Vedyatra वेदयात्रा
ค้นหา

มหาภารตะ · อัธยายะ 3.230

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

3.230.1

श्रिया जुष्टं महासेनं देवसेनापतीकृतम् ।
सप्तर्षिपत्नयः षड् देव्यस्तत्सकाशमथागमन् ॥ ३.२३०.१ ॥

สกันทะผู้ประดับด้วยศรี ซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นแม่ทัพของกองทัพเทพ ครั้งนั้นภรรยาของพระสัปตฤษี หกเทวี ก็มาเข้าเฝ้า

3.230.2

ऋषिभिः संपरित्यक्ता धर्मयुक्ता महाव्रताः ।
द्रुतमागम्य चोचुस्ता देवसेनापतिं प्रभुम् ॥ ३.२३०.२ ॥

ถูกฤๅษีทอดทิ้งโดยสิ้นเชิง ยึดมั่นในธรรม รักษามหาวัตร พวกนางรีบมาถึงแล้วกล่าวแก่เจ้าผู้เป็นใหญ่ แม่ทัพของกองทัพเทพ

3.230.3

वयं पुत्र परित्यक्तां भर्तृभिर्देवसंमितैः ।
अकारणाद्रुषा तैस्तु पुण्यस्थानात्परिच्युताः ॥ ३.२३०.३ ॥

ข้าแต่บุตร พวกข้าถูกสามีผู้เปรียบเหมือนเทพทอดทิ้ง โดยไม่มีเหตุ เพราะความโกรธ พวกเขาจึงขับไล่พวกข้าออกจากสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์

3.230.4

अस्माभिः किल जातस्त्वमिति केनाप्युदाहृतम् ।
तत्सत्यमेतत्संश्रुत्य तस्मान्नस्त्रातुमर्हसि ॥ ३.२३०.४ ॥

มีผู้กล่าวไว้ว่าเจ้าเกิดจากพวกข้า เมื่อได้ฟังว่านั่นเป็นความจริง เจ้าจึงควรปกป้องพวกข้า

3.230.5

अक्षयश्च भवेत्स्वर्गस्त्वत्प्रसादाद्धि नः प्रभो ।
त्वां पुत्रं चाप्यभीप्सामः कृत्वैतदनृणो भव ॥ ३.२३०.५ ॥

ข้าแต่เจ้าผู้เป็นใหญ่ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ขอให้สวรรค์ของพวกข้าไม่เสื่อมสูญ และพวกข้าปรารถนาจะได้พระองค์เป็นบุตรด้วย เมื่อกระทำเช่นนี้แล้ว ขอให้พระองค์พ้นจากหนี้

3.230.6

मातरो हि भवत्यो मे सुतो वोऽहमनिन्दिताः ।
यद्वापीच्छत तत्सर्वं संभविष्यति वस्तथा ॥ ३.२३०.६ ॥

พวกเจ้าทั้งหมดเป็นมารดาของเรา ข้าแต่ผู้ไร้ตำหนิ และเรานี้เป็นบุตรของพวกเจ้า สิ่งใดที่พวกเจ้าปรารถนา สิ่งนั้นทั้งหมดจะเป็นจริงแก่พวกเจ้าอย่างนั้น

3.230.7

विवक्षन्तं ततः शक्रं किं कार्यमिति सोऽब्रवीत् ।
उक्तः स्कन्देन ब्रूहिति सोऽब्रवीद्वासवस्ततः ॥ ३.२३०.७ ॥

ต่อมา ศักระซึ่งปรารถนาจะกล่าว ถามว่า "จะต้องทำอะไร" เมื่อสกันทะกล่าวว่า "จงพูดเถิด" วาสวะจึงกล่าว

3.230.8

अभिजित्स्पर्धमाना तु रोहिण्या कन्यसी स्वसा ।
इच्छन्ती ज्येष्ठतां देवी तपस्तप्तुं वनं गता ॥ ३.२३०.८ ॥

อภิชิตแข่งขันกับโรหิณี แม้เป็นน้องสาวคนเล็ก ปรารถนาความเป็นพี่ จึงไปยังป่าเพื่อบำเพ็ญตบะ

3.230.9

तत्र मूढोस्मि भद्रं ते नक्षत्रं गगनाच्च्युतम् ।
कालं त्विमं परं स्कन्द ब्रह्मणा सह चिन्तय ॥ ३.२३०.९ ॥

