മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.234
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.234.1
उपासीनेषु विप्रेषु पाण्डवेषु च भारत ।
द्रौपदी सत्यभामा च विविशाते तदा समम् ॥ ३.२३४.१ ॥
ഭാരതാ, ബ്രാഹ്മണരും പാണ്ഡവരും ഇരിക്കുമ്പോൾ ദ്രൗപദിയും സത്യഭാമയും അപ്പോൾ ഒരുമിച്ച് പ്രവേശിച്ചു.
3.234.2
प्रविश्य चाश्रमं पुण्यमुभे ते परमस्त्रियौ ।
जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निषीदतुः ॥ ३.२३४.२ ॥
പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ആ രണ്ട് ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ സുഖമായി ഇരുന്നു.
3.234.3
चिरस् दृष्ट्वा राजेन्द्र तेऽन्योन्यस्य प्रियंवदे ।
कथयामासतुश्चित्राः कथाः कुरुयदूचिताः ॥ ३.२३४.३ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം പരസ്പരം കണ്ട്, പ്രിയവാക്കുകൾ പറയുന്ന ആ രണ്ടുപേരും കുരു-യദു വംശങ്ങൾക്ക് യോജിച്ച വിചിത്രമായ കഥകൾ പറഞ്ഞു.
3.234.4
अथाब्रवीत्सत्यभामा कृष्णस् महिषी प्रिया ।
सात्राजिती याज्ञसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥ ३.२३४.४ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയ മഹിഷിയും സത്രാജിത്തിന്റെ പുത്രിയുമായ മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുള്ള സത്യഭാമ യാജ്ഞസേനിയായ ദ്രൗപദിയോട് രഹസ്യമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.234.5
केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवानधितिष्ठसि ।
लोकपालोपमान्वीरान्नूनं परमसंमतान् ॥ ३.२३४.५ ॥
ദ്രൗപദീ, ലോകപാലന്മാർക്ക് തുല്യരായ, അത്യന്തം ആദരണീയരായ വീരന്മാരായ പാണ്ഡവരെ നീ ഏത് നടത്തയാൽ അടക്കിഭരിക്കുന്നു?
3.234.6
कथं च वशगस्तुभ्यं न कुप्यन्ति च ते शुभे ।
तव वश्या हि सतत पाण्डवाः प्रियदर्शने ॥ ३.२३४.६ ॥
ശുഭേ, അവർ നിന്റെ വശത്തിലായിട്ടും നിന്നോട് കോപിക്കാതിരിക്കുന്നത് എങ്ങനെ? പ്രിയദർശിനീ, പാണ്ഡവർ എപ്പോഴും നിന്റെ വശത്താണല്ലോ.
3.234.7
न चान्योन्यमसूयन्ते कथं वा ते सुमध्यमे ।
मुखप्रेक्षाश्च ते सर्वे तत्त्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२३४.७ ॥
സുമധ്യമേ, അവർ പരസ്പരം അസൂയപ്പെടാതിരിക്കുന്നത് എങ്ങനെ? അവരെല്ലാവരും നിന്റെ മുഖത്തേക്കാണ് നോക്കുന്നത്. ഈ സത്യം എന്നോട് പറയൂ.
3.234.8
व्रतचर्या तपो वाऽपि स्नानमन्त्रौषधानि वा ।
विद्यावीर्यं मूलवीर्यंजपहोमागदास्तथा ॥ ३.२३४.८ ॥
വ്രതാനുഷ്ഠാനം, തപസ്സ്, സ്നാനം, മന്ത്രം, ഔഷധങ്ങൾ, വിദ്യയുടെ ശക്തി, വേരുകളുടെ ശക്തി, ജപം, ഹോമം, ഔഷധങ്ങൾ.
3.234.9
ममाद्याचक्ष्वपाञ्चालि यशस्यं भगवेतनम् ।
येन कृष्णे भवेन्नित्यं मम कृष्णो वशानुगः ॥ ३.२३४.९ ॥
പാഞ്ചാലീ, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് യശസ്സ് നൽകുന്ന ആ പുണ്യമായ മാർഗ്ഗം പറയൂ; അതിലൂടെ കൃഷ്ണൻ എപ്പോഴും എന്റെ വശത്ത്, എന്നെ അനുസരിക്കുന്നവനായിരിക്കട്ടെ.
