महाभारत · अध्याय 3.231
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.231.1
यदा स्कन्देन मातृणामेवमेतत्प्रियं कृतम् ।
अथनैमब्रवीत्स्वाहा मम पुत्रस्त्वमौरसः ॥ ३.२३१.१ ॥
स्कंदाने मातृकांचे असे प्रिय केले, तेव्हा त्याने स्वाहेला म्हटले, 'तू माझी औरस कन्या आहेस.'
3.231.2
इच्छाम्यहं त्वया दत्तां प्रीतिं परमदुर्लभाम् ।
तामब्रवीत्ततः स्कन्दः प्रीतिमिच्छसि कीदृशीम् ॥ ३.२३१.२ ॥
तू दिलेली, अत्यंत दुर्लभ अशी ती प्रीती मला हवी आहे.' तेव्हा स्कंद तिला म्हणाला, 'तुला कोणत्या प्रकारची प्रीती हवी आहे?'
3.231.3
दक्षस्याहं प्रिया कन्या स्वाहा नाम महाभुज ।
बाल्यात्प्रभृति नित्यं च जातकामा हुताशने ॥ ३.२३१.३ ॥
हे महाबाहो! मी दक्षाची प्रिय कन्या आहे, माझे नाव स्वाहा आहे. बालपणापासून मी नेहमी अग्नीविषयी आसक्त आहे.
3.231.4
न स मां कामिनीं पुत्र सम्यग्जनाति पावकः ।
इच्छामि शाश्वतं वासं वस्तु पुत्र सहाग्निना ॥ ३.२३१.४ ॥
हे पुत्रा! पावक मला, इच्छा बाळगणाऱ्या मला, नीट ओळखत नाही. मला अग्नीसह शाश्वत वास करायचा आहे.
3.231.5
हव्यं कव्यंच यत्किंचिद्द्विजा मन्त्रसुसंस्तुतम् ।
होष्यन्त्यग्नौ सदा देवि स्वाहेत्युक्त्वासमुद्धृतम् ॥ ३.२३१.५ ॥
हे देवी! द्विज मंत्रांनी उत्तम स्तुत केलेले हव्य आणि कव्य, जे काही असेल, ते सदैव अग्नीत अर्पण करतील; 'स्वाहा' म्हणून उचललेले ते.
3.231.6
अद्यप्रभृति दास्यन्ति सुवृत्ताः सत्पथे स्थिताः ।
एवमग्निसत्वया सार्धं सदा वत्स्यति शोभने ॥ ३.२३१.६ ॥
आजपासून सदाचारी आणि सन्मार्गावर स्थित लोक अर्पण करतील. अशा प्रकारे, हे शोभने, अग्नी तुझ्यासोबत सदैव राहील.
3.231.7
एवमुक्ता ततः स्वाहा तुष्टास्कन्देन पूजिता ।
पावकेन समायुक्ता भर्त्रा स्कन्दमपूजयत् ॥ ३.२३१.७ ॥
असे सांगितल्यावर संतुष्ट झालेल्या स्वाहेने स्कंदाकडून सन्मानित होऊन, पावक (अग्नी)शी संयुक्त होऊन, आपल्या पतीसह स्कंदाची पूजा केली.
3.231.8
ततो ब्रह्मा महासेनं प्रजापतिरथाब्रवीत् ।
अभिगच्छ महादेवं पितरं त्रिपुरार्दनम् ॥ ३.२३१.८ ॥
नंतर प्रजापती ब्रह्मा महासेनाला (स्कंदाला) म्हणाले: महादेवाकडे जा, त्रिपुराचा नाश करणाऱ्या तुझ्या पित्याकडे.
3.231.9
रुद्रेणाग्निं समाविश्य स्वाहामाविश्य चोमया ।
हितर्थं सर्वलोकानां जातस्त्वमपराजितः ॥ ३.२३१.९ ॥
रुद्राने अग्नीत प्रवेश करून, आणि उमेसह स्वाहेत प्रवेश करून, सर्व लोकांच्या हितासाठी तू अपराजित म्हणून जन्मलास.
