Mahābhārata · Adhyāya 3.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.23.1
तस्मिन्दशार्हाधिपतौ प्रयाते ।
युधिष्ठिरो भीमसेनार्जुनौ च।
यमौ च कृष्ण च पुरोहितश्च ।
रथान्महार्हान्परमाश्वयुक्तान् ॥ ३.२३.१ ॥
Setelah penguasa Daśārha pergi, Yudhiṣṭhira, Bhīmasena dan Arjuna, si kembar, Kṛṣṇā, dan pendeta keluarga naik kereta-kereta berharga yang ditarik kuda-kuda terbaik.
3.23.2
अस्थाय वीराः सहिता वनाय ।
प्रतस्थिरे भूतपतिप्रकाशाः।
हिरण्यनिष्कान्वसनानि गाश्च ।
गदाय शिक्षाक्षरमन्त्रविद्भ्यः ॥ ३.२३.२ ॥
Para pahlawan bersama-sama naik ke kereta dan berangkat ke hutan, bersinar bagaikan penguasa makhluk. Mereka memberikan koin emas, pakaian, dan sapi kepada para brahmana yang menguasai ajaran, suku kata, dan mantra.
3.23.3
प्रेष्याः पुरो विंशतिरात्तशस्त्रा ।
धनूंषि शस्त्राणि शरांश्च दीप्तान्।
मौर्वीश्च यन्त्राणि च सायकांश्च ।
सर्वे समादाय जघन्यमीयुः ॥ ३.२३.३ ॥
Dua puluh pelayan bersenjata berjalan di depan; membawa semua busur, senjata, anak panah yang menyala, tali busur, mesin dan proyektil, mereka menuju barisan belakang.
3.23.4
तत्सतु वासांसि च राजपुत्र्या ।
धात्र्यश्च दास्यश्च विभूषणं च।
तदिन्द्रसेनस्त्वरितः प्रगृह्य ।
जघन्यमेवोपययौ रथेन ॥ ३.२३.४ ॥
Indrasena dengan tergesa-gesa mengambil pakaian sang putri, para inang, para pelayan wanita, dan perhiasan, lalu naik kereta menuju barisan belakang.
3.23.5
ततः कुरुश्रेष्ठमुपेत्य पौराः ।
प्रदक्षिणं चक्रुरदीनसत्वाः।
तं ब्राह्मणाश्चाभ्यवदन्प्रसन्ना ।
मुख्याश्च सर्वे कुरुजाङ्गलानाम् ॥ ३.२३.५ ॥
Kemudian para warga dengan semangat tak goyah mendekati yang terbaik di antara Kuru dan mengelilinginya searah jarum jam; dan para brahmana yang gembira serta semua tokoh terkemuka negeri Kuru dan Jāṅgala berbicara kepadanya.
3.23.6
स चापि तानभ्यवदत्प्रसन्नः ।
सहैव तैर्भ्रातृभिर्धर्मराजः।
तस्थौ च तत्राधिपतिर्महात्मा ।
दृष्ट्वा जनौघं कुरुजाङ्गलानाम् ॥ ३.२३.६ ॥
Dengan gembira ia pun berbicara kepada mereka. Raja dharma berdiri di sana bersama saudara-saudaranya, dan sang penguasa berjiwa agung, melihat kerumunan besar orang Kuru dan Jāṅgala, tetap tinggal di sana.
3.23.7
पितेव पुत्रेषु स तेषु भावं ।
चक्रे कुरूणामृषभो महात्मा।
ते चापि तस्मिन्भरतप्रबर्हे ।
तथा बभूवुः पितरीव पुत्राः ॥ ३.२३.७ ॥
Seperti seorang ayah terhadap putra-putranya, demikianlah sang banteng Kuru yang berjiwa agung menunjukkan kasih kepada mereka; dan mereka pun menjadi seperti anak-anak terhadap ayah, terhadap yang terbaik di antara Bharata itu.
3.23.8
ततस्तमासाद्य महाजनौघाः ।
कुरुप्रवीरं परिवार्य तस्थुः।
हानाथ हाधर्म इति ब्रुवाणा ।
हीताश्च सर्वेऽऽश्रुमुखा बभूवुः ॥ ३.२३.८ ॥
Lalu kerumunan besar itu mendekati pahlawan utama Kuru, mengelilinginya dan berdiri, berkata, 'Celaka, ini sungguh adharma!' Semua berduka, wajah mereka basah oleh air mata.