3.234.10
एवमुक्त्वासत्यभामा विरराम यशस्विनी ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रत्युवाच ताम् ॥ ३.२३४.१० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം യശസ്വിനിയായ സത്യഭാമ മൗനമായി. അപ്പോൾ പതിവ്രതയും മഹാഭാഗ്യവതിയുമായ ദ്രൗപദി അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.234.11
असत्स्त्रीणां समाचरं सत्ये मामनुपृच्छसि ।
असदाचरिते मार्गे कथं स्यादनुकीर्तनम् ॥ ३.२३४.११ ॥
സത്യത്തിൽ, ദുർവൃത്തരായ സ്ത്രീകളുടെ നടപ്പിനെക്കുറിച്ചാണ് നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നത്. ദുരാചാരം നടന്ന മാർഗ്ഗത്തെ ഞാൻ എങ്ങനെ വിവരിക്കും?
3.234.12
अनुप्रश्नः संशयो वा नैष त्वय्युपपद्यते ।
कथं ह्युपेता बुद्ध्या त्वंकृष्णस् महिषी प्रिया ॥ ३.२३४.१२ ॥
ഈ അന്വേഷണമോ സംശയമോ നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല. ബുദ്ധിമതിയും കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയ മഹിഷിയുമായ നീ എങ്ങനെ ഇങ്ങനെ ചോദിക്കും?
3.234.13
यदैव भर्ता जानीयानमन्त्रमूलपरां स्त्रियम् ।
उद्विजेत तदैवास्याः सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ३.२३४.१३ ॥
ഭർത്താവ് അവൾ മന്ത്രമൂലത്തിൽ മുഴുകിയവളാണെന്ന് അറിയുമ്പോഴേ, വീട്ടിൽ കയറിയ പാമ്പിനെ കണ്ടതുപോലെ അവൻ അസ്വസ്ഥനാകുന്നു.
3.234.14
उद्विग्नस्य कुतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ।
न जातु वशगो भर्ता स्त्रियाः स्यान्मन्त्रकारणात् ॥ ३.२३४.१४ ॥
ഉദ്വിഗ്നന് ശാന്തി എവിടെ, അശാന്തന് സുഖം എവിടെ? മന്ത്രകാരണത്താൽ ഭർത്താവ് ഒരിക്കലും സ്ത്രീയുടെ വശത്തിലാകരുത്.
3.234.15
किमत्रप्रहिताश्चापि गदाः परमदारुणाः ।
मूलप्रवादैर्हि विषं प्रयच्छन्ति जिघांसवः बब ॥ ३.२३४.१५ ॥
ഇവിടെ അയയ്ക്കപ്പെട്ട അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഔഷധങ്ങളും എന്ത്? കൊല്ലാനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ മൂലമന്ത്രവാക്കുകളാൽ വിഷം തന്നെ നൽകുന്നു.
3.234.16
जिह्वया यानि पुरुषस्त्वचा वाप्युपसेवते ।
तत्र चूर्णानि दत्तानि हन्युः क्षिप्रमसंशयम् ॥ ३.२३४.१६ ॥
പുരുഷൻ നാവുകൊണ്ടോ തൊലികൊണ്ടോ ഉപയോഗിക്കുന്നവയിൽ നൽകിയ പൊടി വേഗം, സംശയമില്ലാതെ കൊല്ലും.
3.234.17
जलोदरसमायुक्ताः श्वित्रिणः पलितास्तथा ।
अपुमांसः कृताः स्त्रीभिर्जडान्धवधिरास्तथा ॥ ३.२३४.१७ ॥
സ്ത്രീകളാൽ ഭർത്താക്കന്മാർ ജലോദരരോഗികളും, വെള്ളക്കുഷ്ഠക്കാരും, നരച്ചവരും, ആണത്തമില്ലാത്തവരും, മന്ദബുദ്ധികളും, അന്ധരും, ബധിരരും ആക്കപ്പെടുന്നു.
3.234.18
पापानुगास्तु पापास्ताः पतीनुपसृजन्त्युत ।
न जातु विप्रियं भर्तुः स्त्रिया कार्यं कथंचन ॥ ३.२३४.१८ ॥
പാപം പിന്തുടരുന്ന ആ പാപികളായ സ്ത്രീകൾ ഭർത്താക്കന്മാരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു. സ്ത്രീ ഒരുവിധത്തിലും ഭർത്താവിന് അപ്രിയമായത് ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്.
