મહાભારત · અધ્યાય 3.229
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.229.1
ततः प्रकल्प्य पुत्रत्वे स्कन्दं मातृगणोऽगमत् ।
काकी च हलिमा चैव माता चाथ हली तथा।
आर्या बाला च धात्री च सप्तैता शिशुमातरः ॥ ३.२२९.१ ॥
પછી સ્કંદને પુત્ર રૂપે સ્વીકારીને માતૃગણ ગયો. કાકી, હલિમા, માતા, હલી, આર્યા, બાલા અને ધાત્રી — આ સાત શિશુમાતાઓ હતી.
3.229.2
एतासां वीर्यसंपन्नः शिशुर्नामातिदारुणः ।
स्कन्दप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः ॥ ३.२२९.२ ॥
તેમની શક્તિથી સંપન્ન એક શિશુ, નામથી અત્યંત ભયંકર — સ્કંદની કૃપાથી જન્મેલો પુત્ર, લાલ નેત્રોવાળો, ભયંકર.
3.229.3
एष वीरोऽष्टमः प्रोक्तः स्कन्दो मातृगणोद्भवः ।
छागवक्रेण सहितो नवमः परिकीर्त्यते ॥ ३.२२९.३ ॥
આ વીરને આઠમો કહેવામાં આવ્યો છે — માતૃગણોમાંથી ઉત્પન્ન થયેલો સ્કંદ. બકરીના મુખવાળા સાથે તે નવમો કહેવાય છે.
3.229.4
षष्ठं छागमयं वक्रं स्कन्दस्यैवेति विद्धि तम् ।
षट्शिरोभ्यन्तरं राजन्नित्यं मातृगणार्चितम् ॥ ३.२२९.४ ॥
છઠ્ઠું મુખ બકરીનું છે — તેને સ્કંદનું જ જાણ, રાજન્; છ મસ્તકોથી ભિન્ન, સદા માતૃગણો દ્વારા પૂજિત.
3.229.5
षण्णां तु प्रवरं तस्य शीर्षाणामिह शब्द्यते ।
शक्तिं येनासृजद्दिव्यां भद्रशाख इति स्म ह ॥ ३.२२९.५ ॥
છ મસ્તકોમાં તેનું શ્રેષ્ઠ મસ્તક અહીં કહેવાય છે — જેનાથી તેણે દિવ્ય શક્તિ (ભાલો) સર્જી; તે 'ભદ્રશાખ' નામે પ્રસિદ્ધ છે.
3.229.6
इत्येतद्द्विविधाकारं वृत्तं शुक्लस्य पञ्चमीम् ।
तत्र युद्धं महाघोरं वृत्तं षष्ठ्यां जनाधिप ॥ ३.२२९.६ ॥
બે પ્રકારના આ વૃત્તાંત શુક્લ પક્ષની પંચમીનો છે; ત્યાં મહાભયંકર યુદ્ધ — આ ઘટના ષષ્ઠીએ બની, હે જનાધિપ.
3.229.7
उपविष्टं तु तं स्कन्दमामुक्तकवचस्रजम् ।
हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्यांक्षं महाप्रभम् ॥ ३.२२९.७ ॥
કવચ અને માળા ઉતારીને બેઠેલા તે સ્કંદને, જેના ચૂડા અને મુગટ સુવર્ણના હતા, જેના નેત્રો સોનેરી હતા, જે મહાન તેજસ્વી હતા.
3.229.8
लोहिताम्बरसंवीतं तीक्ष्णदंष्ट्रं मनोरमम् ।
सर्वलक्षणसंपन्नं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रियम् ॥ ३.२२९.८ ॥
લાલ વસ્ત્ર પહેરેલો, તીક્ષ્ણ દાઢોવાળો, મનોહર, સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત, ત્રણે લોકને પણ અત્યંત પ્રિય.
3.229.9
ततस्तं वरदं शूरं युवानं मृष्टकुण्डलम् ।
अभजत्पद्मरूपा श्रीः स्वयमेव शरीरिणी ॥ ३.२२९.९ ॥
પછી કમળરૂપા શ્રી પોતે દેહધારિણી થઈને તે વરદાતા, શૂર, યુવાન, ઝળહળતાં કુંડળવાળાને પામી.
