มหาภารตะ · อัธยายะ 3.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.232.1
यदाऽभिषिक्तो भगवान्सैनापत्ये तु पावकिः ।
तदा संप्रस्थितः श्रीमान्हृष्टो भद्रवटं हरः ॥ ३.२३२.१ ॥
เมื่อพระปาวกิ (สกันทะ) ได้รับการอภิเษกเป็นผู้บัญชาการกองทัพ พระหระผู้ทรงสิริก็ทรงยินดี และเสด็จออกไปยังภัทรวฏ
3.232.2
रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः ।
अनुयातः सुरैः सर्वैः सहस्राक्षपुरोगमैः ॥ ३.२३२.२ ॥
บนรถที่มีสีเหมือนพระอาทิตย์ พระผู้เป็นเจ้าทรงเสด็จไปพร้อมด้วยพระปารวตี มีเทวดาทั้งปวงตามเสด็จ โดยมีสหัสรากษะ (พระอินทร์) นำหน้า
3.232.3
सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे ।
उत्पपात दिवं शुभ्रं कालेनाभिप्रचोदितम् ॥ ३.२३२.३ ॥
สิงโตพันตัวถูกเทียมเข้ากับรถอันประเสริฐนั้น ถูกกาลเวลาผลักดันให้พุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าอันสว่าง
3.232.4
तेपिबन्त इवाकाशं त्रासयन्तक्षराचरान् ।
सिंहा नभस्यगच्छन्त नदन्तश्चारुकेसराः ॥ ३.२३२.४ ॥
ราวกับกำลังดื่มท้องฟ้า ทำให้สัตว์ที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหวหวาดกลัว สิงโตที่มีแผงคอสวยงามก็เคลื่อนผ่านท้องฟ้าไป คำรามก้องไปด้วย
3.232.5
तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह ।
विद्युता सहितः सूर्यः सेन्द्रचापे घने यथा ॥ ३.२३२.५ ॥
บนรถนั้น พระปศุปติประทับอยู่พร้อมกับพระอุมา ทรงรุ่งโรจน์ดุจพระอาทิตย์ที่มีสายฟ้าอยู่ในเมฆหนาที่มีรุ้งกินน้ำ
3.232.6
अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह ।
आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः ॥ ३.२३२.६ ॥
ข้างหน้าพระองค์ พระผู้เป็นเจ้าธเนศ (กุเวร) เสด็จไปพร้อมด้วยคุหยกะทั้งหลาย ประทับบนปุษปกะอันงดงาม รถที่มีมนุษย์เป็นพาหนะ
3.232.7
ऐरावतं समास्थाय शक्रश्चापि सुरैः सह ।
पृष्ठतोऽनुययौ यान्तं वरदं वृषभध्वजम् ॥ ३.२३२.७ ॥
พระอินทร์ประทับบนไอราวตะ พร้อมด้วยเทวดาทั้งหลาย ตามเสด็จไปเบื้องหลังพระองค์ผู้ประทานพร ผู้มีธงเป็นรูปโคผู้
3.232.8
जृम्भकैर्यक्षरक्षोभिः स्रग्विभिः समलंकृतः ।
यात्यमोघो महायक्षो दक्षिणं पक्षमास्थितः ॥ ३.२३२.८ ॥
ประดับด้วยชฤมภกะ ยักษ์และรากษส และด้วยหมู่ผู้สวมพวงมาลัย ยักษ์ใหญ่ผู้ไม่เคยพลาดเคลื่อนเสด็จไป โดยเสด็จทางด้านขวา
3.232.9
तस्य दक्षिणतो देवा बहवश्चित्रयोधिनः ।
गच्छन्ति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः ॥ ३.२३२.९ ॥
ทางด้านขวาของพระองค์ มีเทวดาจำนวนมาก นักรบผู้งดงามน่าอัศจรรย์ เสด็จไปร่วมกับวสุทั้งหลายและรุทรทั้งหลาย
3.232.10
यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः ।
घोरैर्व्याधिशतैर्याति घोररूपवपुस्तथा ॥ ३.२३२.१० ॥
พระยมก็เสด็จไปพร้อมกับความตาย มีผู้ล้อมรอบทุกด้าน มีโรคร้ายนับร้อยเป็นบริวาร มีรูปร่างและกายอันน่าสะพรึงกลัว
3.232.11
यमस्य पृष्ठतश्चैव रघोरस्त्रिशिखरः शितः ।
विजयो नाम रुद्रस्य याति शूलः स्वलंकृतः ॥ ३.२३२.११ ॥
ข้างหลังพระยม คือตรีศูลของพระรุทร มีนามว่าวิชัย น่ากลัว มีสามง่ามคม ประดับประดาอย่างงดงาม เสด็จไป
3.232.12