3.234.19
वर्ताम्यहं तु यां वृत्तिं पाण्डवेषु महात्मसु ।
तां सर्वां शृणु मे सत्यां सत्यभामे यशस्विनि ॥ ३.२३४.१९ ॥
യശസ്വിനിയായ സത്യഭാമേ, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരോട് ഞാൻ പെരുമാറുന്ന രീതി പൂർണ്ണവും സത്യവുമാണ്; അത് എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക.
3.234.20
अहंकारं विहायाहं कामक्रोधौ च सर्वदा ।
सदारान्पाण्डवान्नित्यं प्रयतोपचराम्यहम् ॥ ३.२३४.२० ॥
അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ചും കാമക്രോധങ്ങൾ എപ്പോഴും വെടിഞ്ഞും, ഭാര്യമാരോടുകൂടിയ പാണ്ഡവരെ ഞാൻ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നു.
3.234.21
प्रणयं प्रतिसंहृत्य निधायात्मानमात्मनि ।
शुश्रूषुर्निरभीमाना पतीनां चित्तरक्षिणी ॥ ३.२३४.२१ ॥
സ്നേഹം ഒതുക്കി, സ്വയത്തെ ഉള്ളിൽ ഉറപ്പിച്ച്, അഭിമാനമില്ലാതെ, ശുശ്രൂഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭർത്താക്കന്മാരുടെ മനസ്സിനെ ഞാൻ കാക്കുന്നു.
3.234.22
दुर्व्याहृताच्छङ्कमाना दुस्थिताद्दुरवेक्षितात् ।
दुरासिताद्दुर्व्रजितादिङ्गिताध्यासितादपि ॥ ३.२३४.२२ ॥
പരുഷവാക്ക്, ദുഷിച്ച നില, ദുർനോട്ടം, ദുരിരിപ്പ്, ദുർനടപ്പ്, ആംഗ്യങ്ങളുടെ തെറ്റ് എന്നിവയെപ്പോലും ഭയന്ന്.
3.234.23
सूर्यवैश्वानरसमान्सोमकल्पान्महारथान् ।
सेवे चक्षुर्हणः पार्थानुग्रवीर्यप्रतापिनः ॥ ३.२३४.२३ ॥
സൂര്യനും വൈശ്വാനരനും തുല്യരായ, ചന്ദ്രനെപ്പോലുള്ള, ശത്രുക്കളുടെ കാഴ്ച കവരുന്ന, ഉഗ്രവീര്യപ്രതാപമുള്ള മഹാരഥന്മാരായ പൃഥാപുത്രന്മാരെ ഞാൻ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നു.
3.234.24
देवो मनुष्यो गन्धर्वो युवा चापि स्वलंकृतः ।
द्रव्यवानभिरूपो वा न मेऽन्यः पुरुषो मतः ॥ ३.२३४.२४ ॥
ദേവനോ മനുഷ്യനോ ഗന്ധർവനോ നന്നായി അലങ്കരിച്ച യുവാവോ ധനവാനോ സുന്ദരനോ ആകട്ടെ—എനിക്ക് മറ്റൊരു പുരുഷനായി അവർ കരുതപ്പെടുന്നില്ല.
3.234.25
न भुक्तवति न स्नाते नासंविष्टे च भर्तरि ।
न संविशामि नाश्नामि न स्नाये कर्म कुर्वती ॥ ३.२३४.२५ ॥
ഭർത്താവ് ഭക്ഷണം കഴിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴും കുളിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴും കിടക്കാതിരിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ ഇരിക്കുന്നില്ല, ഭക്ഷിക്കുന്നില്ല, കുളിക്കുന്നുമില്ല; ജോലി ചെയ്യുമ്പോഴും അങ്ങനെതന്നെ.
3.234.26
क्षेत्राद्वनाद्वा ग्रामाद्वा भर्तारं गुहमागतम् ।
अभ्युत्थायाभिनन्दामि आसनेनोदकेन च ॥ ३.२३४.२६ ॥
വയലിൽ നിന്നോ കാട്ടിൽ നിന്നോ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നോ വീട്ടിൽ വന്ന ഭർത്താവിനെ ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് സ്വീകരിച്ച്, ആസനവും വെള്ളവും നൽകി സൽക്കരിക്കുന്നു.