3.229.10
श्रिया जुष्टः पृथुयशाः स कुमारो वरस्तदा ।
निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी ॥ ३.२२९.१० ॥
શ્રીએ સેવેલો, વિપુલ કીર્તિવાળો તે શ્રેષ્ઠ કુમાર ત્યારે બેઠેલો દેખાતો હતો, પૂર્ણિમાની રાતે પ્રાણીઓ વચ્ચે ચંદ્ર દેખાય તેમ.
3.229.11
अपूजयन्महात्मानो ब्राह्मणास्तं महाबलम् ॥ ३.२२९.११ ॥
મહાત્મા બ્રાહ્મણોએ તે મહાબળવાનની પૂજા કરી.
3.229.12
इदमाहुस्तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः ॥ ३.२२९.१२ ॥
ત્યારે ત્યાંના મહર્ષિઓએ સ્કંદ વિશે આ કહ્યું.
3.229.13
हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव ।
त्वया षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः ॥ ३.२२९.१३ ॥
હે સુવર્ણવર્ણા! તારું કલ્યાણ થાઓ. લોકોના શંકર (કલ્યાણકારી) બનો. છ રાત્રિમાં જન્મેલા તેં સર્વ લોકોને વશ કર્યા છે.
3.229.14
अभयंच पुनर्दत्तं त्वयैवैषां सुरोत्तम ।
तस्मादिन्द्रो भवानस्तु त्रैलोक्यस्याभयंकरः ॥ ३.२२९.१४ ॥
હે દેવશ્રેષ્ઠ! તેં જ તેમને ફરી અભય પણ આપ્યું છે. તેથી તું ઇન્દ્ર થા; ત્રણે લોકનું ભય દૂર કરનાર થા.
3.229.15
किमिन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः ।
कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः ॥ ३.२२९.१५ ॥
હે તપોધનો! અહીં ઇન્દ્ર સર્વ લોકો માટે શું કરે છે? દેવગણોનું સુરેશ્વર કેવી રીતે હંમેશા રક્ષણ કરે છે?
3.229.16
इन्द्रो दधाति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् ।
तुष्टः प्रयच्छति तथा सर्वान्कामान्सुरेश्वरः ॥ ३.२२९.१६ ॥
ઇન્દ્ર પ્રાણીઓને બળ, તેજ, પ્રજા અને સુખ આપે છે. પ્રસન્ન થઈને સુરેશ્વર એ જ રીતે સર્વ કામનાઓ આપે છે.
3.229.17
दुर्वृत्तानां संहरति व्रतस्थानां प्रयच्छति ।
अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलसूदनः ॥ ३.२२९.१७ ॥
તે દુરાચારીઓનો સંહાર કરે છે; વ્રતધારીઓને આપે છે. બલસૂદન કાર્યોમાં પ્રાણીઓનું શાસન કરે છે.
3.229.18
असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचनद्रे च चन्द्रमाः ।
भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यापश्च स्वं तथा ॥ ३.२२९.१८ ॥
સૂર્ય ન હોય ત્યાં તે જ સૂર્ય થાય છે; ચંદ્ર ન હોય ત્યાં તે જ ચંદ્ર થાય છે. તે અગ્નિ, વાયુ, પૃથ્વી અને જળ થાય છે; એ જ રીતે પોતાનું સ્વરૂપ પણ થાય છે.
3.229.19
एतदिन्द्रेण कर्तव्यमिन्द्रे हि विपुलं बलम् ।
त्वं च वीर बली श्रेष्ठस्तस्मादिन्द्रो भवस्व न ॥ ३.२२९.१९ ॥
આ ઇન્દ્ર દ્વારા થવું જોઈએ, કારણ કે ઇન્દ્રમાં મહાન બળ છે. હે વીર, તું પણ બળવાન અને શ્રેષ્ઠ છે; તેથી ઇન્દ્ર બન, ના ન કહે.
3.229.20
भवस्वेन्द्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः ।
अभिषिच्यस्व चैवाद्य प्राप्तरूपोऽसि सत्तम ॥ ३.२२९.२० ॥
હે મહાબાહુ, અમારા સૌને સુખ આપનાર ઇન્દ્ર બન. આજે જ અભિષેક થાઓ, કારણ કે તેં યોગ્ય રૂપ પ્રાપ્ત કર્યું છે, હે સત્તમ.
