Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.229

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.229.1

ततः प्रकल्प्य पुत्रत्वे स्कन्दं मातृगणोऽगमत् ।
काकी च हलिमा चैव माता चाथ हली तथा।
आर्या बाला च धात्री च सप्तैता शिशुमातरः ॥ ३.२२९.१ ॥

ତା'ପରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ମାତୃଗଣ ଗଲେ। କାକୀ, ହଲିମା, ମାତା, ହଲୀ, ଆର୍ଯ୍ୟା, ବାଲା ଓ ଧାତ୍ରୀ — ଏହି ସାତ ଶିଶୁମାତା।

3.229.2

एतासां वीर्यसंपन्नः शिशुर्नामातिदारुणः ।
स्कन्दप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः ॥ ३.२२९.२ ॥

ଏମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଏକ ଶିଶୁ, ନାମରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର — ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ କୃପାରୁ ଜାତ ପୁତ୍ର, ରକ୍ତନେତ୍ର, ଭୟଙ୍କର।

3.229.3

एष वीरोऽष्टमः प्रोक्तः स्कन्दो मातृगणोद्भवः ।
छागवक्रेण सहितो नवमः परिकीर्त्यते ॥ ३.२२९.३ ॥

ଏହି ବୀରକୁ ଅଷ୍ଟମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ — ମାତୃଗଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସ୍କନ୍ଦ। ଛାଗମୁଖ ସହିତ ସେ ନବମ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।

3.229.4

षष्ठं छागमयं वक्रं स्कन्दस्यैवेति विद्धि तम् ।
षट्शिरोभ्यन्तरं राजन्नित्यं मातृगणार्चितम् ॥ ३.२२९.४ ॥

ଷଷ୍ଠ ମୁଖ ଛାଗର — ତାକୁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ବୋଲି ଜାଣ, ରାଜନ୍; ଛଅ ମସ୍ତକଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ସଦା ମାତୃଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

3.229.5

षण्णां तु प्रवरं तस्य शीर्षाणामिह शब्द्यते ।
शक्तिं येनासृजद्दिव्यां भद्रशाख इति स्म ह ॥ ३.२२९.५ ॥

ଛଅ ମସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମସ୍ତକର କଥା ଏଠାରେ କୁହାଯାଏ — ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି (ବର୍ଚ୍ଛା) ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେ 'ଭଦ୍ରଶାଖ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।

3.229.6

इत्येतद्द्विविधाकारं वृत्तं शुक्लस्य पञ्चमीम् ।
तत्र युद्धं महाघोरं वृत्तं षष्ठ्यां जनाधिप ॥ ३.२२९.६ ॥

ଦୁଇ ପ୍ରକାର ରୂପର ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀର; ସେଠାରେ ମହାଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ — ଏହି ଘଟଣା ଷଷ୍ଠୀରେ ଘଟିଲା, ହେ ଜନାଧିପ।

3.229.7

उपविष्टं तु तं स्कन्दमामुक्तकवचस्रजम् ।
हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्यांक्षं महाप्रभम् ॥ ३.२२९.७ ॥

କବଚ ଓ ମାଳା ଖୋଲି ବସିଥିବା ସେହି ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ, ଯାଁର ଚୂଡ଼ା ଓ ମୁକୁଟ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଥିଲା, ଯାଁର ଆଖି ସୁନାପରି ଥିଲା, ଯିଏ ମହା ପ୍ରଭାବାନ ଥିଲେ।

3.229.8

लोहिताम्बरसंवीतं तीक्ष्णदंष्ट्रं मनोरमम् ।
सर्वलक्षणसंपन्नं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रियम् ॥ ३.२२९.८ ॥

ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ, ମନୋହର, ସର୍ବଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପନ୍ନ, ତ୍ରିଲୋକର ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରିୟ।

3.229.9

ततस्तं वरदं शूरं युवानं मृष्टकुण्डलम् ।
अभजत्पद्मरूपा श्रीः स्वयमेव शरीरिणी ॥ ३.२२९.९ ॥

ତା'ପରେ ପଦ୍ମରୂପା ଶ୍ରୀ ନିଜେ ଦେହଧାରିଣୀ ହୋଇ ସେହି ବରଦାତା, ଶୂର, ଯୁବକ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

3.229.10

श्रिया जुष्टः पृथुयशाः स कुमारो वरस्तदा ।
निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी ॥ ३.२२९.१० ॥

