण्णां तु प्रवरं तस्य शीर्षाणामिह शब्द्यते ।
शक्तिं येनासृजद्दिव्यां भद्रशाख इति स्म ह ॥ ३.२२९.५ ॥
De sus seis cabezas, aquí se nombra la principal, con la que creó la divina Śakti (la lanza); se le conoce como Bhadraśākha.
3.229.6
इत्येतद्द्विविधाकारं वृत्तं शुक्लस्य पञ्चमीम् ।
तत्र युद्धं महाघोरं वृत्तं षष्ठ्यां जनाधिप ॥ ३.२२९.६ ॥
Este relato de dos formas pertenece al quinto día de la quincena clara; hubo una batalla terrible. Este suceso tuvo lugar en el sexto, oh señor de los hombres.
3.229.7
उपविष्टं तु तं स्कन्दमामुक्तकवचस्रजम् ।
हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्यांक्षं महाप्रभम् ॥ ३.२२९.७ ॥
Sentado, con la armadura y la guirnalda depuestas, Skanda, cuya cresta y corona eran de oro, de ojos dorados, de gran resplandor.
3.229.8
लोहिताम्बरसंवीतं तीक्ष्णदंष्ट्रं मनोरमम् ।
सर्वलक्षणसंपन्नं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रियम् ॥ ३.२२९.८ ॥
Vestido de rojo, de colmillos afilados, encantador, dotado de todos los signos auspiciosos, muy querido incluso por los tres mundos.
3.229.9
ततस्तं वरदं शूरं युवानं मृष्टकुण्डलम् ।
अभजत्पद्मरूपा श्रीः स्वयमेव शरीरिणी ॥ ३.२२९.९ ॥
Entonces Śrī, de forma de loto, encarnada por sí misma, se unió a él, el otorgador de dones, el héroe, el joven de pulidos pendientes.
3.229.10
श्रिया जुष्टः पृथुयशाः स कुमारो वरस्तदा ।
निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी ॥ ३.२२९.१० ॥
Atendido por Śrī, aquel excelso joven de vasta fama se veía sentado, como la luna entre los seres en la noche de luna llena.
3.229.11
अपूजयन्महात्मानो ब्राह्मणास्तं महाबलम् ॥ ३.२२९.११ ॥
Los brahmanes de gran alma honraron a aquel de gran fuerza.
3.229.12
इदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः ॥ ३.२२९.१२ ॥
Entonces los grandes sabios allí dijeron esto sobre Skanda.
3.229.13
हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव ।
त्वया षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः ॥ ३.२२९.१३ ॥
¡Oh tú, de color dorado! Que haya bendición para ti. Sé Śaṅkara, el que trae bienestar, para los mundos. Nacido en seis noches, has sometido a todos los mundos bajo tu control.
3.229.14
अभयंच पुनर्दत्तं त्वयैवैषां सुरोत्तम ।
तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभयंकरः ॥ ३.२२९.१४ ॥
¡Oh mejor de los dioses! Fuiste tú quien les dio de nuevo el refugio sin temor. Por eso, sé tú Indra, el que quita el temor a los tres mundos.
3.229.15
किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः ।
कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः ॥ ३.२२९.१५ ॥
¡Oh ricos en austeridad! ¿Qué hace aquí Indra por todos los mundos? ¿Y cómo protege siempre el señor de los dioses a las multitudes de dioses?
3.229.16
इन्द्रो दधाति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् ।
तुष्टः प्रयच्छति तथा सर्वान्कामान्सुरेश्वरः ॥ ३.२२९.१६ ॥
Indra otorga a los seres fuerza, vigor, descendencia y felicidad. Complacido, el señor de los dioses concede asimismo todos los deseos.
3.229.17
दुर्वृत्तानां संहरति व्रतस्थानां प्रयच्छति ।
अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलसूदनः ॥ ३.२२९.१७ ॥
Destruye a los malvados y concede a los firmes en sus votos. El matador de Bala gobierna a los seres en sus asuntos.
3.229.18
असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचनद्रे च चन्द्रमाः ।
भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यापश्च स्वं तथा ॥ ३.२२९.१८ ॥
Donde no hay sol, él se vuelve el sol; donde no hay luna, se vuelve la luna. Se convierte en fuego, viento, tierra y agua, y asimismo en su propia naturaleza.
3.229.19
एतदिन्द्रेण कर्तव्यमिन्द्रे हि विपुलं बलम् ।
त्वं च वीर बली श्रेष्ठस्तस्मादिन्द्रो भवस्व न ॥ ३.२२९.१९ ॥
Esto debe hacerlo Indra, pues Indra posee un poder inmenso. Y tú, héroe, eres fuerte y el mejor; por eso conviértete en Indra, no lo rechaces.