तमुग्रपाशो वरुणो भगवान्सलिलेश्वरः ।
परिवार्य शनैर्याति यादोभिर्विविधैर्वृतः ॥ ३.२३२.१२ ॥
และพระวรุณผู้เป็นเจ้าแห่งน้ำ พร้อมด้วยบ่วงอันน่าเกรงขาม ล้อมรอบพระองค์ไว้ และเสด็จไปอย่างช้า ๆ ตามด้วยสัตว์น้ำนานาชนิด
3.232.13
पृष्ठतोविजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टसः ।
गदामुसलशक्त्याद्यैर्वृतः प्रहरणोत्तमैः ॥ ३.२३२.१३ ॥
ข้างหลังวิชัย ยังมีปัฏสะของพระรุทรเสด็จไปด้วย ล้อมรอบด้วยกระบอง สาก หอก และอาวุธอันประเสริฐอื่น ๆ
3.232.14
पट्टसं त्वन्वगाद्राजंश्छत्रं रौद्रं महाप्रभम् ।
कमण्डलुश्चाप्यनु तं महर्षिगणसेवितः ॥ ३.२३२.१४ ॥
ข้าแต่พระราชา เบื้องหลังปัฏสะ มีร่มอันดุร้ายรัศมีรุ่งโรจน์ตามมา และถัดจากนั้นคือหม้อน้ำ มีหมู่มหาฤๅษีคอยปรนนิบัติ
3.232.15
तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्श्रिया वृतः ।
भृग्वङ्गिरोभिः सहितो दैधतैश्चानुपूजितः ॥ ३.२३२.१५ ॥
ทางด้านขวาของพระองค์ มีคทาส่องแสงเรืองรอง เคลื่อนไปท่ามกลางสิริมงคล มีภฤคุและอังคิรัสร่วมอยู่ด้วย ได้รับการบูชาโดยไทธตะทั้งหลายอย่างเหมาะสม
3.232.16
एषां तु पृष्ठतो रुद्रो विमले स्यन्दने स्थितः ।
याति संहर्षयन्सर्वांस्तेजसा त्रिदिवौकसः ॥ ३.२३२.१६ ॥
เบื้องหลังสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด พระรุทรประทับบนรถอันบริสุทธิ์ เสด็จไป ทรงทำให้เทวดาผู้สถิตในสวรรค์ทั้งปวงชื่นชมยินดีด้วยพระเดช
3.232.17
ऋषयश्चापि देवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा ।
नद्यो ह्रदाःसमुद्राश्चतथैवाप्सरसां गणाः ॥ ३.२३२.१७ ॥
ฤๅษีและเทวดา คนธรรพ์และนาค แม่น้ำ ทะเลสาบ และมหาสมุทร และเช่นเดียวกัน หมู่อัปสรก็เสด็จตามไปด้วย
3.232.18
नक्षत्राणि ग्रहाश्चैवदेवानां शिशवश्च ये ।
स्त्रियश्च विविधाकारा यान्ति रुद्रस्य पृष्ठतः ॥ ३.२३२.१८ ॥
กลุ่มดาวนักษัตรและดาวเคราะห์ ตลอดจนบุตรของเหล่าเทวดา และสตรีผู้มีรูปร่างหลากหลาย ทั้งหมดเสด็จตามไปเบื้องหลังพระรุทร
3.232.19
सृजन्त्यः पुष्पवर्षाणि चारुरूपा वराङ्गनाः ।
पर्जन्यश्चाप्यनुययौ नमस्कृत्य पिनाकिनम् ॥ ३.२३२.१९ ॥
นางงามผู้ประเสริฐมีรูปโฉมงดงาม โปรยดอกไม้ลงมาเป็นสาย และแม้เมฆฝนก็ถวายความนอบน้อมแด่พระปินากิและเสด็จตามไปด้วย
3.232.20
छत्रं च पाण्डुरं सोमस्तस्य मूर्धन्यधारयत् ।
चामरे चापि वायुश्च गृहीत्वाऽग्निश्च धिष्ठितौ ॥ ३.२३२.२० ॥
พระโสมถือร่มสีขาวไว้เหนือพระเศียรของพระองค์ ส่วนพระวายุและพระอัคนีประทับยืนถือพัดขนจามรีอยู่ทั้งสองข้าง
3.232.21
शक्रश्च पृष्ठतस्तस्य याति राजञ्छ्रिया वृतः ।
सहराजर्षिभिः सर्वैः स्तुवानो वृषकेतनम् ॥ ३.२३२.२१ ॥
ข้าแต่พระราชา ท้าวศักระ (พระอินทร์) ก็เสด็จตามหลังพระองค์ไป ล้อมรอบด้วยสิริมงคล สรรเสริญพระผู้มีธงเป็นโคอุสุภะ พร้อมด้วยราชฤๅษีทั้งปวง
3.232.22
गौरी विद्याऽथ गान्धारी केशिनी मित्रसाह्वया ।
सावित्र्या सह सर्वास्ताः पार्वत्या यान्ति पृष्ठतः ॥ ३.२३२.२२ ॥
เคารี วิทยา คันธารี เกศินี และเทวีผู้มีนามว่ามิตรา พร้อมด้วยสาวิตรี ทั้งหมดเสด็จตามหลังพระปารวตีไป
3.232.23
तत्र विद्यागणाः सर्वेये केचित्कविभिः स्मृताः ।