3.234.27
प्रसन्नभाण्डा मृष्टान्ना काले भोजनदायिनी ।
संयता गुप्तधान्या च सुसंमृष्टनिवेशना ॥ ३.२३४.२७ ॥
പാത്രങ്ങൾ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുകയും, നല്ല ഭക്ഷണം ഉചിതസമയത്ത് വിളമ്പുകയും, സംയമത്തോടെ ധാന്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും, വീട് നന്നായി വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൾ.
3.234.28
अतिरस्कृतसंभाषा दुःस्त्रियो नानुसेवती ।
अनुकूलवती नित्यं भवाम्यनलसा सदा ॥ ३.२३४.२८ ॥
നിന്ദാവചനങ്ങൾ പറയാത്തവളും ദുശ്ശീലകളായ സ്ത്രീകളുമായി ഇടപഴകാത്തവളും എപ്പോഴും അനുകൂലയും എപ്പോഴും അലസതയില്ലാത്തവളുമാണ് ഞാൻ.
3.234.29
अनर्म चापि हसितं द्वारि स्थानमभीक्ष्णशः ।
अवस्करे चिरस्थानं निष्कुटेषु च वर्जये ॥ ३.२३४.२९ ॥
തമാശയും ചിരിയും ഒഴിവാക്കുന്നു; വാതിൽക്കൽ ആവർത്തിച്ച് നിൽക്കുന്നില്ല; ചവറുകൂനയ്ക്കരികിലും ഏകാന്ത മൂലകളിലും ദീർഘനേരം താമസിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നു.
3.234.30
अत्यालापमसन्तोषं परव्यापारसंकथाः ।
अतिहासातिरोषौ च क्रोधस्थानं च वर्जये ॥ ३.२३४.३० ॥
അമിതമായ സംസാരം, അതൃപ്തി, മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരം, അമിതമായ ചിരി, അമിതമായ കോപം, കോപത്തിനുള്ള സ്ഥലം എന്നിവ ഒഴിവാക്കുന്നു.
3.234.31
निरताऽहं सदा सत्ये पापानां च विवर्जने ।
सर्वथा भर्तुरहितं न ममेष्टं कथंचन ॥ ३.२३४.३१ ॥
ഞാൻ എപ്പോഴും സത്യത്തിൽ നിരതയാണ്, പാപങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഭർത്താവിന് അഹിതമായതൊന്നും ഒരിക്കലും എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.
3.234.32
यदा प्रवसते भर्ता कुटुम्बार्थेन केनचित् ।
सुमनोवर्णकापेता भवामि व्रतचारिणी ॥ ३.२३४.३२ ॥
ഭർത്താവ് കുടുംബകാര്യത്തിനായി പ്രവാസത്തിന് പോകുമ്പോൾ, ഞാൻ പ്രസന്നമനസ്സോടെ അലങ്കാരമില്ലാതെ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
3.234.33
यच्च भर्ता न पिबति यच्च भर्ता न सेवते ।
यच्च नाश्नाति मे भर्ता सर्वं तद्वर्जयाम्यहम् ॥ ३.२३४.३३ ॥
ഭർത്താവ് കുടിക്കാത്തതും, ഭർത്താവ് സേവിക്കാത്തതും, എന്റെ ഭർത്താവ് ഭക്ഷിക്കാത്തതുമായ എല്ലാം ഞാൻ ഒഴിവാക്കുന്നു.
3.234.34
यथोपदेशं नियता वर्तमाना वराङ्गने ।
स्वलंकृता सुप्रयता भर्तुः प्रियहिते रता ॥ ३.२३४.३४ ॥
ഹേ സുന്ദരാംഗീ, ഉപദേശപ്രകാരം നിയന്ത്രിതയായി നടന്ന്, നന്നായി അലങ്കരിച്ച്, ഭർത്താവിന് പ്രിയവും ഹിതവുമായതിൽ നിരതയായിരിക്കുന്നു.