ଶ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ବିପୁଳ ଯଶସ୍ୱୀ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁମାର ସେତେବେଳେ ବସିଥିବା ଦେଖାଗଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯିବା ପରି।

3.229.11

अपूजयन्महात्मानो ब्राह्मणास्तं महाबलम् ॥ ३.२२९.११ ॥

ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ମହାବଳଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

3.229.12

इदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः ॥ ३.२२९.१२ ॥

ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଥିବା ମହର୍ଷିମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହା କହିଲେ।

3.229.13

हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव ।
त्वया षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः ॥ ३.२२९.१३ ॥

ହେ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ! ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଲୋକମାନଙ୍କର ଶଙ୍କର (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ହୁଅ। ଛଅ ରାତ୍ରିରେ ଜାତ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ବଶୀଭୂତ କରିଛ।

3.229.14

अभयंच पुनर्दत्तं त्वयैवैषां सुरोत्तम ।
तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभयंकरः ॥ ३.२२९.१४ ॥

ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମେ ହିଁ ଏମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ଅଭୟ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିଛ। ତେଣୁ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହୁଅ; ତ୍ରିଲୋକର ଭୟ ଦୂର କରିବାବାଲା ହୁଅ।

3.229.15

किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः ।
कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः ॥ ३.२२९.१५ ॥

ହେ ତପୋଧନମାନେ! ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କରନ୍ତି? ଦେବଗଣଙ୍କୁ ସୁରେଶ୍ବର କିପରି ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି?

3.229.16

इन्द्रो दधाति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् ।
तुष्टः प्रयच्छति तथा सर्वान्कामान्सुरेश्वरः ॥ ३.२२९.१६ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବଳ, ତେଜ, ପ୍ରଜା ଓ ସୁଖ ଦାନ କରନ୍ତି। ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସୁରେଶ୍ବର ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି।

3.229.17

दुर्वृत्तानां संहरति व्रतस्थानां प्रयच्छति ।
अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलसूदनः ॥ ३.२२९.१७ ॥

ସେ ଦୁର୍ବୃତ୍ତମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରନ୍ତି; ବ୍ରତନିଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି। ବଳସୂଦନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରନ୍ତି।

3.229.18

असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचनद्रे च चन्द्रमाः ।
भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यापश्च स्वं तथा ॥ ३.२२९.१८ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି; ଚନ୍ଦ୍ର ନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳ ହୁଅନ୍ତି; ସେହିପରି ନିଜର ସ୍ୱରୂପ ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

3.229.19

एतदिन्द्रेण कर्तव्यमिन्द्रे हि विपुलं बलम् ।
त्वं च वीर बली श्रेष्ठस्तस्मादिन्द्रो भवस्व न ॥ ३.२२९.१९ ॥

ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ମହାନ ବଳ ଅଛି। ହେ ବୀର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ହୁଅ, ନା ବୋଲ ନାହିଁ।

3.229.20

भवस्वेन्द्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः ।
अभिषिच्यस्व चैवाद्य प्राप्तरूपोऽसि सत्तम ॥ ३.२२९.२० ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ହୁଅ। ଆଜି ହିଁ ଅଭିଷେକ ହୁଅ, କାରଣ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ, ହେ ସତ୍ତମ।

3.229.21

शाधि त्वमेव त्रैलोक्यमव्याग्रे निजये रतः ।
अहं ते किंकरः शक्र न ममेन्द्रत्वमीप्सितम् ॥ ३.२२९.२१ ॥

ତୁମେ ହିଁ ତ୍ରିଲୋକ ଶାସନ କର, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ବିଜୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଅ। ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ତୁମର ସେବକ; ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।

3.229.22

बलंतवाद्भुतं वीर त्वं देवानामरीञ्जहि ।
अवज्ञास्यन्ति मां लोका वीर्यण तव विस्मिताः ॥ ३.२२९.२२ ॥

ତୁମର ବଳ ଅଦ୍ଭୁତ, ହେ ବୀର। ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ବଧ କର। ତୁମର ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରିବେ।

3.229.23

इन्द्रत्वे तु स्थितं वीर बलहीनं पराजितम् ।
त्वत्तेजसाऽवमंस्यन्ति लोका मां सुरसत्तम ॥ ३.२२९.२३ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ବୀର, ମୁଁ ବଳହୀନ ଓ ପରାଜିତ। ତୁମ ତେଜରେ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରିବେ, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ।

3.229.24

आवयोश्च मिथो भेदे प्रयतिष्यन्त्यतन्द्रिताः ।
भेदिते च त्वयि विभो लोको द्वैधमुपेष्यति ॥ ३.२२९.२४ ॥

ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ଭେଦ ହେଲେ ଲୋକମାନେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ। ହେ ବିଭୋ, ତୁମେ ଭେଦିତ ହେଲେ ଲୋକ ଦ୍ୱୈଧକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

3.229.25

द्विधाभूतेषु लोकेषु निश्चितेष्वावयोस्तथा ।
विग्रहः संप्रवर्तेत भूतभेदान्महाबल ॥ ३.२२९.२५ ॥

ଲୋକମାନେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ହେ ମହାବଳ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭେଦରୁ।

3.229.26

तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि ।
तस्मादिन्द्रो भवानेव भविता मा विचारय ॥ ३.२२९.२६ ॥

ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ମୋତେ ଜିଣିବ, ହେ ବତ୍ସ। ତେଣୁ ତୁମେ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ; ବିଚାର କର ନାହିଁ।

3.229.27

त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च ।
करोमि किं च तेशक्र शासनात्तद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२२९.२७ ॥

ତୁମେ ହିଁ ରାଜା, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ତ୍ରିଲୋକର ଏବଂ ମୋର ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ ରାଜା। ହେ ଶକ୍ର, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ କଣ କରିବି? ତାହା ମୋତେ କୁହ।

3.229.28

अहमिन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान्महाबल ।
यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया ॥ ३.२२९.२८ ॥

ହେ ମହାବଳ, ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବି, ଯଦି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟରେ କହିଥିବା ଏହି ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ ହୁଏ।

3.229.29

यदि वा शासनं स्कन्द कर्तुमिच्छसि मे शृणु ।
अभिषिच्यस्व देवानां सैनापत्ये महाबल ॥ ३.२२९.२९ ॥

ଅଥବା, ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର ତେବେ ଶୁଣ: ହେ ମହାବଳ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାପତି ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅ।

3.229.30

दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये ।
गोब्राह्मणहितार्थाय सैनापत्येऽभिषिञ्च माम् ॥ ३.२२९.३० ॥

ଦାନବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ, ମୋତେ ସେନାପତି ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ କର।

3.229.31

सोऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर्देवगणैः सह ।
अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ३.२२९.३१ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

3.229.32

तत्र तत्काञ्चनं छत्रं ध्रियमाणं व्यरोचत ।
तथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम् ॥ ३.२२९.३२ ॥

ସେଠାରେ ଧରାଯାଇଥିବା ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଛତ୍ର ଶୋଭିଲା; ଯେପରି ସୁପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିର ନିଜ ମଣ୍ଡଳ ଶୋଭେ।

3.229.33

विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मयी ।
आबद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वयमेव यशस्विना ॥ ३.२२९.३३ ॥

ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣମାଳା ତ୍ରିପୁରଘାତକ ଯଶସ୍ବୀ ନିଜେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

3.229.34

आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परंतप ।
अर्चयामास सुप्रीतो भगवान्गोवृषध्वजः ॥ ३.२२९.३४ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଶତ୍ରୁତାପନ! ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଆସି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ଗୋବୃଷଧ୍ୱଜ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

3.229.35

रुद्रमग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस्ततस्तु सः ।
कीर्त्यते सुमहातेजाः कुमारोऽद्भुतदर्शनः ॥ ३.२२९.३५ ॥

ଦ୍ୱିଜମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି କହନ୍ତି; ତେବେ ସେ ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଅଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନ କୁମାର ବୋଲି ସେ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୁଅନ୍ତି।

3.229.36

रुद्रेण शुक्रमुत्सृष्टं तच्छ्वेतः पर्वतोऽभवत् ।
पावकस्येनद्रियं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे ॥ ३.२२९.३६ ॥

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେ ଶୁକ୍ର ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ହେଲା; ଅଗ୍ନିର ଇନ୍ଦ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀ ଅଂଶ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତରେ ରଚିତ ହେଲା।

3.229.37

पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वेदिवौकसः ।
रुद्रसूनुं ततः प्राहुर्गुहं गुणवतांवरम् ॥ ३.२२९.३७ ॥

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର, ଗୁଣବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁହଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଡାକିଲେ।

3.229.38

अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्ययं शिशुः ।
तत्र जातस्ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ॥ ३.२२९.३८ ॥

ରୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ଏହି ଶିଶୁ ଜନ୍ମିଲା। ସେଠାରେ ଜନ୍ମିତ ସେ ସ୍କନ୍ଦ ହେଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର ହେଲେ।

