మహాభారతం · అధ్యాయం 3.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.232.1
यदाऽभिषिक्तो भगवान्सैनापत्ये तु पावकिः ।
तदा संप्रस्थितः श्रीमान्हृष्टो भद्रवटं हरः ॥ ३.२३२.१ ॥
భగవానుడైన పావకి సేనాపతి పదవిలో అభిషేకించబడినప్పుడు, శ్రీమంతుడైన హరుడు సంతోషంతో భద్రవటం వైపు బయలుదేరాడు.
3.232.2
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः ।
अनुयातः सुरैः सर्वैः सहस्राक्षपुरोगमैः ॥ ३.२३२.२ ॥
సూర్యవర్ణం గల రథంపై పార్వతితో కూడిన ప్రభువు వెళ్లాడు; ఇంద్రుడు ముందు నడవగా దేవతలందరూ ఆయనను అనుసరించారు.
3.232.3
सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे ।
उत्पपात दिवं शुभ्रं कालेनाभिप्रचोदितम् ॥ ३.२३२.३ ॥
ఆ ఉత్తమ రథానికి కట్టబడిన వెయ్యి సింహాలు, కాలప్రేరణతో, ప్రకాశవంతమైన ఆకాశంలోకి ఎగిరాయి.
3.232.4
तेपिबन्त इवाकाशं त्रासयन्तक्षराचरान् ।
सिंहा नभस्यगच्छन्त नदन्तश्चारुकेसराः ॥ ३.२३२.४ ॥
ఆకాశాన్ని త్రాగుతున్నట్లుగా, చరాచర ప్రాణులను భయపెడుతూ, అందమైన కేసరాలు గల సింహాలు గర్జిస్తూ ఆకాశంలోకి వెళ్లాయి.
3.232.5
तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह ।
विद्युता सहितः सूर्यः सेन्द्रचापे घने यथा ॥ ३.२३२.५ ॥
ఆ రథంపై పశుపతి ఉమతో కూర్చుని ప్రకాశించాడు; ఇంద్రధనుస్సుతో కూడిన దట్టమైన మేఘంలో మెరుపుతో సూర్యుడు ప్రకాశించినట్లు.
3.232.6
अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह ।
आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः ॥ ३.२३२.६ ॥
ఆయనకు ముందు భగవానుడైన ధనేశుడు (కుబేరుడు) గుహ్యకులతో కలిసి అందమైన పుష్పక విమానం ఎక్కి వెళ్తున్నాడు; అది నరులు మోసే వాహనం.
3.232.7
ऐरावतं समास्थाय शक्रश्चापि सुरैः सह ।
पृष्ठतोऽनुययौ यान्तं वरदं वृषभध्वजम् ॥ ३.२३२.७ ॥
ఐరావతంపై అధిష్ఠించిన ఇంద్రుడు కూడా దేవతలతో కలిసి వెనుక వెళ్లాడు, వరాలిచ్చే వృషభధ్వజుడి వైపు వెళ్తున్నవానిని.
3.232.8
जृम्भकैर्यक्षरक्षोभिः स्रग्विभिः समलंकृतः ।
यात्यमोघो महायक्षो दक्षिणं पक्षमास्थितः ॥ ३.२३२.८ ॥
జృంభకులు, యక్ష-రాక్షసులు, పూలమాలలు ధరించిన గణాలతో బాగా అలంకరించబడిన, అమోఘుడైన మహాయక్షుడు కుడిపక్షాన్ని ఆశ్రయించి వెళ్తున్నాడు.
3.232.9
तस्य दक्षिणतो देवा बहवश्चित्रयोधिनः ।
गच्छन्ति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः ॥ ३.२३२.९ ॥
అతనికి కుడివైపున అనేక అద్భుత యోధులైన దేవతలు వసువులతో, రుద్రులతో కలిసి వెళ్తున్నారు.
3.232.10
यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः ।
घोरैर्व्याधिशतैर्याति घोररूपवपुस्तथा ॥ ३.२३२.१० ॥
యముడు మృత్యువుతో కలిసి, అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టబడి, వందలాది భయంకర వ్యాధులతో, భయంకర రూపంతో వెళ్తున్నాడు.
3.232.11
यमस्य पृष्ठतश्चैव रघोरस्त्रिशिखरः शितः ।
विजयो नाम रुद्रस्य याति शूलः स्वलंकृतः ॥ ३.२३२.११ ॥
యముని వెనుక భయంకరమైన, మూడు శిఖరాలు గల, పదునైన, విజయమనే పేరున్న రుద్రుని శూలం బాగా అలంకరించబడి వెళ్తోంది.
3.232.12
तमुग्रपाशो वरुणो भगवान्सलिलेश्वरः ।
परिवार्य शनैर्याति यादोभिर्विविधैर्वृतः ॥ ३.२३२.१२ ॥
భగవంతుడైన సలిలేశ్వరుడు వరుణుడు, భయంకర పాశంతో, అతనిని చుట్టుముట్టి నెమ్మదిగా వెళ్తున్నాడు, అనేక జలజీవులతో కూడినవాడై.