3.229.20
भवस्वेन्द्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः ।
अभिषिच्यस्व चैवाद्य प्राप्तरूपोऽसि सत्तम ॥ ३.२२९.२० ॥
Conviértete en Indra, oh de brazos poderosos, que traes felicidad a todos nosotros. Sé ungido hoy mismo, pues has alcanzado la forma apropiada, mejor de los buenos.
3.229.21
शाधि त्वमेव त्रैलोक्यमव्याग्रे निजये रतः ।
अहं ते किंकरः शक्र न ममेन्द्रत्वमीप्सितम् ॥ ३.२२९.२१ ॥
Gobierna tú mismo los tres mundos, deleitándote sin distracción en la conquista. Oh Śakra, yo soy tu servidor; la dignidad de Indra no es lo que deseo.
3.229.22
बलंतवाद्भुतं वीर त्वं देवानामरीञ्जहि ।
अवज्ञास्यन्ति मां लोका वीर्यण तव विस्मिताः ॥ ३.२२९.२२ ॥
Tu fuerza es asombrosa, oh héroe. Abate a los enemigos de los dioses. Los mundos, asombrados por tu valor, me despreciarán.
3.229.23
इन्द्रत्वे तु स्थितं वीर बलहीनं पराजितम् ।
त्वत्तेजसाऽवमंस्यन्ति लोका मां सुरसत्तम ॥ ३.२२९.२३ ॥
Aunque establecido en la dignidad de Indra, oh héroe, soy débil en fuerza y vencido. Por tu esplendor los mundos me despreciarán, oh mejor de los dioses.
3.229.24
आवयोश्च मिथो भेदे प्रयतिष्यन्त्यतन्द्रिताः ।
भेदिते च त्वयि विभो लोको द्वैधमुपेष्यति ॥ ३.२२९.२४ ॥
Si surge división entre nosotros dos, los hombres se esforzarán sin descanso. Oh poderoso, si tú te divides, el mundo caerá en la dualidad.
3.229.25
द्विधाभूतेषु लोकेषु निश्चितेष्वावयोस्तथा ।
विग्रहः संप्रवर्तेत भूतभेदान्महाबल ॥ ३.२२९.२५ ॥
Cuando los mundos se dividan en dos y quede decidido entre nosotros, estallaría la guerra, oh poderoso, por la división de los seres.
3.229.26
तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि ।
तस्मादिन्द्रो भवानेव भविता मा विचारय ॥ ३.२२९.२६ ॥
Allí, en batalla, querido, me vencerás como desees. Por tanto, tú mismo serás Indra; no lo consideres más.
3.229.27
त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च ।
करोमि किं च तेशक्र शासनात्तद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२२९.२७ ॥
Tú mismo eres el rey, que te vaya bien, de los tres mundos y también de mí. Oh Śakra, ¿qué debo hacer por tu mandato? Dímelo.
3.229.28
अहमिन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान्महाबल ।
यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया ॥ ३.२२९.२८ ॥
Yo me convertiré en Indra por tu palabra, oh poderoso, si esta palabra que has pronunciado con decisión es verdadera.
3.229.29
यदि वा शासनं स्कन्द कर्तुमिच्छसि मे शृणु ।
अभिषिच्यस्व देवानां सैनापत्ये महाबल ॥ ३.२२९.२९ ॥
O bien, oh Skanda, si deseas cumplir mi mandato, escucha: oh poderoso, sé ungido como comandante del ejército de los dioses.
3.229.30
दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये ।
गोब्राह्मणहितार्थाय सैनापत्येऽभिषिञ्च माम् ॥ ३.२२९.३० ॥
Para la destrucción de los Dānavas, para el cumplimiento de los propósitos de los dioses y para el bienestar de las vacas y los brahmanes, úngeme como comandante del ejército.
3.229.31
सोऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर्देवगणैः सह ।
अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ३.२२९.३१ ॥
Ungido por Indra y por toda la hueste de los dioses, brilló extraordinariamente allí, honrado por los grandes sabios.
3.229.32
तत्र तत्काञ्चनं छत्रं ध्रियमाणं व्यरोचत ।
तथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम् ॥ ३.२२९.३२ ॥
Allí el parasol dorado que sostenían resplandecía, tal como resplandece el propio círculo de un fuego bien encendido.
3.229.33
विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मयी ।
आबद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वयमेव यशस्विना ॥ ३.२२९.३३ ॥
La divina guirnalda de oro hecha por Viśvakarman fue atada sobre él por el glorioso matador de Tripura en persona.
3.229.34
आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परंतप ।
अर्चयामास सुप्रीतो भगवान्गोवृषध्वजः ॥ ३.२२९.३४ ॥
Oh, tigre entre los hombres, abrasador de enemigos: el Señor de la bandera del toro, llegado junto con la diosa, muy complacido, lo honró.
