മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.232.1
यदाऽभिषिक्तो भगवान्सैनापत्ये तु पावकिः ।
तदा संप्रस्थितः श्रीमान्हृष्टो भद्रवटं हरः ॥ ३.२३२.१ ॥
ഭഗവാൻ പാവകി സേനാപതി സ്ഥാനത്ത് അഭിഷിക്തനായപ്പോൾ, ശ്രീമാനായ ഹരൻ സന്തോഷത്തോടെ ഭദ്രവടത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
3.232.2
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः ।
अनुयातः सुरैः सर्वैः सहस्राक्षपुरोगमैः ॥ ३.२३२.२ ॥
സൂര്യവർണ്ണമുള്ള രഥത്തിൽ പാർവതിയോടൊപ്പം പ്രഭു യാത്രയായി; ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാ ദേവന്മാരും അനുഗമിച്ചു.
3.232.3
सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे ।
उत्पपात दिवं शुभ्रं कालेनाभिप्रचोदितम् ॥ ३.२३२.३ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠ രഥത്തിൽ കെട്ടപ്പെട്ട ആയിരം സിംഹങ്ങൾ കാലത്താൽ പ്രേരിതരായി പ്രകാശമുള്ള ആകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചുയർന്നു.
3.232.4
तेपिबन्त इवाकाशं त्रासयन्तक्षराचरान् ।
सिंहा नभस्यगच्छन्त नदन्तश्चारुकेसराः ॥ ३.२३२.४ ॥
ആകാശത്തെ കുടിക്കുന്നതുപോലെ, ചരാചരങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തി, മനോഹര കേസരങ്ങളുള്ള സിംഹങ്ങൾ ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് ആകാശത്തിലൂടെ പോയി.
3.232.5
तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह ।
विद्युता सहितः सूर्यः सेन्द्रचापे घने यथा ॥ ३.२३२.५ ॥
ആ രഥത്തിൽ ഉമയോടൊപ്പം ഇരുന്ന് പശുപതി പ്രകാശിച്ചു; ഇന്ദ്രധനുസ്സോടുകൂടിയ കനത്ത മേഘത്തിൽ മിന്നലോടൊപ്പം സൂര്യൻ എന്നപോലെ.
3.232.6
अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह ।
आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः ॥ ३.२३२.६ ॥
അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ ഭഗവാൻ ധനേശൻ (കുബേരൻ) ഗുഹ്യകരോടൊപ്പം മനോഹരമായ പുഷ്പകത്തിൽ കയറി പോകുന്നു; മനുഷ്യർ വഹിക്കുന്ന വാഹനമാണത്.
3.232.7
ऐरावतं समास्थाय शक्रश्चापि सुरैः सह ।
पृष्ठतोऽनुययौ यान्तं वरदं वृषभध्वजम् ॥ ३.२३२.७ ॥
ഐരാവതത്തിൽ കയറിയ ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരോടൊപ്പം പിന്നിൽ അനുഗമിച്ചു, വരദായകനും വൃഷഭധ്വജനുമായവനെ പിന്തുടർന്നു.
3.232.8
जृम्भकैर्यक्षरक्षोभिः स्रग्विभिः समलंकृतः ।
यात्यमोघो महायक्षो दक्षिणं पक्षमास्थितः ॥ ३.२३२.८ ॥
ജൃംഭകന്മാരാലും യക്ഷരാക്ഷസന്മാരാലും മാലയണിഞ്ഞ ഗണങ്ങളാലും നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, അമോഘനായ മഹായക്ഷൻ വലത്തേ പക്ഷത്ത് നിന്ന് പോകുന്നു.
3.232.9
तस्य दक्षिणतो देवा बहवश्चित्रयोधिनः ।
गच्छन्ति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः ॥ ३.२३२.९ ॥
അവന്റെ വലതുഭാഗത്ത് വസുക്കളോടും രുദ്രന്മാരോടും ചേർന്ന് അദ്ഭുത യോദ്ധാക്കളായ അനേകം ദേവന്മാർ പോകുന്നു.
3.232.10
यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः ।
घोरैर्व्याधिशतैर्याति घोररूपवपुस्तथा ॥ ३.२३२.१० ॥
മൃത്യുവിനോടൊപ്പം, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ചുറ്റപ്പെട്ട്, നൂറുകണക്കിന് ഘോര രോഗങ്ങളാൽ, ഘോരരൂപവും ദേഹവുമായി യമനും പോകുന്നു.
3.232.11
यमस्य पृष्ठतश्चैव रघोरस्त्रिशिखरः शितः ।
विजयो नाम रुद्रस्य याति शूलः स्वलंकृतः ॥ ३.२३२.११ ॥
യമന്റെ പിന്നിലായി, ഘോരവും മൂന്നു മുനകളുള്ളതും മൂർച്ചയേറിയതുമായ, വിജയം എന്ന പേരുള്ള രുദ്രന്റെ ശൂലം നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് പോകുന്നു.
3.232.12
तमुग्रपाशो वरुणो भगवान्सलिलेश्वरः ।
परिवार्य शनैर्याति यादोभिर्विविधैर्वृतः ॥ ३.२३२.१२ ॥
ഭഗവാൻ സലിലേശ്വരനായ വരുണൻ ഉഗ്രപാശവുമായി, അവനെ ചുറ്റി പതുക്കെ പോകുന്നു, വിവിധ ജലജീവികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി.