तस्य कुर्वन्ति वचनं सेन्द्रा देवाश्चमूमुखे ॥ ३.२३२.२३ ॥
ที่นั่นคณะแห่งวิทยาทั้งปวง บางองค์กวีทั้งหลายได้จดจำไว้ ทั้งเหล่าเทพมีพระอินทร์เป็นประมุข ย่อมปฏิบัติตามพระบัญชาของพระองค์ ณ หน้าทัพ
3.232.24
गृहीत्वा तु पताकां वै यात्यग्रे राक्षसो ग्रहः ।
व्यापृतस्तु श्मशाने यो नित्यं रुद्रस् वै सखा।
पिङ्गलो नाम यक्षेन्द्रो लोकस्यानन्ददायकः ॥ ३.२३२.२४ ॥
ราษฎสผู้เป็นเทวะดาว ถือธงนำหน้าไป คือท้าวปิงคละ ผู้เป็นจอมยักษ์ ผู้ประจำอยู่ในป่าช้าเสมอ เป็นสหายของพระรุทระ ผู้ประทานความสุขแก่โลก
3.232.25
एबिश्च सहितो देवस्तत्रयाति यथासुखम् ।
अग्रतः पृष्ठतस्चैवं न हि तस्य गतिर्ध्रुवा ॥ ३.२३२.२५ ॥
พระเทพเจ้าเสด็จไปยังที่นั้นอย่างสุขสบาย พร้อมด้วยเหล่านี้ ทั้งหน้าและหลัง การเสด็จไปของพระองค์ไม่ได้เป็นไปอย่างคงที่แน่นอน
3.232.26
रुद्रं सत्कर्मभिर्मर्त्याः पूजयन्तीह दैवतम् ।
शिवमित्येव यं प्राहुरीशं रुद्रं पिनाकिनम् ॥ ३.२३२.२६ ॥
มนุษย์ทั้งหลายในโลกนี้บูชาเทพรุทระด้วยกรรมดี พระองค์ผู้ที่เรียกกันว่าพระศิวะ คือพระรุทระผู้เป็นจอม ผู้ทรงธนูปินากะ
3.232.27
एवं सर्वे सुरगणास्तदा वै प्रीतमानसाः ।
भावैस्तु विविधाकारैः पूजयन्ति महेश्वरम् ॥ ३.२३२.२७ ॥
ฝ่ายเหล่าเทพทั้งปวง ต่างมีใจยินดีในครั้งนั้น ย่อมบูชาพระมหาเทวะด้วยความศรัทธาหลากหลายรูปแบบ
3.232.28
कदेवसेनापतिस्त्वं देवसेनाभिरावृतः ।
अनुदच्छति देवेशं ब्रह्मण्यः कृत्तिकासुतः ॥ ३.२३२.२८ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นแม่ทัพแห่งกองทัพเทพ ท่านล้อมรอบด้วยกองทัพเทพทั้งหลาย ติดตามพระผู้เป็นเจ้าแห่งเทพไป ท่านเป็นผู้เคารพพราหมณ์ เป็นโอรสแห่งกฤตติกาทั้งหลาย
3.232.29
अथाब्रवीन्महासेनं महादेवो बृहद्वचः ।
सप्तमं मारुतस्कन्धं रक्ष नित्यमतन्द्रितः ॥ ३.२३२.२९ ॥
ครั้งนั้น พระมหาเทวะตรัสถ้อยคำสำคัญแก่พระมหาเสนาว่า "จงคุ้มครองกองที่เจ็ดของพวกมรุตอยู่เสมอ อย่าได้เกียจคร้านเลย"
3.232.30
सप्तमं मारुतस्कन्धं पालयिष्याम्यहं प्रभो ।
यदन्यदपि मे कार्यं देव तद्वद माचिरम् ॥ ३.२३२.३० ॥
ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า ข้าพระองค์จะคุ้มครองกองที่เจ็ดของพวกมรุต ข้าแต่เทพเจ้า ขอทรงตรัสบอกกิจอื่นที่ข้าพระองค์พึงทำแก่ข้าพระองค์โดยไม่รอช้า
3.232.31
कार्येष्वहं त्वया पुत्र संद्रष्टव्यः सदैव हि ।
दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परमवाप्स्यसि ॥ ३.२३२.३१ ॥
ลูกเอ๋ย ในกิจการทั้งหลายของเจ้า เจ้าพึงแสวงหาการได้เห็นเราอยู่เสมอ ด้วยการได้เห็นเราและด้วยความภักดี เจ้าจักได้รับความเจริญอันสูงสุด
3.232.32
इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्यज्य महेश्वरः ।
स्कन्दं सहोमया प्रीतो ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ३.२३२.३२ ॥
ตรัสดังนี้แล้ว พระมเหศวรทรงสวมกอดแล้วส่งพระสกันทะไป ทรงพระปีติยินดีพร้อมด้วยพระอุมา พระสกันทะรุ่งเรืองดุจมีแสงแห่งเดชะ
3.232.33
विसर्जिते ततः स्कन्दे बभूवौत्पातिकं महत् ।
सहसैव महाराजदेवान्सर्वान्प्रमोहयत् ॥ ३.२३२.३३ ॥
เมื่อพระสกันทะถูกส่งไปแล้ว ข้าแต่มหาราช ก็เกิดอุปัทวเหตุใหญ่ขึ้น ทำให้เหล่าเทพทั้งปวงหลงงงงันโดยพลัน