3.234.35
ये च धर्माः कुटुम्बेषु श्वश्र्वामे कथिताः पुरा ।
अनुतिष्ठामि तान्सत्ये नित्यकालमतन्द्रिता ॥ ३.२३४.३५ ॥
കുടുംബത്തിൽ അമ്മായിയമ്മ മുമ്പ് പറഞ്ഞ ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ സത്യത്തിൽ എപ്പോഴും മടിയില്ലാതെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
3.234.36
भिक्षाबलिश्राद्धविधिस्थालीपाकाश्च पर्वसु ।
मान्यानां मानसत्कारा ये चान्ये विदिता मम ॥ ३.२३४.३६ ॥
ഭിക്ഷ, ബലി, ശ്രാദ്ധവിധി, പർവങ്ങളിൽ സ്ഥാലീപാകം, മാന്യർക്കുള്ള ആദരവും സത്കാരവും — എനിക്ക് അറിയുന്ന മറ്റുള്ളവയും.
3.234.37
तान्सर्वाननुवर्तामि दिवारात्रमतन्द्रिता ।
विनयाननियमांश्चैव सदा सर्वात्मना श्रिता ॥ ३.२३४.३७ ॥
രാവും പകലും മടിയില്ലാതെ ഞാൻ അവരെല്ലാവരെയും അനുസരിക്കുന്നു; വിനയവും നിയമങ്ങളും എപ്പോഴും പൂർണ്ണ മനസ്സോടെ പാലിക്കുന്നു.
3.234.38
मृदून्सतः सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालिनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य का विप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३८ ॥
മൃദുസ്വഭാവികളും സത്യശീലരും സത്യധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരുമായ സജ്ജനമായ അദ്ദേഹമാണ് എന്റെ ദൈവം; അദ്ദേഹമാണ് സ്ത്രീയുടെ ഗതി. അദ്ദേഹത്തോട് അപ്രിയം ആരു ചെയ്യും?
3.234.39
पत्याश्रयो हि मे धर्मो मतः स्त्रीणां सनातनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य काविप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३९ ॥
ഭർത്താവിനെ ആശ്രയിക്കലാണ് എന്റെ ധർമ്മം; അത് സ്ത്രീകളുടെ സനാതനധർമ്മമായി കരുതപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹമാണ് എന്റെ ദൈവം; അദ്ദേഹമാണ് സ്ത്രീയുടെ ഗതി. അദ്ദേഹത്തോട് അപ്രിയം ആരു ചെയ്യും?
3.234.40
अहं पतीन्नातिशये नात्यश्ने नातिभूषये ।
नापि श्वश्रूं परिवदे सर्वदा परियन्त्रिता ॥ ३.२३४.४० ॥
ഞാൻ ഭർത്താക്കന്മാരുടെ മുന്നിൽ അഹങ്കരിക്കാറില്ല, അധികം ഭക്ഷിക്കാറില്ല, അമിതമായി അലങ്കരിക്കാറില്ല, അമ്മായിയമ്മയെ ഒരിക്കലും കുറ്റം പറയാറില്ല; എപ്പോഴും സംയമനത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു.
3.234.41
अवधानेन सुभगे नित्योत्थिततयैव च ।
भर्तारो वशगा मह्यं गुरुशुश्रूषयैव च ॥ ३.२३४.४१ ॥
ഓ സുഭഗേ, ശ്രദ്ധയോടെയും എപ്പോഴും നേരത്തെ എഴുന്നേറ്റും, മുതിർന്നവരെ ശുശ്രൂഷിച്ചുമാണ് ഭർത്താക്കന്മാർ എന്റെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നത്.
3.234.42
नित्यमार्यामहं कुन्तीं वीरसूं सत्यवादिनीम् ।
स्वयं परिचराम्यतां पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४२ ॥
വീരന്മാരെ പ്രസവിച്ച, സത്യവാദിനിയായ ആര്യ കുന്തിയെ ഞാൻ എപ്പോഴും സ്വയം ശുശ്രൂഷിക്കുന്നു; പാനീയവും വസ്ത്രവും ഭക്ഷണവും നൽകി.
3.234.43
नैतामतिशये जातु वस्त्रभूषणभोजनैः ।
न वदे चाप्यतिवाचा तां पृथां पृथिवीसमाम् ॥ ३.२३४.४३ ॥
വസ്ത്രം, ആഭരണം, ഭക്ഷണം എന്നിവയാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും അവളെ മറികടക്കുന്നില്ല; ഭൂമിക്കു തുല്യയായ ആ പൃഥയെ അമിതവാക്കുകളാൽ പുകഴ്ത്തുന്നുമില്ല.
3.234.44
अष्टावग्रे ब्राह्मणानां सहस्राणि स्म नित्यदा ।
भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥ ३.२३४.४४ ॥
മുൻപ് യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഗൃഹത്തിൽ എട്ടായിരം ബ്രാഹ്മണർ ദിവസേന സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചിരുന്നു.