3.229.35
रुद्रमग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस्ततस्तु सः ।
कीर्त्यते सुमहातेजाः कुमारोऽद्भुतदर्शनः ॥ ३.२२९.३५ ॥
Los dvija llaman Rudra a Agni; por eso él es llamado hijo de Rudra, y es celebrado como Kumāra, de gran esplendor y aspecto maravilloso.
3.229.36
रुद्रेण शुक्रमुत्सृष्टं तच्छ्वेतः पर्वतोऽभवत् ।
पावकस्येनद्रियं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे ॥ ३.२२९.३६ ॥
La simiente arrojada por Rudra se convirtió en la montaña blanca; la parte de Agni perteneciente a Indra fue formada sobre la montaña blanca por las Kṛttikās.
3.229.37
पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वेदिवौकसः ।
रुद्रसूनुं ततः प्राहुर्गुहं गुणवतांवरम् ॥ ३.२२९.३७ ॥
Al verlo honrado por Rudra, todos los moradores del cielo llamaron entonces a Guha, hijo de Rudra, el mejor de los virtuosos.
3.229.38
अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्ययं शिशुः ।
तत्र जातस्ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ॥ ३.२२९.३८ ॥
Habiendo entrado Rudra en el fuego, nació este niño; nacido allí, fue Skanda, y luego se convirtió en hijo de Rudra.
3.229.39
रुद्रस्य वह्नेः स्वाहायाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा ।
जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ॥ ३.२२९.३९ ॥
Nacido del esplendor de Rudra, Agni, Svāhā y las seis mujeres, Skanda llegó a ser el mejor de los dioses, luego hijo de Rudra.
3.229.40
अरजे वाससी रक्ते वसानः पावकात्मजः ।
भाति दीप्तवपुः श्रमान्रक्ताभ्राभ्यामिवांशुमान् ॥ ३.२२९.४० ॥
El hijo del fuego, vestido con prendas rojas inmaculadas, brilla con cuerpo radiante como el sol envuelto en nubes rojas.
3.229.41
कुक्कुटश्चाग्निना दत्तस्तस् केतुरलंकृतः ।
रथे समुच्छितो भाति कालाग्निरव लोहितः ॥ ३.२२९.४१ ॥
El gallo entregado por Agni adorna su estandarte, que, alzado en alto sobre el carro, brilla como el fuego rojo del tiempo.
3.229.42
या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शक्तिर्बलं तथा ।
अग्रतस्तस्य सा शक्तिर्देवानां जयवर्धनी ॥ ३.२२९.४२ ॥
Cualquier actividad, resplandor, poder y fuerza que pertenezcan a todos los seres, ese poder está ante él; ese poder aumenta la victoria de los dioses.
3.229.43
विवेश कवचं चास्य शरीरं सहजं तथा ।
युध्यमानस्य देवस्य प्रादुर्भवति तत्सदा ॥ ३.२२९.४३ ॥
Entró en su armadura y en su cuerpo innato; en aquel dios que combate siempre se manifiesta.
3.229.44
शक्तिर्धर्मो बलं तेजः कान्तत्वं सत्यमुन्नतिः ।
ब्रह्मण्यत्वमसंमोहो भक्तानां परिरक्षणम् ॥ ३.२२९.४४ ॥
Poder, rectitud, fuerza, esplendor, belleza, verdad, elevación, devoción a los brahmanes, ausencia de confusión y protección de los devotos.
3.229.45
निकृन्तनं च शत्रूणां लोकानां चाभिरक्षणम् ।
स्कन्देन सह जातानि सर्वाण्येव जनाधिप ॥ ३.२२९.४५ ॥
El derribo de los enemigos y la protección de los mundos; oh señor de los hombres, todo esto nació junto con Skanda.
3.229.46
एवं देवगणैः सर्वैः सोऽभिषिक्तः स्वलंकृतः ।
बभौ प्रतीतः सुमनाः परिपूर्णेन्दुदर्शनः ॥ ३.२२९.४६ ॥
Así ungido por todas las huestes de dioses y bien adornado, brilló, alegre de corazón, renombrado, con una apariencia como la luna llena.
3.229.47
इष्टैः स्वाध्यायघोषैश्च देवतूर्यवरैरपि ।
देवगन्धर्वगीतैश्च सर्वैरप्सरसां गणैः ॥ ३.२२९.४७ ॥
Con los agradables sonidos de recitación, los mejores instrumentos divinos, los cantos de dioses y gandharvas, y todas las huestes de apsarases.