3.232.34
जज्वाल स्वं सनक्षत्रं प्रमूढं भुवनं भृशम् ।
चचाल व्यनदच्चोर्वी तमोभूतं जगत्प्रभो ॥ ३.२३२.३४ ॥
โลกพร้อมทั้งดวงดาวลุกโชนขึ้นด้วยความหลงงงงวยอย่างยิ่ง แผ่นดินสั่นสะเทือนและคำรามก้อง ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า โลกทั้งสิ้นกลายเป็นความมืดมน
3.232.35
ततस्तद्दारुणं दृष्ट्वा क्षुभितः शंकरस्तदा ।
उमा चैवमहाभाग देवाश्च समहर्षयः ॥ ३.२३२.३५ ॥
ครั้งนั้น เมื่อเห็นเหตุการณ์อันน่าสะพรึงกลัวนั้น พระศังกรก็ทรงหวั่นไหวในเวลานั้น อุมาก็เช่นกัน ข้าแต่ผู้มีโชคดี และเหล่าเทพพร้อมด้วยมหาฤๅษีก็หวั่นไหวด้วย
3.232.36
ततस्तेषु प्रमूढेषु पर्वताम्बुदसन्निभम् ।
नानाप्रहरणं घोरमदृश्यत महद्बलम् ॥ ३.२३२.३६ ॥
ครั้งนั้น ขณะที่ทุกผู้ทุกนางกำลังหลงงงงวย ปรากฏกองทัพใหญ่ขึ้นมา คล้ายภูเขาและเมฆ ถืออาวุธต่าง ๆ อันน่าสะพรึงกลัวมากมาย
3.232.37
तद्वै घोरमसङ्ख्येयं गर्जच्च विविधा गिरः ।
अभ्यद्रवद्रणए देवान्भगवन्तं च शंकरम् ॥ ३.२३२.३७ ॥
กองทัพอันน่ากลัวนั้น ไม่อาจนับได้ คำรามด้วยเสียงต่าง ๆ นานา ได้โถมเข้าสู่สนามรบ ต่อสู้กับเหล่าเทพและพระผู้เป็นเจ้าศังกรอันทรงเกียรติ
3.232.38
तैर्विसृष्टान्यनीकेषु बाणजालान्यनेकशः ।
पर्वताश्च शतघ्न्यश्च प्रासासिपरिघा गदाः ॥ ३.२३२.३८ ॥
ฝ่ายนั้นซัดข้ามกองทัพนับครั้งไม่ถ้วนด้วยลูกศรเป็นตาข่าย รวมทั้งภูเขา ศตฆนี หอก ดาบ ตะบองเหล็ก และคทา
3.232.39
निपतद्भिश्च तैर्घोरैर्देवानीकं महायुधैः ।
क्षणेन व्यद्रवत्सर्वं विमुखं चाप्यदृश्यत ॥ ३.२३२.३९ ॥
เมื่ออาวุธใหญ่อันน่าสะพรึงกลัวเหล่านั้นตกลงมาสู่กองทัพเทพ กองทัพทั้งหมดก็แตกกระจายในพริบตาเดียว และปรากฏว่าหันหลังหนีไป
3.232.40
निकृत्तयोधनागाश्वं कृत्तायुधमहारथम् ।
दानवैरर्दितं सैन्यं देवानां विमुखं बभौ ॥ ३.२३२.४० ॥
ทัพของเหล่าเทพถูกพวกทานพฟาดฟันย่ำยี นักรบ ช้าง และม้าถูกตัดฟันลง อาวุธแตกหัก มหารถถูกทำลาย กองทัพจึงปรากฏว่าหันหลังหนีไปอย่างน่าเกลียด
3.232.41
असुरैर्वध्यमानं तत्पावकैरिव काननम् ।
अपतद्दग्धभूयिष्ठं महाद्रुमवनं तथा ॥ ३.२३२.४१ ॥
กองทัพนั้นถูกพวกอสูรฟาดฟันจนล้มลง เหมือนป่าที่ถูกไฟเผา เหมือนป่าต้นไม้ใหญ่ที่ไหม้เสียเป็นส่วนมาก
3.232.42
ते विभिन्नशिरोदेहाः प्राद्रवन्तो दिवौकसः ।
न नाथमधिगच्छन्ति वध्यमाना महारणे ॥ ३.२३२.४२ ॥
เทพผู้อยู่บนสวรรค์ทั้งหลาย ศีรษะและร่างกายแตกแยกเสียหาย ต่างหนีไป ถูกฟาดฟันอยู่ในศึกใหญ่ ไม่พบที่พึ่งเลย
3.232.43
अथ तद्विद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वा देवः पुरंदरः ।
आश्वासयन्नुवाचेदं बलभिद्दानवार्दितम् ॥ ३.२३२.४३ ॥
ครั้นนั้น เมื่อพระอินทร์ผู้เป็นเทพ ผู้ทำลายพละกำลัง ผู้ได้นามว่าปุรันทระ เห็นกองทัพที่หนีกระจัดกระจายนั้น ทรงปลอบโยนและตรัสถ้อยคำเหล่านี้ เมื่อพวกทานพรบีบคั้นอยู่
3.232.44
भयं त्यजत भद्रं व शूराः शस्त्राणि गृह्णत ।
कुरुध्वंविक्रमे बुद्धिं मा वः काचिद्व्यथा भवेत् ॥ ३.२३२.४४ ॥
วีรชนทั้งหลาย จงละความกลัวเสีย ขอให้พวกท่านจงเจริญ จงหยิบอาวุธขึ้นมา จงตั้งใจในการกล้าหาญ อย่าให้ความทุกข์ใดเกิดแก่พวกท่านเลย