ที่นั่นข้าสับสน ขอให้เจ้าโชคดี ดาวฤกษ์ได้ร่วงหล่นจากท้องฟ้า ข้าแต่สกันทะ ขอให้พิจารณากาลอันสูงสุดนี้ร่วมกับพระพรหม

3.230.10

धनिष्ठादिस्तदा कालो ब्रह्मणा परिकल्पितः ।
रोहिणी ह्यभवत्पूर्वमेवं सङ्ख्या समाभवत् ॥ ३.२३०.१० ॥

ครั้งนั้น พระพรหมได้กำหนดกาลที่เริ่มด้วยธนิษฐา ก่อนหน้านี้โรหิณีเคยเป็นดวงแรก การนับจึงเกิดขึ้นดังนี้

3.230.11

एवमुक्ते तु शक्रेण त्रिदिवं कृत्तिका गताः ।
नक्षत्रं शकटाकारं भाति तद्वह्निदैवतम् ॥ ३.२३०.११ ॥

เมื่อศักระกล่าวดังนี้แล้ว กฤตติกาทั้งหลายก็ไปยังสวรรค์ ดาวฤกษ์นั้นมีรูปร่างเหมือนเกวียน มีเทพผู้ครองคืออัคนี ย่อมส่องแสง

3.230.12

विनता चाब्रवीत्स्कन्दं मम त्वं पिण्डदः सुतः ।
इच्छामि नित्यमेवाहं त्वया पुत्र सहासितुम् ॥ ३.२३०.१२ ॥

วินตากล่าวแก่สกันทะว่า "เจ้าเป็นบุตรของเรา ผู้ถวายปิณฑะ ข้าแต่บุตร แม่ปรารถนาจะอยู่กับเจ้าเป็นนิตย์"

3.230.13

एवमस्तु नमस्तेऽस्तु पुत्रस्नेहात्प्रशाधि माम् ।
स्नुषया पूज्यमाना वै देवि वत्स्यसि नित्यदा ॥ ३.२३०.१३ ॥

สกันทะกล่าวว่า "ก็ให้เป็นเช่นนั้น ขอน้อมถวายแด่แม่ เพราะความรักของบุตร ขอแม่ชี้แนะลูก ข้าแต่เทวี เมื่อสะใภ้ทั้งหลายให้ความเคารพ แม่จะอยู่ที่นี่เป็นนิตย์"

3.230.14

अथ मातृगणः सर्वः स्कन्दं वचनमब्रवीत् ।
वयं सर्वस्य लोकस्य मातरः कविभिः स्तुताः।
इच्छामो मातरस्तुभ्यं भवितुं पूजयस्व नः ॥ ३.२३०.१४ ॥

ลำดับนั้น คณะมารดาทั้งหมดได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่สกันทะ พวกเราเป็นมารดาของโลกทั้งสิ้น ผู้อันกวีทั้งหลายสรรเสริญ พวกเราปรารถนาจะเป็นมารดาของท่าน ขอท่านบูชาพวกเรา

3.230.15

तासां तु वचनं श्रुत्वास्कन्दो वचनमब्रवीत् ।
मातरो हि भवत्यो मे भवतीनामहं सुतः।
उच्यतां यन्मया कार्यं भवतीनामथेप्सितम् ॥ ३.२३०.१५ ॥

เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพวกนาง สกันทะจึงกล่าวว่า "พวกเจ้าเป็นมารดาของเราแท้จริง และเราเป็นบุตรของพวกเจ้า ขอพวกเจ้าบอกว่าเราจะต้องทำสิ่งใด สิ่งใดเป็นที่ปรารถนาของพวกเจ้า"

3.230.16

यास्तु ता मातरः पूर्वं लोकस्यास्य प्रकल्पिताः ।
अस्माकं तु भवेत्स्थानं तासां चैव न तद्भवेत् ॥ ३.२३०.१६ ॥

ส่วนมารดาเหล่านั้นที่ได้รับการแต่งตั้งไว้ก่อนสำหรับโลกนี้ ขอให้ตำแหน่งนั้นเป็นของพวกเรา และอย่าให้เป็นของพวกนางเลย

3.230.17

भवेम पूज्या लोकस्य न ताः पूज्याः सुरर्षभ ।
प्रजाऽस्माकं हृतास्ताभिस्त्वत्कृते ताः प्रयच्छ नः ॥ ३.२३०.१७ ॥