3.232.13
पृष्ठतोविजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टसः ।
गदामुसलशक्त्याद्यैर्वृतः प्रहरणोत्तमैः ॥ ३.२३२.१३ ॥
విజయునికి వెనుక కూడా రుద్రుని పట్టసం వెళ్ళుచున్నది; గద, ముసలం, శక్తి మొదలైన ఉత్తమ ఆయుధాలచే చుట్టబడి.
3.232.14
पट्टसं त्वन्वगाद्राजंश्छत्रं रौद्रं महाप्रभम् ।
कमण्डलुश्चाप्यनु तं महर्षिगणसेवितः ॥ ३.२३२.१४ ॥
ఓ రాజా, పట్టసాన్ని అనుసరించి భయంకరమైన, మహాప్రభ గల ఛత్రం వెళ్ళుతుంది; దాని వెనుక మహర్షి గణాలచే సేవింపబడిన కమండలువు కూడా.
3.232.15
तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्श्रिया वृतः ।
भृग्वङ्गिरोभिः सहितो दैधतैश्चानुपूजितः ॥ ३.२३२.१५ ॥
అతని కుడి వైపున దండం శోభిస్తూ వెళ్ళుచున్నది, శ్రీచే చుట్టబడి; భృగు, అంగిరసులతో కూడి, దైధతులచే చక్కగా పూజింపబడి.
3.232.16
एषां तु पृष्ठतो रुद्रो विमले स्यन्दने स्थितः ।
याति संहर्षयन्सर्वांस्तेजसा त्रिदिवौकसः ॥ ३.२३२.१६ ॥
వీరందరి వెనుక నిర్మల రథంపై నిలిచిన రుద్రుడు వెళ్ళుచున్నాడు; తన తేజస్సుతో త్రిదివవాసులందరినీ సంతోషపెడుతూ.
3.232.17
ऋषयश्चापि देवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा ।
नद्यो ह्रदाःसमुद्राश्चतथैवाप्सरसां गणाः ॥ ३.२३२.१७ ॥
ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, భుజగులు; అలాగే నదులు, సరస్సులు, సముద్రాలు, అప్సరసల గణాలు కూడా.
3.232.18
नक्षत्राणि ग्रहाश्चैवदेवानां शिशवश्च ये ।
स्त्रियश्च विविधाकारा यान्ति रुद्रस्य पृष्ठतः ॥ ३.२३२.१८ ॥
నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, దేవతల శిశువులు, వివిధ రూపాలు గల స్త్రీలు కూడా రుద్రుని వెనుక వెళ్ళుచున్నారు.
3.232.19
सृजन्त्यः पुष्पवर्षाणि चारुरूपा वराङ्गनाः ।
पर्जन्यश्चाप्यनुययौ नमस्कृत्य पिनाकिनम् ॥ ३.२३२.१९ ॥
అందమైన రూపం కలిగిన శ్రేష్ఠ స్త్రీలు పూలవర్షం కురిపిస్తూ వెళ్ళారు; మేఘం కూడా పినాకిని నమస్కరించి ఆయనను అనుసరించింది.
3.232.20
छत्रं च पाण्डुरं सोमस्तस्य मूर्धन्यधारयत् ।
चामरे चापि वायुश्च गृहीत्वाऽग्निश्च धिष्ठितौ ॥ ३.२३२.२० ॥
చంద్రుడు ఆయన తలపై తెల్లని గొడుగు పట్టాడు; వాయువు, అగ్ని చామరాలు పట్టుకుని నిలిచారు.
3.232.21
शक्रश्च पृष्ठतस्तस्य याति राजञ्छ्रिया वृतः ।
सहराजर्षिभिः सर्वैः स्तुवानो वृषकेतनम् ॥ ३.२३२.२१ ॥
ఓ రాజా, ఇంద్రుడు కూడా తేజస్సుతో చుట్టబడి ఆయన వెనుక వెళ్తున్నాడు; రాజర్షులందరితో కలిసి వృషకేతనుని స్తుతిస్తూ.
3.232.22
गौरी विद्याऽथ गान्धारी केशिनी मित्रसाह्वया ।
सावित्र्या सह सर्वास्ताः पार्वत्या यान्ति पृष्ठतः ॥ ३.२३२.२२ ॥
గౌరి, విద్య, గాంధారి, కేశిని, మిత్ర అనే దేవతలు అందరూ సావిత్రితో కలిసి పార్వతి వెనుక వెళ్తున్నారు.
3.232.23
तत्र विद्यागणाः सर्वेये केचित्कविभिः स्मृताः ।
तस्य कुर्वन्ति वचनं सेन्द्रा देवाश्चमूमुखे ॥ ३.२३२.२३ ॥
కవులచే స్మరించబడే విద్యాగణాలన్నీ, ఇంద్రునితో సహా దేవతలు, సైన్య ముఖభాగంలో ఆయన ఆజ్ఞను పాటిస్తారు.
3.232.24
गृहीत्वा तु पताकां वै यात्यग्रे राक्षसो ग्रहः ।
व्यापृतस्तु श्मशाने यो नित्यं रुद्रस् वै सखा।
पिङ्गलो नाम यक्षेन्द्रो लोकस्यानन्ददायकः ॥ ३.२३२.२४ ॥
పతాకను పట్టుకుని రాక్షస గ్రహం ముందు వెళ్తోంది; శ్మశానంలో ఎప్పుడూ నిమగ్నమై ఉండేవాడు, రుద్రుని స్నేహితుడు, లోకానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు—పింగళుడు అనే యక్షరాజు.
3.232.25
एबिश्च सहितो देवस्तत्रयाति यथासुखम् ।
अग्रतः पृष्ठतस्चैवं न हि तस्य गतिर्ध्रुवा ॥ ३.२३२.२५ ॥
వీరితో కూడిన ఆ దేవుడు అక్కడ సుఖంగా వెళ్తాడు; ముందుకు, వెనుకకు కూడా, అతని గమనం స్థిరం కాదు.
3.232.26
रुद्रं सत्कर्मभिर्मर्त्याः पूजयन्तीह दैवतम् ।
शिवमित्येव यं प्राहुरीशं रुद्रं पिनाकिनम् ॥ ३.२३२.२६ ॥
ఇక్కడ మానవులు సత్కర్మల ద్వారా ఆ దైవమైన రుద్రుడిని పూజిస్తారు; ఆయనను శివుడు, ఈశుడు, రుద్రుడు, పినాకి అని పిలుస్తారు.
3.232.27
एवं सर्वे सुरगणास्तदा वै प्रीतमानसाः ।
भावैस्तु विविधाकारैः पूजयन्ति महेश्वरम् ॥ ३.२३२.२७ ॥
అలా అప్పుడు దేవగణాలన్నీ సంతోష మనస్సుతో, అనేక విధాలైన భావాలతో మహేశ్వరుడిని పూజిస్తారు.
3.232.28
कदेवसेनापतिस्त्वं देवसेनाभिरावृतः ।
अनुदच्छति देवेशं ब्रह्मण्यः कृत्तिकासुतः ॥ ३.२३२.२८ ॥
ఓ దేవసేనాపతీ, దేవసేనలతో చుట్టబడి, దేవేశుని అనుసరిస్తావు — బ్రాహ్మణభక్తుడా, కృత్తికల కుమారుడా.
3.232.29
अथाब्रवीन्महासेनं महादेवो बृहद्वचः ।
सप्तमं मारुतस्कन्धं रक्ष नित्यमतन्द्रितः ॥ ३.२३२.२९ ॥
అప్పుడు మహాదేవుడు మహాసేనునితో గంభీర వచనాలు పలికాడు — 'మరుత్ గణాల ఏడవ సమూహాన్ని ఎప్పుడూ అలసత్వం లేకుండా రక్షించు.'
3.232.30
सप्तमं मारुतस्कन्धं पालयिष्याम्यहं प्रभो ।
यदन्यदपि मे कार्यं देव तद्वद माचिरम् ॥ ३.२३२.३० ॥
ఓ ప్రభూ, నేను మరుత్ గణాల ఏడవ సమూహాన్ని రక్షిస్తాను. ఓ దేవా, నాకు ఇంకా ఏదైనా కర్తవ్యం ఉంటే, వెంటనే చెప్పు.
3.232.31
कार्येष्वहं त्वया पुत्र संद्रष्टव्यः सदैव हि ।
दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ ३.२३२.३१ ॥
కుమారా, కార్యాలలో నీవు ఎల్లప్పుడూ నన్ను దర్శించాలి. నా దర్శనం వల్ల, భక్తి వల్ల నీవు పరమ శ్రేయస్సును పొందుతావు.
3.232.32
इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्यज्य महेश्वरः ।
स्कन्दं सहोमया प्रीतो ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ३.२३२.३२ ॥
ఇలా చెప్పి మహేశ్వరుడు అతడిని కౌగిలించుకొని పంపాడు. ఉమతో కలసి సంతోషించిన ఆయన తేజస్సుతో ప్రజ్వలిస్తున్న స్కందుడిని పంపాడు.
3.232.33
विसर्जिते ततः स्कन्दे बभूवौत्पातिकं महत् ।
सहसैव महाराजदेवान्सर्वान्प्रमोहयत् ॥ ३.२३२.३३ ॥
స్కందుడు పంపబడగానే అప్పుడు ఒక గొప్ప అపశకునం కలిగింది. ఓ మహారాజా, అది దేవతలందరినీ అకస్మాత్తుగా మోహింపజేసింది.
3.232.34
जज्वाल स्वं सनक्षत्रं प्रमूढं भुवनं भृशम् ।
चचाल व्यनदच्चोर्वी तमोभूतं जगत्प्रभो ॥ ३.२३२.३४ ॥
నక్షత్రాలతో కూడిన లోకం తీవ్రంగా మోహితమై మండింది. భూమి కంపించి గర్జించింది; ప్రభూ, జగత్తు చీకటిగా మారింది.