3.232.45
जयतैनाम्सुदुर्वृत्तान्दानवान्घोरदर्शनान् ।
अभिद्रवत भद्रं वो मया सह महासुरान् ॥ ३.२३२.४५ ॥
จงชนะพวกทานพรผู้ประพฤติชั่วร้ายยิ่งนัก มีรูปร่างน่ากลัวเหล่านี้ จงบุกเข้าโจมตีอสูรผู้ยิ่งใหญ่พร้อมกับเรา ขอให้พวกท่านจงเจริญ
3.232.46
शक्रस् वचनं श्रुत्वा समाश्वस्ता दिवौकसः ।
दानवान्प्रत्ययुध्यन्त शक्रं कृत्वा व्यपाश्रयम् ॥ ३.२३२.४६ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระศักระแล้ว เทพผู้อยู่บนสวรรค์ก็คลายความกลัว ถือพระศักระเป็นที่พึ่ง แล้วจึงต่อสู้กับพวกทานพร
3.232.47
ततस्ते त्रिदशाः सर्वेमरुतश्च महाबलाः ।
प्रत्युद्ययुर्महाभागाः साध्याश्च वसुभिः सह ॥ ३.२३२.४७ ॥
ครั้นนั้น เทพทั้งสามสิบองค์ทั้งปวง กับพวกมรุตผู้มีกำลังมาก และพวกสาธยะผู้มีโชคยิ่งใหญ่ พร้อมด้วยพวกวสุ ต่างก็รุดเข้าไปรับศึก
3.232.48
तैर्विसृष्टान्यनीकेषु क्रुद्धैः शस्त्राणि संयुगे ।
शराश्च दैत्यकायेषु पिबन्ति रुधिरं बहु ॥ ३.२३२.४८ ॥
อาวุธและลูกศรที่เหล่าเทพผู้โกรธเคืองซัดเข้าไปในกองทหารในสงคราม ได้ดื่มเลือดจากร่างของพวกไทตยะเป็นจำนวนมาก
3.232.49
तेषां देहान्विनिर्भिद्य शरास्ते निशितास्तदा ।
निपतन्तोऽभ्यदृश्यन्त नगेभ्य इव पन्नगाः ॥ ३.२३२.४९ ॥
ลูกศรคมกล้าเหล่านั้นพุ่งทะลุร่างของพวกไทตยะ ดูประหนึ่งงูที่ตกลงมาจากช้างภูเขาฉะนั้น
3.232.50
तानि दैत्यशरीराणि निर्भिन्नानिस्म सायकैः ।
अपतन्भूतलेराजंश्छिन्नाभ्राणीव सर्वशः ॥ ३.२३२.५० ॥
ร่างของพวกไทตยะเหล่านั้น ถูกลูกศรเจาะทะลุแล้วล้มลงสู่พื้นดินทั้งหมด ข้าแต่พระราชา เหมือนเมฆที่ถูกตัดขาดเป็นชิ้น ๆ ฉะนั้น
3.232.51
ततस्तद्दानवं सैन्यं सर्वैर्देवगणैर्युधि ।
त्रासितं विविधैर्बाणैः कृतंचैव पराङ्युखम् ॥ ३.२३२.५१ ॥
ครั้นนั้น กองทัพทานพรทั้งหมดนั้น ถูกหมู่เทพทั้งปวงในการรบยิงด้วยลูกศรนานาชนิดจนหวาดกลัว จึงหันหลังหนีไป
3.232.52
अथोत्क्रुष्टं तदा हृष्टैः सर्वैर्देवैरुदायुधैः ।
संहतानि च तूर्याणि प्रावाद्यन्त ह्यनेकशः ॥ ३.२३२.५२ ॥
ครั้นนั้น เหล่าเทพทั้งปวงผู้ชื่นบานยกอาวุธขึ้น ก็ส่งเสียงโห่ร้องดังลั่น และเครื่องดนตรีหลายชนิดก็บรรเลงพร้อมกันเป็นอันมาก
3.232.53
एवमन्योन्रसंयुक्तं युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
देवानां दानवानां च मांसशोणितकर्दमम् ॥ ३.२३२.५३ ॥
การรบระหว่างเทพกับทานพรเป็นเช่นนี้ ประชิดติดพันกันไปมา กลายเป็นการต่อสู้อันน่ากลัวยิ่ง เป็นโคลนตมที่เกิดจากเนื้อและเลือด
3.232.54
अनयो देवलोकस्य सहसैवाभ्यदृश्यत ।
तथहि दानवा घोरा विनिघ्नन्ति दिवौकसः ॥ ३.२३२.५४ ॥
เพราะด้วยสองสิ่งนี้ โลกของเทพจึงปรากฏขึ้นอย่างฉับพลัน เพราะพวกทานพรผู้น่ากลัวกำลังฟาดฟันเทพผู้อยู่บนสวรรค์
3.232.55
ततस्तूर्यप्रणादाश्च भेरीणां च महास्वनाः ।
बभूवुर्दानवेन्द्राणां सिंहनादाश्च दारुणाः ॥ ३.२३२.५५ ॥
ครั้นนั้น เสียงแตรและเสียงกลองใหญ่ก็ดังขึ้นในหมู่จอมทานพ พร้อมทั้งเสียงคำรามดุจสิงห์ที่น่ากลัว
3.232.56
अथ दैत्यबलाद्घोरान्निष्पपात महाबलः ।
दानवो महिषो नाम प्रगृह्य विपुलं गिरिम् ॥ ३.२३२.५६ ॥
ครั้นนั้น จากกองทัพอันน่าสะพรึงของพวกไทตยะ ทานพผู้มีกำลังมาก ชื่อว่ามหิษะ ได้พุ่งออกมา ยกภูเขาใหญ่ขึ้นในมือ