3.229.21
शाधि त्वमेव त्रैलोक्यमव्याग्रे निजये रतः ।
अहं ते किंकरः शक्र न ममेन्द्रत्वमीप्सितम् ॥ ३.२२९.२१ ॥
તું જ ત્રણ લોક પર શાસન કર, નિશ્ચિંતપણે વિજયમાં આનંદ માન. હે શક્ર, હું તારો સેવક છું; મને ઇન્દ્રપદની ઇચ્છા નથી.
3.229.22
बलंतवाद्भुतं वीर त्वं देवानामरीञ्जहि ।
अवज्ञास्यन्ति मां लोका वीर्यण तव विस्मिताः ॥ ३.२२९.२२ ॥
તારું બળ અદ્ભુત છે, હે વીર. દેવોના શત્રુઓનો તું સંહાર કર. તારા પરાક્રમથી વિસ્મિત થયેલા લોકો મારો તિરસ્કાર કરશે.
3.229.23
इन्द्रत्वे तु स्थितं वीर बलहीनं पराजितम् ।
त्वत्तेजसाऽवमंस्यन्ति लोका मां सुरसत्तम ॥ ३.२२९.२३ ॥
ઇન્દ્રપદે સ્થિત હોવા છતાં, હે વીર, હું બળહીન અને પરાજિત છું. તારા તેજથી લોકો મારો તિરસ્કાર કરશે, હે સુરશ્રેષ્ઠ.
3.229.24
आवयोश्च मिथो भेदे प्रयतिष्यन्त्यतन्द्रिताः ।
भेदिते च त्वयि विभो लोको द्वैधमुपेष्यति ॥ ३.२२९.२४ ॥
આપણા બંને વચ્ચે પરસ્પર ભેદ થશે તો લોકો અથાક પ્રયત્ન કરશે. હે વિભો, તું ભેદાઈશ તો લોક દ્વૈતમાં પડશે.
3.229.25
द्विधाभूतेषु लोकेषु निश्चितेष्वावयोस्तथा ।
विग्रहः संप्रवर्तेत भूतभेदान्महाबल ॥ ३.२२९.२५ ॥
લોકો બે ભાગમાં વહેંચાઈ જશે અને અમારી બંને વચ્ચે નિશ્ચિતપણે યુદ્ધ થશે, હે મહાબલ, જીવોના ભેદથી.
3.229.26
तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि ।
तस्मादिन्द्रो भवानेव भविता मा विचारय ॥ ३.२२९.२६ ॥
ત્યાં યુદ્ધમાં તું મને તારી ઇચ્છા પ્રમાણે જીતીશ, હે વત્સ. તેથી તું જ ઇન્દ્ર થઈશ; વિચાર ન કર.
3.229.27
त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च ।
करोमि किं च तेशक्र शासनात्तद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२२९.२७ ॥
તું જ રાજા છે, તારું કલ્યાણ થાય; ત્રણે લોકનો અને મારો પણ તું જ રાજા છે. હે શક્ર, તારી આજ્ઞાથી હું શું કરું? તે મને કહે.
3.229.28
अहमिन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान्महाबल ।
यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया ॥ ३.२२९.२८ ॥
હે મહાબલ, તારા વચનથી હું ઇન્દ્ર થઈશ, જો તેં નિશ્ચયપૂર્વક કહેલું આ વચન સત્ય હોય તો.
3.229.29
यदि वा शासनं स्कन्द कर्तुमिच्छसि मे शृणु ।
अभिषिच्यस्व देवानां सैनापत्ये महाबल ॥ ३.२२९.२९ ॥
અથવા, હે સ્કંદ, જો તું મારી આજ્ઞા પાળવા ઇચ્છે છે તો સાંભળ: હે મહાબલ, દેવોના સેનાપતિ પદે અભિષિક્ત થા.
3.229.30
दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये ।
गोब्राह्मणहितार्थाय सैनापत्येऽभिषिञ्च माम् ॥ ३.२२९.३० ॥
દાનવોના વિનાશ માટે, દેવોના કાર્યની સિદ્ધિ માટે, ગાયો અને બ્રાહ્મણોના હિત માટે, મને સેનાપતિ પદે અભિષિક્ત કર.
3.229.31
सोऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर्देवगणैः सह ।
अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ ३.२२९.३१ ॥
ઇન્દ્ર અને સર્વ દેવગણો દ્વારા અભિષિક્ત થઈને, ત્યાં મહર્ષિઓ દ્વારા પૂજિત થઈને તે અત્યંત શોભ્યો.