3.232.13
पृष्ठतोविजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टसः ।
गदामुसलशक्त्याद्यैर्वृतः प्रहरणोत्तमैः ॥ ३.२३२.१३ ॥
വിജയന്റെ പിന്നിലും രുദ്രന്റെ പട്ടസം പോകുന്നു; ഗദ, മുസലം, ശക്തി മുതലായ ഉത്തമായുധങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്.
3.232.14
पट्टसं त्वन्वगाद्राजंश्छत्रं रौद्रं महाप्रभम् ।
कमण्डलुश्चाप्यनु तं महर्षिगणसेवितः ॥ ३.२३२.१४ ॥
രാജാവേ, പട്ടസത്തെ പിന്തുടർന്ന് ഭയങ്കരവും മഹാപ്രഭയുള്ളതുമായ ഛത്രം പോകുന്നു; അതിനു പിന്നിൽ മഹർഷിഗണങ്ങളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന കമണ്ഡലുവും.
3.232.15
तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्श्रिया वृतः ।
भृग्वङ्गिरोभिः सहितो दैधतैश्चानुपूजितः ॥ ३.२३२.१५ ॥
അവന്റെ വലത്തുഭാഗത്ത് ദണ്ഡം ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് പോകുന്നു; ഭൃഗുവും അംഗിരസും ചേർന്ന്, ദൈധതന്മാരാൽ നന്നായി പൂജിക്കപ്പെട്ട്.
3.232.16
एषां तु पृष्ठतो रुद्रो विमले स्यन्दने स्थितः ।
याति संहर्षयन्सर्वांस्तेजसा त्रिदिवौकसः ॥ ३.२३२.१६ ॥
ഇവരുടെയെല്ലാം പിന്നിൽ വിമലമായ രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് രുദ്രൻ പോകുന്നു; തന്റെ തേജസ്സാൽ ത്രിദിവവാസികളെ എല്ലാവരെയും ഹർഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
3.232.17
ऋषयश्चापि देवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा ।
नद्यो ह्रदाःसमुद्राश्चतथैवाप्सरसां गणाः ॥ ३.२३२.१७ ॥
ഋഷികളും ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഭുജഗന്മാരും; അതുപോലെ നദികളും ഹ്രദങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും അപ്സരസ്സുകളുടെ ഗണങ്ങളും.
3.232.18
नक्षत्राणि ग्रहाश्चैवदेवानां शिशवश्च ये ।
स्त्रियश्च विविधाकारा यान्ति रुद्रस्य पृष्ठतः ॥ ३.२३२.१८ ॥
നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും, ദേവന്മാരുടെ ശിശുക്കളും, വിവിധ രൂപങ്ങളുള്ള സ്ത്രീകളും രുദ്രന്റെ പിന്നിൽ പോകുന്നു.
3.232.19
सृजन्त्यः पुष्पवर्षाणि चारुरूपा वराङ्गनाः ।
पर्जन्यश्चाप्यनुययौ नमस्कृत्य पिनाकिनम् ॥ ३.२३२.१९ ॥
സുന്ദരരൂപികളായ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകൾ പുഷ്പവർഷം ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് നടന്നു; മേഘവും പിനാകിയെ വന്ദിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നു.
3.232.20
छत्रं च पाण्डुरं सोमस्तस्य मूर्धन्यधारयत् ।
चामरे चापि वायुश्च गृहीत्वाऽग्निश्च धिष्ठितौ ॥ ३.२३२.२० ॥
ചന്ദ്രൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലയ്ക്കു മീതെ വെൺകുട പിടിച്ചു; വായുവും അഗ്നിയും ചാമരങ്ങളേന്തി നിന്നു.
3.232.21
शक्रश्च पृष्ठतस्तस्य याति राजञ्छ्रिया वृतः ।
सहराजर्षिभिः सर्वैः स्तुवानो वृषकेतनम् ॥ ३.२३२.२१ ॥
രാജാവേ, ഇന്ദ്രനും ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്നിൽ പോകുന്നു; എല്ലാ രാജർഷിമാരോടുമൊപ്പം വൃഷകേതനനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്.
3.232.22
गौरी विद्याऽथ गान्धारी केशिनी मित्रसाह्वया ।
सावित्र्या सह सर्वास्ताः पार्वत्या यान्ति पृष्ठतः ॥ ३.२३२.२२ ॥
ഗൗരി, വിദ്യ, ഗാന്ധാരി, കേശിനി, മിത്ര എന്നീ ദേവിമാർ എല്ലാവരും സാവിത്രിയോടൊപ്പം പാർവതിയുടെ പിന്നിൽ പോകുന്നു.
3.232.23
तत्र विद्यागणाः सर्वेये केचित्कविभिः स्मृताः ।
तस्य कुर्वन्ति वचनं सेन्द्रा देवाश्चमूमुखे ॥ ३.२३२.२३ ॥
കവികൾ ഓർമ്മിക്കുന്ന വിദ്യാഗണങ്ങളെല്ലാം, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരും, സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്പന അനുസരിക്കുന്നു.
