Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.234

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.234.1

उपासीनेषु विप्रेषु पाण्डवेषु च भारत ।
द्रौपदी सत्यभामा च विविशाते तदा समम् ॥ ३.२३४.१ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਦ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਅੰਦਰ ਆਈਆਂ।

3.234.2

प्रविश्य चाश्रमं पुण्यमुभे ते परमस्त्रियौ ।
जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निषीदतुः ॥ ३.२३४.२ ॥

ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਰਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਈਆਂ।

3.234.3

चिरस् दृष्ट्वा राजेन्द्र तेऽन्योन्यस्य प्रियंवदे ।
कथयामासतुश्चित्राः कथाः कुरुयदूचिताः ॥ ३.२३४.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਯਦੂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ।

3.234.4

अथाब्रवीत्सत्यभामा कृष्णस् महिषी प्रिया ।
सात्राजिती याज्ञसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥ ३.२३४.४ ॥

ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਟਰਾਣੀ, ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀ ਧੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਨੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਖਿਆ।

3.234.5

केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवानधितिष्ठसि ।
लोकपालोपमान्वीरान्नूनं परमसंमतान् ॥ ३.२३४.५ ॥

ਹੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਬਹੁਤ ਮਾਣਯੋਗ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?

3.234.6

कथं च वशगस्तुभ्यं न कुप्यन्ति च ते शुभे ।
तव वश्या हि सतत पाण्डवाः प्रियदर्शने ॥ ३.२३४.६ ॥

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਕਿਵੇਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਹੇ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨੀ, ਪਾਂਡਵ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

3.234.7

न चान्योन्यमसूयन्ते कथं वा ते सुमध्यमे ।
मुखप्रेक्षाश्च ते सर्वे तत्त्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ ३.२३४.७ ॥

ਹੇ ਸੁਮੱਧਿਮਾ, ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਹੀ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

3.234.8

व्रतचर्या तपो वाऽपि स्नानमन्त्रौषधानि वा ।
विद्यावीर्यं मूलवीर्यंजपहोमागदास्तथा ॥ ३.२३४.८ ॥

ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਆਚਰਣ, ਤਪ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਮੰਤਰ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਬਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ, ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ।

3.234.9

ममाद्याचक्ष्वपाञ्चालि यशस्यं भगवेतनम् ।
येन कृष्णे भवेन्नित्यं मम कृष्णो वशानुगः ॥ ३.२३४.९ ॥

ਹੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਯਸ਼ਦਾਇਕ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਾਯ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਅਨੁਗਾਮੀ ਰਹੇ।

3.234.10

एवमुक्त्वासत्यभामा विरराम यशस्विनी ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रत्युवाच ताम् ॥ ३.२३४.१० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਤਦ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਮਹਾਭਾਗਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

3.234.11

असत्स्त्रीणां समाचरं सत्ये मामनुपृच्छसि ।
असदाचरिते मार्गे कथं स्यादनुकीर्तनम् ॥ ३.२३४.११ ॥

ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਸਤ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ। ਅਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?

3.234.12

अनुप्रश्नः संशयो वा नैष त्वय्युपपद्यते ।
कथं ह्युपेता बुद्ध्या त्वंकृष्णस् महिषी प्रिया ॥ ३.२३४.१२ ॥

ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸੰਦੇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਿਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੀ ਹੈਂ?

