મહાભારત · અધ્યાય 3.234
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.234.1
उपासीनेषु विप्रेषु पाण्डवेषु च भारत ।
द्रौपदी सत्यभामा च विविशाते तदा समम् ॥ ३.२३४.१ ॥
હે ભારત, બ્રાહ્મણો અને પાંડવો બેઠા હતા ત્યારે દ્રૌપદી અને સત્યભામા ત્યારે સાથે પ્રવેશ્યાં.
3.234.2
प्रविश्य चाश्रमं पुण्यमुभे ते परमस्त्रियौ ।
जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निषीदतुः ॥ ३.२३४.२ ॥
પવિત્ર આશ્રમમાં પ્રવેશીને તે બે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ હસતી, અત્યંત પ્રસન્ન થઈને ત્યાં સુખેથી બેઠી.
3.234.3
चिरस् दृष्ट्वा राजेन्द्र तेऽन्योन्यस्य प्रियंवदे ।
कथयामासतुश्चित्राः कथाः कुरुयदूचिताः ॥ ३.२३४.३ ॥
હે રાજેન્દ્ર, લાંબા સમય પછી એકબીજાને જોઈને, પ્રિયવચન બોલતી તે બંનેએ કુરુ અને યદુ વંશને શોભે તેવી વિચિત્ર કથાઓ કહી.
3.234.4
अथाब्रवीत्सत्यभामा कृष्णस् महिषी प्रिया ।
सात्राजिती याज्ञसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥ ३.२३४.४ ॥
ત્યારે કૃષ્ણની પ્રિય મહિષી, સત્રાજિતની પુત્રી, સુમધ્યમા સત્યભામાએ એકાંતમાં યાજ્ઞસેની દ્રૌપદીને આ કહ્યું.
3.234.5
केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवानधितिष्ठसि ।
लोकपालोपमान्वीरान्नूनं परमसंमतान् ॥ ३.२३४.५ ॥
હે દ્રૌપદી, લોકપાલો જેવા, અત્યંત માનનીય વીર પાંડવો પર તું કયા આચરણથી શાસન કરે છે?
3.234.6
कथं च वशगस्तुभ्यं न कुप्यन्ति च ते शुभे ।
तव वश्या हि सतत पाण्डवाः प्रियदर्शने ॥ ३.२३४.६ ॥
હે શુભે, તેઓ તારા વશમાં કેવી રીતે છે અને તારા પર ગુસ્સે થતા નથી? હે પ્રિયદર્શિની, પાંડવો સદા તારા વશમાં રહે છે.
3.234.7
न चान्योन्यमसूयन्ते कथं वा ते सुमध्यमे ।
मुखप्रेक्षाश्च ते सर्वे तत्त्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२३४.७ ॥
હે સુમધ્યમા, તેઓ એકબીજા પ્રત્યે ઈર્ષ્યા કેમ નથી કરતા? તેઓ બધા તારા મુખ તરફ જ જોતા રહે છે. આ સત્ય મને કહે.
3.234.8
व्रतचर्या तपो वाऽपि स्नानमन्त्रौषधानि वा ।
विद्यावीर्यं मूलवीर्यंजपहोमागदास्तथा ॥ ३.२३४.८ ॥
વ્રતાચરણ, તપ, સ્નાન, મંત્ર, ઔષધિઓ, વિદ્યાનું બળ, મૂળોનું બળ, જપ, હોમ અને ઔષધો.
3.234.9
ममाद्याचक्ष्वपाञ्चालि यशस्यं भगवेतनम् ।
येन कृष्णे भवेन्नित्यं मम कृष्णो वशानुगः ॥ ३.२३४.९ ॥
હે પાંચાલી, હવે મને તે યશદાયક અને પવિત્ર ઉપાય કહે, જેથી કૃષ્ણ સદા મારા વશમાં અને મારો અનુગામી રહે.