3.234.45
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ।
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्विभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.२३४.४५ ॥
എൺപത്തെട്ടായിരം സ്നാതകരായ ഗൃഹസ്ഥന്മാരുണ്ടായിരുന്നു; ഓരോരുത്തരെയും മുപ്പത് ദാസിമാരോടൊപ്പം യുധിഷ്ഠിരൻ പോഷിപ്പിച്ചു.
3.234.46
दशान्यानि सहस्राणि येषामन्नं सुसंस्कृतम् ।
ह्रियते रुक्मपात्रीभिर्यतीनामूर्ध्वरेतसाम् ॥ ३.२३४.४६ ॥
മറ്റ് പതിനായിരം പേർക്ക്, ഊർധ്വരേതസ്സായ യതികൾക്ക്, നന്നായി പാകം ചെയ്ത അന്നം സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടു.
3.234.47
तान्सर्वानग्रहारेण ब्राह्मणान्वेदवादिनः ।
यथार्हं पूजयामि स्म पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४७ ॥
ആ വേദവാദികളായ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരെയും അഗ്രഹാരദാനത്താലും യഥായോഗ്യം പാനം, വസ്ത്രം, ഭക്ഷണം എന്നിവയാലും ഞാൻ ആദരിച്ചു.
3.234.48
शतं दासीसहस्राणि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलंकृताः ॥ ३.२३४.४८ ॥
മഹാത്മാവായ കൗന്തേയന് നൂറായിരം ദാസിമാരുണ്ടായിരുന്നു; ശംഖവളകളും തോൾവളകളും അണിഞ്ഞ്, സ്വർണ്ണമാലകൾ ധരിച്ച്, നന്നായി അലങ്കരിച്ചവർ.
3.234.49
महार्हमाल्याभरणाः सुवर्णाश्चन्दनोक्षिताः ।
मणीन्हेम च विभ्रत्यो नृत्तगीतविशारदाः ॥ ३.२३४.४९ ॥
വിലയേറിയ മാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞവർ, സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ളവർ, ചന്ദനം പൂശിയവർ, മണിയും സ്വർണ്ണവും ധരിച്ചവർ, നൃത്തഗാനങ്ങളിൽ വിദഗ്ധർ.
3.234.50
तासां नाम च रूपंच भोजनाच्छादनानि च ।
सर्वासामेव वेदाहं कर्म चैव कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५० ॥
അവരുടെയെല്ലാം പേരുകളും രൂപങ്ങളും ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ കർമ്മങ്ങളും ഞാൻ അറിയുന്നു.
3.234.51
शतं दासीसहस्राणि कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
पात्रीपस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ३.२३४.५१ ॥
കുന്തീപുത്രനായ ആ ബുദ്ധിമാനു നൂറായിരം ദാസിമാരുണ്ടായിരുന്നു; അവർ പകലും രാത്രിയും പാത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വിളമ്പി അതിഥികളെ ഊട്ടി.
3.234.52
शतमश्वसहस्राणि दशनागायुतानि च ।
युधिष्ठिरस्यानुयात्रमिन्द्रप्रस्थनिवासिनः ॥ ३.२३४.५२ ॥
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥവാസിയായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ പരിവാരത്തിൽ നൂറായിരം കുതിരകളും പത്ത് അയുതം ആനകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
3.234.53
एतदासीत्तदा राज्ञो यन्महीं पर्यपालयत् ।
येषां सङ्ख्याविधिं चैव प्रदिशामि शृणोमि च ॥ ३.२३४.५३ ॥
രാജാവ് ഭൂമി ഭരിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ഇതായിരുന്നു; അവയുടെ എണ്ണത്തിന്റെ രീതി ഞാൻ പറയാം, നീ കേൾക്കുക.
3.234.54
अन्तःपूराणां सर्वेषां भृत्यानां चैव सर्वशः ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५४ ॥
അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകളെല്ലാവരുടെയും ഭൃത്യരെല്ലാവരുടെയും, ഇടയന്മാർ മുതൽ ആടുമേയ്ക്കുന്നവർ വരെയുള്ളവരുടെയും, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ എല്ലാം അവൻ അറിഞ്ഞിരുന്നു.