3.229.32
तत्र तत्काञ्चनं छत्रं ध्रियमाणं व्यरोचत ।
तथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम् ॥ ३.२२९.३२ ॥
ત્યાં ધરાયેલું તે સુવર્ણ છત્ર શોભ્યું; જેમ પ્રજ્વલિત અગ્નિનું પોતાનું મંડળ શોભે.
3.229.33
विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मयी ।
आबद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वयमेव यशस्विना ॥ ३.२२९.३३ ॥
વિશ્વકર્માએ બનાવેલી તેમની દિવ્ય સુવર્ણ માળા ત્રિપુરઘાતક યશસ્વીએ પોતે જ બાંધી.
3.229.34
आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परंतप ।
अर्चयामास सुप्रीतो भगवान्गोवृषध्वजः ॥ ३.२२९.३४ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, શત્રુતાપન! દેવી સાથે આવીને, અત્યંત પ્રસન્ન થયેલા ભગવાન ગોવૃષધ્વજે તેમની પૂજા કરી.
3.229.35
रुद्रमग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस्ततस्तु सः ।
कीर्त्यते सुमहातेजाः कुमारोऽद्भुतदर्शनः ॥ ३.२२९.३५ ॥
દ્વિજો રુદ્રને અગ્નિ કહે છે; ત્યારે તે રુદ્રપુત્ર કહેવાય છે. મહાતેજસ્વી, અદ્ભુત દર્શનવાળો તે કુમાર તરીકે કીર્તિત થાય છે.
3.229.36
रुद्रेण शुक्रमुत्सृष्टं तच्छ्वेतः पर्वतोऽभवत् ।
पावकस्येनद्रियं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे ॥ ३.२२९.३६ ॥
રુદ્રે છોડેલું તે શુક્ર શ્વેત પર્વત બન્યું; અગ્નિનો ઇન્દ્રસંબંધી અંશ કૃત્તિકાઓએ શ્વેત પર્વત પર રચ્યો.
3.229.37
पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वेदिवौकसः ।
रुद्रसूनुं ततः प्राहुर्गुहं गुणवतांवरम् ॥ ३.२२९.३७ ॥
રુદ્ર દ્વારા પૂજાતા તેને જોઈને સ્વર્ગવાસીઓએ રુદ્રના પુત્ર, ગુણવાનોમાં શ્રેષ્ઠ ગુહને ત્યારે બોલાવ્યો.
3.229.38
अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्ययं शिशुः ।
तत्र जातस्ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ॥ ३.२२९.३८ ॥
રુદ્રે અગ્નિમાં પ્રવેશ કરતાં આ શિશુ જન્મ્યું. ત્યાં જન્મેલો તે સ્કંદ બન્યો, પછી રુદ્રનો પુત્ર થયો.
3.229.39
रुद्रस्य वह्नेः स्वाहायाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा ।
जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस्ततोऽभवत् ॥ ३.२२९.३९ ॥
રુદ્ર, અગ્નિ, સ્વાહા અને છ સ્ત્રીઓના તેજથી જન્મેલો સ્કંદ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ થયો, પછી રુદ્રનો પુત્ર થયો.
3.229.40
अरजे वाससी रक्ते वसानः पावकात्मजः ।
भाति दीप्तवपुः श्रमान्रक्ताभ्राभ्यामिवांशुमान् ॥ ३.२२९.४० ॥
અગ્નિપુત્ર નિર્મળ લાલ વસ્ત્રો પહેરીને, તેજસ્વી દેહે લાલ વાદળોથી ઘેરાયેલા સૂર્યની જેમ શોભે છે.
3.229.41
कुक्कुटश्चाग्निना दत्तस्तस् केतुरलंकृतः ।
रथे समुच्छितो भाति कालाग्निरव लोहितः ॥ ३.२२९.४१ ॥
અગ્નિએ આપેલો કૂકડો તેના ધ્વજ રૂપે શણગારેલો છે; રથ પર ઊંચો ફરકતો એ ધ્વજ લાલ કાળાગ્નિ જેવો ઝળહળે છે.