ขอให้พวกเราเป็นผู้คู่ควรแก่การบูชาในโลก และอย่าให้พวกนางได้รับการบูชา ข้าแต่ยอดแห่งเทพ พวกนางได้ลักพาบุตรหลานของพวกเราไป ขอทรงคืนพวกเขาให้แก่พวกเรา เพราะพระองค์

3.230.18

वृत्ताः प्रजा न ताः प्रक्या भवतीभिर्निषेवितुम् ।
अन्प्रां वः कां प्रयच्छामि प्रजां यां मनसेच्छथा ॥ ३.२३०.१८ ॥

สกันทะกล่าวว่า "บุตรหลานเหล่านั้นได้ถูกกำหนดไว้แล้ว ไม่เหมาะที่พวกเจ้ามารดาจะเสพสุข แก่พวกเจ้าผู้บริโภคอาหาร ข้าจะให้บุตรหลานคนใดเล่า จงบอกบุตรหลานที่พวกเจ้าปรารถนาในใจเถิด"

3.230.19

इच्चाम तासां मातॄणां प्रजा भोक्तुं प्रयच्छ नः ।
त्वया सह पृथग्भूता ये च तासामथेश्वराः ॥ ३.२३०.१९ ॥

บรรดามารดากล่าวว่า "พวกเราปรารถนาจะเสพสุขกับบุตรหลานของมารดาเหล่านั้น ขอทรงประทานแก่พวกเรา และขอประทานผู้เป็นใหญ่ของเหล่าที่แยกจากพระองค์ด้วย"

3.230.20

प्रजा वो दद्मि कष्टं तु भवतीभिरुदाहृतम् ।
परिरक्षत भद्रं वः प्रजा साधुनमस्कृताः ॥ ३.२३०.२० ॥

สกันทะกล่าวว่า "เราให้บุตรหลานแก่พวกเจ้า แต่ขอรับคำหยาบที่พวกเจ้าได้กล่าวไว้ด้วย ขอให้พวกเจ้าเจริญรุ่งเรือง และจงคุ้มครองบุตรหลานที่ได้รับการนอบน้อมโดยชอบ"

3.230.21

परिरक्षाम भद्रं ते प्रजाः स्कन्द यथेच्छसि ।
त्वया नो रोचते स्कन्द सहवासश्चिरंप्रभो ॥ ३.२३०.२१ ॥

เหล่ามารดากล่าวว่า ขอให้ท่านเจริญรุ่งเรือง ข้าแต่สกันท์ พวกข้าจะคุ้มครองบุตรตามที่ท่านปรารถนา ข้าแต่สกันท์ผู้เป็นเจ้า พวกข้าพอใจที่จะอยู่กับท่านเป็นเวลานาน

3.230.22

यावत्षोडश वर्षाणि भवन्ति तरुणाः प्रजाः ।
प्रबाधत मनुष्याणां तावद्रूपैः पृथग्विधैः ॥ ३.२३०.२२ ॥

สกันท์ตรัสว่า ตราบใดที่บรรดาบุตรหนุ่มสาวยังมีอายุสิบหกปี ก็จงรบกวนมนุษย์ด้วยรูปร่างต่าง ๆ กัน

3.230.23

अहं च वः प्रदास्यामि रौद्रमात्मानमव्ययम् ।
परमं तेन सहिताः सुखं वत्स्यथ पूजिताः ॥ ३.२३०.२३ ॥

สกันท์ตรัสว่า เราจะมอบตนอันดุร้ายและไม่รู้เสื่อมของเราแก่พวกเจ้า เมื่อประกอบกับตนนั้นแล้ว พวกเจ้าจะได้รับการบูชาและอยู่อย่างมีความสุขอย่างยิ่ง

3.230.24

ततः शरीरात्स्कन्दस्य परुषः पावकप्रभः ।
भोक्तुं प्रजाः स मर्त्यानां निष्पपात महाबलः ॥ ३.२३०.२४ ॥

จากนั้น จากกายของสกันท์ มีผู้หนึ่งหยาบกระด้าง รุ่งโรจน์ดั่งไฟ มีกำลังมหาศาล ได้ออกมาเพื่อกลืนกินบรรดาสัตว์ของมนุษย์