3.232.57
ते तं धनैरिवादित्यं दृष्ट्वासंपरिवारितम् ।
तमुद्यतगिरिं राजन्व्यद्रवन्त दिवौकसः ॥ ३.२३२.५७ ॥
ข้าแต่พระราชา เหล่าเทพผู้อยู่บนสวรรค์เห็นมหิษะยืนอยู่ ยกภูเขาขึ้น ดุจดวงอาทิตย์ที่ถูกเมฆล้อมรอบ จึงหนีไป
3.232.58
अथाभिद्रुत्य महिषो देवांश्चिक्षेप तं गिरिम् ।
महाकायं महाराज सतोयमिव तोयदम् ॥ ३.२३२.५८ ॥
ครั้นแล้ว มหิษะรุดเข้าไปหาเหล่าเทพ แล้วขว้างภูเขานั้นไป ข้าแต่มหาราช ภูเขาที่มีร่างใหญ่โต ดุจเมฆที่เต็มไปด้วยน้ำฉะนั้น
3.232.59
पतता तेन गिरिणा देवसैन्यस् पार्थिव ।
भीमरूपेण निहतमयुतं प्रापतद्भुवि ॥ ३.२३२.५९ ॥
ข้าแต่พระราชา ด้วยภูเขาที่ตกลงมามีรูปร่างน่ากลัวนั้น กองทัพของเทพจำนวนหมื่นหนึ่งถูกฟาดฟันและล้มลงสู่พื้นดิน
3.232.60
अथ तैर्दानवैः सार्धं महिषस्त्रासयन्सुरान् ।
अभ्यद्रवद्रणे तूर्णं सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ ३.२३२.६० ॥
ครั้นนั้น มหิษะพร้อมกับพวกทานพรเหล่านั้น ทำให้เหล่าเทพหวาดกลัว รุดเข้าโจมตีในการรบอย่างรวดเร็ว ดุจสิงห์รุดเข้าหาเนื้อเล็ก ๆ ฉะนั้น
3.232.61
तमापतन्तं महिषं दृष्ट्वा सेन्द्रा दिवौकसः ।
व्यद्रवन्तरणे बीता विकीर्णायुधकेतनाः ॥ ३.२३२.६१ ॥
เหล่าเทพพร้อมด้วยพระอินทร์ เห็นควายกำลังพุ่งเข้ามาหาตน ก็หวาดกลัวและแตกพ่ายในการรบ อาวุธและธงของพวกเขากระจัดกระจายไป
3.232.62
ततःस महिषः क्रुद्धस्तूर्णं रुद्ररथं ययौ ।
अभिद्रुत्य च जग्राह रुद्रस् रथकूवरम् ॥ ३.२३२.६२ ॥
ครั้งนั้น ควายผู้โกรธเกรี้ยวพุ่งไปยังรถศึกของพระรุทระอย่างรวดเร็ว ประจันเข้าไปจับแอกรถของพระรุทระไว้
3.232.63
यदा रुद्ररथं क्रुद्धो महिषः सहसा गतः ।
रेसतू रोदसी गाढं मुमुहुश् महर्षयः ॥ ३.२३२.६३ ॥
เมื่อควายผู้โกรธเกรี้ยวพุ่งมาถึงรถศึกของพระรุทระโดยฉับพลัน ฟ้าและดินก็คำรามสนั่น และเหล่ามหาฤๅษีต่างก็งุนงงสับสน
3.232.64
अनदंश्चमहाकाया दैत्या जलधरोपमाः ।
आसीच्चनिश्चितं तेषां जितमस्माभिरित्युत ॥ ३.२३२.६४ ॥
เหล่าอสูรร่างยักษ์คำรามดุจเมฆฝน และมั่นใจอย่างยิ่งว่าพวกตนได้ชัยชนะเหนือเรา
3.232.65
तथाभूते तु भगवानाहूय गुहमात्मजम् ।
दौरात्म्यं पश्य पुतर् त्वं दानवस्य दुरात्मनः।
जहि शीघ्रं दुराचारं द्रष्टुमिच्छामि ते बलम् ॥ ३.२३२.६५ ॥
ในสภาพเช่นนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้มีพระภาคทรงเรียกหาคุหะ โอรสของพระองค์ แล้วตรัสว่า "ลูกเอ๋ย จงดูความชั่วร้ายของทานพผู้มีใจบาปนี้เถิด จงสังหารผู้ประพฤติชั่วนี้โดยเร็ว พ่ออยากเห็นกำลังของเจ้า"
3.232.66
इत्युक्ताव भगवान्स्कन्दं परिपूज्य महेश्वरः ।
अयोजयन्निग्रहार्थं महिषस् गतायुषः।
सस्मार च तदा स्कन्दं मृत्युं तस्य दुरात्मनः ॥ ३.२३२.६६ ॥
พระมเหศวรทรงตรัสอย่างนั้นแล้วก็ทรงสักการะสกันทะ และทรงให้สกันทะไปปราบควาย เพราะอายุขัยของอสูรผู้มีใจบาปนั้นกำลังจะสิ้นสุดลง และในขณะนั้นพระองค์ก็ทรงระลึกถึงสกันทะและความตายที่กำหนดไว้สำหรับมัน
3.232.67
महिषोऽपि रथं दृष्ट्वा रौद्रं रुद्रस् चानदत् ।
देवान्संत्रासयंश्चापि दैत्यांस्चापिप्रहर्षयत् ॥ ३.२३२.६७ ॥