3.229.42
या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शक्तिर्बलं तथा ।
अग्रतस्तस्य सा शक्तिर्देवानां जयवर्धनी ॥ ३.२२९.४२ ॥
સર્વ પ્રાણીઓની જે ચેષ્ટા, પ્રભા, શક્તિ અને બળ છે, તે તેની સમક્ષ છે; એ જ શક્તિ દેવોનો વિજય વધારનારી છે.
3.229.43
विवेश कवचं चास्य शरीरं सहजं तथा ।
युध्यमानस्य देवस्य प्रादुर्भवति तत्सदा ॥ ३.२२९.४३ ॥
તેના કવચમાં અને તેના સહજ શરીરમાં તે પ્રવેશી; યુદ્ધ કરતા તે દેવમાં તે સદા પ્રગટ થાય છે.
3.229.44
शक्तिर्धर्मो बलं तेजः कान्तत्वं सत्यमुन्नतिः ।
ब्रह्मण्यत्वमसंमोहो भक्तानां परिरक्षणम् ॥ ३.२२९.४४ ॥
શક્તિ, ધર્મ, બળ, તેજ, કાંતિ, સત્ય, ઉન્નતિ, બ્રાહ્મણ-ભક્તિ, મોહરહિતતા અને ભક્તોનું રક્ષણ.
3.229.45
निकृन्तनं च शत्रूणां लोकानां चाभिरक्षणम् ।
स्कन्देन सह जातानि सर्वाण्येव जनाधिप ॥ ३.२२९.४५ ॥
શત્રુઓનો સંહાર અને લોકોનું રક્ષણ; હે જનાધિપ, આ સર્વ સ્કંદ સાથે જ ઉત્પન્ન થયાં.
3.229.46
एवं देवगणैः सर्वैः सोऽभिषिक्तः स्वलंकृतः ।
बभौ प्रतीतः सुमनाः परिपूर्णेन्दुदर्शनः ॥ ३.२२९.४६ ॥
આ રીતે સર્વ દેવગણો દ્વારા અભિષિક્ત અને સુંદર શણગારાયેલા, પ્રસન્ન મનવાળા, પ્રસિદ્ધ અને પૂર્ણ ચંદ્ર સમાન દર્શનવાળા તે શોભી ઊઠ્યા.
3.229.47
इष्टैः स्वाध्यायघोषैश्च देवतूर्यवरैरपि ।
देवगन्धर्वगीतैश्च सर्वैरप्सरसां गणैः ॥ ३.२२९.४७ ॥
પ્રિય સ્વાધ્યાય-ઘોષો વડે, શ્રેષ્ઠ દિવ્ય વાજિંત્રો વડે, દેવ-ગંધર્વોના ગીતો વડે અને સર્વ અપ્સરાઓના સમૂહો વડે.
3.229.48
एतैश्चान्यैश्च बहुभिस्तुष्टैर्हृष्टैः स्वलंकृतः ।
सुसंवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा।
क्रीडन्भाति तदा देवैरभिषिक्तश्च पावकिः ॥ ३.२२९.४८ ॥
આમના અને અન્ય ઘણાઓ વડે, સંતુષ્ટ અને હર્ષિત થઈને, સુંદર શણગારાઈને, પિશાચગણો અને દેવગણો વડે સારી રીતે ઘેરાઈને, રમતા રમતા, દેવો વડે અભિષિક્ત થયેલા પાવકિ ત્યારે શોભ્યા.
3.229.49
अभिषिक्तं महासेनमपश्यन्त दिवौकसः ।
विनिहत्य तमः सूर्यं यथैवाभ्युदितं तथा ॥ ३.२२९.४९ ॥
અભિષિક્ત મહાસેનને દેવોએ જોયા, જેમ અંધકારનો નાશ કરીને સૂર્ય ઉદય પામે તેમ.
3.229.50
अथैनमभ्ययुः सर्वा देवसेनाः सहस्रशः ।
अस्माकं त्वं पतिरिति ब्रुवाणाः सर्वतो दिशः ॥ ३.२२९.५० ॥
ત્યારે સર્વ દિશાઓમાંથી હજારો દેવસેનાઓ તેમની પાસે આવી અને કહ્યું, 'તું જ અમારો સ્વામી છે.'
3.229.51
ताः समासाद्य भगवान्सर्वभूतगणैर्वृतः ।
अर्चितस्तु स्तुतश्चैव सान्त्वयामास ता अपि ॥ ३.२२९.५१ ॥
તેમની પાસે જઈને, સર્વ ભૂતગણોથી ઘેરાયેલા ભગવાન, પૂજિત અને સ્તુત થઈને, તેમને પણ સાંત્વન આપ્યું.