3.230.25

अपतत्सहसा भूमौ विसंज्ञोऽथ क्षुधार्दितः ।
स्कन्देन सोऽभ्यनुज्ञातो रौद्ररूपोऽभवद्ग्रहः ॥ ३.२३०.२५ ॥

เขาล้มลงกับพื้นทันที หมดสติและถูกความหิวทรมาน เมื่อสกันท์อนุญาตแล้ว ภูตผีนั้นก็กลายเป็นอสูรจับกุมที่มีรูปร่างอันน่าสะพรึงกลัว

3.230.26

स्कन्दापस्मार इत्याहुर्गृहं तं द्विजसत्तमाः ।
विनता तु महारौद्रा कथ्यते शकुनिग्रहः ॥ ३.२३०.२६ ॥

ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ เขาเรียกภูตผีนั้นว่าโรคลมชักของสกันท์ ส่วนวินตาผู้น่าสะพรึงกลัวยิ่ง เรียกกันว่าภูตผีจับนก

3.230.27

मातॄणां राक्षसंप्राहुस्तं विद्यात्पूतनाग्रहम् ।
कष्टा दारुणरूपेण घोररूपा निशाचरी ॥ ३.२३०.२७ ॥

เขาเรียกมันว่ายักษ์ของบรรดามารดา พึงรู้ว่านั่นคือภูตผีปูตนา มันเป็นผู้เดินกลางคืนที่โหดร้าย มีรูปร่างน่าสะพรึงและน่ากลัว

3.230.28

पशाची रदारुणाकारा कथ्यते शीतपूतना ।
गर्भान्सा मानुषीणां तु हरते घोरदर्शना ॥ ३.२३०.२८ ॥

ปิศาจหญิงที่มีเขี้ยวอันน่าสะพรึงและรูปร่างน่ากลัว เรียกกันว่าปูตนาเย็น นางมีรูปลักษณ์น่าสะพรึง ย่อมฉุดคร่าครรภ์ของสตรีมนุษย์

3.230.29

अदितिं रेवतीं प्राहुर्ग्रहस्तस्यास्तु रैवतः ।
सोऽपि बालान्महागोरो बाधते वै महाग्रहः ॥ ३.२३०.२९ ॥

เขาเรียกอทิติว่าเรวตี ภูตผีของนางคือไรวตะ ภูตผีผิวขาวใหญ่นั้นก็ย่อมเบียดเบียนเด็กเล็กเช่นกัน

3.230.30

दैत्यानां या दितिर्माता तामाहुर्मुखमण्डिकाम् ।
अत्यर्थं शिशुमांसेन संप्रहृष्टा दुरासदा ॥ ३.२३०.३० ॥

มารดาของไทตยะ คือทิติ เรียกกันว่ามุขมัณฑิกา นางยินดียิ่งนักด้วยเนื้อของทารก จึงเป็นผู้ที่เข้าใกล้ได้ยาก

3.230.31

कुमाराश्च कुमार्यश् ये प्रोक्ताः स्कन्दसंभवाः ।
तेऽपि गर्भभुजः सर्वे कौरव्यसुमहाग्रहाः ॥ ३.२३०.३१ ॥

กุมารและกุมารีทั้งหลายที่กล่าวกันว่าเกิดจากสกันท์ ทุกผู้เป็นผู้กินครรภ์ โอ กาวรวะ ทั้งหมดนั้นเป็นมหาครหะ

3.230.32

तासामेव तु पत्नीनां पतयस्ते प्रकीर्तिताः ।
आजायमानान्गृह्णन्ति बालकान्रौद्रकर्मणः ॥ ३.२३०.३२ ॥

ท่านกล่าวว่าเหล่านี้เป็นสามีของบรรดาภรรยาเหล่านั้นเอง ผู้มีการกระทำอันโหดร้ายย่อมฉวยเอาเด็กในขณะที่กำลังคลอด

3.230.33

गवां माता तु या प्राज्ञैः कथ्यते सुरभिर्नृप ।
शकुनिस्तामथारुह्यसह भुङ्क्ते शिशून्भुवि ॥ ३.२३०.३३ ॥

ข้าแต่พระราชา สุรภี ผู้ที่บัณฑิตเรียกว่ามารดาของโคนั้น ศกุนีขึ้นขี่นางแล้วกินทารกบนแผ่นดิน