3.234.55
सर्वं राज्ञः समुदयमायं च व्ययमेव च ।
एकाऽहंवेद्मि कल्याणि पाण्डवानां यशस्विनि ॥ ३.२३४.५५ ॥
മംഗളേ, യശസ്വിനീ, പാണ്ഡവരുടെ രാജാവിന്റെ വരവും ചെലവും എല്ലാം ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കറിയുന്നു.
3.234.56
मयि सर्वं समासज्यकुटुम्बं भरतर्षभाः ।
उपासनरताः सर्वे घटयन्ति वरानने ॥ ३.२३४.५६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠരേ, സുന്ദരമുഖീ, എല്ലാം എന്നിൽ ഏൽപ്പിച്ച്, സേവനത്തിൽ മുഴുകിയ കുടുംബമെല്ലാം കാര്യങ്ങൾ നടത്തുന്നു.
3.234.57
तमहं भारमासक्तमनाधृष्यं दुरात्मभिः ।
सुखं सर्वंपरित्यज्यरात्र्यहानि घटामि वै ॥ ३.२३४.५७ ॥
ദുഷ്ടന്മാർക്ക് കീഴടക്കാനാവാത്ത ആ ഭാരത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, സുഖമെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് രാവും പകലും ഞാൻ അതു വഹിക്കുന്നു.
3.234.58
अधृष्यं वरुणस्येव निधिपूर्णमिवोदधिम् ।
एकाहं वेद्मि कोशं वै पतीनां धर्मचारिणाम् ॥ ३.२३४.५८ ॥
വരുണനെപ്പോലെ അജേയമായതും നിധികളാൽ നിറഞ്ഞ സമുദ്രംപോലെയുള്ളതുമായ, ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന ഭർത്താക്കന്മാരുടെ ഖജനാവ് ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കറിയുന്നു.
3.234.59
अनिशायां निशायां च विहाय क्षुत्पिपासयोः ।
आराधयन्त्याः कौरव्यांस्तुल्या रात्रिरहश्च मे ॥ ३.२३४.५९ ॥
രാത്രിയിലും പകലിലും വിശപ്പും ദാഹവും ഉപേക്ഷിച്ച് കൗരവരെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്ന എനിക്ക് രാത്രിയും പകലും ഒരുപോലെയാണ്.
3.234.60
प्रथमं प्रतिबुध्यामि चरमं संविशामि च ।
नित्यकालमहं सत्ये एतत्संवननं मम ॥ ३.२३४.६० ॥
ഞാൻ ഏറ്റവും ആദ്യം ഉണരുന്നു, ഏറ്റവും അവസാനം ഉറങ്ങാൻ പോകുന്നു; എന്നും സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതാണ് എന്റെ ഈ വ്രതം.
3.234.61
एतज्जानाम्यहं कर्तुं भर्तृसंवननं महत् ।
असत्स्त्रीणां समाचारं नाहं कुर्यां न कामये ॥ ३.२३४.६१ ॥
ഭർത്താവിനോടുള്ള ഈ മഹത്തായ പെരുമാറ്റം ഞാൻ അറിയുന്നു. ദുഷ്ടസ്ത്രീകളുടെ നടപ്പു ഞാൻ ചെയ്യുകയില്ല, ആഗ്രഹിക്കുകയുമില്ല.
3.234.62
तच्छ्रुत्वा धर्मसहितं व्याहृतं कृष्णया तदा ।
उवाच सत्या सत्कृत्य पाञ्चालीं धर्मचारिणीं ॥ ३.२३४.६२ ॥
കൃഷ്ണ പറഞ്ഞ ആ ധർമ്മയുക്തമായ വാക്ക് കേട്ട്, സത്യ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന പാഞ്ചാലിയെ ബഹുമാനിച്ച് പറഞ്ഞു.
3.234.63
अभिपन्नाऽस्मि पाञ्चालि याज्ञसेनि क्षमस्व मे ।
कामकारः सखीनं हि सोपहासं प्रभाषितम् ॥ ३.२३४.६३ ॥
പാഞ്ചാലീ, യാജ്ഞസേനീ, ഞാൻ തെറ്റുകാരിയാണ്; എന്നോടു ക്ഷമിക്കണം. സഖിമാരുടെ വാക്കുകൾ ഇഷ്ടപ്രകാരമാണ്; പരിഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞതും അങ്ങനെ തന്നെ.