3.232.35
ततस्तद्दारुणं दृष्ट्वा क्षुभितः शंकरस्तदा ।
उमा चैवमहाभाग देवाश्च समहर्षयः ॥ ३.२३२.३५ ॥
అప్పుడు ఆ భయంకరాన్ని చూసి శంకరుడు ఆ సమయంలో క్షోభించాడు; ఓ మహాభాగా, ఉమ కూడా, దేవతలు మహర్షులతో కలిసి కూడా క్షోభించారు.
3.232.36
ततस्तेषु प्रमूढेषु पर्वताम्बुदसन्निभम् ।
नानाप्रहरणं घोरमदृश्यत महद्बलम् ॥ ३.२३२.३६ ॥
అప్పుడు వారందరూ మోహితులై ఉండగా, పర్వతాలు మేఘాల వంటి, అనేక భయంకర ఆయుధాలతో కూడిన ఒక మహా సైన్యం కనిపించింది.
3.232.37
तद्वै घोरमसङ्ख्येयं गर्जच्च विविधा गिरः ।
अभ्यद्रवद्रणए देवान्भगवन्तं च शंकरम् ॥ ३.२३२.३७ ॥
ఆ భయంకరమైన, అసంఖ్యాకమైన, గర్జించే వివిధ స్వరాల రాక్షసులు యుద్ధంలో దేవతలపైనా, భగవాన్ శంకరుడిపైనా విరుచుకుపడ్డారు.
3.232.38
तैर्विसृष्टान्यनीकेषु बाणजालान्यनेकशः ।
पर्वताश्च शतघ्न्यश्च प्रासासिपरिघा गदाः ॥ ३.२३२.३८ ॥
వారు సేనలపైకి అనేకసార్లు బాణజాలాలను, పర్వతాలను, శతఘ్నులను, ఈటెలను, కత్తులను, పరిఘలను, గదలను ప్రయోగించారు.
3.232.39
निपतद्भिश्च तैर्घोरैर्देवानीकं महायुधैः ।
क्षणेन व्यद्रवत्सर्वं विमुखं चाप्यदृश्यत ॥ ३.२३२.३९ ॥
ఆ భయంకర మహాయుధాలు పడటంతో దేవసేన అంతా క్షణంలో చెదిరి పారిపోయింది; ముఖం తిప్పి పలాయనం చేస్తున్నట్లు కనిపించింది.
3.232.40
निकृत्तयोधनागाश्वं कृत्तायुधमहारथम् ।
दानवैरर्दितं सैन्यं देवानां विमुखं बभौ ॥ ३.२३२.४० ॥
యోధులు, ఏనుగులు, గుఱ్ఱాలు నరకబడి, ఆయుధాలు విరిగి, మహారథులు కూలి, దానవులచే పీడించబడిన దేవసేన ముఖం తిప్పి కనిపించింది.
3.232.41
असुरैर्वध्यमानं तत्पावकैरिव काननम् ।
अपतद्दग्धभूयिष्ठं महाद्रुमवनं तथा ॥ ३.२३२.४१ ॥
అసురులచే చంపబడుతున్న ఆ సేన, అగ్నులచే కాలిన అడవిలా పడిపోయింది; పెద్ద వృక్షాల వనం ఎక్కువగా కాలిపోయినట్లు.
3.232.42
ते विभिन्नशिरोदेहाः प्राद्रवन्तो दिवौकसः ।
न नाथमधिगच्छन्ति वध्यमाना महारणे ॥ ३.२३२.४२ ॥
తలలు, దేహాలు ఛిద్రమైన ఆ దివికవాసులు పారిపోతూ, మహాయుద్ధంలో చంపబడుతూ, ఒక రక్షకుడిని కూడా పొందలేకపోయారు.
3.232.43
अथ तद्विद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वा देवः पुरंदरः ।
आश्वासयन्नुवाचेदं बलभिद्दानवार्दितम् ॥ ३.२३२.४३ ॥
అప్పుడు పారిపోతున్న ఆ సైన్యాన్ని చూచి, దేవరాజు పురందరుడు, దానవులచే పీడింపబడిన వారిని ఓదార్చుతూ ఇలా అన్నాడు.
3.232.44
भयं त्यजत भद्रं व शूराः शस्त्राणि गृह्णत ।
कुरुध्वंविक्रमे बुद्धिं मा वः काचिद्व्यथा भवेत् ॥ ३.२३२.४४ ॥
వీరులారా, భయాన్ని విడిచిపెట్టండి, మీకు శుభం కలుగుగాక; ఆయుధాలు చేపట్టండి. పరాక్రమంపై మనసు పెట్టండి; మీకు ఏ బాధా కలగకూడదు.
3.232.45
जयतैनाम्सुदुर्वृत्तान्दानवान्घोरदर्शनान् ।
अभिद्रवत भद्रं वो मया सह महासुरान् ॥ ३.२३२.४५ ॥
ఈ భయంకర రూపులు గల, అతి దుష్ట ప్రవర్తన గల దానవులను జయించండి; నాతో కలిసి ఈ మహాసురులపై దాడి చేయండి, మీకు శుభం కలుగుగాక.