3.230.34

सरमा नाम या माता शुनां देवी जनाधिप ।
साऽपिगर्भान्समादत्ते मानुषीणां सदैव हि ॥ ३.२३०.३४ ॥

ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ เทวีสรมา ผู้เป็นมารดาของสุนัข นางก็ย่อมฉุดคร่าครรภ์ของสตรีมนุษย์อยู่เสมอ

3.230.35

पादपानां च या माता करञ्जनिलया हि सा ।
वरदा सा हि सौम्या च नित्यं भूतानुकम्पिनी ॥ ३.२३०.३५ ॥

ผู้ที่เป็นมารดาของต้นไม้ และสถิตอยู่ในต้นกรัญชะ นางเป็นผู้ประทานพร อ่อนโยนและเมตตาต่อสัตว์ทั้งหลายเสมอ

3.230.36

करञ्जे तां नमस्यन्ति तस्मात्पुत्रार्थिनो नराः ।
इमे त्वष्टादशान्ये वै ग्रहा मांसमधुप्रियाः ॥ ३.२३०.३६ ॥

เพราะเหตุนั้น บุรุษผู้ปรารถนาบุตรจึงนอบน้อมนางที่ต้นกรัญชะ และยังมีครหะอื่นอีกสิบแปดตนนี้ ผู้รักเนื้อและน้ำผึ้ง

3.230.37

द्विपञ्चरात्रं तिष्ठन्ति सततं सूतिकागृहे ।
कद्रूः सूक्ष्मवपुर्भूत्वा गर्भिणीं प्रविशत्यथ ॥ ३.२३०.३७ ॥

พวกมันอยู่ในห้องคลอดเป็นนิจเป็นเวลาสิบสองคืน แล้วกัทรูผู้มีกายละเอียดละเอียด ก็เข้าไปในหญิงมีครรภ์

3.230.38

भुङ्क्ते सा तत्र तं गर्भं सा तु नागं प्रसूयते ।
गन्धर्वाणां तु या माता सा गर्भं गृह्य गच्छति ॥ ३.२३०.३८ ॥

นางกินครรภ์นั้นที่นั่น แล้วนางก็ให้กำเนิดงู ส่วนมารดาของคนธรรพ์ นางก็นำครรภ์ไปและจากไป

3.230.39

ततो विलीनगर्भा सा मानुषी भुवि दृश्यते ।
या जनित्री त्वप्सरसां गर्भमास्ते प्रगृह्य सा ॥ ३.२३०.३९ ॥

จากนั้น เมื่อครรภ์สลายไป นางก็ปรากฏบนแผ่นดินในฐานะหญิงมนุษย์ ส่วนมารดาของอัปสรนางก็ฉวยครรภ์ไว้และคงอยู่ที่นั่น

3.230.40

उपविष्टं ततो गर्भं कथयनति मनीषिणः ।
लोहितस्योदधेः कन्या धात्री स्कन्दस्य सा स्मृता ॥ ३.२३०.४० ॥

จากนั้นบัณฑิตกล่าวว่า ครรภ์ได้ตั้งมั่นแล้ว นางเป็นธิดาของมหาสมุทรแห่งโลหิต ได้รับการจดจำว่าเป็นธาตรีแห่งสกันท์

3.230.41

लोहितायनिरित्येवं कदम्बे सा हि पूज्यते ।
पुरुषे तु यथा रुद्रस्तथाऽऽर्या प्रमदास्वपि ॥ ३.२३०.४१ ॥

ในนามโลหิตายนี นางได้รับการบูชาในต้นกทัมพ์ เหมือนที่พระรุทรได้รับการบูชาในหมู่บุรุษ นางผู้สูงศักดิ์ก็ได้รับการบูชาในหมู่สตรีเช่นนั้นเหมือนกัน

3.230.42

आर्या माता कुमारस्य पृथक्कामार्थमिज्यते ।
एवमेते कुमाराणां मया प्रोक्ता महाग्रहाः ॥ ३.२३०.४२ ॥

มารดาผู้สูงศักดิ์ของกุมารได้รับการบูชาเพื่อความปรารถนาต่างๆ เช่นนี้ ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงมหาครหะของเด็กชายเหล่านี้แล้ว