3.234.10
एवमुक्त्वासत्यभामा विरराम यशस्विनी ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रत्युवाच ताम् ॥ ३.२३४.१० ॥
આમ કહીને યશસ્વિની સત્યભામા મૌન રહી. ત્યારે પતિવ્રતા, મહાભાગ્યવતી દ્રૌપદીએ તેને ઉત્તર આપ્યો.
3.234.11
असत्स्त्रीणां समाचरं सत्ये मामनुपृच्छसि ।
असदाचरिते मार्गे कथं स्यादनुकीर्तनम् ॥ ३.२३४.११ ॥
સાચે જ, તું મને અસત્ સ્ત્રીઓના આચરણ વિશે પૂછે છે. અસદાચારથી ચાલેલા માર્ગનું વર્ણન હું કેવી રીતે કરું?
3.234.12
अनुप्रश्नः संशयो वा नैष त्वय्युपपद्यते ।
कथं ह्युपेता बुद्ध्या त्वंकृष्णस् महिषी प्रिया ॥ ३.२३४.१२ ॥
આ પ્રશ્ન કે સંદેહ તને શોભતો નથી. બુદ્ધિમાન અને કૃષ્ણની પ્રિય મહિષી હોવા છતાં તું આવું કેવી રીતે પૂછી શકે?
3.234.13
यदैव भर्ता जानीयानमन्त्रमूलपरां स्त्रियम् ।
उद्विजेत तदैवास्याः सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ३.२३४.१३ ॥
પતિ જ્યારે જાણે છે કે સ્ત્રી મંત્રમૂળમાં લીન છે, ત્યારે જ ઘરમાં ઘૂસેલા સાપથી ડરે તેમ તે વ્યાકુળ થાય છે.
3.234.14
उद्विग्नस्य कुतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ।
न जातु वशगो भर्ता स्त्रियाः स्यान्मन्त्रकारणात् ॥ ३.२३४.१४ ॥
ઉદ્વિગ્નને શાંતિ ક્યાંથી, અશાંતને સુખ ક્યાંથી? મંત્રકારણે પતિ ક્યારેય સ્ત્રીને વશ ન થાય.
3.234.15
किमत्रप्रहिताश्चापि गदाः परमदारुणाः ।
मूलप्रवादैर्हि विषं प्रयच्छन्ति जिघांसवः बब ॥ ३.२३४.१५ ॥
અહીં મોકલાયેલી અતિ ભયંકર ઔષધિઓ પણ શું? મારવા ઇચ્છનારા મૂળમંત્રના શબ્દોથી ઝેર જ આપે છે.
3.234.16
जिह्वया यानि पुरुषस्त्वचा वाप्युपसेवते ।
तत्र चूर्णानि दत्तानि हन्युः क्षिप्रमसंशयम् ॥ ३.२३४.१६ ॥
પુરુષ જીભથી કે ત્વચાથી જે વસ્તુ સેવે છે, તેમાં આપેલો ચૂર્ણ નિઃસંદેહ જલદી મારી નાખે છે.
3.234.17
जलोदरसमायुक्ताः श्वित्रिणः पलितास्तथा ।
अपुमांसः कृताः स्त्रीभिर्जडान्धवधिरास्तथा ॥ ३.२३४.१७ ॥
સ્ત્રીઓ દ્વારા પતિઓને જલોદરથી ગ્રસ્ત, શ્વેતકુષ્ઠી, સફેદ વાળવાળા, નપુંસક, જડ, અંધ અને બહેરા બનાવી દેવાય છે.
3.234.18
पापानुगास्तु पापास्ताः पतीनुपसृजन्त्युत ।
न जातु विप्रियं भर्तुः स्त्रिया कार्यं कथंचन ॥ ३.२३४.१८ ॥
પણ પાપનું અનુસરણ કરનારી તે પાપી સ્ત્રીઓ પતિઓને પીડે છે. સ્ત્રીએ કોઈ પણ રીતે પતિને અપ્રિય કાર્ય ક્યારેય ન કરવું.