3.234.13

यदैव भर्ता जानीयानमन्त्रमूलपरां स्त्रियम् ।
उद्विजेत तदैवास्याः सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ३.२३४.१३ ॥

ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਮੰਤਰ-ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

3.234.14

उद्विग्नस्य कुतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ।
न जातु वशगो भर्ता स्त्रियाः स्यान्मन्त्रकारणात् ॥ ३.२३४.१४ ॥

ਉਦਵਿਗਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਿੱਥੋਂ, ਅਸ਼ਾਂਤ ਨੂੰ ਸੁਖ ਕਿੱਥੋਂ? ਮੰਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

3.234.15

किमत्रप्रहिताश्चापि गदाः परमदारुणाः ।
मूलप्रवादैर्हि विषं प्रयच्छन्ति जिघांसवः बब ॥ ३.२३४.१५ ॥

ਇੱਥੇ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਕੀ ਹਨ? ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

3.234.16

जिह्वया यानि पुरुषस्त्वचा वाप्युपसेवते ।
तत्र चूर्णानि दत्तानि हन्युः क्षिप्रमसंशयम् ॥ ३.२३४.१६ ॥

ਮਨੁੱਖ ਜੀਭ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਚੂਰਨ ਛੇਤੀ ਹੀ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

3.234.17

जलोदरसमायुक्ताः श्वित्रिणः पलितास्तथा ।
अपुमांसः कृताः स्त्रीभिर्जडान्धवधिरास्तथा ॥ ३.२३४.१७ ॥

ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਤੀ ਜਲੋਦਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ, ਚਿੱਟੇ ਕੋੜ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਪੁੰਸਕ, ਮੰਦ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

3.234.18

पापानुगास्तु पापास्ताः पतीनुपसृजन्त्युत ।
न जातु विप्रियं भर्तुः स्त्रिया कार्यं कथंचन ॥ ३.२३४.१८ ॥

ਪਰ ਪਾਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਪਾਪਣਾਂ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤੀ ਦਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੰਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

3.234.19

वर्ताम्यहं तु यां वृत्तिं पाण्डवेषु महात्मसु ।
तां सर्वां शृणु मे सत्यां सत्यभामे यशस्विनि ॥ ३.२३४.१९ ॥

ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸਤਿਆਭਾਮਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਂ ਜੋ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।

3.234.20

अहंकारं विहायाहं कामक्रोधौ च सर्वदा ।
सदारान्पाण्डवान्नित्यं प्रयतोपचराम्यहम् ॥ ३.२३४.२० ॥

ਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸਦਾ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.21

प्रणयं प्रतिसंहृत्य निधायात्मानमात्मनि ।
शुश्रूषुर्निरभीमाना पतीनां चित्तरक्षिणी ॥ ३.२३४.२१ ॥

ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.22

दुर्व्याहृताच्छङ्कमाना दुस्थिताद्दुरवेक्षितात् ।
दुरासिताद्दुर्व्रजितादिङ्गिताध्यासितादपि ॥ ३.२३४.२२ ॥

ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ, ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਬੁਰਾ ਬੈਠਣਾ, ਬੁਰਾ ਤੁਰਨਾ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦੀ ਹੋਈ।

3.234.23

सूर्यवैश्वानरसमान्सोमकल्पान्महारथान् ।
सेवे चक्षुर्हणः पार्थानुग्रवीर्यप्रतापिनः ॥ ३.२३४.२३ ॥

ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਗ੍ਰ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.24

देवो मनुष्यो गन्धर्वो युवा चापि स्वलंकृतः ।
द्रव्यवानभिरूपो वा न मेऽन्यः पुरुषो मतः ॥ ३.२३४.२४ ॥

ਦੇਵਤਾ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੁੰਦਰ ਸਜਿਆ ਨੌਜਵਾਨ, ਧਨੀ ਜਾਂ ਰੂਪਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।

3.234.25

न भुक्तवति न स्नाते नासंविष्टे च भर्तरि ।
न संविशामि नाश्नामि न स्नाये कर्म कुर्वती ॥ ३.२३४.२५ ॥

ਪਤੀ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਲੇਟਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾ ਬੈਠਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਨਹਾਉਂਦੀ ਹਾਂ; ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।

3.234.26

क्षेत्राद्वनाद्वा ग्रामाद्वा भर्तारं गुहमागतम् ।
अभ्युत्थायाभिनन्दामि आसनेनोदकेन च ॥ ३.२३४.२६ ॥