3.230.43

यावत्षोडश वर्षाणि शिशूनां ह्यशिवास्ततः ।
ये च मातृगणाः प्रोक्ताः पुरुषाश्चैवये ग्रहाः ॥ ३.२३०.४३ ॥

จนถึงอายุสิบหกปี สำหรับทารกทั้งหลาย ยังมีกลุ่มมารดาอันอัปมงคล และยังมีครหะที่เรียกว่าเพศชายด้วย

3.230.44

सर्वे स्कन्दग्रहा नाम ज्ञेया नित्यं शरीरिभिः ।
तेषां प्रशमनं कार्यं स्नानं धूपमथाञ्जनम्।
बलिकार्गेपहाराश् स्कन्दस्येज्या विशेषतः ॥ ३.२३०.४४ ॥

ครหะทั้งหมดนี้รู้จักกันในนามครหะของสกันท์ ผู้มีร่างกายต้องรู้จักเสมอ การปลอบประโลมครหะเหล่านั้นต้องทำด้วยการอาบน้ำ การเผากำยาน และการทาน้ำมันหอม พร้อมทั้งถวายเครื่องบูชาเป็นอาหารและของกำนัล โดยเฉพาะการบูชาสกันท์

3.230.45

एवमभ्यर्चिताः सर्वे प्रयच्छन्ति शुभं नृणाम् ।
आयुर्दीर्घं च राजेनद्रसम्यक्पूजानमस्कृताः ॥ ३.२३०.४५ ॥

เมื่อได้รับการบูชาและเคารพอย่างถูกต้องเช่นนี้ ครหะทั้งหมดก็ประทานความเป็นมงคลและอายุยืนยาวแก่มนุษย์ โอ เจ้าแห่งกษัตริย์

3.230.46

ऊर्ध्वं तु षोडशाद्वर्षाद्ये भवन्ति ग्रहा नृणाम् ।
तानहं संप्रवक्ष्यामि नमस्कृत्य महेश्वरम् ॥ ३.२३०.४६ ॥

หลังอายุสิบหกปี ครหะที่เกิดขึ้นกับมนุษย์ ข้าพเจ้าจะกล่าวให้ครบถ้วนบัดนี้ หลังจากนมัสการพระมเหศวรแล้ว

3.230.47

यः पश्यति नरो देवाञ्जाग्रद्वा शयितोपि वा ।
उन्माद्यति स तु क्षिप्रं तं तु देवग्रहं विदुः ॥ ३.२३०.४७ ॥

ผู้ใดเห็นเทวดาไม่ว่าตื่นอยู่หรือหลับอยู่ ผู้นั้นจะคลั่งไคล้อย่างรวดเร็ว ครหะนั้นรู้กันว่าเป็นเทวครหะ

3.230.48

आसीनश्च शयानश्च यः पश्यति नरः पितॄन् ।
उन्माद्यतिस तु क्षिप्रं स ज्ञेयस्तु पितृग्रहः ॥ ३.२३०.४८ ॥

ไม่ว่านั่งหรือนอน ผู้ใดเห็นบรรพบุรุษ ผู้นั้นจะคลั่งอย่างรวดเร็ว พึงรู้ว่าผู้นั้นถูกปิตฤครหะครอบงำ

3.230.49

अवमन्यति यः सिद्धान्क्रुद्धाश्चापि शपन्ति यम् ।
उन्माद्यति स तु क्षिप्रं ज्ञेयः सिद्धग्रहस्तु सः ॥ ३.२३०.४९ ॥

ผู้ใดดูหมิ่นสิทธะ และสิทธะผู้โกรธเคืองสาปแช่งเขา ผู้นั้นจะคลั่งอย่างรวดเร็ว พึงรู้ว่าผู้นั้นถูกสิทธครหะครอบงำ

3.230.50

उपाघ्राति च यो गन्धान्रसांश्चापि पृथग्विधान् ।
उन्माद्यति स तु क्षिप्रं स ज्ञेयो राक्षसो ग्रहः ॥ ३.२३०.५० ॥

ผู้ใดได้กลิ่นหอมต่างๆ และลิ้มรสต่างๆ ผู้นั้นจะคลั่งอย่างรวดเร็ว พึงรู้ว่าผู้นั้นถูกราษสครหะครอบงำ

3.230.51

गन्धर्वाश्चापि यं दिव्याः संविशन्ति नरं भुवि ।
उन्माद्यति स तु क्षिप्रं ग्रहो गान्धर्व एव सः ॥ ३.२३०.५१ ॥