3.234.19
वर्ताम्यहं तु यां वृत्तिं पाण्डवेषु महात्मसु ।
तां सर्वां शृणु मे सत्यां सत्यभामे यशस्विनि ॥ ३.२३४.१९ ॥
હે યશસ્વિની સત્યભામા, મહાત્મા પાંડવો પ્રત્યે હું જે આચરણ રાખું છું તે બધું, સત્ય છે; તે મારી પાસેથી સાંભળ.
3.234.20
अहंकारं विहायाहं कामक्रोधौ च सर्वदा ।
सदारान्पाण्डवान्नित्यं प्रयतोपचराम्यहम् ॥ ३.२३४.२० ॥
અહંકાર છોડીને અને કામ-ક્રોધનો સદા ત્યાગ કરીને, હું પત્નીઓ સહિત પાંડવોની હંમેશાં સંયમપૂર્વક સેવા કરું છું.
3.234.21
प्रणयं प्रतिसंहृत्य निधायात्मानमात्मनि ।
शुश्रूषुर्निरभीमाना पतीनां चित्तरक्षिणी ॥ ३.२३४.२१ ॥
સ્નેહને સંકેલીને, પોતાને પોતાની અંદર સ્થાપીને, અભિમાન વિના, સેવાની ઇચ્છાથી, હું પતિઓના ચિત્તની રક્ષા કરું છું.
3.234.22
दुर्व्याहृताच्छङ्कमाना दुस्थिताद्दुरवेक्षितात् ।
दुरासिताद्दुर्व्रजितादिङ्गिताध्यासितादपि ॥ ३.२३४.२२ ॥
કટુ વચન, ખરાબ સ્થિતિ, ખરાબ દૃષ્ટિ, ખરાબ બેસવું, ખરાબ ચાલ, ઇશારાથી પણ ભયભીત રહીને.
3.234.23
सूर्यवैश्वानरसमान्सोमकल्पान्महारथान् ।
सेवे चक्षुर्हणः पार्थानुग्रवीर्यप्रतापिनः ॥ ३.२३४.२३ ॥
સૂર્ય અને વૈશ્વાનર સમાન, ચંદ્ર જેવા, શત્રુઓની દૃષ્ટિ હરનારા, ઉગ્ર પરાક્રમ અને પ્રતાપવાળા મહારથી પૃથાપુત્રોની હું સેવા કરું છું.
3.234.24
देवो मनुष्यो गन्धर्वो युवा चापि स्वलंकृतः ।
द्रव्यवानभिरूपो वा न मेऽन्यः पुरुषो मतः ॥ ३.२३४.२४ ॥
દેવ, મનુષ્ય, ગંધર્વ, સુંદર શણગારેલો યુવાન, ધનવાન કે રૂપવાન હોય તોપણ મારા માટે બીજો કોઈ પુરુષ ગણાતો નથી.
3.234.25
न भुक्तवति न स्नाते नासंविष्टे च भर्तरि ।
न संविशामि नाश्नामि न स्नाये कर्म कुर्वती ॥ ३.२३४.२५ ॥
પતિ ભોજન ન કરે, સ્નાન ન કરે, સૂઈ ન જાય ત્યારે હું બેસતી નથી, જમતી નથી, સ્નાન કરતી નથી; કામ કરતી વખતે પણ એમ જ.
3.234.26
क्षेत्राद्वनाद्वा ग्रामाद्वा भर्तारं गुहमागतम् ।
अभ्युत्थायाभिनन्दामि आसनेनोदकेन च ॥ ३.२३४.२६ ॥
ખેતરમાંથી, જંગલમાંથી કે ગામમાંથી ઘરે આવેલા પતિનું હું ઊભી થઈને સ્વાગત કરું છું, આસન અને પાણી આપું છું.
3.234.27
प्रसन्नभाण्डा मृष्टान्ना काले भोजनदायिनी ।
संयता गुप्तधान्या च सुसंमृष्टनिवेशना ॥ ३.२३४.२७ ॥
વાસણો સ્વચ્છ રાખનારી, સારું ભોજન સમયસર આપનારી, સંયમી, અનાજને સુરક્ષિત રાખનારી અને ઘર સારી રીતે સાફ રાખનારી.
3.234.28
अतिरस्कृतसंभाषा दुःस्त्रियो नानुसेवती ।
अनुकूलवती नित्यं भवाम्यनलसा सदा ॥ ३.२३४.२८ ॥
અપમાનજનક વાત ન કરનારી, દુષ્ટ સ્ત્રીઓની સોબત ન કરનારી, સદા અનુકૂળ રહેનારી અને હંમેશા આળસ વિનાની હું છું.
3.234.29
अनर्म चापि हसितं द्वारि स्थानमभीक्ष्णशः ।
अवस्करे चिरस्थानं निष्कुटेषु च वर्जये ॥ ३.२३४.२९ ॥
મશ્કરી અને હાસ્યથી દૂર રહું છું; દરવાજે વારંવાર ઊભી રહેતી નથી; કચરાના ઢગલા પાસે અને એકાંત ખૂણાઓમાં લાંબો સમય રહેવાનું ટાળું છું.
3.234.30
अत्यालापमसन्तोषं परव्यापारसंकथाः ।
अतिहासातिरोषौ च क्रोधस्थानं च वर्जये ॥ ३.२३४.३० ॥
અતિશય વાતચીત, અસંતોષ, બીજાના કામની ચર્ચા, અતિશય હાસ્ય, અતિશય ક્રોધ અને ક્રોધનું સ્થાન—એ બધું હું છોડી દઉં છું.
3.234.31
निरताऽहं सदा सत्ये पापानां च विवर्जने ।
सर्वथा भर्तुरहितं न ममेष्टं कथंचन ॥ ३.२३४.३१ ॥
હું સદા સત્યમાં નિરત રહું છું અને પાપોનો ત્યાગ કરું છું. પતિનું અહિત કોઈ પણ રીતે મને ક્યારેય ઇષ્ટ નથી.
3.234.32
यदा प्रवसते भर्ता कुटुम्बार्थेन केनचित् ।
सुमनोवर्णकापेता भवामि व्रतचारिणी ॥ ३.२३४.३२ ॥
પતિ કોઈ કુટુંબ કાર્ય માટે પ્રવાસે જાય ત્યારે હું પ્રસન્ન મનથી, શણગાર વિના વ્રત પાળું છું.
3.234.33
यच्च भर्ता न पिबति यच्च भर्ता न सेवते ।
यच्च नाश्नाति मे भर्ता सर्वं तद्वर्जयाम्यहम् ॥ ३.२३४.३३ ॥
પતિ જે પીતા નથી, જે સેવતા નથી, અને મારા પતિ જે ખાતા નથી — તે સર્વ હું વર્જું છું.
3.234.34
यथोपदेशं नियता वर्तमाना वराङ्गने ।
स्वलंकृता सुप्रयता भर्तुः प्रियहिते रता ॥ ३.२३४.३४ ॥
હે સુંદરાંગી, ઉપદેશ પ્રમાણે સંયમથી વર્તી, સારી રીતે શણગારેલી, પતિના પ્રિય અને હિતમાં રત રહું છું.
3.234.35
ये च धर्माः कुटुम्बेषु श्वश्र्वामे कथिताः पुरा ।
अनुतिष्ठामि तान्सत्ये नित्यकालमतन्द्रिता ॥ ३.२३४.३५ ॥
કુટુંબમાં સાસુએ પૂર્વે કહેલા જે ધર્મો છે, તે હું સત્યમાં, સદા આળસ વિના પાળું છું.
3.234.36
भिक्षाबलिश्राद्धविधिस्थालीपाकाश्च पर्वसु ।
मान्यानां मानसत्कारा ये चान्ये विदिता मम ॥ ३.२३४.३६ ॥
ભિક્ષા, બલિ, શ્રાદ્ધવિધિ, પર્વોએ સ્થાલીપાક, અને માનનીયોનો માન-સત્કાર — અને મને જાણીતી બીજી બાબતો પણ.
3.234.37
तान्सर्वाननुवर्तामि दिवारात्रमतन्द्रिता ।
विनयाननियमांश्चैव सदा सर्वात्मना श्रिता ॥ ३.२३४.३७ ॥
હું દિવસ-રાત થાક્યા વિના તે સૌને અનુસરું છું; વિનય અને નિયમોનું સદા પૂર્ણ હૃદયથી પાલન કરું છું.
3.234.38
मृदून्सतः सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालिनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य का विप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३८ ॥
જે મૃદુ, સત્યશીલ અને સત્યધર્મનું પાલન કરનારા સત્પુરુષ છે, તે જ મારા દેવ છે અને તે જ સ્ત્રીની ગતિ છે; તેમનું અપ્રિય કોણ કરે?
3.234.39
पत्याश्रयो हि मे धर्मो मतः स्त्रीणां सनातनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य काविप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३९ ॥
પતિનો આશ્રય લેવો એ મારો ધર્મ છે, જે સ્ત્રીઓનો સનાતન ધર્મ મનાય છે; તે જ મારા દેવ છે અને તે જ સ્ત્રીની ગતિ છે; તેમનું અપ્રિય કોણ કરે?
3.234.40
अहं पतीन्नातिशये नात्यश्ने नातिभूषये ।
नापि श्वश्रूं परिवदे सर्वदा परियन्त्रिता ॥ ३.२३४.४० ॥
હું પતિઓ સામે અભિમાન કરતી નથી, અતિશય ખાતી નથી, અતિશય શણગાર કરતી નથી, સાસુની ક્યારેય નિંદા કરતી નથી; હું સદા સંયમમાં રહું છું.
3.234.41
अवधानेन सुभगे नित्योत्थिततयैव च ।
भर्तारो वशगा मह्यं गुरुशुश्रूषयैव च ॥ ३.२३४.४१ ॥
હે સુભગે, સાવધાનીથી, સદા વહેલી સવારે ઊઠીને અને વડીલોની સેવા કરીને જ પતિઓ મારા વશમાં રહે છે.
3.234.42
नित्यमार्यामहं कुन्तीं वीरसूं सत्यवादिनीम् ।
स्वयं परिचराम्यतां पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४२ ॥
હું હંમેશાં વીરોને જન્મ આપનારી, સત્યવાદિની આર્યા કુંતીની સ્વયં સેવા કરું છું; પાણી, વસ્ત્ર અને ભોજનથી તેમની પરિચર્યા કરું છું.
3.234.43
नैतामतिशये जातु वस्त्रभूषणभोजनैः ।
न वदे चाप्यतिवाचा तां पृथां पृथिवीसमाम् ॥ ३.२३४.४३ ॥
વસ્ત્ર, આભૂષણ અને ભોજનથી હું ક્યારેય તેમનાથી આગળ નીકળતો નથી; પૃથ્વી સમાન તે પૃથાની અતિશય પ્રશંસા પણ કરતો નથી.
3.234.44
अष्टावग्रे ब्राह्मणानां सहस्राणि स्म नित्यदा ।
भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥ ३.२३४.४४ ॥
પૂર્વે યુધિષ્ઠિરના નિવાસમાં આઠ હજાર બ્રાહ્મણો દરરોજ સોનાના પાત્રોમાં ભોજન કરતા હતા.
3.234.45
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ।
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्विभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.२३४.४५ ॥
અઠ્યાસી હજાર સ્નાતક ગૃહસ્થો હતા; યુધિષ્ઠિર તેમાંના દરેકને ત્રીસ દાસીઓ સાથે પોષતા હતા.
3.234.46
दशान्यानि सहस्राणि येषामन्नं सुसंस्कृतम् ।
ह्रियते रुक्मपात्रीभिर्यतीनामूर्ध्वरेतसाम् ॥ ३.२३४.४६ ॥
બીજા દસ હજાર માટે, ઊર્ધ્વરેતા યતિઓ માટે, સારી રીતે તૈયાર કરેલું અન્ન સોનાના પાત્રોમાં લઈ જવાતું હતું.
3.234.47
तान्सर्वानग्रहारेण ब्राह्मणान्वेदवादिनः ।
यथार्हं पूजयामि स्म पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४७ ॥
તે બધા વેદવાદી બ્રાહ્મણોને મેં અગ્રહાર દાનથી અને યથાયોગ્ય પેય, વસ્ત્ર તથા ભોજનથી સન્માન્યા હતા.
3.234.48
शतं दासीसहस्राणि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलंकृताः ॥ ३.२३४.४८ ॥
મહાત્મા કૌન્તેયની પાસે સો હજાર દાસીઓ હતી; શંખની બંગડીઓ અને બાજુબંધ ધારણ કરેલી, સુવર્ણના કંઠહાર પહેરેલી, સારી રીતે અલંકૃત.
3.234.49
महार्हमाल्याभरणाः सुवर्णाश्चन्दनोक्षिताः ।
मणीन्हेम च विभ्रत्यो नृत्तगीतविशारदाः ॥ ३.२३४.४९ ॥
મૂલ્યવાન માળા અને આભૂષણ ધારણ કરેલી, સુવર્ણવર્ણી, ચંદનથી લેપાયેલી, મણિ અને સોનું પહેરેલી, નૃત્યગીતમાં નિપુણ.
3.234.50
तासां नाम च रूपंच भोजनाच्छादनानि च ।
सर्वासामेव वेदाहं कर्म चैव कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५० ॥
તેમનાં નામ, રૂપ, ભોજન અને વસ્ત્ર, તથા કરેલાં અને ન કરેલાં કાર્ય — એ બધું હું જાણું છું.
3.234.51
शतं दासीसहस्राणि कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
पात्रीपस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ३.२३४.५१ ॥
કુંતીપુત્ર તે બુદ્ધિમાનની સો હજાર દાસીઓ હતી; તેઓ દિવસ-રાત પાત્રોમાંથી પીરસીને અતિથિઓને ભોજન કરાવતી.
3.234.52
शतमश्वसहस्राणि दशनागायुतानि च ।
युधिष्ठिरस्यानुयात्रमिन्द्रप्रस्थनिवासिनः ॥ ३.२३४.५२ ॥
ઇન્દ્રપ્રસ્થના નિવાસી યુધિષ્ઠિરના અનુચરોમાં સો હજાર ઘોડા અને દસ અયુત હાથી હતા.
3.234.53
एतदासीत्तदा राज्ञो यन्महीं पर्यपालयत् ।
येषां सङ्ख्याविधिं चैव प्रदिशामि शृणोमि च ॥ ३.२३४.५३ ॥
રાજા જ્યારે પૃથ્વીનું પાલન કરતા હતા ત્યારે તેમની પાસે આ જ હતું; તેમની ગણતરીની રીત હું કહું છું અને સાંભળું છું.
3.234.54
अन्तःपूराणां सर्वेषां भृत्यानां चैव सर्वशः ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५४ ॥
અંતઃપુરની સર્વ સ્ત્રીઓ અને સર્વ સેવકો, ગોપાલોથી લઈને ઘેટાં-પાલકો સુધીના, તેમનાં કરેલાં અને ન કરેલાં સર્વ કાર્ય તે જાણતો હતો.
3.234.55
सर्वं राज्ञः समुदयमायं च व्ययमेव च ।
एकाऽहंवेद्मि कल्याणि पाण्डवानां यशस्विनि ॥ ३.२३४.५५ ॥
હે કલ્યાણી, હે યશસ્વિની, પાંડવોના રાજાની બધી આવક અને ખર્ચ હું એકલી જાણું છું.
3.234.56
मयि सर्वं समासज्यकुटुम्बं भरतर्षभाः ।
उपासनरताः सर्वे घटयन्ति वरानने ॥ ३.२३४.५६ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠો, હે સુમુખી, બધું મારા પર સોંપીને સેવામાં લીન રહેલા બધા કુટુંબીજનો કામ પાર પાડે છે.
3.234.57
तमहं भारमासक्तमनाधृष्यं दुरात्मभिः ।
सुखं सर्वंपरित्यज्यरात्र्यहानि घटामि वै ॥ ३.२३४.५७ ॥
દુષ્ટો દ્વારા અજેય એવા એ ભારમાં મન લગાવીને, બધા સુખનો ત્યાગ કરીને હું રાત-દિવસ તે વહન કરું છું.
3.234.58
अधृष्यं वरुणस्येव निधिपूर्णमिवोदधिम् ।
एकाहं वेद्मि कोशं वै पतीनां धर्मचारिणाम् ॥ ३.२३४.५८ ॥
વરુણ જેવો અજેય, નિધિથી ભરેલા સમુદ્ર જેવો, ધર્મચારી પતિઓનો ખજાનો હું એકલી જાણું છું.
3.234.59
अनिशायां निशायां च विहाय क्षुत्पिपासयोः ।
आराधयन्त्याः कौरव्यांस्तुल्या रात्रिरहश्च मे ॥ ३.२३४.५९ ॥
દિવસ અને રાતમાં ભૂખ-તરસ છોડીને કૌરવોને પ્રસન્ન કરતી મારા માટે રાત અને દિવસ સમાન છે.
3.234.60
प्रथमं प्रतिबुध्यामि चरमं संविशामि च ।
नित्यकालमहं सत्ये एतत्संवननं मम ॥ ३.२३४.६० ॥
હું સૌથી પહેલાં જાગું છું અને સૌથી છેલ્લે સૂઉં છું; સદા સત્યમાં સ્થિર રહેવું એ મારું આ વ્રત છે.
3.234.61
एतज्जानाम्यहं कर्तुं भर्तृसंवननं महत् ।
असत्स्त्रीणां समाचारं नाहं कुर्यां न कामये ॥ ३.२३४.६१ ॥
પતિ પ્રત્યેનું આ મહાન આચરણ હું જાણું છું. દુષ્ટ સ્ત્રીઓનું આચરણ હું કરીશ નહીં અને તેની ઇચ્છા પણ કરીશ નહીં.
3.234.62
तच्छ्रुत्वा धर्मसहितं व्याहृतं कृष्णया तदा ।
उवाच सत्या सत्कृत्य पाञ्चालीं धर्मचारिणीं ॥ ३.२३४.६२ ॥
કૃષ્ણાએ કહેલું તે ધર્મયુક્ત વચન સાંભળીને, સત્યાએ ધર્મનું આચરણ કરનારી પાંચાલીનો સત્કાર કરીને કહ્યું.
3.234.63
अभिपन्नाऽस्मि पाञ्चालि याज्ञसेनि क्षमस्व मे ।
कामकारः सखीनं हि सोपहासं प्रभाषितम् ॥ ३.२३४.६३ ॥
હે પાંચાલી, હે યાજ્ઞસેની, હું અપરાધી છું, મને ક્ષમા કર. સખીઓનું બોલવું ઇચ્છાથી થાય છે; હાસ્ય સાથે કહેલું પણ તેવું જ છે.