3.229.48
एतैश्चान्यैश्च बहुभिस्तुष्टैर्हृष्टैः स्वलंकृतः ।
सुसंवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा।
क्रीडन्भाति तदा देवैरभिषिक्तश्च पावकिः ॥ ३.२२९.४८ ॥
Ornado por estos y muchos otros, satisfechos y regocijados, bien rodeado por las huestes de piśācas y de dioses, jugando, el hijo de Agni brilló entonces, ungido por los dioses.
3.229.49
अभिषिक्तं महासेनमपश्यन्त दिवौकसः ।
विनिहत्य तमः सूर्यं यथैवाभ्युदितं तथा ॥ ३.२२९.४९ ॥
Los habitantes del cielo vieron al ungido Mahāsena, como el sol que se alza tras disipar la oscuridad.
3.229.50
अथैनमभ्ययुः सर्वा देवसेनाः सहस्रशः ।
अस्माकं त्वं पतिरिति ब्रुवाणाः सर्वतो दिशः ॥ ३.२२९.५० ॥
Entonces miles de ejércitos divinos se acercaron a él desde todas las direcciones, diciendo: «Tú eres nuestro señor».
3.229.51
ताः समासाद्य भगवान्सर्वभूतगणैर्वृतः ।
अर्चितस्तु स्तुतश्चैव सान्त्वयामास ता अपि ॥ ३.२२९.५१ ॥
Habiéndose acercado a ellas, el bienaventurado, rodeado por todas las huestes de seres, honrado y alabado, también las consoló.
3.229.52
शतक्रतुश्चाभिषिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा ।
सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता ॥ ३.२२९.५२ ॥
Entonces Śatakratu (Indra), habiendo ungido a Skanda como general del ejército, recordó aquel ejército divino que había sido liberado por él.
3.229.53
अयं तस्याः पतिर्नूनं विहितो ब्रह्मणा स्वयम् ।
संचिन्त्य त्वानयामास देवसेनां ह्यलंकृताम् ॥ ३.२२९.५३ ॥
Reflexionando: «Este es sin duda su esposo, ordenado por el mismo Brahmā», trajo a él al ejército divino adornado.
3.229.54
स्कन्दं प्रोवाच बलभिदियं कन्या सुरोत्तम ।
अजाते त्वयि निर्दिष्टा तव पत्नी स्वयंभुवा ॥ ३.२२९.५४ ॥
Indra, destructor de Bala, dijo a Skanda: «Mejor de los dioses, esta doncella fue designada como tu esposa por el Autoexistente antes de que tú nacieras.»
3.229.55
तस्मात्त्वमस्या विधिवत्पाणिं मन्त्रपुरस्कृतम् ।
गृहाण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसा ॥ ३.२२९.५५ ॥
Por tanto, toma su mano según el rito, acompañada de los mantras; toma la mano derecha de la diosa, resplandeciente como un loto.
3.229.56
एवमुक्तः स जग्राह तस्याः पाणिं यथाविधि ।
बृहस्पतिर्मन्त्रविद्धि जजाप च जुहाव च ॥ ३.२२९.५६ ॥
Así exhortado, él tomó su mano según el rito. Bṛhaspati, conocedor de los mantras, recitó en voz baja y ofreció las libaciones.
3.229.57
एवं स्कन्दस्य महिषीं देवसेनां विदुर्जनाः ।
षष्ठीं यां ब्राह्मणाः प्राहुर्लक्ष्मीमासां सुखप्रदाम् ॥ ३.२२९.५७ ॥
Así, la gente conoce a la principal esposa de Skanda como Devasenā; aquella que los brahmanes llaman Ṣaṣṭhī, Lakṣmī, dadora de felicidad, se cuenta entre estas diosas.
3.229.58
सिनीबालीं कुहूं चैव सद्वृत्तिमपराजिताम् ।
इत्येवमादिभिर्देवी नामभिः परिकीर्त्यते ॥ ३.२२९.५८ ॥
También se la celebra como Sinīvālī, Kuhū, Sadvṛtti y Aparājitā, y por otros nombres semejantes.
3.229.59
यदा स्कन्दः पतिर्लब्धः शाश्वतो देवसेनया ।
तदा तमाश्रयल्लक्ष्मीः स्वयं देवी शरीरिणी ॥ ३.२२९.५९ ॥
Cuando Devasenā obtuvo a Skanda como esposo eterno, entonces Lakṣmī, la propia diosa en forma corporal, se acogió a él.
3.229.60
श्रीजुष्टः पञ्चमीस्कन्दस्तस्माच्छ्रीः पञ्चमी स्मृता ।
षष्ठ्यां कृतार्थोऽभूद्यस्थात्तस्मात्षष्ठी महातिधिः ॥ ३.२२९.६० ॥
Skanda, amado de Śrī, se vincula con el quinto día, y por eso Śrī es recordada como Pañcamī. Él quedó colmado en el sexto día, y por eso Ṣaṣṭhī es la gran huésped.