3.229.39

रुद्रस्य वह्नेः स्वाहायाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा ।
जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ॥ ३.२२९.३९ ॥

ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱାହା ଏବଂ ଛଅ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ତେଜରେ ଜନ୍ମିତ ସ୍କନ୍ଦ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର ହେଲେ।

3.229.40

अरजे वाससी रक्ते वसानः पावकात्मजः ।
भाति दीप्तवपुः श्रमान्रक्ताभ्राभ्यामिवांशुमान् ॥ ३.२२९.४० ॥

ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର ନିର୍ମଳ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଦୀପ୍ତ ଶରୀରରେ, ଲାଲ ମେଘରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।

3.229.41

कुक्कुटश्चाग्निना दत्तस्तस् केतुरलंकृतः ।
रथे समुच्छितो भाति कालाग्निरव लोहितः ॥ ३.२२९.४१ ॥

ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା କୁକୁଡ଼ା ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ରୂପେ ଅଳଙ୍କୃତ; ରଥରେ ଉଚ୍ଚରେ ଉଠିଥିବା ସେ ଧ୍ୱଜା ଲାଲ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଝଲସେ।

3.229.42

या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शक्तिर्बलं तथा ।
अग्रतस्तस्य सा शक्तिर्देवानां जयवर्धनी ॥ ३.२२९.४२ ॥

ସର୍ବଭୂତଙ୍କର ଯେଉଁ ଚେଷ୍ଟା, ପ୍ରଭା, ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ଅଛି, ତାହା ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ; ସେହି ଶକ୍ତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିଜୟ ବଢ଼ାଏ।

3.229.43

विवेश कवचं चास्य शरीरं सहजं तथा ।
युध्यमानस्य देवस्य प्रादुर्भवति तत्सदा ॥ ३.२२९.४३ ॥

ତାଙ୍କ କବଚରେ ଓ ତାଙ୍କ ସହଜ ଶରୀରରେ ତାହା ପ୍ରବେଶ କଲା; ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସେହି ଦେବତାଙ୍କଠାରେ ତାହା ସର୍ବଦା ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

3.229.44

शक्तिर्धर्मो बलं तेजः कान्तत्वं सत्यमुन्नतिः ।
ब्रह्मण्यत्वमसंमोहो भक्तानां परिरक्षणम् ॥ ३.२२९.४४ ॥

ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ, ବଳ, ତେଜ, କାନ୍ତି, ସତ୍ୟ, ଉନ୍ନତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭକ୍ତି, ମୋହରହିତତା ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷା।

3.229.45

निकृन्तनं च शत्रूणां लोकानां चाभिरक्षणम् ।
स्कन्देन सह जातानि सर्वाण्येव जनाधिप ॥ ३.२२९.४५ ॥

ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାର ଓ ଲୋକମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା; ହେ ଜନାଧିପ, ଏହି ସବୁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ଜନ୍ମିଥିଲା।

3.229.46

एवं देवगणैः सर्वैः सोऽभिषिक्तः स्वलंकृतः ।
बभौ प्रतीतः सुमनाः परिपूर्णेन्दुदर्शनः ॥ ३.२२९.४६ ॥

ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପ୍ରସନ୍ନମନା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଦର୍ଶନବିଶିଷ୍ଟ ସେ ଶୋଭା ପାଇଲେ।

3.229.47

इष्टैः स्वाध्यायघोषैश्च देवतूर्यवरैरपि ।
देवगन्धर्वगीतैश्च सर्वैरप्सरसां गणैः ॥ ३.२२९.४७ ॥

ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଘୋଷ ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ସହିତ, ଦେବଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଗୀତ ସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାଗଣର ସମୂହ ସହିତ।

3.229.48

एतैश्चान्यैश्च बहुभिस्तुष्टैर्हृष्टैः स्वलंकृतः ।
सुसंवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा।
क्रीडन्भाति तदा देवैरभिषिक्तश्च पावकिः ॥ ३.२२९.४८ ॥

ଏମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁଙ୍କ ସହିତ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପିଶାଚଗଣ ଓ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁଘେରା ହୋଇ, ଖେଳୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପାବକି ତେବେ ଶୋଭିଲେ।

3.229.49

अभिषिक्तं महासेनमपश्यन्त दिवौकसः ।
विनिहत्य तमः सूर्यं यथैवाभ्युदितं तथा ॥ ३.२२९.४९ ॥