ผู้ใดที่คันธรรพ์ทิพย์เข้าสิงบนแผ่นดิน ผู้นั้นจะคลั่งอย่างรวดเร็ว นั่นคือคันธรรพครหะอย่างแท้จริง

3.230.52

अधिरोहन्ति यं नित्यं पिशाचाः पुरुषं प्रति ।
उन्माद्यति स तु क्षिप्रं ग्रहः पैशाच एव सः ॥ ३.२३०.५२ ॥

ผู้ใดที่พวกปิศาจขึ้นครอบงำอยู่เสมอ ผู้นั้นจะคลั่งอย่างรวดเร็ว นั่นคือปิศาจครหะอย่างแท้จริง

3.230.53

आविशन्ति च यं यक्षाः पुरुषं कालपर्यये ।
उनमाद्यति स तु क्षिप्रं ज्ञेयो यक्षग्रहस्तु सः ॥ ३.२३०.५३ ॥

ผู้ใดที่ยักษ์เข้าสิงเมื่อกาลเวลาเปลี่ยนผัน ผู้นั้นจะคลั่งอย่างรวดเร็ว พึงรู้ว่าผู้นั้นถูกยักษครหะครอบงำ

3.230.54

यस् दोषैः प्रकुपितं चित्तं मुह्यति देहिनः ।
उनमाद्यति स तु क्षिप्रं साधनं तस्य शास्त्रतः ॥ ३.२३०.५४ ॥

เมื่อจิตของผู้มีร่างกายถูกโทษต่าง ๆ กระทบจนปั่นป่วนและหลงผิด ผู้นั้นย่อมวิกลจริตอย่างรวดเร็ว วิธีแก้ไขสำหรับเขาเป็นไปตามคัมภีร์

3.230.55

वैक्लव्याच्च भयाच्चैव घोराणां चापि दर्शनात् ।
उन्माद्यति स तु क्षिप्रं सान्त्वं तस्य तु साधनम् ॥ ३.२३०.५५ ॥

เพราะความอ่อนล้าและความกลัว และเพราะการเห็นสิ่งน่าสะพรึงกลัว ผู้นั้นย่อมวิกลจริตอย่างรวดเร็ว วิธีแก้ไขของเขาคือการปลอบประโลม

3.230.56

कश्चित्क्रीडितुकामो वै भोक्तुकामस्तथाऽपरः ।
अभिकामस्तथैवान्य इत्येष त्रिविधो ग्रहः ॥ ३.२३०.५६ ॥

บางคนปรารถนาจะเล่น บางคนปรารถนาจะกิน และอีกคนปรารถนาสิ่งอื่น ครหะนี้จึงมีสามประเภท

3.230.57

यावत्सप्ततिवर्षाणि भवन्त्येते ग्रहा नृणाम् ।
अतः परं देहिनां तु ग्रहतुल्या भवेञ्जरा ॥ ३.२३०.५७ ॥

ครหะเหล่านี้คงอยู่กับมนุษย์ยาวนานถึงเจ็ดสิบปี หลังจากนั้น สำหรับสัตว์มีร่างกาย ความแก่ก็จะกลายเป็นดุจครหะ

3.230.58

अप्रकीर्णेन्द्रियं दान्तं शुचिं नित्यमतन्द्रितम् ।
आस्तिकं श्रद्दधानं च वर्जयन्ति तदा ग्रहाः ॥ ३.२३०.५८ ॥

ผู้ที่อินทรีย์ไม่ฟุ้งซ่าน ผู้ฝึกตน บริสุทธิ์ ไม่เกียจคร้านอยู่เสมอ ผู้มีศรัทธา เชื่อมั่น และไว้วางใจ ครหะทั้งหลายย่อมหลีกเลี่ยงเขาในเวลานั้น

3.230.59

इत्येष ते ग्रहोद्देशो मानुषाणां प्रकीर्तितः ।
न स्पृशन्ति ग्रहा भक्तान्नरान्देवं महेश्वरम् ॥ ३.२३०.५९ ॥

นี่คือคำสอนเรื่องครหะของมนุษย์ที่ได้ประกาศแก่ท่านแล้ว ครหะไม่แตะต้องคนผู้ภักดีต่อพระมเหศวรผู้เป็นเทพ