3.232.24
गृहीत्वा तु पताकां वै यात्यग्रे राक्षसो ग्रहः ।
व्यापृतस्तु श्मशाने यो नित्यं रुद्रस् वै सखा।
पिङ्गलो नाम यक्षेन्द्रो लोकस्यानन्ददायकः ॥ ३.२३२.२४ ॥
പതാക ഏന്തി രാക്ഷസഗ്രഹം മുന്നിൽ പോകുന്നു; ശ്മശാനത്തിൽ എപ്പോഴും വ്യാപൃതനും രുദ്രന്റെ സഖാവും ലോകത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവനുമായ പിംഗലൻ എന്ന യക്ഷേന്ദ്രൻ.
3.232.25
एबिश्च सहितो देवस्तत्रयाति यथासुखम् ।
अग्रतः पृष्ठतस्चैवं न हि तस्य गतिर्ध्रुवा ॥ ३.२३२.२५ ॥
ഇവരോടൊപ്പമുള്ള ആ ദേവൻ അവിടെ സുഖമായി പോകുന്നു; മുന്നിലും പിന്നിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗതി സ്ഥിരമല്ല.
3.232.26
रुद्रं सत्कर्मभिर्मर्त्याः पूजयन्तीह दैवतम् ।
शिवमित्येव यं प्राहुरीशं रुद्रं पिनाकिनम् ॥ ३.२३२.२६ ॥
ഇവിടെ മനുഷ്യർ സൽക്കർമ്മങ്ങളാൽ ആ ദൈവമായ രുദ്രനെ ആരാധിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തെ ശിവൻ, ഈശൻ, രുദ്രൻ, പിനാകി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
3.232.27
एवं सर्वे सुरगणास्तदा वै प्रीतमानसाः ।
भावैस्तु विविधाकारैः पूजयन्ति महेश्वरम् ॥ ३.२३२.२७ ॥
ഇങ്ങനെ അന്ന് എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും സന്തോഷിച്ച മനസ്സോടെ, വിവിധ ഭാവങ്ങളാൽ മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നു.
3.232.28
कदेवसेनापतिस्त्वं देवसेनाभिरावृतः ।
अनुदच्छति देवेशं ब्रह्मण्यः कृत्तिकासुतः ॥ ३.२३२.२८ ॥
ഹേ ദേവസേനാപതേ, ദേവസേനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നീ ദേവേശനെ അനുഗമിക്കുന്നു — ബ്രാഹ്മണഭക്തനായ കൃത്തികാപുത്രാ.
3.232.29
अथाब्रवीन्महासेनं महादेवो बृहद्वचः ।
सप्तमं मारुतस्कन्धं रक्ष नित्यमतन्द्रितः ॥ ३.२३२.२९ ॥
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ മഹാസേനനോട് ഗൗരവമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു — 'മരുത്തുകളുടെ ഏഴാമത്തെ ഗണത്തെ എപ്പോഴും ക്ഷീണമില്ലാതെ രക്ഷിക്കുക.'
3.232.30
सप्तमं मारुतस्कन्धं पालयिष्याम्यहं प्रभो ।
यदन्यदपि मे कार्यं देव तद्वद माचिरम् ॥ ३.२३२.३० ॥
പ്രഭോ, ഞാൻ മരുത്തുകളുടെ ഏഴാമത്തെ ഗണത്തെ രക്ഷിക്കും. ദേവാ, എനിക്ക് മറ്റെന്തെങ്കിലും കർത്തവ്യമുണ്ടെങ്കിൽ ഉടൻ പറയൂ.
3.232.31
कार्येष्वहं त्वया पुत्र संद्रष्टव्यः सदैव हि ।
दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ ३.२३२.३१ ॥
മകനേ, കാര്യങ്ങളിൽ നീ എപ്പോഴും എന്നെ ദർശിക്കണം. എന്റെ ദർശനത്താലും ഭക്തിയാലും നീ പരമമായ ശ്രേയസ്സ് നേടും.
3.232.32
इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्यज्य महेश्वरः ।
स्कन्दं सहोमया प्रीतो ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ३.२३२.३२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹേശ്വരൻ അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് യാത്രയാക്കി. ഉമയോടൊപ്പം പ്രസന്നനായ അദ്ദേഹം തേജസ്സിനാൽ ജ്വലിക്കുന്ന സ്കന്ദനെ യാത്രയാക്കി.
3.232.33
विसर्जिते ततः स्कन्दे बभूवौत्पातिकं महत् ।
सहसैव महाराजदेवान्सर्वान्प्रमोहयत् ॥ ३.२३२.३३ ॥
സ്കന്ദനെ യാത്രയാക്കിയപ്പോൾ അപ്പോൾ വലിയൊരു ദുശ്ശകുനം ഉണ്ടായി. മഹാരാജാവേ, അത് സകല ദേവന്മാരെയും പെട്ടെന്ന് മോഹിപ്പിച്ചു.
3.232.34
जज्वाल स्वं सनक्षत्रं प्रमूढं भुवनं भृशम् ।
चचाल व्यनदच्चोर्वी तमोभूतं जगत्प्रभो ॥ ३.२३२.३४ ॥
നക്ഷത്രങ്ങളോടുകൂടിയ ലോകം അത്യന്തം മോഹിതമായി ജ്വലിച്ചു. ഭൂമി വിറച്ച് ഗർജിച്ചു; പ്രഭോ, ലോകം ഇരുളായി മാറി.
3.232.35
ततस्तद्दारुणं दृष्ट्वा क्षुभितः शंकरस्तदा ।
उमा चैवमहाभाग देवाश्च समहर्षयः ॥ ३.२३२.३५ ॥
അപ്പോൾ ആ ഭയങ്കരം കണ്ട് ശങ്കരൻ ക്ഷോഭിതനായി; മഹാഭാഗാ, ഉമയും ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ക്ഷോഭിതരായി.
3.232.36
ततस्तेषु प्रमूढेषु पर्वताम्बुदसन्निभम् ।
नानाप्रहरणं घोरमदृश्यत महद्बलम् ॥ ३.२३२.३६ ॥
അപ്പോൾ അവരെല്ലാം മോഹിതരായിരിക്കെ പർവതങ്ങളും മേഘങ്ങളും പോലെ, നാനാവിധമായ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു മഹാസേന പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
3.232.37
तद्वै घोरमसङ्ख्येयं गर्जच्च विविधा गिरः ।
अभ्यद्रवद्रणए देवान्भगवन्तं च शंकरम् ॥ ३.२३२.३७ ॥
ആ ഘോരരും അസംഖ്യരും ഗർജിക്കുന്ന വിവിധ സ്വരമുള്ളവരുമായ അസുരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ മേലും ഭഗവാൻ ശങ്കരന്റെ മേലും ചാടിവീണു.
3.232.38
तैर्विसृष्टान्यनीकेषु बाणजालान्यनेकशः ।
पर्वताश्च शतघ्न्यश्च प्रासासिपरिघा गदाः ॥ ३.२३२.३८ ॥
അവർ സൈന്യങ്ങളിലേക്ക് പലതവണ അമ്പുവലകളും, പർവതങ്ങളും, ശതഘ്നികളും, കുന്തങ്ങളും, വാളുകളും, പരിഘങ്ങളും, ഗദകളും എറിഞ്ഞു.
3.232.39
निपतद्भिश्च तैर्घोरैर्देवानीकं महायुधैः ।
क्षणेन व्यद्रवत्सर्वं विमुखं चाप्यदृश्यत ॥ ३.२३२.३९ ॥
ആ ഘോരമായ മഹായുധങ്ങൾ വീണതിനാൽ ദേവസേന ഒരു നിമിഷത്തിൽ മുഴുവൻ ചിതറിയോടി; മുഖം തിരിച്ചോടുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.
3.232.40
निकृत्तयोधनागाश्वं कृत्तायुधमहारथम् ।
दानवैरर्दितं सैन्यं देवानां विमुखं बभौ ॥ ३.२३२.४० ॥
യോദ്ധാക്കളും ആനകളും കുതിരകളും വെട്ടപ്പെട്ടു, ആയുധങ്ങൾ ഒടിഞ്ഞു, മഹാരഥന്മാർ വീണു; ദാനവരാൽ പീഡിതമായ ദേവസേന മുഖം തിരിച്ചു പ്രകാശിച്ചു.
3.232.41
असुरैर्वध्यमानं तत्पावकैरिव काननम् ।
अपतद्दग्धभूयिष्ठं महाद्रुमवनं तथा ॥ ३.२३२.४१ ॥
അസുരന്മാരാൽ വധിക്കപ്പെടുന്ന ആ സേന, തീകളാൽ ദഹിച്ച കാടുപോലെ വീണു; വലിയ മരങ്ങളുടെ വനം മിക്കവാറും കത്തിപ്പോയതുപോലെ.
3.232.42
ते विभिन्नशिरोदेहाः प्राद्रवन्तो दिवौकसः ।
न नाथमधिगच्छन्ति वध्यमाना महारणे ॥ ३.२३२.४२ ॥
തലയും ദേഹവും ഛിന്നമായ ആ ദിവൗകസുകൾ ഓടിക്കൊണ്ട്, മഹായുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്, ഒരു രക്ഷകനെയും കണ്ടെത്തിയില്ല.
3.232.43
अथ तद्विद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वा देवः पुरंदरः ।
आश्वासयन्नुवाचेदं बलभिद्दानवार्दितम् ॥ ३.२३२.४३ ॥
അപ്പോൾ ഓടിപ്പോകുന്ന ആ സൈന്യത്തെ കണ്ട ദേവേന്ദ്രനായ പുരന്ദരൻ, ദാനവന്മാരാൽ പീഡിതരായവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.232.44
भयं त्यजत भद्रं व शूराः शस्त्राणि गृह्णत ।
कुरुध्वंविक्रमे बुद्धिं मा वः काचिद्व्यथा भवेत् ॥ ३.२३२.४४ ॥
ധീരന്മാരേ, ഭയം ഉപേക്ഷിക്കുവിൻ, നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം; ആയുധങ്ങൾ എടുക്കുവിൻ. വീര്യത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിക്കുവിൻ; നിങ്ങൾക്ക് ഒരു വ്യഥയും ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ.
3.232.45
जयतैनाम्सुदुर्वृत्तान्दानवान्घोरदर्शनान् ।
अभिद्रवत भद्रं वो मया सह महासुरान् ॥ ३.२३२.४५ ॥
ഭയങ്കര രൂപമുള്ള, അതിദുഷ്ടന്മാരായ ഈ ദാനവന്മാരെ ജയിക്കുവിൻ; എന്നോടൊപ്പം ഈ മഹാസുരന്മാരെ ആക്രമിക്കുവിൻ, നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം.
3.232.46
शक्रस् वचनं श्रुत्वा समाश्वस्ता दिवौकसः ।
दानवान्प्रत्ययुध्यन्त शक्रं कृत्वा व्यपाश्रयम् ॥ ३.२३२.४६ ॥
ശക്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സ്വർഗവാസികൾ ആശ്വാസം പ്രാപിച്ചു; ശക്രനെത്തന്നെ അഭയമാക്കി അവർ ദാനവന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
3.232.47
ततस्ते त्रिदशाः सर्वेमरुतश्च महाबलाः ।
प्रत्युद्ययुर्महाभागाः साध्याश्च वसुभिः सह ॥ ३.२३२.४७ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ത്രിദശന്മാരും, മഹാബലന്മാരായ മരുത്തുക്കളും, മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ സാധ്യന്മാരും വസുക്കളോടൊപ്പം എതിരേറ്റു മുന്നേറി.
3.232.48
तैर्विसृष्टान्यनीकेषु क्रुद्धैः शस्त्राणि संयुगे ।
शराश्च दैत्यकायेषु पिबन्ति रुधिरं बहु ॥ ३.२३२.४८ ॥
കോപിച്ച ദേവന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ സൈന്യങ്ങളിലേക്ക് എയ്ത ആയുധങ്ങളും അമ്പുകളും ദൈത്യശരീരങ്ങളിൽ ഏറെ രക്തം കുടിച്ചു.
3.232.49
तेषां देहान्विनिर्भिद्य शरास्ते निशितास्तदा ।
निपतन्तोऽभ्यदृश्यन्त नगेभ्य इव पन्नगाः ॥ ३.२३२.४९ ॥
അവരുടെ ദേഹങ്ങൾ തുളച്ചുകയറി, മൂർച്ചയുള്ള ആ അമ്പുകൾ അപ്പോൾ പർവത ആനകളിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ വീഴുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.
3.232.50
तानि दैत्यशरीराणि निर्भिन्नानिस्म सायकैः ।
अपतन्भूतलेराजंश्छिन्नाभ्राणीव सर्वशः ॥ ३.२३२.५० ॥
രാജാവേ, അമ്പുകളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട ആ ദൈത്യശരീരങ്ങൾ മുറിഞ്ഞ മേഘങ്ങളെപ്പോലെ പൂർണമായി ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.232.51
ततस्तद्दानवं सैन्यं सर्वैर्देवगणैर्युधि ।
त्रासितं विविधैर्बाणैः कृतंचैव पराङ्युखम् ॥ ३.२३२.५१ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളാലും വിവിധ അമ്പുകളാൽ ഭയപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആ ദാനവസൈന്യം പുറംതിരിഞ്ഞോടി.
3.232.52
अथोत्क्रुष्टं तदा हृष्टैः सर्वैर्देवैरुदायुधैः ।
संहतानि च तूर्याणि प्रावाद्यन्त ह्यनेकशः ॥ ३.२३२.५२ ॥
അപ്പോൾ സന്തോഷിച്ച എല്ലാ ദേവന്മാരും ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തുവിളിച്ചു; പല വാദ്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് മുഴങ്ങി.
3.232.53
एवमन्योन्रसंयुक्तं युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
देवानां दानवानां च मांसशोणितकर्दमम् ॥ ३.२३२.५३ ॥
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിലുള്ള ആ പരസ്പര സംയുക്തയുദ്ധം അതിഭീകരമായിരുന്നു; മാംസരക്തങ്ങളുടെ ചേറായിരുന്നു അത്.
3.232.54
अनयो देवलोकस्य सहसैवाभ्यदृश्यत ।
तथहि दानवा घोरा विनिघ्नन्ति दिवौकसः ॥ ३.२३२.५४ ॥
ഇവ രണ്ടും കാരണം ദേവലോകം പെട്ടെന്ന് കാണപ്പെട്ടു; കാരണം ഭയങ്കരരായ ദാനവന്മാർ സ്വർഗവാസികളെ കൊന്നൊടുക്കുകയായിരുന്നു.
3.232.55
ततस्तूर्यप्रणादाश्च भेरीणां च महास्वनाः ।
बभूवुर्दानवेन्द्राणां सिंहनादाश्च दारुणाः ॥ ३.२३२.५५ ॥
അപ്പോൾ ദാനവേന്ദ്രന്മാരുടെ കാഹളനാദങ്ങളും ഭേരികളുടെ മഹാഘോഷവും ഭയങ്കരമായ സിംഹനാദങ്ങളും മുഴങ്ങി.
3.232.56
अथ दैत्यबलाद्घोरान्निष्पपात महाबलः ।
दानवो महिषो नाम प्रगृह्य विपुलं गिरिम् ॥ ३.२३२.५६ ॥
അപ്പോൾ ദൈത്യസേനയിൽ നിന്ന് മഹാബലനായ മഹിഷൻ എന്ന ദാനവൻ വലിയൊരു പർവതം എടുത്തുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.
3.232.57
ते तं धनैरिवादित्यं दृष्ट्वासंपरिवारितम् ।
तमुद्यतगिरिं राजन्व्यद्रवन्त दिवौकसः ॥ ३.२३२.५७ ॥
രാജാവേ, മേഘങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട സൂര്യനെപ്പോലെ പർവതമുയർത്തി നിൽക്കുന്ന അവനെ കണ്ട് ദേവന്മാർ ഓടിപ്പോയി.
3.232.58
अथाभिद्रुत्य महिषो देवांश्चिक्षेप तं गिरिम् ।
महाकायं महाराज सतोयमिव तोयदम् ॥ ३.२३२.५८ ॥
അപ്പോൾ മഹിഷൻ ദേവന്മാരുടെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത്, മഹാരാജാവേ, വെള്ളം നിറഞ്ഞ മേഘംപോലെയുള്ള ആ മഹാകായപർവതം എറിഞ്ഞു.
3.232.59
पतता तेन गिरिणा देवसैन्यस् पार्थिव ।
भीमरूपेण निहतमयुतं प्रापतद्भुवि ॥ ३.२३२.५९ ॥
രാജാവേ, വീണുകൊണ്ടിരുന്ന ഭയങ്കരരൂപമായ ആ പർവതത്താൽ ദേവസൈന്യത്തിലെ പതിനായിരം പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.232.60
अथ तैर्दानवैः सार्धं महिषस्त्रासयन्सुरान् ।
अभ्यद्रवद्रणे तूर्णं सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ ३.२३२.६० ॥
അപ്പോൾ മഹിഷൻ ആ ദാനവന്മാരോടൊപ്പം ദേവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വേഗത്തിൽ അവർക്കുനേരെ പാഞ്ഞു, സിംഹം ചെറിയ മാൻകൂട്ടങ്ങളുടെ മേൽ ചാടുന്നതുപോലെ.
3.232.61
तमापतन्तं महिषं दृष्ट्वा सेन्द्रा दिवौकसः ।
व्यद्रवन्तरणे बीता विकीर्णायुधकेतनाः ॥ ३.२३२.६१ ॥
ആക്രമിച്ചു വരുന്ന മഹിഷനെ കണ്ട് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാർ ഭയന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഓടി; അവരുടെ ആയുധങ്ങളും കൊടികളും ചിതറിപ്പോയി.
3.232.62
ततःस महिषः क्रुद्धस्तूर्णं रुद्ररथं ययौ ।
अभिद्रुत्य च जग्राह रुद्रस् रथकूवरम् ॥ ३.२३२.६२ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ മഹിഷൻ വേഗത്തിൽ രുദ്രന്റെ രഥത്തിനരികിലേക്ക് ചെന്നു; അതിൽ ചാടിവീണ് രുദ്രന്റെ രഥത്തിന്റെ കൂബരം പിടികൂടി.
3.232.63
यदा रुद्ररथं क्रुद्धो महिषः सहसा गतः ।
रेसतू रोदसी गाढं मुमुहुश् महर्षयः ॥ ३.२३२.६३ ॥
കോപിച്ച മഹിഷൻ പെട്ടെന്ന് രുദ്രന്റെ രഥത്തിനരികിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ആകാശവും ഭൂമിയും കഠിനമായി മുഴങ്ങി; മഹർഷിമാർ മോഹിതരായി.
3.232.64
अनदंश्चमहाकाया दैत्या जलधरोपमाः ।
आसीच्चनिश्चितं तेषां जितमस्माभिरित्युत ॥ ३.२३२.६४ ॥
വലിയ ശരീരമുള്ള ദൈത്യന്മാർ മേഘങ്ങൾപോലെ ഗർജ്ജിച്ചു; 'ഞങ്ങൾ ജയിച്ചു' എന്ന് അവർക്ക് ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു.
3.232.65
तथाभूते तु भगवानाहूय गुहमात्मजम् ।
दौरात्म्यं पश्य पुतर् त्वं दानवस्य दुरात्मनः।
जहि शीघ्रं दुराचारं द्रष्टुमिच्छामि ते बलम् ॥ ३.२३२.६५ ॥
ആ നിലയിൽ ഭഗവാൻ തന്റെ പുത്രൻ ഗുഹനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഈ ദുരാത്മാവായ ദാനവന്റെ ദുഷ്ടത നോക്കൂ; ഈ ദുരാചാരിയെ വേഗം വധിക്കൂ; നിന്റെ ബലം കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
3.232.66
इत्युक्ताव भगवान्स्कन्दं परिपूज्य महेश्वरः ।
अयोजयन्निग्रहार्थं महिषस् गतायुषः।
सस्मार च तदा स्कन्दं मृत्युं तस्य दुरात्मनः ॥ ३.२३२.६६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹേശ്വരനായ ഭഗവാൻ സ്കന്ദനെ ആദരിച്ച് മഹിഷനെ അടക്കാൻ അവനെ നിയോഗിച്ചു; ആ ദുരാത്മാവിന്റെ ആയുസ്സ് അവസാനിച്ചിരുന്നതിനാൽ അപ്പോൾ സ്കന്ദനെയും അവന്റെ മൃത്യുവിനെയും ഓർത്തു.
3.232.67
महिषोऽपि रथं दृष्ट्वा रौद्रं रुद्रस् चानदत् ।
देवान्संत्रासयंश्चापि दैत्यांस्चापिप्रहर्षयत् ॥ ३.२३२.६७ ॥
മഹിഷനും ആ ഭയങ്കര രഥം കണ്ട് രുദ്രനെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു; ദേവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടും ദൈത്യന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ടും.
3.232.68
ततस्तस्मिनभये घोरे देवानां समुपस्थिते ।
आजगाम महासेनः क्रोधात्सूर्य इव ज्वलन् ॥ ३.२३२.६८ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാർക്കുണ്ടായ ആ ഘോരഭയത്തിൽ, മഹാസേനൻ കോപത്താൽ സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് വന്നു.
3.232.69
लोहिताम्बरसंवीतो लोहितस्रग्विभूषणः ।
लोहिताश्वो महाबाहुर्हिरण्यकवचः प्रभुः ॥ ३.२३२.६९ ॥
ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ചുവന്ന മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച്, ചുവന്ന കുതിരകളുള്ള, മഹാബാഹുവായ, സ്വർണ്ണകവചം ധരിച്ച പ്രഭു.
3.232.70
रथमादित्यसंकाशमास्थितः कनकप्रभम् ।
तं दृष्ट्वा दैत्यसेना सा व्यद्रवत्सहसा रणे ॥ ३.२३२.७० ॥
സൂര്യസമാനവും സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ളതുമായ രഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന അവനെ കണ്ട് ആ ദൈത്യസേന യുദ്ധത്തിൽ പെട്ടെന്ന് ഓടിപ്പോയി.
3.232.71
स चापि तां प्रज्वलितां महिषस् विदारिणीम् ।
मुमोच शक्तिं राजेनद्र महासेनो महाबलः ॥ ३.२३२.७१ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ആ മഹാബലനായ മഹാസേനൻ ജ്വലിക്കുന്നതും മഹിഷനെ പിളർക്കുന്നതുമായ ശക്തി അയച്ചു.
3.232.72
सा मुक्ताऽभ्यहरत्तस्य महिषस्य शिरो महत् ।
पपात भिन्ने शिरसि महिषस्त्यक्तजीवितः ॥ ३.२३२.७२ ॥
വിട്ടയച്ച ആ ശക്തി മഹിഷന്റെ വലിയ തല പ്രഹരിച്ചു; തല പിളർന്നപ്പോൾ, ജീവൻ വെടിഞ്ഞ മഹിഷൻ വീണു.
3.232.73
पतता शिरसा तेन द्वारं षोडशयोजनम् ।
पर्वताभेन पिहितं तदाऽगम्यं ततोऽभवत्।
उत्तराः कुरवस्तेन गच्छन्त्यद्य यथासुम् ॥ ३.२३२.७३ ॥
വീണ ആ ശിരസ്സുകൊണ്ട് പതിനാറ് യോജന വിസ്തൃതിയുള്ള ആ ദ്വാരം പർവതംപോലെ അടഞ്ഞു, അന്നുമുതൽ അഗമ്യമായി. അതുവഴി ഉത്തര കുരുക്കൾ ഇന്നും സുഖമായി പോകുന്നു.
3.232.74
क्षिप्ताक्षिप्ता तु सा शक्तिर्हत्वा शत्रून्सहस्रशः ।
स्कन्दहस्तमनुप्राप्ता दृश्यते देवदानवैः ॥ ३.२३२.७४ ॥
എറിഞ്ഞിട്ടും തിരിച്ചുവന്ന ആ ശക്തി ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ വധിച്ച് സ്കന്ദന്റെ കൈയിൽ എത്തുന്നതു ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും കണ്ടു.
3.232.75
प्रायः शरैर्विनिहता महासेनेन धीमता ।
शेषा दैत्यगणा घोरा भीतास्त्रस्ता दुरासदैः।
स्कन्दपारिषदैर्हत्वा भक्षिताश्च सहस्रशः ॥ ३.२३२.७५ ॥
ഭൂരിഭാഗവും ബുദ്ധിമാനായ മഹാസേനന്റെ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; ശേഷിച്ച ഭയങ്കര ദൈത്യഗണങ്ങൾ ഭയന്നുവിറച്ചു; അജേയരായ സ്കന്ദ പാരിഷദന്മാർ അവരെ കൊന്ന് ആയിരക്കണക്കിനു ഭക്ഷിച്ചു.
3.232.76
दनवान्भक्षयन्तस्ते प्रपिबन्तश्च शोणितम् ।
क्षणान्निर्दानवं सर्वमकार्षुर्भृशहर्षिताः ॥ ३.२३२.७६ ॥
അവർ ദാനവന്മാരെ ഭക്ഷിച്ചും രക്തം പാനം ചെയ്തും അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച് ഒരു നിമിഷത്തിൽ എല്ലാം ദാനവരഹിതമാക്കി.
3.232.77
तमांसीवयथा सूर्यो वृक्षानग्निर्घनान्खगः ।
तथास्कन्दोऽजयच्छत्रून्स्वेन वीर्येण कीर्तिमान् ॥ ३.२३२.७७ ॥
സൂര്യൻ ഇരുട്ടിനെയും അഗ്നി ഇടതൂർന്ന വൃക്ഷങ്ങളെയും ഗരുഡൻ സർപ്പങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നതുപോലെ, കീർത്തിമാനായ സ്കന്ദൻ സ്വന്തം വീര്യത്താൽ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചു.
3.232.78
संपूज्यमानस्त्रिदशैरभिवाद्य महेश्वरम् ।
शुशुभे कृतिकापुत्रः प्रकीरणांशुरिवांशुमान् ॥ ३.२३२.७८ ॥
ദേവന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട്, മഹേശ്വരനെ വന്ദിച്ച്, ചിതറിയ കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെ കൃത്തികാപുത്രൻ ശോഭിച്ചു.
3.232.79
नष्टशत्रुर्यदा स्कन्दः प्रयातस्तु महेश्वरम् ।
तदाऽब्रवीन्महासेनं परिष्वज्य पुरंदरः ॥ ३.२३२.७९ ॥
ശത്രുക്കൾ നശിച്ചപ്പോൾ സ്കന്ദൻ മഹേശ്വരന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) മഹാസേനനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.232.80
ब्रह्मदत्तवरः स्कन्द त्वयाऽयं महिषो हतः ।
हजय्यो युधि देवानां दानवः स महाबलः ॥ ३.२३२.८० ॥
സ്കന്ദാ! ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം ലഭിച്ച ഈ മഹിഷനെന്ന ദാനവനെ നീ വധിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർക്കു ജയിക്കാനാകാത്ത മഹാബലനായിരുന്നു അവൻ.
3.232.81
देवास्तृणसमा यस्य वबूवुर्जयतांवर ।
सोऽयं त्वया महाबाहो शमितो देवकण्टकः ॥ ३.२३२.८१ ॥
ആരുടെ മുന്നിൽ ദേവന്മാർ പുല്ലുപോലെയായോ, വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! മഹാബാഹോ! ദേവന്മാർക്ക് മുള്ളായവൻ നിന്നാൽ അടക്കപ്പെട്ടു.
3.232.82
शतं महिषतुल्यानां दानवानां त्वय रणे ।
निहतंदेवशत्रूणां यैर्वयं पूर्वतापिताः ॥ ३.२३२.८२ ॥
എരുമകൾക്കു തുല്യരായ നൂറു ദാനവരെ നീ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു; മുൻപ് നമ്മെ പീഡിപ്പിച്ചിരുന്ന ദേവശത്രുക്കളെ.
3.232.83
तावकैर्भक्षिताश्चान्ये दानवाः शतसङ्घशः ।
अजेयस्त्वं रणेऽरीणामुमापतिरिव प्रभुः ॥ ३.२३२.८३ ॥
നിന്റെ സൈനികരാൽ നൂറുകണക്കിന് മറ്റു ദാനവരും വിഴുങ്ങപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് നീ ഉമാപതിയെപ്പോലെ ജയിക്കാനാകാത്ത പ്രഭു.
3.232.84
एतत्ते प्रथमं देव ख्यातं कर्म भविष्यति ।
त्रिषु लोकेषु कीर्तिश्च तवाक्षय्या भविष्यति।
वशगाश्च भविष्यनति सुरास्तव महाभुज ॥ ३.२३२.८४ ॥
ദേവാ! ഇതു നിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രസിദ്ധമായ കർമ്മമായിരിക്കും; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിന്റെ കീർത്തി അക്ഷയമാകും; മഹാബാഹോ! ദേവന്മാർ നിന്റെ വശത്തിലാകും.
3.232.85
महासेनमेवमुक्त्वा निवृत्तः सह दैवतैः ।
अनुज्ञातो भगवता त्र्यम्बकेण शचीपतिः ॥ ३.२३२.८५ ॥
മഹാസേനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ മടങ്ങി. ഭഗവാനായ ത്ര്യംബകന്റെ (ശിവന്റെ) അനുമതി ലഭിച്ച് ശചീപതി (ഇന്ദ്രൻ) മടങ്ങി.
3.232.86
गतो भद्रवटंरुद्रो निवृत्ताश्च दिवौकसः ।
उक्ताश्च देवा रुद्रेण स्कन्दं पश्यत मामिव ॥ ३.२३२.८६ ॥
രുദ്രൻ ഭദ്രവടത്തിലേക്ക് പോയി; സ്വർഗവാസികൾ മടങ്ങി. രുദ്രൻ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'സ്കന്ദനെ എന്നെപ്പോലെ കാണുക.'
3.232.87
स हत्वा दानवगणान्पूज्यमानो महर्षिभिः ।
एकाह्नैवाजयत्सर्वं त्रैलोक्यं वह्निनन्दनः ॥ ३.२३२.८७ ॥
ദാനവഗണങ്ങളെ വധിച്ച്, മഹർഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, അഗ്നിപുത്രൻ ഒറ്റദിവസം കൊണ്ട് മൂന്നു ലോകങ്ങളും ജയിച്ചു.
3.232.88
स्कन्दस् य इदं विप्रः पठेज्जन्म समाहितः ।
शृणुयाद्ब्राह्मणेभ्यो यः श्रावयेद्वाविचेतनम् ॥ ३.२३२.८८ ॥
സ്കന്ദന്റെ ഈ ജന്മകഥ ഏകാഗ്രചിത്തനായി പാരായണം ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ബ്രാഹ്മണരിൽ നിന്ന് കേൾക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ അറിവില്ലാത്തവനെ കേൾപ്പിക്കുന്നവൻ—
3.232.89
धनमायुर्यशो दीप्तिं पुत्राञ्शत्रुजयंतथा ।
सपुष्टिमिहसंप्राप्य स्कन्दसालोक्यमाप्नुयात् ॥ ३.२३२.८९ ॥
ധനം, ആയുസ്സ്, യശസ്സ്, തേജസ്സ്, പുത്രന്മാർ, ശത്രുജയം, സമൃദ്ധി—ഇഹലോകത്തിൽ ഇവ നേടി സ്കന്ദലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.