ଅଭିଷିକ୍ତ ମହାସେନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହୁଏ।

3.229.50

अथैनमभ्ययुः सर्वा देवसेनाः सहस्रशः ।
अस्माकं त्वं पतिरिति ब्रुवाणाः सर्वतो दिशः ॥ ३.२२९.५० ॥

ତବେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ହଜାର ହଜାର ଦେବସେନା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ, 'ତୁମେ ଆମର ପ୍ରଭୁ।'

3.229.51

ताः समासाद्य भगवान्सर्वभूतगणैर्वृतः ।
अर्चितस्तु स्तुतश्चैव सान्त्वयामास ता अपि ॥ ३.२२९.५१ ॥

ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ସର୍ବଭୂତଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଭଗବାନ, ପୂଜିତ ଓ ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

3.229.52

शतक्रतुश्चाभिषिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा ।
सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता ॥ ३.२२९.५२ ॥

ତବେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ସେନାପତି ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରି, ଯେଉଁ ଦେବସେନାକୁ ସେ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ତାହାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

3.229.53

अयं तस्याः पतिर्नूनं विहितो ब्रह्मणा स्वयम् ।
संचिन्त्य त्वानयामास देवसेनां ह्यलंकृताम् ॥ ३.२२९.५३ ॥

'ଏହା ହିଁ ତାହାର ପତି, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି' ଏହା ଭାବି ସେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦେବସେନାକୁ ଆଣିଲେ।

3.229.54

स्कन्दं प्रोवाच बलभिदियं कन्या सुरोत्तम ।
अजाते त्वयि निर्दिष्टा तव पत्नी स्वयंभुवा ॥ ३.२२९.५४ ॥

ବଳଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ (ବ୍ରହ୍ମା) ତୁମର ପତ୍ନୀ ରୂପେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।'

3.229.55

तस्मात्त्वमस्या विधिवत्पाणिं मन्त्रपुरस्कृतम् ।
गृहाण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसा ॥ ३.२२९.५५ ॥

ଅତଏବ ବିଧି ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରସହ ଏହାର ହାତ ଗ୍ରହଣ କର। ପଦ୍ମସମ ତେଜସ୍ୱିନୀ ଦେବୀଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତ ଧର।

3.229.56

एवमुक्तः स जग्राह तस्याः पाणिं यथाविधि ।
बृहस्पतिर्मन्त्रविद्धि जजाप च जुहाव च ॥ ३.२२९.५६ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ତାହାର ହାତ ଧରିଲେ। ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବୃହସ୍ପତି ଜପ କଲେ ଏବଂ ଆହୁତି ଦେଲେ।

3.229.57

एवं स्कन्दस्य महिषीं देवसेनां विदुर्जनाः ।
षष्ठीं यां ब्राह्मणाः प्राहुर्लक्ष्मीमासां सुखप्रदाम् ॥ ३.२२९.५७ ॥

ଏହିପରି ଲୋକେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ଦେବସେନାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି। ସୁଖଦାୟିନୀ ଷଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହନ୍ତି।

3.229.58

सिनीबालीं कुहूं चैव सद्वृत्तिमपराजिताम् ।
इत्येवमादिभिर्देवी नामभिः परिकीर्त्यते ॥ ३.२२९.५८ ॥

ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ସଦ୍ବୃତ୍ତି ଓ ଅପରାଜିତା — ଏପରି ନାମରେ ସେହି ଦେବୀ ସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି।

3.229.59

यदा स्कन्दः पतिर्लब्धः शाश्वतो देवसेनया ।
तदा तमाश्रयल्लक्ष्मीः स्वयं देवी शरीरिणी ॥ ३.२२९.५९ ॥

ଦେବସେନା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଶାଶ୍ୱତ ପତି ରୂପେ ପାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ଶରୀରଧାରିଣୀ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।

3.229.60

श्रीजुष्टः पञ्चमीस्कन्दस्तस्माच्छ्रीः पञ्चमी स्मृता ।
षष्ठ्यां कृतार्थोऽभूद्यस्थात्तस्मात्षष्ठी महातिधिः ॥ ३.२२९.६० ॥

ଶ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସ୍କନ୍ଦ ପଞ୍ଚମୀ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ; ତେଣୁ ଶ୍ରୀ ପଞ୍ଚମୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ଷଷ୍ଠୀରେ ସେ କୃତାର୍ଥ ହେଲେ; ତେଣୁ ଷଷ୍ଠୀ ମହାତିଥି।