ਖੇਤ ਤੋਂ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਘਰ ਆਏ ਪਤੀ ਦਾ ਮੈਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਆਸਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.27

प्रसन्नभाण्डा मृष्टान्ना काले भोजनदायिनी ।
संयता गुप्तधान्या च सुसंमृष्टनिवेशना ॥ ३.२३४.२७ ॥

ਭਾਂਡੇ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੰਜਮੀ, ਅਨਾਜ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ।

3.234.28

अतिरस्कृतसंभाषा दुःस्त्रियो नानुसेवती ।
अनुकूलवती नित्यं भवाम्यनलसा सदा ॥ ३.२३४.२८ ॥

ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬੁਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਲਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ।

3.234.29

अनर्म चापि हसितं द्वारि स्थानमभीक्ष्णशः ।
अवस्करे चिरस्थानं निष्कुटेषु च वर्जये ॥ ३.२३४.२९ ॥

ਮਜ਼ਾਕ ਤੇ ਹਾਸੇ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹਾਂ; ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹਦੀ; ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਇਕਾਂਤ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਠਹਿਰਨਾ ਛੱਡਦੀ ਹਾਂ।

3.234.30

अत्यालापमसन्तोषं परव्यापारसंकथाः ।
अतिहासातिरोषौ च क्रोधस्थानं च वर्जये ॥ ३.२३४.३० ॥

ਬਹੁਤ ਬੋਲਣਾ, ਅਸੰਤੋਸ਼, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਬਹੁਤ ਹੱਸਣਾ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਛੱਡਦੀ ਹਾਂ।

3.234.31

निरताऽहं सदा सत्ये पापानां च विवर्जने ।
सर्वथा भर्तुरहितं न ममेष्टं कथंचन ॥ ३.२३४.३१ ॥

ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਪਤੀ ਦਾ ਅਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਇਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।

3.234.32

यदा प्रवसते भर्ता कुटुम्बार्थेन केनचित् ।
सुमनोवर्णकापेता भवामि व्रतचारिणी ॥ ३.२३४.३२ ॥

ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਮ ਲਈ ਪਰਦੇਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਿਨਾ ਵਰਤ ਪਾਲਦੀ ਹਾਂ।

3.234.33

यच्च भर्ता न पिबति यच्च भर्ता न सेवते ।
यच्च नाश्नाति मे भर्ता सर्वं तद्वर्जयाम्यहम् ॥ ३.२३४.३३ ॥

ਜੋ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ, ਜੋ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਸੇਵਦੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ — ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤਿਆਗਦੀ ਹਾਂ।

3.234.34

यथोपदेशं नियता वर्तमाना वराङ्गने ।
स्वलंकृता सुप्रयता भर्तुः प्रियहिते रता ॥ ३.२३४.३४ ॥

ਹੇ ਸੁੰਦਰਾਂਗੀ, ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੋਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.35

ये च धर्माः कुटुम्बेषु श्वश्र्वामे कथिताः पुरा ।
अनुतिष्ठामि तान्सत्ये नित्यकालमतन्द्रिता ॥ ३.२३४.३५ ॥

ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੱਸੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੱਚ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।

3.234.36

भिक्षाबलिश्राद्धविधिस्थालीपाकाश्च पर्वसु ।
मान्यानां मानसत्कारा ये चान्ये विदिता मम ॥ ३.२३४.३६ ॥

ਭਿਕਸ਼ਾ, ਬਲੀ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਵਿਧੀ, ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਤੇ ਸਥਾਲੀਪਾਕ, ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗਾਂ ਦਾ ਮਾਨ-ਸਤਕਾਰ — ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹਨ।

3.234.37

तान्सर्वाननुवर्तामि दिवारात्रमतन्द्रिता ।
विनयाननियमांश्चैव सदा सर्वात्मना श्रिता ॥ ३.२३४.३७ ॥

ਮੈਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਿਨਾਂ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.38

मृदून्सतः सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालिनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य का विप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३८ ॥

ਜੋ ਕੋਮਲ, ਸੱਚੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਤਪੁਰਖ ਹਨ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਗਤੀ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੌਣ ਕਰੇਗੀ?