มหิษะเมื่อเห็นรถศึกอันน่าสะพรึงก็คำรามดุจพระรุทระ ทำให้เหล่าเทพหวาดหวั่น และทำให้เหล่าไทตยะปีติยินดี
3.232.68
ततस्तस्मिनभये घोरे देवानां समुपस्थिते ।
आजगाम महासेनः क्रोधात्सूर्य इव ज्वलन् ॥ ३.२३२.६८ ॥
ครั้นเมื่อความหวาดหวั่นอันน่าสะพรึงกลัวนั้นมาถึงเหล่าเทพ มหาเสนะก็เสด็จมา รุ่งโรจน์ด้วยโทสะดุจดวงอาทิตย์
3.232.69
लोहिताम्बरसंवीतो लोहितस्रग्विभूषणः ।
लोहिताश्वो महाबाहुर्हिरण्यकवचः प्रभुः ॥ ३.२३२.६९ ॥
ทรงฉลองพระองค์สีแดง ประดับด้วยพวงมาลัยสีแดง มีม้าสีแดง มีพระพาหาอันทรงพลัง ทรงเกราะทอง ผู้เป็นเจ้า
3.232.70
रथमादित्यसंकाशमास्थितः कनकप्रभम् ।
तं दृष्ट्वा दैत्यसेना सा व्यद्रवत्सहसा रणे ॥ ३.२३२.७० ॥
เมื่อเห็นพระองค์ประทับบนรถศึกดุจดวงอาทิตย์ รุ่งเรืองดุจทอง เหล่าทัพไทตยะก็แตกตื่นหนีไปโดยฉับพลันในการรบ
3.232.71
स चापि तां प्रज्वलितां महिषस् विदारिणीम् ।
मुमोच शक्तिं राजेनद्र महासेनो महाबलः ॥ ३.२३२.७१ ॥
ฝ่ายมหาเสนะผู้ทรงพลังมหาศาลนั้น ก็ทรงปล่อยหอกอันลุกโชนนั้น ซึ่งเป็นหอกที่ผ่ารากษสควาย ข้าแต่จอมกษัตริย์
3.232.72
सा मुक्ताऽभ्यहरत्तस्य महिषस्य शिरो महत् ।
पपात भिन्ने शिरसि महिषस्त्यक्तजीवितः ॥ ३.२३२.७२ ॥
หอกที่ถูกปล่อยไปนั้นพุ่งกระแทกศีรษะอันใหญ่โตของมหิษะ เมื่อศีรษะถูกผ่าแยก มหิษะก็ล้มลงโดยสิ้นชีวิต
3.232.73
पतता शिरसा तेन द्वारं षोडशयोजनम् ।
पर्वताभेन पिहितं तदाऽगम्यं ततोऽभवत्।
उत्तराः कुरवस्तेन गच्छन्त्यद्य यथासुम् ॥ ३.२३२.७३ ॥
ศีรษะที่ร่วงลงของมหิษะนั้นได้ปิดประตูกว้างสิบหกโยชน์ จนมีลักษณะดุจภูเขา และนับแต่นั้นมาก็ไม่อาจเข้าไปได้ ชาวกุรุทางเหนือยังเดินทางไปทางนั้นอย่างสบายใจจนทุกวันนี้
3.232.74
क्षिप्ताक्षिप्ता तु सा शक्तिर्हत्वा शत्रून्सहस्रशः ।
स्कन्दहस्तमनुप्राप्ता दृश्यते देवदानवैः ॥ ३.२३२.७४ ॥
หอกนั้นถูกขว้างไปแล้วถูกดึงกลับมา สังหารศัตรูนับพัน แล้วกลับไปถึงพระหัตถ์ของสกันทะ เทพและทานพต่างก็เห็นเช่นนั้น
3.232.75
प्रायः शरैर्विनिहता महासेनेन धीमता ।
शेषा दैत्यगणा घोरा भीतास्त्रस्ता दुरासदैः।
स्कन्दपारिषदैर्हत्वा भक्षिताश्च सहस्रशः ॥ ३.२३२.७५ ॥
ส่วนใหญ่ถูกลูกศรของมหาเสนะผู้ปราดเปรื่องสังหาร ไทตยะที่เหลือซึ่งดุร้ายและหวาดกลัวจนหวั่นไหวด้วยบริวารของสกันทะที่ยากจะต่อกร ก็ถูกสังหารและถูกกินไปนับพัน
3.232.76
दनवान्भक्षयन्तस्ते प्रपिबन्तश्च शोणितम् ।
क्षणान्निर्दानवं सर्वमकार्षुर्भृशहर्षिताः ॥ ३.२३२.७६ ॥
เหล่าบริวารกินพวกทานพและดื่มเลือดของพวกมัน ปีติยินดีอย่างยิ่ง จึงทำให้ที่นั้นปราศจากทานพทั้งหมดได้ในชั่วขณะเดียว
3.232.77
तमांसीवयथा सूर्यो वृक्षानग्निर्घनान्खगः ।
तथास्कन्दोऽजयच्छत्रून्स्वेन वीर्येण कीर्तिमान् ॥ ३.२३२.७७ ॥
ดุจดวงอาทิตย์ขับไล่ความมืด ดุจไฟเผาผลาญป่าทึบ และดุจนกครุฑปราบงู สกันทะผู้มีชื่อเสียงก็ทรงพิชิตศัตรูด้วยพลังวีรภาพของพระองค์เอง
3.232.78
संपूज्यमानस्त्रिदशैरभिवाद्य महेश्वरम् ।
शुशुभे कृतिकापुत्रः प्रकीरणांशुरिवांशुमान् ॥ ३.२३२.७८ ॥
ได้รับการสักการะจากเหล่าเทพ เมื่อถวายอภิวาทพระมเหศวรแล้ว โอรสของกฤตติกาก็รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ที่แสงกระจายออกไป