3.229.52
शतक्रतुश्चाभिषिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा ।
सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता ॥ ३.२२९.५२ ॥
ત્યારે શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) એ સ્કંદને સેનાપતિ તરીકે અભિષિક્ત કરીને, જે દેવસેનાને તેમણે મુક્ત કરાવી હતી તેને યાદ કરી.
3.229.53
अयं तस्याः पतिर्नूनं विहितो ब्रह्मणा स्वयम् ।
संचिन्त्य त्वानयामास देवसेनां ह्यलंकृताम् ॥ ३.२२९.५३ ॥
'આ જ તેનો પતિ બ્રહ્માએ પોતે નિશ્ચિત કર્યો છે' એમ વિચારીને તેણે અલંકૃત દેવસેનાને લાવી.
3.229.54
स्कन्दं प्रोवाच बलभिदियं कन्या सुरोत्तम ।
अजाते त्वयि निर्दिष्टा तव पत्नी स्वयंभुवा ॥ ३.२२९.५४ ॥
બલનો સંહાર કરનાર ઇન્દ્રે સ્કંદને કહ્યું, 'હે સુરોત્તમ, આ કન્યા તું જન્મ્યો તે પહેલાં જ સ્વયંભૂ (બ્રહ્મા) દ્વારા તારી પત્ની તરીકે નિર્દિષ્ટ થઈ છે.'
3.229.55
तस्मात्त्वमस्या विधिवत्पाणिं मन्त्रपुरस्कृतम् ।
गृहाण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसा ॥ ३.२२९.५५ ॥
તેથી વિધિપૂર્વક મંત્રો સાથે તેનો હાથ ગ્રહણ કર. કમળ જેવા તેજવાળી દેવીનો જમણો હાથ પકડ.
3.229.56
एवमुक्तः स जग्राह तस्याः पाणिं यथाविधि ।
बृहस्पतिर्मन्त्रविद्धि जजाप च जुहाव च ॥ ३.२२९.५६ ॥
આમ કહેવાતાં તેણે વિધિપૂર્વક તેનો હાથ ગ્રહણ કર્યો. મંત્રજ્ઞ બૃહસ્પતિએ જપ કર્યો અને આહુતિ આપી.
3.229.57
एवं स्कन्दस्य महिषीं देवसेनां विदुर्जनाः ।
षष्ठीं यां ब्राह्मणाः प्राहुर्लक्ष्मीमासां सुखप्रदाम् ॥ ३.२२९.५७ ॥
આ રીતે લોકો સ્કંદની પટરાણી દેવસેનાને જાણે છે. સુખ આપનારી જે ષષ્ઠીને બ્રાહ્મણો લક્ષ્મી કહે છે તે પણ એમાંની એક છે.
3.229.58
सिनीबालीं कुहूं चैव सद्वृत्तिमपराजिताम् ।
इत्येवमादिभिर्देवी नामभिः परिकीर्त्यते ॥ ३.२२९.५८ ॥
સિનીવાલી, કુહૂ, સદ્વૃત્તિ અને અપરાજિતા — એવાં નામોથી તે દેવી સ્તુતિ પામે છે.
3.229.59
यदा स्कन्दः पतिर्लब्धः शाश्वतो देवसेनया ।
तदा तमाश्रयल्लक्ष्मीः स्वयं देवी शरीरिणी ॥ ३.२२९.५९ ॥
દેવસેનાએ સ્કંદને શાશ્વત પતિ તરીકે મેળવ્યા ત્યારે સ્વયં શરીરધારી દેવી લક્ષ્મી તેમનો આશ્રય લઈ ગઈ.
3.229.60
श्रीजुष्टः पञ्चमीस्कन्दस्तस्माच्छ्रीः पञ्चमी स्मृता ।
षष्ठ्यां कृतार्थोऽभूद्यस्थात्तस्मात्षष्ठी महातिधिः ॥ ३.२२९.६० ॥
શ્રીથી પ્રિય સ્કંદ પંચમી સાથે જોડાયા; તેથી શ્રીને પંચમી તરીકે સ્મરવામાં આવે છે. ષષ્ઠીએ તે કૃતાર્થ થયા; તેથી ષષ્ઠી મહાન અતિથિ છે.