3.231.10
उमायोन्यां च रुद्रेण शुक्रं सिक्तं महात्मना ।
अस्मिन्गिरौ निपतितं मिञ्जिकमिञ्जिकं यतः ॥ ३.२३१.१० ॥
उमेच्या योनीत महात्मा रुद्राने शुक्र सिंचन केले; ते या पर्वतावर पडले, त्यामुळे मिञ्जिक-मिञ्जिक (नावाचे स्थान) झाले.
3.231.11
मिथुनं वै महाभाग तत्र तद्रुद्रसंभवम् ।
संभूतं लोहितोदे तु शुक्रशेषमवापतत् ॥ ३.२३१.११ ॥
हे महाभागा, तेथे रुद्रापासून जन्मलेले ते जोडपे निर्माण झाले; आणि लोहितोदात उत्पन्न झालेल्या शुक्राचा उरलेला भाग पडला.
3.231.12
सूर्यरश्मिषु चाप्यनयदन्यच्चैवापतद्भुवि ।
आसक्तमन्यद्वृक्षेषु तदेवं प्चधाऽपतत् ॥ ३.२३१.१२ ॥
एक भाग सूर्यकिरणांमध्ये नेला गेला, आणि दुसरा भाग पृथ्वीवर पडला; दुसरा भाग वृक्षांना चिकटला; अशा प्रकारे ते पाच प्रकारांनी पडले.
3.231.13
तत्र ते विविधाकारा गणा ज्ञेया मनीषिभिः ।
तव पारिषदा घोरा य एते पिशिताशिनः ॥ ३.२३१.१३ ॥
तेथे त्यांचे विविध आकारांचे गण ज्ञानी लोकांनी जाणावेत; हे मांसभक्षक भयंकर पिशाच तुझे पारिषद आहेत.
3.231.14
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम् ।
अपूजयदमेयात्मा पितरं पितृवत्सलः ॥ ३.२३१.१४ ॥
'असेच होवो' असे म्हणून अमेय आत्म्याच्या, पितृवत्सल महासेनाने महेश्वराची पूजा केली.
3.231.15
अर्कपुष्पैस्तु ते पञ् गणाः पूज्या धनार्थिभिः ।
व्यादिप्रशमनार्थं चतेषां पूजां समाचरेत् ॥ ३.२३१.१५ ॥
रुईच्या फुलांनी ते पाच गण धनार्थींनी पूजावेत; रोग शमनासाठी त्यांची पूजा करावी.
3.231.16
मिञ्जिकामिञ्जिकं चैव मिथुनं रुद्रसंभवम् ।
नमस्कार्यं सदैवेह बालानां हितमिच्छता ॥ ३.२३१.१६ ॥
मिञ्जिका आणि मिञ्जिक हे रुद्रापासून जन्मलेले जोडपे; बालकांचे हित इच्छिणाऱ्याने त्यांना येथे सदैव नमस्कार करावा.
3.231.17
स्त्रियो मानुषमांसादा वृक्षका नाम नामतः ।
वृक्षेषु जातास्ता देव्यो नमस्कार्याः प्रजार्थिभिः ॥ ३.२३१.१७ ॥
मनुष्यमांसभक्षक स्त्रिया, नावाने वृक्षक, वृक्षांपासून जन्मलेल्या; संततीची इच्छा करणाऱ्यांनी त्या देवींना नमस्कार करावा.
3.231.18
एषामेव पिशाचानामसङ्ख्येयगणाः स्मृताः ।
घण्टायाः सपताकायाः शृणु मे संभवं नृप ॥ ३.२३१.१८ ॥
या पिशाचांचे असंख्य गण स्मरले जातात; हे नृपा, पताकेसह घंटेची उत्पत्ती माझ्याकडून ऐक.
3.231.19
ऐरावतस्य घण्टे द्वे वैजयन्त्याविति श्रुते ।
गुहस्य ते स्वयं दत्ते क्रमेणानाय्य धीमता ॥ ३.२३१.१९ ॥
ऐरावताच्या दोन घंटा आणि दोन वैजयंती पताका असे ऐकले आहे. बुद्धिमानाने त्या स्वतः आणून क्रमाने गुहाला (स्कंदाला) दिल्या.
3.231.20
एका तत्रविशाखस्य घण्टा स्कन्दस्य चापरा ।
पताका कार्तिकेयस् विशाखस्य च लोहिता ॥ ३.२३१.२० ॥
त्यांपैकी एक विशाखाची घंटा, दुसरी स्कंदाची; पताका कार्तिकेयाची आणि विशाखाची लाल पताका.
3.231.21
यानि क्रीडनकान्यस्य देवैर्दत्तानि वै तदा ।
तैरेव रमते देवो महासेनो महाबलः ॥ ३.२३१.२१ ॥
तेव्हा देवांनी त्याला दिलेल्या खेळण्यांनीच महाबली देव महासेन रमतो.
3.231.22
स संवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा ।
शुशुभे काञ्चने शैले दीप्यमानः श्रिया वृत्तः ॥ ३.२३१.२२ ॥
पिशाचगण आणि देवगणांनी वेढलेले ते सोनेरी पर्वतावर तेजस्वी व वैभवाने शोभले.
3.231.23
तेन वीरेण शुशुभे स शैलः शुभकाननः ।
आदित्येनेवांशुमता मन्दरश्चारुकन्दरः ॥ ३.२३१.२३ ॥
त्या वीरामुळे तो पर्वत सुंदर वनांनी शोभला; किरणांनी युक्त आदित्यामुळे मंदर सुंदर गुहांनी चमकतो तसा.
3.231.24
संतानकवनैः फुल्लैः करवीरवनैरपि ।
पारिजातवनैश्चैव जपाशोकवनैस्तथा ॥ ३.२३१.२४ ॥
फुललेल्या संतानक वनांनी, करवीर वनांनी, पारिजात वनांनी आणि जपा-अशोक वनांनी (तो पर्वत शोभला).
3.231.25
कदम्बतरुषण्डैश्च दिव्यैर्मृगगणैरपि ।
दिव्यैः पक्षिगणैश्चैव शुशुभे श्वेतपर्वतः ॥ ३.२३१.२५ ॥
कदंब वृक्षांच्या समूहांनी, दिव्य मृगगणांनी आणि दिव्य पक्षिगणांनी श्वेत पर्वत शोभून दिसत होता.
3.231.26
तत्रदेवगणाः सर्वेसर्वे देवर्षयस्तथा ।
मेघतूर्यरवाश्चैव क्षुब्धोदधिसमस्वनाः ॥ ३.२३१.२६ ॥
तेथे सर्व देवगण आणि देवर्षी होते; मेघासारखे तूर्यनाद आणि क्षुब्ध समुद्रासारखा घोष होत होता.
3.231.27
तत्रदेवाश्च गन्धर्वा नृत्यन्तेऽप्सरसस्तथा ।
हृष्टानां तत्रभूतानां श्रूयते निनदो महान् ॥ ३.२३१.२७ ॥
तेथे देव आणि गंधर्व नाचत होते, अप्सराही नाचत होत्या; तेथील हर्षित प्राण्यांचा महान कोलाहल ऐकू येत होता.
3.231.28
एवं सेन्द्रं जगत्सर्वं श्वेतपर्वतसंस्थितम् ।
प्रहृष्टं प्रेक्षते स्कन्दं न च ग्लायति दर्शनात् ॥ ३.२३१.२८ ॥
अशा प्रकारे इंद्रासह सारे जग श्वेत पर्वतावर उभे राहून हर्षाने स्कंदाला पाहत आहे; पाहण्याने त्याला थकवा येत नाही.