3.232.79
नष्टशत्रुर्यदा स्कन्दः प्रयातस्तु महेश्वरम् ।
तदाऽब्रवीन्महासेनं परिष्वज्य पुरंदरः ॥ ३.२३२.७९ ॥
เมื่อสกันทะปราบศัตรูสิ้นแล้วเสด็จไปยังพระมเหศวร ครั้งนั้นพระปุรันทระ (พระอินทร์) ได้กอดมหาเสนะแล้วตรัสว่า
3.232.80
ब्रह्मदत्तवरः स्कन्द त्वयाऽयं महिषो हतः ।
हजय्यो युधि देवानां दानवः स महाबलः ॥ ३.२३२.८० ॥
ข้าแต่สกันทะ ควายอสูรตนนี้ซึ่งได้รับพรจากพระพรหม ถูกท่านสังหารแล้ว อสูรผู้ทรงพลังมหาศาลนี้ซึ่งเหล่าเทพไม่อาจเอาชนะได้ในการรบ
3.232.81
देवास्तृणसमा यस्य वबूवुर्जयतांवर ।
सोऽयं त्वया महाबाहो शमितो देवकण्टकः ॥ ३.२३२.८१ ॥
ข้าแต่ผู้ทรงชัยชนะที่ประเสริฐที่สุด ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ที่เทพทั้งหลายเห็นว่าเป็นเพียงหญ้าแพรก หนามแห่งเทพผู้นี้ท่านได้ปราบลงแล้ว
3.232.82
शतं महिषतुल्यानां दानवानां त्वय रणे ।
निहतंदेवशत्रूणां यैर्वयं पूर्वतापिताः ॥ ३.२३२.८२ ॥
ทานพหนึ่งร้อยตนซึ่งเทียบเท่าควายป่า ท่านได้สังหารในสมรภูมิแล้ว เป็นศัตรูของเทพทั้งหลาย ผู้ที่เคยทำให้พวกเราต้องทุกข์ทรมานมาก่อน
3.232.83
तावकैर्भक्षिताश्चान्ये दानवाः शतसङ्घशः ।
अजेयस्त्वं रणेऽरीणामुमापतिरिव प्रभुः ॥ ३.२३२.८३ ॥
ทานพอื่น ๆ นับเป็นร้อยเป็นกลุ่มก็ถูกพลพรรคของท่านกลืนกินไป ในการรบ ท่านไม่อาจถูกศัตรูเอาชนะได้ เหมือนอุมาปติผู้เป็นเจ้า
3.232.84
एतत्ते प्रथमं देव ख्यातं कर्म भविष्यति ।
त्रिषु लोकेषु कीर्तिश्च तवाक्षय्या भविष्यति।
वशगाश्च भविष्यनति सुरास्तव महाभुज ॥ ३.२३२.८४ ॥
ข้าแต่เทพ นี่จะเป็นกรรมแรกของท่านที่เป็นที่เลื่องลือ ในสามโลก เกียรติยศของท่านจะไม่มีวันเสื่อมสูญ และ ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง เทพทั้งหลายจะอยู่ใต้อำนาจของท่าน
3.232.85
महासेनमेवमुक्त्वा निवृत्तः सह दैवतैः ।
अनुज्ञातो भगवता त्र्यम्बकेण शचीपतिः ॥ ३.२३२.८५ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แก่มหาเสนะแล้ว พระอินทร์ผู้เป็นเจ้าแห่งศจี ได้หันกลับพร้อมกับเทพทั้งหลาย ได้รับอนุญาตจากพระตรยัมพกผู้ทรงพระภาค
3.232.86
गतो भद्रवटंरुद्रो निवृत्ताश्च दिवौकसः ।
उक्ताश्च देवा रुद्रेण स्कन्दं पश्यत मामिव ॥ ३.२३२.८६ ॥
พระรุทรเสด็จไปยังภัทรวฏะ และเทพผู้อยู่ในสวรรค์ก็หันกลับไป พระรุทรตรัสแก่เทพทั้งหลายว่า จงเห็นสกันทะเหมือนได้เห็นข้าเถิด
3.232.87
स हत्वा दानवगणान्पूज्यमानो महर्षिभिः ।
एकाह्नैवाजयत्सर्वं त्रैलोक्यं वह्निनन्दनः ॥ ३.२३२.८७ ॥
เมื่อสังหารกองทัพทานพแล้ว ทรงได้รับการบูชาจากมหาฤๅษี โอรสแห่งไฟทรงชนะไตรโลกทั้งสิ้นในวันเดียว
3.232.88
स्कन्दस् य इदं विप्रः पठेज्जन्म समाहितः ।
शृणुयाद्ब्राह्मणेभ्यो यः श्रावयेद्वाविचेतनम् ॥ ३.२३२.८८ ॥
พราหมณ์ผู้ใดสวดกำเนิดของสกันทะนี้ด้วยจิตที่ตั้งมั่น ผู้ใดฟังจากพราหมณ์ หรือผู้ใดให้ผู้ไม่รู้ได้ฟัง
3.232.89
धनमायुर्यशो दीप्तिं पुत्राञ्शत्रुजयंतथा ।
सपुष्टिमिहसंप्राप्य स्कन्दसालोक्यमाप्नुयात् ॥ ३.२३२.८९ ॥
ทรัพย์สมบัติ อายุยืน เกียรติยศ รัศมี บุตร ชัยชนะเหนือศัตรู และความเจริญรุ่งเรือง เมื่อได้รับสิ่งเหล่านี้ในโลกนี้แล้ว ย่อมไปถึงโลกของสกันทะ