3.234.39

पत्याश्रयो हि मे धर्मो मतः स्त्रीणां सनातनः ।
स देवः सा गतिर्नार्यास्तस्य काविप्रियं चरेत् ॥ ३.२३४.३९ ॥

ਪਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਗਤੀ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੌਣ ਕਰੇਗੀ?

3.234.40

अहं पतीन्नातिशये नात्यश्ने नातिभूषये ।
नापि श्वश्रूं परिवदे सर्वदा परियन्त्रिता ॥ ३.२३४.४० ॥

ਮੈਂ ਪਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਬਹੁਤ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸੱਸ ਦੀ ਕਦੇ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.41

अवधानेन सुभगे नित्योत्थिततयैव च ।
भर्तारो वशगा मह्यं गुरुशुश्रूषयैव च ॥ ३.२३४.४१ ॥

ਹੇ ਸੁਭਗੇ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪਤੀ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

3.234.42

नित्यमार्यामहं कुन्तीं वीरसूं सत्यवादिनीम् ।
स्वयं परिचराम्यतां पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४२ ॥

ਮੈਂ ਸਦਾ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਆਰਿਆ ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਆਪ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਪੀਣ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਚਰਯਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

3.234.43

नैतामतिशये जातु वस्त्रभूषणभोजनैः ।
न वदे चाप्यतिवाचा तां पृथां पृथिवीसमाम् ॥ ३.२३४.४३ ॥

ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਉਸ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਡਿਆਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

3.234.44

अष्टावग्रे ब्राह्मणानां सहस्राणि स्म नित्यदा ।
भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥ ३.२३४.४४ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।

3.234.45

अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ।
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्विभर्ति युधिष्ठिरः ॥ ३.२३४.४५ ॥

ਅੱਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਨਾਤਕ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਸਨ; ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤੀਹ ਦਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਲਦੇ ਸਨ।

3.234.46

दशान्यानि सहस्राणि येषामन्नं सुसंस्कृतम् ।
ह्रियते रुक्मपात्रीभिर्यतीनामूर्ध्वरेतसाम् ॥ ३.२३४.४६ ॥

ਹੋਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲਈ, ਊਰਧਵਰੇਤਾ ਯਤੀਆਂ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਅੰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

3.234.47

तान्सर्वानग्रहारेण ब्राह्मणान्वेदवादिनः ।
यथार्हं पूजयामि स्म पानाच्छादनभोजनैः ॥ ३.२३४.४७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦਵਾਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਗ੍ਰਹਾਰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਯਥਾਯੋਗ ਪੀਣ, ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਸੀ।

3.234.48

शतं दासीसहस्राणि कौन्तेयस्य महात्मनः ।
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलंकृताः ॥ ३.२३४.४८ ॥

ਮਹਾਤਮਾ ਕੌਂਤੇਯ ਕੋਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦਾਸੀਆਂ ਸਨ; ਸ਼ੰਖ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਪਹਿਨੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

3.234.49

महार्हमाल्याभरणाः सुवर्णाश्चन्दनोक्षिताः ।
मणीन्हेम च विभ्रत्यो नृत्तगीतविशारदाः ॥ ३.२३४.४९ ॥

ਕੀਮਤੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੰਦਨ ਲੇਪੀਆਂ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨਾ ਪਹਿਨੇ, ਨਾਚ ਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।

3.234.50

तासां नाम च रूपंच भोजनाच्छादनानि च ।
सर्वासामेव वेदाहं कर्म चैव कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५० ॥

ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਰੂਪ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਵਸਤਰ, ਅਤੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ — ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।

3.234.51

शतं दासीसहस्राणि कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
पात्रीपस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ३.२३४.५१ ॥

ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੋਲ ਲੱਖਾਂ ਦਾਸੀਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭਾਂਡਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੋਸ ਕੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।

3.234.52

शतमश्वसहस्राणि दशनागायुतानि च ।
युधिष्ठिरस्यानुयात्रमिन्द्रप्रस्थनिवासिनः ॥ ३.२३४.५२ ॥

ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਾਸੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਦਸ ਅਯੁਤ ਹਾਥੀ ਸਨ।

3.234.53

एतदासीत्तदा राज्ञो यन्महीं पर्यपालयत् ।
येषां सङ्ख्याविधिं चैव प्रदिशामि शृणोमि च ॥ ३.२३४.५३ ॥

ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹੀ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ।

3.234.54

अन्तःपूराणां सर्वेषां भृत्यानां चैव सर्वशः ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ ३.२३४.५४ ॥

ਅੰਤਃਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ, ਗੋਪਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭੇਡ-ਪਾਲਕਾਂ ਤੱਕ, ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।

3.234.55

सर्वं राज्ञः समुदयमायं च व्ययमेव च ।
एकाऽहंवेद्मि कल्याणि पाण्डवानां यशस्विनि ॥ ३.२३४.५५ ॥

ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਖਰਚ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ।

3.234.56

मयि सर्वं समासज्यकुटुम्बं भरतर्षभाः ।
उपासनरताः सर्वे घटयन्ति वरानने ॥ ३.२३४.५६ ॥

ਹੇ ਭਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸੌਂਪ ਕੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

3.234.57

तमहं भारमासक्तमनाधृष्यं दुरात्मभिः ।
सुखं सर्वंपरित्यज्यरात्र्यहानि घटामि वै ॥ ३.२३४.५७ ॥

ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿੱਤ ਉਸ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੈਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸਨੂੰ ਢੋਂਦੀ ਹਾਂ।

3.234.58

अधृष्यं वरुणस्येव निधिपूर्णमिवोदधिम् ।
एकाहं वेद्मि कोशं वै पतीनां धर्मचारिणाम् ॥ ३.२३४.५८ ॥

ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ ਅਜਿੱਤ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਤੀਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ।

3.234.59

अनिशायां निशायां च विहाय क्षुत्पिपासयोः ।
आराधयन्त्याः कौरव्यांस्तुल्या रात्रिरहश्च मे ॥ ३.२३४.५९ ॥

ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।

3.234.60

प्रथमं प्रतिबुध्यामि चरमं संविशामि च ।
नित्यकालमहं सत्ये एतत्संवननं मम ॥ ३.२३४.६० ॥

ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਗਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੌਂਦੀ ਹਾਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਰਤ ਹੈ।

3.234.61

एतज्जानाम्यहं कर्तुं भर्तृसंवननं महत् ।
असत्स्त्रीणां समाचारं नाहं कुर्यां न कामये ॥ ३.२३४.६१ ॥

ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਚਰਣ ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬੁਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਾਂਗੀ।

3.234.62

तच्छ्रुत्वा धर्मसहितं व्याहृतं कृष्णया तदा ।
उवाच सत्या सत्कृत्य पाञ्चालीं धर्मचारिणीं ॥ ३.२३४.६२ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਹੇ ਉਸ ਧਰਮ ਸਹਿਤ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਤਿਆ ਨੇ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਂਚਾਲੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ।

3.234.63

अभिपन्नाऽस्मि पाञ्चालि याज्ञसेनि क्षमस्व मे ।
कामकारः सखीनं हि सोपहासं प्रभाषितम् ॥ ३.२३४.६३ ॥

ਹੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਹੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ, ਮੈਂ ਅਪਰਾਧੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ। ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਬੋਲਣਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਵੀ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।