ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.231
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.231.1
यदा स्कन्देन मातृणामेवमेतत्प्रियं कृतम् ।
अथनैमब्रवीत्स्वाहा मम पुत्रस्त्वमौरसः ॥ ३.२३१.१ ॥
ਜਦੋਂ ਸਕੰਦ ਨੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਸਨੇ ਸਵਾਹਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਔਰਸ ਧੀ ਹੈਂ।'
3.231.2
इच्छाम्यहं त्वया दत्तां प्रीतिं परमदुर्लभाम् ।
तामब्रवीत्ततः स्कन्दः प्रीतिमिच्छसि कीदृशीम् ॥ ३.२३१.२ ॥
ਤੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ, ਅਤਿ ਦੁਰਲੱਭ ਉਹ ਪ੍ਰੀਤੀ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।' ਤਦ ਸਕੰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?'
3.231.3
दक्षस्याहं प्रिया कन्या स्वाहा नाम महाभुज ।
बाल्यात्प्रभृति नित्यं च जातकामा हुताशने ॥ ३.२३१.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਮੈਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਵਾਹਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸਦਾ ਅਗਨੀ ਲਈ ਕਾਮਨਾ ਰੱਖਦੀ ਆਈ ਹਾਂ।
3.231.4
न स मां कामिनीं पुत्र सम्यग्जनाति पावकः ।
इच्छामि शाश्वतं वासं वस्तु पुत्र सहाग्निना ॥ ३.२३१.४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਪਾਵਕ ਮੈਨੂੰ, ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਮੈਨੂੰ, ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
3.231.5
हव्यं कव्यंच यत्किंचिद्द्विजा मन्त्रसुसंस्तुतम् ।
होष्यन्त्यग्नौ सदा देवि स्वाहेत्युक्त्वासमुद्धृतम् ॥ ३.२३१.५ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਦ੍ਵਿਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹਵਿਯ ਤੇ ਕਵਿਯ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਨਗੇ; 'ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਚੁੱਕਿਆ ਉਹ।
3.231.6
अद्यप्रभृति दास्यन्ति सुवृत्ताः सत्पथे स्थिताः ।
एवमग्निसत्वया सार्धं सदा वत्स्यति शोभने ॥ ३.२३१.६ ॥
ਅੱਜ ਤੋਂ ਸੁਆਚਾਰੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਲੋਕ ਅਰਪਣ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਅਗਨੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰੇਗਾ।
3.231.7
एवमुक्ता ततः स्वाहा तुष्टास्कन्देन पूजिता ।
पावकेन समायुक्ता भर्त्रा स्कन्दमपूजयत् ॥ ३.२३१.७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਸਵਾਹਾ, ਸਕੰਦ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਸਕੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.231.8
ततो ब्रह्मा महासेनं प्रजापतिरथाब्रवीत् ।
अभिगच्छ महादेवं पितरं त्रिपुरार्दनम् ॥ ३.२३१.८ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਸੇਨ (ਸਕੰਦ) ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਮਹਾਦੇਵ ਕੋਲ ਜਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ।
3.231.9
रुद्रेणाग्निं समाविश्य स्वाहामाविश्य चोमया ।
हितर्थं सर्वलोकानां जातस्त्वमपराजितः ॥ ३.२३१.९ ॥
ਰੁਦਰ ਦੁਆਰਾ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਉਮਾ ਨਾਲ ਸਵਾਹਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਤੂੰ ਅਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
3.231.10
उमायोन्यां च रुद्रेण शुक्रं सिक्तं महात्मना ।
अस्मिन्गिरौ निपतितं मिञ्जिकमिञ्जिकं यतः ॥ ३.२३१.१० ॥
ਉਮਾ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਰੁਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਕਰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਇਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਿੰਜਿਕ-ਮਿੰਜਿਕ (ਨਾਮਕ ਥਾਂ) ਬਣੀ।
3.231.11
मिथुनं वै महाभाग तत्र तद्रुद्रसंभवम् ।
संभूतं लोहितोदे तु शुक्रशेषमवापतत् ॥ ३.२३१.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਜੋੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਲੋਹਿਤੋਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਡਿੱਗਿਆ।
3.231.12
सूर्यरश्मिषु चाप्यनयदन्यच्चैवापतद्भुवि ।
आसक्तमन्यद्वृक्षेषु तदेवं प्चधाऽपतत् ॥ ३.२३१.१२ ॥
ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ; ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਿਆ।
3.231.13
तत्र ते विविधाकारा गणा ज्ञेया मनीषिभिः ।
तव पारिषदा घोरा य एते पिशिताशिनः ॥ ३.२३१.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਗਣ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹਨ; ਇਹ ਮਾਸਭਕਸ਼ੀ ਭਿਆਨਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਰਸ਼ਦ ਹਨ।
3.231.14
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम् ।
अपूजयदमेयात्मा पितरं पितृवत्सलः ॥ ३.२३१.१४ ॥
'ਏਵੇਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਸੇਨ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
3.231.15
अर्कपुष्पैस्तु ते पञ् गणाः पूज्या धनार्थिभिः ।
व्यादिप्रशमनार्थं चतेषां पूजां समाचरेत् ॥ ३.२३१.१५ ॥
ਅਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਗਣਾਂ ਦੀ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਬਿਮਾਰੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3.231.16
मिञ्जिकामिञ्जिकं चैव मिथुनं रुद्रसंभवम् ।
नमस्कार्यं सदैवेह बालानां हितमिच्छता ॥ ३.२३१.१६ ॥
ਮਿੰਜਿਕਾ ਤੇ ਮਿੰਜਿਕ ਨਾਮ ਦਾ ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਜੋੜਾ; ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.231.17
स्त्रियो मानुषमांसादा वृक्षका नाम नामतः ।
वृक्षेषु जातास्ता देव्यो नमस्कार्याः प्रजार्थिभिः ॥ ३.२३१.१७ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਨਾਮ ਤੋਂ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਕ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ; ਸੰਤਾਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.231.18
एषामेव पिशाचानामसङ्ख्येयगणाः स्मृताः ।
घण्टायाः सपताकायाः शृणु मे संभवं नृप ॥ ३.२३१.१८ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗਣ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਤਾਕਾ ਸਮੇਤ ਘੰਟੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
3.231.19
ऐरावतस्य घण्टे द्वे वैजयन्त्याविति श्रुते ।
गुहस्य ते स्वयं दत्ते क्रमेणानाय्य धीमता ॥ ३.२३१.१९ ॥
ਐਰਾਵਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਘੰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਵੈਜਯੰਤੀ ਝੰਡੇ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਲਿਆ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਹ (ਸਕੰਦ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
3.231.20
एका तत्रविशाखस्य घण्टा स्कन्दस्य चापरा ।
पताका कार्तिकेयस् विशाखस्य च लोहिता ॥ ३.२३१.२० ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਖ ਦੀ ਘੰਟੀ, ਦੂਜੀ ਸਕੰਦ ਦੀ; ਝੰਡਾ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖ ਦਾ ਲਾਲ ਝੰਡਾ।
3.231.21
यानि क्रीडनकान्यस्य देवैर्दत्तानि वै तदा ।
तैरेव रमते देवो महासेनो महाबलः ॥ ३.२३१.२१ ॥
ਉਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਖਿਡੌਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਾਬਲੀ ਦੇਵ ਮਹਾਸੇਨ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
3.231.22
स संवृतः पिशाचानां गणैर्देवगणैस्तथा ।
शुशुभे काञ्चने शैले दीप्यमानः श्रिया वृत्तः ॥ ३.२३१.२२ ॥
ਪਿਸ਼ਾਚ-ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ।
3.231.23
तेन वीरेण शुशुभे स शैलः शुभकाननः ।
आदित्येनेवांशुमता मन्दरश्चारुकन्दरः ॥ ३.२३१.२३ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਬਤ ਸੁੰਦਰ ਬਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
3.231.24
संतानकवनैः फुल्लैः करवीरवनैरपि ।
पारिजातवनैश्चैव जपाशोकवनैस्तथा ॥ ३.२३१.२४ ॥
ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸੰਤਾਨਕ ਬਨਾਂ, ਕਰਵੀਰ ਬਨਾਂ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਜਪਾ-ਅਸ਼ੋਕ ਬਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ (ਉਹ ਪਰਬਤ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ)।
3.231.25
कदम्बतरुषण्डैश्च दिव्यैर्मृगगणैरपि ।
दिव्यैः पक्षिगणैश्चैव शुशुभे श्वेतपर्वतः ॥ ३.२३१.२५ ॥
ਕਦੰਬ ਬ੍ਰਿਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ, ਦਿਵ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਵੇਤ ਪਰਬਤ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।
3.231.26
तत्रदेवगणाः सर्वेसर्वे देवर्षयस्तथा ।
मेघतूर्यरवाश्चैव क्षुब्धोदधिसमस्वनाः ॥ ३.२३१.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਸਨ; ਮੇਘ ਵਰਗੇ ਤੂਰਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਖੁਭੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਘੋਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.231.27
तत्रदेवाश्च गन्धर्वा नृत्यन्तेऽप्सरसस्तथा ।
हृष्टानां तत्रभूतानां श्रूयते निनदो महान् ॥ ३.२३१.२७ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਖੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
3.231.28
एवं सेन्द्रं जगत्सर्वं श्वेतपर्वतसंस्थितम् ।
प्रहृष्टं प्रेक्षते स्कन्दं न च ग्लायति दर्शनात् ॥ ३.२३१.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਸ਼ਵੇਤ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ।