ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.234
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.234.1
उपासीनेषु विप्रेषु पाण्डवेषु च भारत ।
द्रौपदी सत्यभामा च विविशाते तदा समम् ॥ ३.२३४.१ ॥
ହେ ଭାରତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବସିଥିବା ବେଳେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ସତ୍ୟଭାମା ସେତେବେଳେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.234.2
प्रविश्य चाश्रमं पुण्यमुभे ते परमस्त्रियौ ।
जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निषीदतुः ॥ ३.२३४.२ ॥
ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ହସୁ ହସୁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବସିଲେ।
3.234.3
चिरस् दृष्ट्वा राजेन्द्र तेऽन्योन्यस्य प्रियंवदे ।
कथयामासतुश्चित्राः कथाः कुरुयदूचिताः ॥ ३.२३४.३ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବହୁ ଦିନ ପରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ପ୍ରିୟବଚନ କହୁଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣ କୁରୁ ଓ ଯଦୁ ବଂଶକୁ ଶୋଭୁଥିବା ବିଚିତ୍ର କଥା କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.234.4
अथाब्रवीत्सत्यभामा कृष्णस् महिषी प्रिया ।
सात्राजिती याज्ञसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥ ३.२३४.४ ॥
ତେବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମହିଷୀ, ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ କନ୍ୟା, କ୍ଷୀଣମଧ୍ୟା ସତ୍ୟଭାମା ଏକାନ୍ତରେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
3.234.5
केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवानधितिष्ठसि ।
लोकपालोपमान्वीरान्नूनं परमसंमतान् ॥ ३.२३४.५ ॥
ହେ ଦ୍ରୌପଦୀ, ଲୋକପାଳ ସମାନ, ଅତି ସମ୍ମାନିତ ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ତୁମେ କେଉଁ ଆଚରଣରେ ଶାସନ କରୁଛ?
3.234.6
कथं च वशगस्तुभ्यं न कुप्यन्ति च ते शुभे ।
तव वश्या हि सतत पाण्डवाः प्रियदर्शने ॥ ३.२३४.६ ॥
ହେ ଶୁଭେ, ସେମାନେ ତୁମ ବଶରେ କିପରି ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରତି କାହିଁକି କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ? ହେ ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସର୍ବଦା ତୁମ ବଶରେ ଥାଆନ୍ତି।
3.234.7
न चान्योन्यमसूयन्ते कथं वा ते सुमध्यमे ।
मुखप्रेक्षाश्च ते सर्वे तत्त्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२३४.७ ॥
ହେ ସୁମଧ୍ୟମା, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଈର୍ଷା କେମିତି କରନ୍ତି ନାହିଁ? ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ମୁଖକୁ ଚାହିଁ ରହନ୍ତି। ଏହି ସତ୍ୟ ମୋତେ କୁହ।
3.234.8
व्रतचर्या तपो वाऽपि स्नानमन्त्रौषधानि वा ।
विद्यावीर्यं मूलवीर्यंजपहोमागदास्तथा ॥ ३.२३४.८ ॥
ବ୍ରତାଚରଣ, ତପସ୍ୟା, ସ୍ନାନ, ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧି, ବିଦ୍ୟାର ବଳ, ମୂଳର ବଳ, ଜପ, ହୋମ ଓ ଔଷଧ।
3.234.9
ममाद्याचक्ष्वपाञ्चालि यशस्यं भगवेतनम् ।
येन कृष्णे भवेन्नित्यं मम कृष्णो वशानुगः ॥ ३.२३४.९ ॥
ହେ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋତେ ସେହି ଯଶସ୍କର ଓ ପବିତ୍ର ଉପାୟ କୁହ, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣ ସଦା ମୋ ବଶରେ ଓ ମୋ ଅନୁଗାମୀ ରହିବେ।
3.234.10
एवमुक्त्वासत्यभामा विरराम यशस्विनी ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रत्युवाच ताम् ॥ ३.२३४.१० ॥
ଏହିପରି କହି ଯଶସ୍ୱିନୀ ସତ୍ୟଭାମା ନୀରବ ହେଲେ। ତହିଁରେ ପତିବ୍ରତା, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
3.234.11
असत्स्त्रीणां समाचरं सत्ये मामनुपृच्छसि ।
असदाचरिते मार्गे कथं स्यादनुकीर्तनम् ॥ ३.२३४.११ ॥
ପ୍ରକୃତରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଅସତ୍ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛ। ଅସଦାଚାରରେ ଚାଲିଥିବା ପଥର ବର୍ଣ୍ଣନା ମୁଁ କେମିତି କରିବି?
3.234.12
अनुप्रश्नः संशयो वा नैष त्वय्युपपद्यते ।
कथं ह्युपेता बुद्ध्या त्वंकृष्णस् महिषी प्रिया ॥ ३.२३४.१२ ॥
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କିମ୍ବା ସଂଶୟ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମହିଷୀ ହୋଇ ତୁମେ କିପରି ଏପରି ପଚାରିପାର?
3.234.13
यदैव भर्ता जानीयानमन्त्रमूलपरां स्त्रियम् ।
उद्विजेत तदैवास्याः सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ३.२३४.१३ ॥
ସ୍ୱାମୀ ଯେତେବେଳେ ଜାଣେ ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରମୂଳରେ ନିମଗ୍ନ, ସେତେବେଳେ ଘରେ ପଶିଥିବା ସାପକୁ ଦେଖିଲା ପରି ସେ ବିଚଳିତ ହୁଏ।
3.234.14
उद्विग्नस्य कुतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ।
न जातु वशगो भर्ता स्त्रियाः स्यान्मन्त्रकारणात् ॥ ३.२३४.१४ ॥
ଉଦ୍ବିଗ୍ନର ଶାନ୍ତି କୁଆଡ଼େ, ଅଶାନ୍ତର ସୁଖ କୁଆଡ଼େ? ମନ୍ତ୍ରକାରଣରୁ ସ୍ୱାମୀ କେବେ ବି ସ୍ତ୍ରୀର ବଶରେ ନ ରହୁ।
3.234.15
किमत्रप्रहिताश्चापि गदाः परमदारुणाः ।
मूलप्रवादैर्हि विषं प्रयच्छन्ति जिघांसवः बब ॥ ३.२३४.१५ ॥
ଏଠାରେ ପଠାଯାଇଥିବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଔଷଧମାନ ବି କ'ଣ? ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ବାକ୍ୟରେ ବିଷ ହିଁ ଦିଅନ୍ତି।
3.234.16
जिह्वया यानि पुरुषस्त्वचा वाप्युपसेवते ।
तत्र चूर्णानि दत्तानि हन्युः क्षिप्रमसंशयम् ॥ ३.२३४.१६ ॥
ପୁରୁଷ ଜିଭ କିମ୍ବା ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ସେବନ କରେ, ସେଥିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଶୀଘ୍ର, ନିଃସନ୍ଦେହ ମାରିଦିଏ।
3.234.17
जलोदरसमायुक्ताः श्वित्रिणः पलितास्तथा ।
अपुमांसः कृताः स्त्रीभिर्जडान्धवधिरास्तथा ॥ ३.२३४.१७ ॥
ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାମୀମାନେ ଜଳୋଦରଗ୍ରସ୍ତ, ଶ୍ୱେତକୁଷ୍ଠୀ, ଧଳା କେଶଧାରୀ, ନପୁଂସକ, ଜଡ଼, ଅନ୍ଧ ଓ ବଧିର କରାଯାଆନ୍ତି।
3.234.18
पापानुगास्तु पापास्ताः पतीनुपसृजन्त्युत ।
न जातु विप्रियं भर्तुः स्त्रिया कार्यं कथंचन ॥ ३.२३४.१८ ॥
କିନ୍ତୁ ପାପର ଅନୁଗାମୀ ସେହି ପାପିନୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦିଅନ୍ତି। ସ୍ତ୍ରୀ କୌଣସି ଉପାୟରେ ସ୍ୱାମୀର ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ବି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.234.19
वर्ताम्यहं तु यां वृत्तिं पाण्डवेषु महात्मसु ।
तां सर्वां शृणु मे सत्यां सत्यभामे यशस्विनि ॥ ३.२३४.१९ ॥
ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ସତ୍ୟଭାମା, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ ଯେଉଁ ଆଚରଣ କରେ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସତ୍ୟ; ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
3.234.20
अहंकारं विहायाहं कामक्रोधौ च सर्वदा ।
सदारान्पाण्डवान्नित्यं प्रयतोपचराम्यहम् ॥ ३.२३४.२० ॥
ଅହଙ୍କାର ତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ କାମ-କ୍ରୋଧକୁ ସଦା ବର୍ଜନ କରି, ମୁଁ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସଦା ସଂଯମରେ ସେବା କରେ।
3.234.21
प्रणयं प्रतिसंहृत्य निधायात्मानमात्मनि ।
शुश्रूषुर्निरभीमाना पतीनां चित्तरक्षिणी ॥ ३.२३४.२१ ॥
ପ୍ରେମକୁ ସଂକୋଚ କରି, ନିଜକୁ ନିଜ ଭିତରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଅଭିମାନରହିତ ହୋଇ, ସେବା ଇଚ୍ଛାରେ, ମୁଁ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ରକ୍ଷା କରେ।
3.234.22
दुर्व्याहृताच्छङ्कमाना दुस्थिताद्दुरवेक्षितात् ।
दुरासिताद्दुर्व्रजितादिङ्गिताध्यासितादपि ॥ ३.२३४.२२ ॥
କଟୁ ବାକ୍ୟ, ଖରାପ ସ୍ଥିତି, ଖରାପ ଦୃଷ୍ଟି, ଖରାପ ବସିବା, ଖରାପ ଚାଲିବା, ସଙ୍କେତରୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇ।
3.234.23
सूर्यवैश्वानरसमान्सोमकल्पान्महारथान् ।
सेवे चक्षुर्हणः पार्थानुग्रवीर्यप्रतापिनः ॥ ३.२३४.२३ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୈଶ୍ୱାନର ସମାନ, ଚନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ହରଣକାରୀ, ଉଗ୍ର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପୀ ମହାରଥୀ ପୃଥାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ସେବା କରେ।
3.234.24
देवो मनुष्यो गन्धर्वो युवा चापि स्वलंकृतः ।
द्रव्यवानभिरूपो वा न मेऽन्यः पुरुषो मतः ॥ ३.२३४.२४ ॥
ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଯୁବକ, ଧନୀ ବା ରୂପବାନ ହେଉ, ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ନାହିଁ।
3.234.25
न भुक्तवति न स्नाते नासंविष्टे च भर्तरि ।
न संविशामि नाश्नामि न स्नाये कर्म कुर्वती ॥ ३.२३४.२५ ॥
ସ୍ୱାମୀ ଭୋଜନ ନ କଲେ, ସ୍ନାନ ନ କଲେ, ଶୋଇ ନ ଥିଲେ ମୁଁ ବସେ ନାହିଁ, ଖାଏ ନାହିଁ, ସ୍ନାନ କରେ ନାହିଁ; କାମ କରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
3.234.26
क्षेत्राद्वनाद्वा ग्रामाद्वा भर्तारं गुहमागतम् ।
अभ्युत्थायाभिनन्दामि आसनेनोदकेन च ॥ ३.२३४.२६ ॥
କ୍ଷେତ୍ର, ବନ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଉଠି ସ୍ୱାଗତ କରେ, ଆସନ ଓ ଜଳ ଦେଇ ସତ୍କାର କରେ।
3.234.27
प्रसन्नभाण्डा मृष्टान्ना काले भोजनदायिनी ।
संयता गुप्तधान्या च सुसंमृष्टनिवेशना ॥ ३.२३४.२७ ॥
ପାତ୍ର ପରିଷ୍କାର ରଖିବା, ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନ ସମୟରେ ପରିବେଷଣ କରିବା, ସଂଯମୀ, ଶସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ଘର ଭଲ ଭାବେ ସଫା ରଖିବା।
3.234.28
अतिरस्कृतसंभाषा दुःस्त्रियो नानुसेवती ।
अनुकूलवती नित्यं भवाम्यनलसा सदा ॥ ३.२३४.२८ ॥
ଅପମାନକର କଥା ନ କହୁଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ନ କରୁଥିବା, ସର୍ବଦା ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ସର୍ବଦା ଅଳସତାହୀନ ମୁଁ ରହେ।
3.234.29
अनर्म चापि हसितं द्वारि स्थानमभीक्ष्णशः ।
अवस्करे चिरस्थानं निष्कुटेषु च वर्जये ॥ ३.२३४.२९ ॥
ପରିହାସ ଓ ହସ ଛାଡ଼େ; ଦ୍ୱାରରେ ବାରମ୍ବାର ଠିଆ ହୁଏ ନାହିଁ; ଆବର୍ଜନା ସ୍ତୂପ ଓ ନିର୍ଜନ କୋଣରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବା ଛାଡ଼େ।
3.234.30
अत्यालापमसन्तोषं परव्यापारसंकथाः ।
अतिहासातिरोषौ च क्रोधस्थानं च वर्जये ॥ ३.२३४.३० ॥
ଅତ୍ୟଧିକ କଥା, ଅସନ୍ତୋଷ, ଅନ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା, ଅତ୍ୟଧିକ ହସ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ଏବଂ କ୍ରୋଧର ସ୍ଥାନ ଏସବୁ ମୁଁ ଛାଡ଼େ।
3.234.31
निरताऽहं सदा सत्ये पापानां च विवर्जने ।
सर्वथा भर्तुरहितं न ममेष्टं कथंचन ॥ ३.२३४.३१ ॥
ମୁଁ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟରେ ନିରତ ଏବଂ ପାପ ପରିହାର କରେ। ସ୍ୱାମୀର ଅହିତ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋର ଇଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
3.234.32
यदा प्रवसते भर्ता कुटुम्बार्थेन केनचित् ।
सुमनोवर्णकापेता भवामि व्रतचारिणी ॥ ३.२३४.३२ ॥
ସ୍ୱାମୀ ପାରିବାରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଦେଶ ଗଲେ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ, ଅଳଙ୍କାରହୀନ ହୋଇ ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ।
3.234.33
यच्च भर्ता न पिबति यच्च भर्ता न सेवते ।
यच्च नाश्नाति मे भर्ता सर्वं तद्वर्जयाम्यहम् ॥ ३.२३४.३३ ॥
ସ୍ୱାମୀ ଯାହା ପିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ସେବନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଯାହା ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ — ସେ ସବୁ ମୁଁ ବର୍ଜନ କରେ।
3.234.34
यथोपदेशं नियता वर्तमाना वराङ्गने ।
स्वलंकृता सुप्रयता भर्तुः प्रियहिते रता ॥ ३.२३४.३४ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦରାଙ୍ଗୀ, ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ସଂଯମରେ ଆଚରଣ କରି, ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସ୍ୱାମୀର ପ୍ରିୟ ଓ ହିତରେ ରତ ରହେ।
3.234.35
ये च धर्माः कुटुम्बेषु श्वश्र्वामे कथिताः पुरा ।
अनुतिष्ठामि तान्सत्ये नित्यकालमतन्द्रिता ॥ ३.२३४.३५ ॥
ପରିବାରରେ ଶାଶୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଧର୍ମ କହିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ସତ୍ୟରେ, ସର୍ବଦା ଅଳସରେ ନ ପଡି ପାଳନ କରେ।
3.234.36
भिक्षाबलिश्राद्धविधिस्थालीपाकाश्च पर्वसु ।
मान्यानां मानसत्कारा ये चान्ये विदिता मम ॥ ३.२३४.३६ ॥
ଭିକ୍ଷା, ବଳି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି, ପର୍ବ ଦିନେ ସ୍ଥାଲୀପାକ, ଓ ମାନ୍ୟଜନଙ୍କ ମାନ-ସତ୍କାର — ଏବଂ ମୋ ଜାଣିଥିବା ଅନ୍ୟ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ।
3.234.37
तान्सर्वाननुवर्तामि दिवारात्रमतन्द्रिता ।
विनयाननियमांश्चैव सदा सर्वात्मना श्रिता ॥ ३.२३४.३७ ॥
ମୁଁ ଦିନରାତି କ୍ଳାନ୍ତି ବିନା ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ; ବିନୟ ଓ ନିୟମସବୁ ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାରେ ପାଳନ କରେ।
3.234.38
मृदून्सतः सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालिनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य का विप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३८ ॥
ଯେଉଁ ମୃଦୁ, ସତ୍ୟଶୀଳ ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମ ପାଳନକାରୀ ସତ୍ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ମୋର ଦେବତା ଏବଂ ସେ ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀର ଗତି; ତାଙ୍କର ଅପ୍ରିୟ କିଏ କରିବ?
3.234.39
पत्याश्रयो हि मे धर्मो मतः स्त्रीणां सनातनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य काविप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३९ ॥
ପତିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ହିଁ ମୋର ଧର୍ମ; ତାହା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସନାତନ ଧର୍ମ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ସେ ହିଁ ମୋର ଦେବତା ଏବଂ ସେ ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀର ଗତି; ତାଙ୍କର ଅପ୍ରିୟ କିଏ କରିବ?
3.234.40
अहं पतीन्नातिशये नात्यश्ने नातिभूषये ।
नापि श्वश्रूं परिवदे सर्वदा परियन्त्रिता ॥ ३.२३४.४० ॥
ମୁଁ ପତିମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଅହଂକାର କରେ ନାହିଁ, ଅତ୍ୟଧିକ ଖାଏ ନାହିଁ, ଅତ୍ୟଧିକ ସଜ୍ଜା କରେ ନାହିଁ, ଶାଶୁଙ୍କୁ କେବେ ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ; ସର୍ବଦା ସଂଯମରେ ରହେ।
3.234.41
अवधानेन सुभगे नित्योत्थिततयैव च ।
भर्तारो वशगा मह्यं गुरुशुश्रूषयैव च ॥ ३.२३४.४१ ॥
ହେ ସୁଭଗେ, ସାବଧାନତାରେ, ସର୍ବଦା ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଓ ଗୁରୁଜନଙ୍କ ସେବା କରି ପତିମାନେ ମୋ ବଶରେ ରହନ୍ତି।
3.234.42
नित्यमार्यामहं कुन्तीं वीरसूं सत्यवादिनीम् ।
स्वयं परिचराम्यतां पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४२ ॥
ମୁଁ ସର୍ବଦା ବୀରପ୍ରସବିନୀ, ସତ୍ୟବାଦିନୀ ଆର୍ଯ୍ୟା କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ନିଜେ ସେବା କରେ; ପାନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୋଜନରେ ତାଙ୍କର ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରେ।
3.234.43
नैतामतिशये जातु वस्त्रभूषणभोजनैः ।
न वदे चाप्यतिवाचा तां पृथां पृथिवीसमाम् ॥ ३.२३४.४३ ॥
ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଭୋଜନରେ ମୁଁ କେବେ ବି ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀ ସମାନ ସେହି ପୃଥାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।
3.234.44
अष्टावग्रे ब्राह्मणानां सहस्राणि स्म नित्यदा ।
भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥ ३.२३४.४४ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଗୃହରେ ଆଠ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତିଦିନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।
3.234.45
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ।
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्विभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.२३४.४५ ॥
ଅଠାଅଶୀ ହଜାର ସ୍ନାତକ ଗୃହସ୍ଥ ଥିଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିରିଶ ଜଣ ଦାସୀ ସହିତ ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ।
3.234.46
दशान्यानि सहस्राणि येषामन्नं सुसंस्कृतम् ।
ह्रियते रुक्मपात्रीभिर्यतीनामूर्ध्वरेतसाम् ॥ ३.२३४.४६ ॥
ଆଉ ଦଶ ହଜାର ପାଇଁ, ଊର୍ଧ୍ୱରେତା ଯତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସୁସଂସ୍କୃତ ଅନ୍ନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ନିଆଯାଉଥିଲା।
3.234.47
तान्सर्वानग्रहारेण ब्राह्मणान्वेदवादिनः ।
यथार्हं पूजयामि स्म पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४७ ॥
ସେହି ସମସ୍ତ ବେଦବାଦୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଅଗ୍ରହାର ଦାନ ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପାନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୋଜନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲି।
3.234.48
शतं दासीसहस्राणि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलंकृताः ॥ ३.२३४.४८ ॥
ମହାତ୍ମା କୌନ୍ତେୟଙ୍କର ଶହେ ହଜାର ଦାସୀ ଥିଲେ; ଶଙ୍ଖ ବଳା ଓ ବାଜୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠହାର ଧାରଣ କରି, ଭଲ ଅଳଙ୍କୃତ।
3.234.49
महार्हमाल्याभरणाः सुवर्णाश्चन्दनोक्षिताः ।
मणीन्हेम च विभ्रत्यो नृत्तगीतविशारदाः ॥ ३.२३४.४९ ॥
ମହାମୂଲ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, ଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ, ମଣି ଓ ସୁନା ପିନ୍ଧିଥିବା, ନୃତ୍ୟଗୀତରେ ନିପୁଣା।
3.234.50
तासां नाम च रूपंच भोजनाच्छादनानि च ।
सर्वासामेव वेदाहं कर्म चैव कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५० ॥
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ, ରୂପ, ଭୋଜନ ଓ ବସ୍ତ୍ର, ଏବଂ କୃତ-ଅକୃତ କର୍ମ — ଏ ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ।
3.234.51
शतं दासीसहस्राणि कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
पात्रीपस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ३.२३४.५१ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ଶହେ ହଜାର ଦାସୀ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଦିନରାତି ପାତ୍ରରୁ ପରିବେଷଣ କରି ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉଥିଲେ।
3.234.52
शतमश्वसहस्राणि दशनागायुतानि च ।
युधिष्ठिरस्यानुयात्रमिन्द्रप्रस्थनिवासिनः ॥ ३.२३४.५२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥବାସୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶହେ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଓ ଦଶ ଅଯୁତ ହାତୀ ଥିଲେ।
3.234.53
एतदासीत्तदा राज्ञो यन्महीं पर्यपालयत् ।
येषां सङ्ख्याविधिं चैव प्रदिशामि शृणोमि च ॥ ३.२३४.५३ ॥
ରାଜା ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏହା ହିଁ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ଗଣନା ବିଧି ମୁଁ କହୁଛି।
3.234.54
अन्तःपूराणां सर्वेषां भृत्यानां चैव सर्वशः ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५४ ॥
ଅନ୍ତଃପୁରର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ଭୃତ୍ୟଙ୍କର, ଗୋପାଳଠାରୁ ମେଷପାଳକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କୃତ ଓ ଅକୃତ ସବୁ କିଛି ସେ ଜାଣନ୍ତି।
3.234.55
सर्वं राज्ञः समुदयमायं च व्ययमेव च ।
एकाऽहंवेद्मि कल्याणि पाण्डवानां यशस्विनि ॥ ३.२३४.५५ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ରାଜାର ସମସ୍ତ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ମୁଁ ଏକା ଜାଣେ।
3.234.56
मयि सर्वं समासज्यकुटुम्बं भरतर्षभाः ।
उपासनरताः सर्वे घटयन्ति वरानने ॥ ३.२३४.५६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ସବୁ ମୋ ଉପରେ ସମର୍ପଣ କରି ସେବାରେ ରତ ସମସ୍ତେ କାମ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି।
3.234.57
तमहं भारमासक्तमनाधृष्यं दुरात्मभिः ।
सुखं सर्वंपरित्यज्यरात्र्यहानि घटामि वै ॥ ३.२३४.५७ ॥
ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ ସେହି ଭାରରେ ମନ ଲଗାଇ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରି ମୁଁ ରାତି-ଦିନ ତାହା ବହନ କରେ।
3.234.58
अधृष्यं वरुणस्येव निधिपूर्णमिवोदधिम् ।
एकाहं वेद्मि कोशं वै पतीनां धर्मचारिणाम् ॥ ३.२३४.५८ ॥
ବରୁଣ ପରି ଅଜେୟ, ନିଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ପରି, ଧର୍ମଚାରୀ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କର କୋଷ ମୁଁ ଏକା ଜାଣେ।
3.234.59
अनिशायां निशायां च विहाय क्षुत्पिपासयोः ।
आराधयन्त्याः कौरव्यांस्तुल्या रात्रिरहश्च मे ॥ ३.२३४.५९ ॥
ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଭୋକ-ତୃଷା ଛାଡ଼ି କୌରବମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଥିବା ମୋ ପାଇଁ ରାତି ଓ ଦିନ ସମାନ।
3.234.60
प्रथमं प्रतिबुध्यामि चरमं संविशामि च ।
नित्यकालमहं सत्ये एतत्संवननं मम ॥ ३.२३४.६० ॥
ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଉଠେ ଓ ସବୁଠାରୁ ଶେଷରେ ଶୁଏ; ସଦା ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରହିବା ମୋର ଏହି ବ୍ରତ।
3.234.61
एतज्जानाम्यहं कर्तुं भर्तृसंवननं महत् ।
असत्स्त्रीणां समाचारं नाहं कुर्यां न कामये ॥ ३.२३४.६१ ॥
ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଏହି ମହାନ ଆଚରଣ ମୁଁ ଜାଣେ। ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଆଚରଣ କରିବି ନାହିଁ କିମ୍ବା ତାହା ଇଚ୍ଛା କରିବି ନାହିଁ।
3.234.62
तच्छ्रुत्वा धर्मसहितं व्याहृतं कृष्णया तदा ।
उवाच सत्या सत्कृत्य पाञ्चालीं धर्मचारिणीं ॥ ३.२३४.६२ ॥
କୃଷ୍ଣାଙ୍କ କହିଥିବା ସେହି ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସତ୍ୟା ଧର୍ମାଚାରିଣୀ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ।
3.234.63
अभिपन्नाऽस्मि पाञ्चालि याज्ञसेनि क्षमस्व मे ।
कामकारः सखीनं हि सोपहासं प्रभाषितम् ॥ ३.२३४.६३ ॥
ହେ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ହେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ, ମୁଁ ଅପରାଧୀ, ମୋତେ କ୍ଷମା କର। ସଖୀମାନଙ୍କ କଥା ଇଚ୍ଛାରୁ ହୁଏ; ପରିହାସରେ କହିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।