3.232.46
शक्रस् वचनं श्रुत्वा समाश्वस्ता दिवौकसः ।
दानवान्प्रत्ययुध्यन्त शक्रं कृत्वा व्यपाश्रयम् ॥ ३.२३२.४६ ॥
శక్రుని మాటలు విని స్వర్గవాసులు ఓదార్పు పొంది, శక్రుణ్ణి ఆశ్రయంగా చేసుకొని దానవులతో యుద్ధం చేశారు.
3.232.47
ततस्ते त्रिदशाः सर्वेमरुतश्च महाबलाः ।
प्रत्युद्ययुर्महाभागाः साध्याश्च वसुभिः सह ॥ ३.२३२.४७ ॥
అప్పుడు ఆ త్రిదశులందరూ, మహాబలులైన మరుత్తులు, మహాభాగ్యులైన సాధ్యులు వసువులతో కలిసి ఎదురుగా ముందుకు సాగారు.
3.232.48
तैर्विसृष्टान्यनीकेषु क्रुद्धैः शस्त्राणि संयुगे ।
शराश्च दैत्यकायेषु पिबन्ति रुधिरं बहु ॥ ३.२३२.४८ ॥
కోపించిన దేవతలు యుద్ధంలో సేనలపై ప్రయోగించిన ఆయుధాలు, బాణాలు దైత్యుల శరీరాలలో విస్తారంగా రక్తాన్ని త్రాగాయి.
3.232.49
तेषां देहान्विनिर्भिद्य शरास्ते निशितास्तदा ।
निपतन्तोऽभ्यदृश्यन्त नगेभ्य इव पन्नगाः ॥ ३.२३२.४९ ॥
వారి శరీరాలను చీల్చుకుని, పదునైన ఆ బాణాలు అప్పుడు పర్వత గజాల నుండి జారిపడే సర్పాల వలె పడుతూ కనిపించాయి.
3.232.50
तानि दैत्यशरीराणि निर्भिन्नानिस्म सायकैः ।
अपतन्भूतलेराजंश्छिन्नाभ्राणीव सर्वशः ॥ ३.२३२.५० ॥
ఓ రాజా, బాణాలచే చీల్చబడిన ఆ దైత్య శరీరాలు కోసిన మేఘాల వలె పూర్తిగా భూమిపై పడిపోయాయి.
3.232.51
ततस्तद्दानवं सैन्यं सर्वैर्देवगणैर्युधि ।
त्रासितं विविधैर्बाणैः कृतंचैव पराङ्युखम् ॥ ३.२३२.५१ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో దేవగణాలన్నీ వివిధ బాణాలతో భయపెట్టిన ఆ దానవ సైన్యం వెనుదిరిగి పారిపోయింది.
3.232.52
अथोत्क्रुष्टं तदा हृष्टैः सर्वैर्देवैरुदायुधैः ।
संहतानि च तूर्याणि प्रावाद्यन्त ह्यनेकशः ॥ ३.२३२.५२ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన దేవతలందరూ ఆయుధాలు ఎత్తి గొప్పగా గర్జించారు; అనేక వాద్యాలు ఏకకాలంలో మోగాయి.
3.232.53
एवमन्योन्रसंयुक्तं युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
देवानां दानवानां च मांसशोणितकर्दमम् ॥ ३.२३२.५३ ॥
ఈ విధంగా దేవతలకు దానవులకు మధ్య జరిగిన ఆ పరస్పర యుద్ధం అత్యంత భీకరంగా సాగింది; అది మాంసం రక్తాల బురదగా మారింది.
3.232.54
अनयो देवलोकस्य सहसैवाभ्यदृश्यत ।
तथहि दानवा घोरा विनिघ्नन्ति दिवौकसः ॥ ३.२३२.५४ ॥
ఈ రెండు కారణంగా దేవలోకం అకస్మాత్తుగా కనిపించింది; ఎందుకంటే భయంకర దానవులు స్వర్గవాసులను సంహరిస్తున్నారు.
3.232.55
ततस्तूर्यप्रणादाश्च भेरीणां च महास्वनाः ।
बभूवुर्दानवेन्द्राणां सिंहनादाश्च दारुणाः ॥ ३.२३२.५५ ॥
అప్పుడు దానవేంద్రుల బాకుల ధ్వనులు, భేరుల మహా ధ్వనులు, భయంకర సింహనాదాలు మొదలయ్యాయి.
3.232.56
अथ दैत्यबलाद्घोरान्निष्पपात महाबलः ।
दानवो महिषो नाम प्रगृह्य विपुलं गिरिम् ॥ ३.२३२.५६ ॥
అప్పుడు దైత్యుల భయంకర సేన నుండి మహాబలుడైన మహిషుడనే దానవుడు ఒక పెద్ద పర్వతాన్ని ఎత్తి ముందుకు దూకాడు.
3.232.57
ते तं धनैरिवादित्यं दृष्ट्वासंपरिवारितम् ।
तमुद्यतगिरिं राजन्व्यद्रवन्त दिवौकसः ॥ ३.२३२.५७ ॥
రాజా, మేఘాలతో కప్పబడిన సూర్యునిలా పర్వతం ఎత్తి నిలిచిన అతనిని చూసి దేవతలు పారిపోయారు.
3.232.58
अथाभिद्रुत्य महिषो देवांश्चिक्षेप तं गिरिम् ।
महाकायं महाराज सतोयमिव तोयदम् ॥ ३.२३२.५८ ॥
అప్పుడు మహిషుడు దేవులపై దూకి, మహారాజా, నీటితో నిండిన మేఘంలా ఉన్న ఆ మహాకాయ పర్వతాన్ని విసిరాడు.
3.232.59
पतता तेन गिरिणा देवसैन्यस् पार्थिव ।
भीमरूपेण निहतमयुतं प्रापतद्भुवि ॥ ३.२३२.५९ ॥
రాజా, పడుతున్న ఆ భయంకర పర్వతంతో దేవసైన్యానికి చెందిన పదివేల మంది హతమై నేలపై పడిపోయారు.
3.232.60
अथ तैर्दानवैः सार्धं महिषस्त्रासयन्सुरान् ।
अभ्यद्रवद्रणे तूर्णं सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ ३.२३२.६० ॥
అప్పుడు మహిషుడు ఆ దానవులతో కలిసి దేవులను భయపెడుతూ రణభూమిలో వేగంగా వారిపై దూకాడు, సింహం చిన్న జింకలపై దూకినట్లు.
3.232.61
तमापतन्तं महिषं दृष्ट्वा सेन्द्रा दिवौकसः ।
व्यद्रवन्तरणे बीता विकीर्णायुधकेतनाः ॥ ३.२३२.६१ ॥
ఆ విధంగా దూసుకువస్తున్న మహిషుడిని చూసి ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు భయపడి రణరంగంలో పారిపోయారు; వారి ఆయుధాలు, ధ్వజాలు చెదిరిపోయాయి.
3.232.62
ततःस महिषः क्रुद्धस्तूर्णं रुद्ररथं ययौ ।
अभिद्रुत्य च जग्राह रुद्रस् रथकूवरम् ॥ ३.२३२.६२ ॥
అప్పుడు కోపించిన ఆ మహిషుడు వేగంగా రుద్రుని రథం వైపు వెళ్లి, దానిపై దూకి రుద్రుని రథపు కూబరాన్ని పట్టుకున్నాడు.
3.232.63
यदा रुद्ररथं क्रुद्धो महिषः सहसा गतः ।
रेसतू रोदसी गाढं मुमुहुश् महर्षयः ॥ ३.२३२.६३ ॥
కోపించిన మహిషుడు అకస్మాత్తుగా రుద్రుని రథం వద్దకు వెళ్లినప్పుడు, ఆకాశం భూమి తీవ్రంగా గర్జించాయి; మహర్షులు మోహానికి లోనయ్యారు.
3.232.64
अनदंश्चमहाकाया दैत्या जलधरोपमाः ।
आसीच्चनिश्चितं तेषां जितमस्माभिरित्युत ॥ ३.२३२.६४ ॥
విశాలదేహులైన దైత్యులు మేఘాల వలె గర్జించారు; 'మేము గెలిచాము' అని వారికి ఖచ్చితమైన నమ్మకం ఉంది.
3.232.65
तथाभूते तु भगवानाहूय गुहमात्मजम् ।
दौरात्म्यं पश्य पुतर् त्वं दानवस्य दुरात्मनः।
जहि शीघ्रं दुराचारं द्रष्टुमिच्छामि ते बलम् ॥ ३.२३२.६५ ॥
అటువంటి స్థితిలో భగవానుడు తన కుమారుడు గుహుని పిలిచి, 'కుమారా, ఈ దుష్టాత్ముడైన దానవుని దుర్మార్గాన్ని చూడు; ఈ దురాచారుడిని శీఘ్రంగా సంహరించు; నీ బలాన్ని చూడాలనుకుంటున్నాను' అని అన్నాడు.
3.232.66
इत्युक्ताव भगवान्स्कन्दं परिपूज्य महेश्वरः ।
अयोजयन्निग्रहार्थं महिषस् गतायुषः।
सस्मार च तदा स्कन्दं मृत्युं तस्य दुरात्मनः ॥ ३.२३२.६६ ॥
ఇలా చెప్పబడగా, మహేశ్వరుడైన భగవానుడు స్కందుని గౌరవించి, మహిషుని అణచడానికి అతనిని నియోగించాడు; ఆ దుష్టుని ఆయువు తీరుతున్నందున, స్కందుని మరియు అతని మృత్యువును స్మరించాడు.
3.232.67
महिषोऽपि रथं दृष्ट्वा रौद्रं रुद्रस् चानदत् ।
देवान्संत्रासयंश्चापि दैत्यांस्चापिप्रहर्षयत् ॥ ३.२३२.६७ ॥
మహిషుడు కూడా ఆ భయంకర రథాన్ని చూసి రుద్రుడిలా గర్జించాడు; దేవతలను భయపెడుతూ, దైత్యులను సంతోషపెడుతూ.
3.232.68
ततस्तस्मिनभये घोरे देवानां समुपस्थिते ।
आजगाम महासेनः क्रोधात्सूर्य इव ज्वलन् ॥ ३.२३२.६८ ॥
అప్పుడు దేవతలకు కలిగిన ఆ భయంకర భయంలో, మహాసేనుడు కోపంతో సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ వచ్చాడు.
3.232.69
लोहिताम्बरसंवीतो लोहितस्रग्विभूषणः ।
लोहिताश्वो महाबाहुर्हिरण्यकवचः प्रभुः ॥ ३.२३२.६९ ॥
ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్రని మాలలతో అలంకరించబడి, ఎర్రని గుర్రాలు కలవాడు, మహాబాహువు, బంగారు కవచం ధరించిన ప్రభువు.
3.232.70
रथमादित्यसंकाशमास्थितः कनकप्रभम् ।
तं दृष्ट्वा दैत्यसेना सा व्यद्रवत्सहसा रणे ॥ ३.२३२.७० ॥
సూర్యునిలా, బంగారు కాంతితో మెరిసే రథంపై ఆసీనుడైన అతడిని చూసి, ఆ దైత్య సైన్యం యుద్ధంలో హఠాత్తుగా పారిపోయింది.
3.232.71
स चापि तां प्रज्वलितां महिषस् विदारिणीम् ।
मुमोच शक्तिं राजेनद्र महासेनो महाबलः ॥ ३.२३२.७१ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఆ మహాబలుడైన మహాసేనుడు కూడా ఆ ప్రజ్వలించే, మహిషుని చీల్చే శక్తిని విడిచాడు.
3.232.72
सा मुक्ताऽभ्यहरत्तस्य महिषस्य शिरो महत् ।
पपात भिन्ने शिरसि महिषस्त्यक्तजीवितः ॥ ३.२३२.७२ ॥
విడిచిన ఆ శక్తి మహిషుని పెద్ద తలను తాకింది; తల పగిలిపోగా, ప్రాణం కోల్పోయిన మహిషుడు కూలిపోయాడు.
3.232.73
पतता शिरसा तेन द्वारं षोडशयोजनम् ।
पर्वताभेन पिहितं तदाऽगम्यं ततोऽभवत्।
उत्तराः कुरवस्तेन गच्छन्त्यद्य यथासुम् ॥ ३.२३२.७३ ॥
పడిన ఆ తలచేత పదహారు యోజనాల విస్తీర్ణం గల ఆ ద్వారం పర్వతంలా మూసుకుపోయి, అప్పటి నుండి దుర్గమమైంది. దాని ద్వారా ఉత్తర కురులు ఇప్పటికీ సుఖంగా వెళ్తారు.
3.232.74
क्षिप्ताक्षिप्ता तु सा शक्तिर्हत्वा शत्रून्सहस्रशः ।
स्कन्दहस्तमनुप्राप्ता दृश्यते देवदानवैः ॥ ३.२३२.७४ ॥
విసిరి మరలివచ్చిన ఆ శక్తి వేలాది శత్రువులను చంపి స్కందుని చేతికి చేరినట్లు దేవదానవులు చూశారు.
3.232.75
प्रायः शरैर्विनिहता महासेनेन धीमता ।
शेषा दैत्यगणा घोरा भीतास्त्रस्ता दुरासदैः।
स्कन्दपारिषदैर्हत्वा भक्षिताश्च सहस्रशः ॥ ३.२३२.७५ ॥
ఎక్కువమంది బుద్ధిమంతుడైన మహాసేనుని బాణాలతో హతమయ్యారు; మిగిలిన భయంకర దైత్యగణాలు భయపడి వణికాయి; అజేయులైన స్కంద పారిషదులు వారిని చంపి వేలాదిగా భక్షించారు.
3.232.76
दनवान्भक्षयन्तस्ते प्रपिबन्तश्च शोणितम् ।
क्षणान्निर्दानवं सर्वमकार्षुर्भृशहर्षिताः ॥ ३.२३२.७६ ॥
వారు దానవులను భక్షిస్తూ, రక్తం త్రాగుతూ, అత్యంత ఆనందంతో క్షణంలో సమస్తాన్ని దానవరహితం చేశారు.
3.232.77
तमांसीवयथा सूर्यो वृक्षानग्निर्घनान्खगः ।
तथास्कन्दोऽजयच्छत्रून्स्वेन वीर्येण कीर्तिमान् ॥ ३.२३२.७७ ॥
సూర్యుడు చీకటిని, అగ్ని దట్టమైన వృక్షాలను, పక్షి సర్పాలను జయించినట్లు, కీర్తిమంతుడైన స్కందుడు తన పరాక్రమంతో శత్రువులను జయించాడు.
3.232.78
संपूज्यमानस्त्रिदशैरभिवाद्य महेश्वरम् ।
शुशुभे कृतिकापुत्रः प्रकीरणांशुरिवांशुमान् ॥ ३.२३२.७८ ॥
దేవతలచేత పూజింపబడి, మహేశ్వరుని నమస్కరించి, కృత్తికా పుత్రుడు చెదరిన కిరణాలతో ప్రకాశించే సూర్యునిలా ప్రకాశించాడు.
3.232.79
नष्टशत्रुर्यदा स्कन्दः प्रयातस्तु महेश्वरम् ।
तदाऽब्रवीन्महासेनं परिष्वज्य पुरंदरः ॥ ३.२३२.७९ ॥
శత్రువులు నశించిన తర్వాత స్కందుడు మహేశ్వరుని వద్దకు వెళ్ళినప్పుడు, పురందరుడు (ఇంద్రుడు) మహాసేనుని కౌగిలించుకుని ఇలా అన్నాడు.
3.232.80
ब्रह्मदत्तवरः स्कन्द त्वयाऽयं महिषो हतः ।
हजय्यो युधि देवानां दानवः स महाबलः ॥ ३.२३२.८० ॥
స్కందా! బ్రహ్మ వరం పొందిన ఈ మహిషుడు అనే దానవుడిని నీవు చంపావు; యుద్ధంలో దేవతలకు జయించరానివాడు, మహాబలుడు అతడు.
3.232.81
देवास्तृणसमा यस्य वबूवुर्जयतांवर ।
सोऽयं त्वया महाबाहो शमितो देवकण्टकः ॥ ३.२३२.८१ ॥
ఎవని ఎదుట దేవతలు గడ్డిపోచల్లా అయిపోయారో, జయించినవారిలో శ్రేష్ఠుడా! మహాబాహుడా! దేవతలకు ముల్లైనవాడు నీచేత శమింపబడ్డాడు.
3.232.82
शतं महिषतुल्यानां दानवानां त्वय रणे ।
निहतंदेवशत्रूणां यैर्वयं पूर्वतापिताः ॥ ३.२३२.८२ ॥
మహిషాలతో సమానమైన వందమంది దానవులను నీవు యుద్ధంలో చంపావు; పూర్వం మమ్మల్ని బాధించిన దేవశత్రువులను.
3.232.83
तावकैर्भक्षिताश्चान्ये दानवाः शतसङ्घशः ।
अजेयस्त्वं रणेऽरीणामुमापतिरिव प्रभुः ॥ ३.२३२.८३ ॥
నీ సైనికులచే వందలకొలది ఇతర దానవులు కూడా భక్షించబడ్డారు; యుద్ధంలో శత్రువులకు నీవు ఉమాపతి వలె జయించరాని ప్రభువు.
3.232.84
एतत्ते प्रथमं देव ख्यातं कर्म भविष्यति ।
त्रिषु लोकेषु कीर्तिश्च तवाक्षय्या भविष्यति।
वशगाश्च भविष्यनति सुरास्तव महाभुज ॥ ३.२३२.८४ ॥
దేవా! ఇదే నీ మొదటి ప్రసిద్ధ కార్యం అవుతుంది; మూడు లోకాలలో నీ కీర్తి అక్షయమవుతుంది; మహాభుజుడా! దేవతలు నీ వశంలో ఉంటారు.
3.232.85
महासेनमेवमुक्त्वा निवृत्तः सह दैवतैः ।
अनुज्ञातो भगवता त्र्यम्बकेण शचीपतिः ॥ ३.२३२.८५ ॥
మహాసేనుడితో ఈ విధంగా చెప్పి దేవతలతో కలిసి తిరిగివచ్చాడు. భగవంతుడైన త్र्యంబకుడి (శివుని) అనుమతితో శచీపతి (ఇంద్రుడు) తిరిగి వెళ్ళాడు.
3.232.86
गतो भद्रवटंरुद्रो निवृत्ताश्च दिवौकसः ।
उक्ताश्च देवा रुद्रेण स्कन्दं पश्यत मामिव ॥ ३.२३२.८६ ॥
రుద్రుడు భద్రవటానికి వెళ్ళాడు; స్వర్గవాసులు తిరిగివెళ్ళారు. రుద్రుడు దేవతలతో అన్నాడు: 'స్కందుని నన్నులాగే చూడండి.'
3.232.87
स हत्वा दानवगणान्पूज्यमानो महर्षिभिः ।
एकाह्नैवाजयत्सर्वं त्रैलोक्यं वह्निनन्दनः ॥ ३.२३२.८७ ॥
దానవ గణాలను సంహరించి, మహర్షులచే పూజించబడి, అగ్ని కుమారుడు ఒకే రోజులో మూడు లోకాలనూ జయించాడు.
3.232.88
स्कन्दस् य इदं विप्रः पठेज्जन्म समाहितः ।
शृणुयाद्ब्राह्मणेभ्यो यः श्रावयेद्वाविचेतनम् ॥ ३.२३२.८८ ॥
స్కందుని ఈ జన్మ వృత్తాంతాన్ని ఏకాగ్రచిత్తంతో పఠించే బ్రాహ్మణుడు, బ్రాహ్మణుల వద్ద విను వాడు, లేదా అజ్ఞానికి వినిపించేవాడు—
3.232.89
धनमायुर्यशो दीप्तिं पुत्राञ्शत्रुजयंतथा ।
सपुष्टिमिहसंप्राप्य स्कन्दसालोक्यमाप्नुयात् ॥ ३.२३२.८९ ॥
ధనం, ఆయుష్షు, కీర్తి, తేజస్సు, పుత్రులు, శత్రుజయం, అలాగే సంపద—ఇహలోకంలో వీటిని పొంది స్కందుని లోకాన్ని పొందుతాడు.