મહાભારત · અધ્યાય 3.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.23.1
तस्मिन्दशार्हाधिपतौ प्रयाते ।
युधिष्ठिरो भीमसेनार्जुनौ च।
यमौ च कृष्ण च पुरोहितश्च ।
रथान्महार्हान्परमाश्वयुक्तान् ॥ ३.२३.१ ॥
દશાર્હોના અધિપતિ (કૃષ્ણ) ચાલ્યા ગયા પછી યુધિષ્ઠિર, ભીમસેન, અર્જુન, જોડિયા ભાઈઓ, કૃષ્ણા (દ્રૌપદી) અને પુરોહિત ઉત્તમ ઘોડાઓ જોડેલા કીમતી રથોમાં બેઠા.
3.23.2
अस्थाय वीराः सहिता वनाय ।
प्रतस्थिरे भूतपतिप्रकाशाः।
हिरण्यनिष्कान्वसनानि गाश्च ।
गदाय शिक्षाक्षरमन्त्रविद्भ्यः ॥ ३.२३.२ ॥
વીરો સાથે રથ પર ચડીને વન તરફ પ્રસ્થાન કર્યું, ભૂતપતિ (શિવ) જેવા તેજસ્વી. શિક્ષા, અક્ષર, મંત્રના જ્ઞાતા બ્રાહ્મણોને તેમણે સોનાના નિષ્ક, વસ્ત્રો અને ગાયો દાનમાં આપ્યાં.
3.23.3
प्रेष्याः पुरो विंशतिरात्तशस्त्रा ।
धनूंषि शस्त्राणि शरांश्च दीप्तान्।
मौर्वीश्च यन्त्राणि च सायकांश्च ।
सर्वे समादाय जघन्यमीयुः ॥ ३.२३.३ ॥
વીસ સેવકો શસ્ત્રો ધારણ કરીને આગળ ચાલ્યા; તેઓ ધનુષ્ય, શસ્ત્રો, ઝળહળતાં બાણ, પણછ, યંત્રો અને સાયકો બધું લઈને પાછળના ભાગે ગયા.
3.23.4
तत्सतु वासांसि च राजपुत्र्या ।
धात्र्यश्च दास्यश्च विभूषणं च।
तदिन्द्रसेनस्त्वरितः प्रगृह्य ।
जघन्यमेवोपययौ रथेन ॥ ३.२३.४ ॥
રાજકુમારીનાં વસ્ત્રો, ધાવ માતાઓ, દાસીઓ અને આભૂષણો — એ બધું ઇન્દ્રસેને ઝડપથી ઉપાડીને રથમાં પાછળના ભાગે પ્રયાણ કર્યું.
3.23.5
ततः कुरुश्रेष्ठमुपेत्य पौराः ।
प्रदक्षिणं चक्रुरदीनसत्वाः।
तं ब्राह्मणाश्चाभ्यवदन्प्रसन्ना ।
मुख्याश्च सर्वे कुरुजाङ्गलानाम् ॥ ३.२३.५ ॥
પછી કુરુશ્રેષ્ઠ પાસે આવી, નિર્ભય મનવાળા નગરજનોએ પ્રદક્ષિણા કરી; પ્રસન્ન બ્રાહ્મણો અને કુરુ-જાંગલ દેશના સર્વ મુખ્ય જનોએ તેમની સાથે વાત કરી.
3.23.6
स चापि तानभ्यवदत्प्रसन्नः ।
सहैव तैर्भ्रातृभिर्धर्मराजः।
तस्थौ च तत्राधिपतिर्महात्मा ।
दृष्ट्वा जनौघं कुरुजाङ्गलानाम् ॥ ३.२३.६ ॥
પ્રસન્ન થઈને તેણે પણ તેમની સાથે વાત કરી. ધર્મરાજ પોતાના ભાઈઓ સાથે ત્યાં ઊભા રહ્યા; કુરુ અને જાંગલ લોકોનો વિશાળ સમૂહ જોઈને તે મહાત્મા રાજા ત્યાં ઊભા રહ્યા.
3.23.7
पितेव पुत्रेषु स तेषु भावं ।
चक्रे कुरूणामृषभो महात्मा।
ते चापि तस्मिन्भरतप्रबर्हे ।
तथा बभूवुः पितरीव पुत्राः ॥ ३.२३.७ ॥
પિતા પુત્રો પર સ્નેહ રાખે તેમ કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ એ મહાત્માએ તેમના પ્રત્યે સ્નેહ દર્શાવ્યો; તેઓ પણ ભરતશ્રેષ્ઠ પ્રત્યે પિતા પ્રત્યે પુત્રો જેવા બન્યા.
3.23.8
ततस्तमासाद्य महाजनौघाः ।
कुरुप्रवीरं परिवार्य तस्थुः।
हानाथ हाधर्म इति ब्रुवाणा ।
हीताश्च सर्वेऽऽश्रुमुखा बभूवुः ॥ ३.२३.८ ॥
પછી તે મહાજનસમૂહ કુરુવીર પાસે આવીને તેને ઘેરીને ઊભો રહ્યો; 'અરે, આ તો અધર્મ છે' એમ કહેતા સૌ દુઃખી થઈ આંસુભર્યા મુખવાળા બની ગયા.
3.23.9
वरः कुरूणामधिपः प्रजानां ।
पितेव पुत्रानपहाय चास्मान्।
पौरानिमाञ्जानपदांश्च सर्वान् ।
हित्वा प्रयातः क्वनु धर्मराजः ॥ ३.२३.९ ॥
કુરુઓ અને પ્રજાનો શ્રેષ્ઠ અધિપતિ, પિતા પુત્રોને છોડે તેમ, અમને, આ નગરજનોને અને સર્વ જનપદવાસીઓને છોડીને ધર્મરાજ ક્યાં ગયા?
3.23.10
धिग्धार्तराष्ट्रं सुनृशंसबुद्धिं ।
धिक्सौबलं पापमतिं च कर्णम्।
अनर्थमिच्छन्ति नरेन्द्र पापा ।
ये धर्मनित्यस्य सतस्तवोग्राः ॥ ३.२३.१० ॥
અતિ ક્રૂર બુદ્ધિવાળા ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને ધિક્કાર! સુબલપુત્ર અને પાપબુદ્ધિ કર્ણને ધિક્કાર! હે નરેંદ્ર, સદા ધર્મમાં સ્થિર એવા તમારું અનિષ્ટ ઇચ્છનારા પાપીઓ ભયંકર છે.
3.23.11
स्वयं निवेश्याप्रतिमं महात्मा ।
पुरं महादेवपुरप्रकाशम्।
शतक्रतुप्रस्थममोघकर्मा ।
हित्वा प्रयातः क्वनु धर्मराजः ॥ ३.२३.११ ॥
મહાત્માએ પોતે અપ્રતિમ નગર વસાવ્યું હતું; તે મહાદેવના નગર જેવું, ઇન્દ્રના આસન જેવું ચમકતું હતું. અમોઘકર્મા ધર્મરાજ તેને છોડીને ક્યાં ગયા?
3.23.12
चकार यामप्रतिमां महात्मा ।
सभां मयो देवसभाप्रकाशाम्।
तां देवगुप्तामिव देवमायां ।
हित्वाप्रयातः क्वनु धर्मराजः ॥ ३.२३.१२ ॥
મહાત્મા મયે બનાવેલી તે અપ્રતિમ સભા, દેવસભા જેવી પ્રકાશિત, દેવોએ રક્ષેલી દૈવી માયા જેવી હતી. તેને છોડીને ધર્મરાજ ક્યાં ગયા?
3.23.13
तान्धर्मकामार्थविदुत्तमौजा ।
बीभत्सुरुच्चैः सहितानुवाच।
आदास्यते वासमिमं निरुष्य ।
रवनेषु राजा द्विषतां यशांसि ॥ ३.२३.१३ ॥
ધર્મ, કામ, અર્થ જાણનાર ઉત્તમ ઓજસ્વી બીભત્સુ (અર્જુન) તેમને મોટેથી બોલ્યો: "આ નિવાસ પૂર્ણ કરીને રાજા યુદ્ધોમાં શત્રુઓના યશ મેળવશે."
3.23.14
द्विजातिमुख्याः सहिताः पृथक्व ।
भवद्भिरासाद्य तपस्विनश्च।
प्रसाद्य धर्मार्थविदश्च वाच्या ।
यथार्थसिद्धिः परमा भवेन्नः ॥ ३.२३.१४ ॥
"હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો, તમે સૌ સાથે કે અલગ અલગ તપસ્વીઓ પાસે જઈને, ધર્મ-અર્થ જાણનારાઓને પ્રસન્ન કરીને, અમને પરમ યથાર્થ સિદ્ધિ મળે એમ કહેજો."
3.23.15
इत्येवमुक्ते वचनेऽऽर्जुनेन ।
ते ब्राह्मणाः सर्ववर्णाश्च राजन्।
मुदाऽभ्यनन्दन्सहिताश्च चक्रुः ।
प्रदक्षिणं धर्मभृतांवरिष्ठम् ॥ ३.२३.१५ ॥
"અર્જુને આ વચન કહ્યા પછી, હે રાજન, તે બ્રાહ્મણો અને સર્વ વર્ણોએ આનંદથી અભિનંદન કર્યું અને સાથે મળીને ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠની પ્રદક્ષિણા કરી."
3.23.16
आमन्त्र्य पार्थं च वृकोदरं च ।
धनंजयं याज्ञसेनीं यमौ च।
प्रतस्थिरे राष्ट्रमरपेतहार्षा ।
युधिष्ठिरेणानुमता यथास्वम् ॥ ३.२३.१६ ॥
યુધિષ્ઠિરની અનુમતિથી, પાર્થ, વૃકોદર, ધનંજય, યાજ્ઞસેની અને બે યમળ ભાઈઓની વિદાય લઈને, આનંદ ગુમાવ્યા વિના તેઓ પોતપોતાના માર્ગે નીકળ્યા.