3.23.9
वरः कुरूणामधिपः प्रजानां ।
पितेव पुत्रानपहाय चास्मान्।
पौरानिमाञ्जानपदांश्च सर्वान् ।
हित्वा प्रयातः क्वनु धर्मराजः ॥ ३.२३.९ ॥
Sang penguasa terbaik bagi orang Kuru dan rakyat, seperti seorang ayah meninggalkan putra-putranya, meninggalkan kami, penduduk kota ini, dan semua penduduk desa — ke manakah sebenarnya raja dharma pergi?
3.23.10
धिग्धार्तराष्ट्रं सुनृशंसबुद्धिं ।
धिक्सौबलं पापमतिं च कर्णम्।
अनर्थमिच्छन्ति नरेन्द्र पापा ।
ये धर्मनित्यस्य सतस्तवोग्राः ॥ ३.२३.१० ॥
Celakalah putra Dhṛtarāṣṭra, yang berpikiran amat kejam! Celakalah putra Subala dan Karṇa yang berpikiran jahat! Wahai penguasa manusia, orang-orang durhaka yang menginginkan kehancuranmu, yang senantiasa teguh dalam dharma, memang keji.
3.23.11
स्वयं निवेश्याप्रतिमं महात्मा ।
पुरं महादेवपुरप्रकाशम्।
शतक्रतुप्रस्थममोघकर्मा ।
हित्वा प्रयातः क्वनु धर्मराजः ॥ ३.२३.११ ॥
Sang berjiwa agung sendiri telah mendirikan kota yang tiada bandingnya, bersinar seperti kota Dewa Agung, seperti kursi Indra. Ke manakah gerangan pergi raja dharma, yang meninggalkannya, yang perbuatannya tak pernah gagal?
3.23.12
चकार यामप्रतिमां महात्मा ।
सभां मयो देवसभाप्रकाशाम्।
तां देवगुप्तामिव देवमायां ।
हित्वाप्रयातः क्वनु धर्मराजः ॥ ३.२३.१२ ॥
Balairung yang dibangun oleh Maya sang berjiwa agung, tiada bandingnya, bersinar seperti sidang para dewa, seakan ilusi ilahi yang dijaga para dewa; setelah meninggalkannya, ke manakah raja dharma pergi?
3.23.13
तान्धर्मकामार्थविदुत्तमौजा ।
बीभत्सुरुच्चैः सहितानुवाच।
आदास्यते वासमिमं निरुष्य ।
रवनेषु राजा द्विषतां यशांसि ॥ ३.२३.१३ ॥
Bībhatsu (Arjuna), yang berkekuatan tertinggi, mengetahui dharma, hasrat, dan harta, berkata dengan lantang kepada mereka yang berkumpul: "Setelah berdiam di tempat tinggal ini, raja akan merebut kemasyhuran musuh-musuhnya dalam peperangan."
3.23.14
द्विजातिमुख्याः सहिताः पृथक्व ।
भवद्भिरासाद्य तपस्विनश्च।
प्रसाद्य धर्मार्थविदश्च वाच्या ।
यथार्थसिद्धिः परमा भवेन्नः ॥ ३.२३.१४ ॥
"Wahai pemuka di antara kaum dwijā, hampirilah para pertapa bersama-sama atau sendiri-sendiri, dan setelah menyenangkan para pengetahu dharma dan harta, katakanlah bahwa kita memperoleh keberhasilan sejati yang tertinggi."
3.23.15
इत्येवमुक्ते वचनेऽऽर्जुनेन ।
ते ब्राह्मणाः सर्ववर्णाश्च राजन्।
मुदाऽभ्यनन्दन्सहिताश्च चक्रुः ।
प्रदक्षिणं धर्मभृतांवरिष्ठम् ॥ ३.२३.१५ ॥
Setelah Arjuna mengucapkan kata-kata ini, wahai raja, para brahmana itu dan semua golongan dengan gembira menyambutnya, lalu bersama-sama melakukan pradakṣiṇa mengelilingi yang terbaik di antara para penegak dharma.
3.23.16
आमन्त्र्य पार्थं च वृकोदरं च ।
धनंजयं याज्ञसेनीं यमौ च।
प्रतस्थिरे राष्ट्रमरपेतहार्षा ।
युधिष्ठिरेणानुमता यथास्वम् ॥ ३.२३.१६ ॥
Setelah berpamitan kepada Pārtha, Vṛkodara, Dhanaṃjaya, Yājñasenī dan si kembar, dengan izin Yudhiṣṭhira, mereka berangkat masing-masing di jalannya, dengan sukacita yang tidak berkurang.